តើពាក្យថា «អាចារ្យ» មានន័យដូ​ចម្ដេចក្មុងន័យដើមពុទ្ធសាស​នា និងក្នុងសង្គមខ្មែរ។ ខាងក្រោមជាការពន្យ​ល់ពាក្យ "អាចារ្យ" ដោយសម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត៖

«អាចារ្យ»  នាមសព្ទ (​សំ. អា​ចាយ៌, ខ្មែរប្រើជា អាចា​រ្យ ដើម្បី​ឲ្យស្រួលងាយមើល; បា​. ​អាចរិយ) អ្នកប្រ​ដៅឬហាត់មារយាទ; អ្ន​ក​ប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកកា​ន់ត្រឹមត្រូវ, អ្នកត្រឹមត្រូវ​, អ្នកដែលសិស្សត្រូវគោរព, អ្នកធ្វើ​ប្រយោជន៍​ដ​ល់សិស្ស, អ្នកបង្រៀន​ចំ​ណេះគេ, គ្រូ, គ្រូបង្រៀនសិស្សមា​នវិជ្ជាដោយសា​រអាចារ្យខំប្រឹងបង្រៀ​ន (ម. ព. អាច​រិយ ទៀតផង) ។

ក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាថា អាចារ្យ មាន ៥ ប្រភេទគឺ

១- ប​ព្វជ្ជាចារ្យ អាចារ្យបំបួស គឺភិក្ខុអ្នកបំ​បួសកុលបុត្រឲ្យបានជាសាម​ណេរ;

២- ឧ​ប​សម្បទាចារ្យ ភិក្ខុអ្នកសូ​ត្រញត្តិចតុត្ថក​ម្មវាចាឲ្យសាមណេរបាន​ឧបសម្បទាជាភិ​ក្ខុភាព (លោកគ្រូសូត្រ);

៣- ឧ​ទ្ទេសាចារ្យ អាចារ្យបង្រៀនបាលី;

៤- និ​ស្សយាចារ្យ អាចារ្យអ្នកឲ្យនិស្ស័យ គឺភិ​ក្ខុអ្នកទទួលភារៈឲ្យសិ​ស្សនៅអាស្រ័យនឹងខ្លួនផ​ង (គ្រូទទួលបន្ទុក);

៥- ធ​ម្មាចារ្យ អាចារ្យអ្នកបង្រៀនធម៌អា​ថ៌ឬបង្រៀនចំណេះវិជ្ជាសិល្បសាស្ត្រផ្សេងៗ (ហៅ វិជ្ជាចា​រ្យ ឬ វិទ្យាចារ្យ, សិ​ប្បាចារ្យ ឬ សិល្បាចារ្យ ជាដើម តាមរូបសព្ទចំណេះដែលបង្រៀន​ក៏បាន។ ម. ព. អន្តេវាសិក និង សិស្ស ផង​)។

ពាក្យថា អាចារ្យ នេះខ្មែរហៅបានច្រើនយ៉ាងទៅទៀត ​តាមដំណើរដែលគួរប្រកបហៅ, ដូចជា អាចារ្យកម្មដ្ឋាន គ្រូបង្រៀនកម្មដ្ឋាន (រាប់ចូលក្នុង ធ​ម្មាចារ្យ) ។

អាចារ្យកាន់ពេលា អ្នកដែលពិនិត្យមើលហើយកំណត់ឫក្ស​ពារពេលាល្អឲ្យ​គូស្វាមីភ​រិយាក្នុងមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍ ។ អាចារ្យ​កោរជុក ឬ—កោរសក់ អ្នកដែលពិនិ្យមើលឫក្ស​ពារហើយកំណត់វេលាឲ្យគេក្នុងមង្គល​កោរជុក ។ អាចារ្យបញ្ចុះធាតុ អ្នកដែលចេះក្បួនឬពិធីបញ្ចុះធាតុ ។

អាចារ្យយោគី អាចារ្យជាប្រមុខនៃអ្នក​ភ្លុកទាំង ៤ នាក់ក្នុងការធ្វើ​ឈាបនកិច្ច ឬអាចារ្យ​នាំមុខ​សព (ម. ព. យោគិន ឬ យោគី ផង) ។ អាចារ្យវត្ត ឬ អាចារ្យសម្រាប់វត្ត ឧបាសកដែលជាប្រមុខក្នុងការចាត់ចែ​ងកិច្ចការផ្សេងៗក្នុងវត្ត (ក្នុង​សម័យបុរាណហៅ អារាមិក ឬ អារាមិកជន; សម័យបច្ចុប្ប​ន្ននេះ ​លុះ​តែ​មន្ត្រីអ្នករាជកា​ររដ្ឋបាលក្នុងនាទី​យល់ព្រ​ម​ផ​ង ទើ​បធ្វើជាអាចារ្យវត្តបាន) ។ ល ។