ពិធីបុណ្យឯករាជ្យជាតិ ត្រូវបាន​ប្រារព្ធធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅទីតាំងវិមានឯករាជ្យក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ដោយមាន​ការរួមពីប្រជាជនទូទាំងប្រទេស មានទាំងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្ស អ្នកមុខអ្នកការ មន្រ្ដីរាជការធំៗរហូតដល់ព្រះមហាក្សត្រ។ ពិធីនេះប្រារព្ធឡើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៣ មកម្លេះ ដើម្បីអបអរសាទរ និងរំលឹកចំពោះការទទួលបាន​ឯករាជ្យពេញលេញពីប្រទេសបារាំង ក្រោមវីរភាពរបស់ព្រះបរមកោដ ព្រះបាននរោត្តម សីហនុ ក្នុង​ការធ្វើបូជនកិច្ច​ទាមទារ អធិបតេយ្យភាព និង​ឯករាជ្យជាតិទាំងស្រុងពីនឹមអាណានិគមនិយមបារាំង ដោយកំណត់យកថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣ ជាទិវាបុណ្យឯករាជ្យ។ 

ប្រវត្តិនៃការទាមទារឯករាជ្យ និង​ការដាក់អា​ណានិគមន៍

តាមពិតទៅ ចលនានៃការធ្វើការទាមទារឯករាជ្យ មានច្រើន និង​រយៈយូរ មុនវត្តមានមកដល់របស់ព្រះបរមកោដ ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ ទៅទៀត។ ក្រោយប្រជាជនកម្ពុជានាសម័យនោះ ទទួលរងការកៀបសង្កត់ពីសំណាក់រដ្ឋបាលអាណនិគមនៅកម្ពុជា គឺមុន និងក្រោយទេសាភិបាលបារាំងម្នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។ 

ដែលកាលនោះ ចលនាជាច្រើនទាំងនោះ សុទ្ធតែត្រូវបានចាត់ទុកថាជាក្រៅផ្លូវការ និងជាចលនាប៉ះបោល ព្រោះអាចមានជនឆ្លៀតឱកាស និង​ពុំមានការគាំទ្រ បង្រួបបង្រួមទាំងស្រុងទូទាំងប្រទេស (ឬនិយាយបានថា ស្របច្បាប់)។ ហើយទិដ្ឋភាពនាសម័យនោះ លោក ឌឹក គាម និង​លោក ឌឿក អំ បានធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ និងនិពន្ធ​រៀបរាប់យ៉ាងក្បោះក្បាយក្នុងសៀវភៅរឿងប្រលោមលោកបែបប្រវត្តិសាស្ដ្រមួយរបស់ពួកគាត់ គឺរឿង «ភូមិតិរច្ឆាន»។ (ប្រសិនបើមិត្តអ្នកអាន មានចាប់អារម្មណ៍ អាចស្វែងរកសៀវភៅរឿងអក្សរសិល្ប៍ខេមរនិយមនេះអានបន្ថែមបាន។) 

រហូតដល់មាន​វត្តមានរបស់​ព្រះបរមកោដ ព្រះបាទនរោត្ត សីហនុ និង​បូជនកិច្ចបង្រួបបង្រួមជាតិដើម្បីទាមទារឯករាជ្យរបស់ព្រះអង្គ ដោយលើកទី១ ទទួលពុំទាន់ពេញលេញនៅឡើងក្នុង​ឆ្នាំ១៩៤៩។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩៥៣ ទើបទទួលបាន​ឯករាជ្យភាពជាតិ អធិបតេយ្យភាពជាពេញលេញ និងបរិបូរណ៍។

ការប្រារព្ធពិធីក្នុងទិវាបុណ្យឯករា​ជ្យ

ការប្រារព្ធពិធីក្នុងទិវាថ្ងៃបុណ្យ​ឯករាជ្យនេះ គឺប្រកបទៅដោយអត្ថ​ន័យយ៉ាងជ្រាល​ជ្រៅបំផុតរបស់ប្រជាជនខ្មែរយើ​ង ចំពោះឯករាជ្យភាពជាតិ បូរណភាពទឹ​កដី និ​ងជាតំណាងឱ្យការត​ស៊ូយកឈ្នះលើនឹមអាណានិគមរបស់បរទេសលើប្រ​ទេសកម្ពុជាទាំងមូល។

នៅថ្ងៃ​ប្រារព្ធនោះ ថ្នាក់ដឹកនាំនិងតំណាងអង្គ​ការរដ្ឋនិ​ង​មន្ទីរសាធារណៈការទាំងអស់គឺតម្រូវឱ្យចូ​លរួមនិងប្រារព្ធពិធីផ្លូវ​ការនៅអំឡុងពេលព្រឹក ដើ​ម្បីប្រារព្ធ​ពិធីអុចបំ​ភ្លឺភ្លើងជ័យ ដែលតំ​ណាងឱ្យជ័យជំនះនៃការតស៊ូយកឈ្នះលើ​នឹមអាណានិគមនិយមបារាំង​។ ហើយភ្លើងជ័យនៅក្នុងកណ្ដាលវិមានឯក​រាជ្យនេះ នឹងទុករយៈ​ពេល៣ថ្ងៃ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣ ទើបមានការ​ពន្លត់ភ្លើងជ័យនេះ ដោយនៅថ្ងៃទី៣នេះ ពុំមានពិ​ធីអ្វីធំដុំដូចថ្ងៃទី១នោះទេ។ 

ជាធម្ម​តា ផ្លូវនៅជុំវិញនិ​ង​ក្បែរវិមានឯករាជ្យត្រូ​វបានបិទដើម្បីផ្តល់​កន្លែងទំនេរសម្រាប់ដំណើរការពិធី។ ពិធីទាំងមូលត្រូវបានចាក់ផ្សាយ​តាមទូរទស្សន៍ជាតិនិងវិទ្យុ។ ចំណែកឯ​បណ្តាញទូរទស្សន៍ផ្សេងៗក៏តម្រូវឱ្យចាក់ផ្សាយពិធីនេះដូច​ទូរទស្សន៍ជាតិផង​ដែរដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរមានភាពងាយស្រួលក្នុងការទស្សនា។

អត្ថន័យនៃទិវាបុណ្យឯករាជ្យ

ដូចនេះហើយ ទើបទិវាបុណ្យឯករាជ្យជាតិ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង មាន​អត្ថន័យយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជាតិ​ក​ម្ពុជា​ទាំងមូល ពិសេសគឺប្រវត្តិនៃការឆ្លងកាត់ក្រោមការដាក់អាណានិគមបរទេស និងការតស៊ូ​ទាមទារមកវិ​ញនៃឯករាជ្យភាពជាតិ អធិ​បតេយ្យភាពជាពេញលេញ និងបរិបូរណ៍ពីបារាំងសែសនាសម័យនោះ។ ពិសេសជាស្នាព្រហស្ថ ព្រះបរមកោដ ព្រះបាទនរោត្តម សីហ​នុ ក៏ដោយសារសាមិទ្ធិកម្មដ៏អស្ចារ្យនេះ ប្រជារាស្ត្រខ្មែរគ្រប់រូបបានចា​ត់ទុកព្រះអង្គថា​ជា «ព្រះបិតាឯករាជ្យជាតិខ្មែរ» និងជា «ព្រះមហាវីរបុរសជាតិ»។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គ​ក្រោយឯករាជ្យ ប្រ​ទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការអភិវឌ្ឍន៍ស្ទើរតែគ្រប់វិស័យ។