ឧកញ៉ា

ពាក្យប្រើជាឋានន្តរស័ក្ដិនៃមន្ត្រីថ្នាក់ខ្ពស់ជាងទី ព្រះ សំដៅសេចក្ដីថា "អ្នកចេះត្រួតត្រាមុខការក្នុងក្រសួងឬនាទីរបស់ខ្លួន" (មកពី ពាក្យខ្មែរ ឧក ឬ អុក "ត្រួតត្រាពេញអំណាច" + បា. ញា "ដឹង; ចេះ; ស្គាល់"), ប្រើតាមលំដាប់ថ្នាក់ស័ក្ដិធំតូចថា លោកអ្នកឧកញ៉ា ..., អ្នកឧកញ៉ា ..., ឧកញ៉ា ... (មាននិយាយក្នុងច្បាប់ទម្រង់ស័ក្ដិ)។ មានអត្ថកោវិទខ្លះយល់ថា ឧក ក្លាយមកពី សំ. ឧ. "ព្រះព្រហ្ម; ព្រះឥសូរ" + បា. ញា "ដឹង; ចេះ; ស្គាល់" សំដៅសេចក្ដីថា "អ្នកស្គាល់ការគោរពព្រះព្រហ្មឬព្រះឥសូរ" (តាមលទ្ធិខ្មែរសម័យបុរាណ) ; អត្ថកោវិទខ្លះយល់ថា ឧក ក្លាយមកពី សំ. ឧក្ដ "ពោល, ស្ដី, និយាយ, ថា" + បា. ញា សំដៅសេចក្ដីថា "អ្នកស្គាល់ការស្ដីនិយាយ" (ការយល់ទាំងពីរយ៉ាងក្រោយនេះក៏បានសេចក្ដីដោយឡែកដែរ គង់នៅប្រើជា ឧកញ៉ា ដូចគ្នា ផ្សេងគ្នាតែសេចក្ដីប៉ុណ្ណោះ)។ កាលក្នុង ព.ស. ២៤៥៨គ.ស. ១៩១៤គណៈកម្មការបង្កើតវចនានុក្រមខ្មែរ បានផ្ដើមប្រឹក្សាគ្នាជាដំបូងបង្អស់ អំពីអក្សរ ៤តួគឺ ឧ៊, ឪ, ឱ, ឪ (អុក, អុវ ឬ អូវ, អោ, អៅ) នេះ ក៏បានយល់ព្រមគ្នាជាឯកច្ឆន្ទថា ឧ៊ បុរាណយក (៊) នេះដែលហៅថា សក់ក មកដាក់ពីលើជាតួប្រកបជាជំនួស ក (ឧក) ត្រូវលែងប្រើ ត្រូវប្រើ ឧកវិញ (ឧកហ្មឺន ...ឧកញ៉ា)។ ឱ ដែលប្រកបនឹង យ ជា ឱយ ឬ អោយ នេះត្រូវកុំប្រើត្រូវប្រើ ឱ្យ ដូចពីដើមទុកថាជា អញ្ញត្រសព្ទ! ឪ និង ឪ ដែលយកចុងឬកន្ទុយ វ មកដាក់ពីលើជា ឪ, ឪ (អុវ, អៅ) ត្រូវទុកឱ្យនៅដូចពីដើម។ សៀមសម័យបុរាណយកពាក្យ ឧក ទៅប្រើជា អក, សរសេរជា អ្ចក ប្រើជាពាក្យនាំមុខឋានន្តរមន្ត្រីគ្រប់ថ្នាក់ជា អ្ចកហ្មឺន, អ្ចកខុន អ្ចកហ្ល្វង, អ្ចកព្រះ, អ្ចកញា (អកហ្មឺន, អកឃុ៎ន, អកហ្លួង, អកផ្រះ, អកយ៉ា)។ អ្ចក នេះសៀមប្រើជាពាក្យហៅបិតាមាតាថា ព្ច់អ្ចក, េមេ់អ្ចក ផងក៏បាន (អ.ថ. ផអក, ម៉ែអក "ឪពុកបង្កើត, ម្ដាយបង្កើត")។ លាវប្រើពាក្យ ព់អ្ចក, េមេ់អ្ចក នេះជាសម្ដីសម្រាប់បព្វជិតហៅឧបាសកឧបាសិកា ផងក៏បាន។