ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

កាកអំពៅ

ដែលមានពណ៌ដូចឬស្រដៀងនឹងកាកអំពៅ :

កាកអំពៅ គុណនាម

[កាក-អំ-ពៅ] kakaampov

ដែលមានពណ៌ដូចឬស្រដៀងនឹងកាកអំពៅ :

កាកាវ

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ផ្លែរាងពងក្រពើ ទំហំប្រមាណប៉ុនកំភួនដៃមនុស្សចាស់ មានឆ្នូតៗ គ្រាប់ទុំពណ៌ត្នោត ប្រើការជាបង្អែមផ្សេងៗ :

កាកាវ នាម

[កា-កាវ] kakav

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ផ្លែរាងពងក្រពើ ទំហំប្រមាណប៉ុនកំភួនដៃមនុស្សចាស់ មានឆ្នូតៗ គ្រាប់ទុំពណ៌ត្នោត ប្រើការជាបង្អែមផ្សេងៗ :

កាកី

ឈ្មោះរឿងនិទានមួយដែលហៅថា រឿងកាកី។

កាកី នាម

[កា-កី] kakei

ឈ្មោះរឿងនិទានមួយដែលហៅថា រឿងកាកី។

កាក់

ឈ្មោះប្រាក់ដែលប្រើក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមាន ៣យ៉ាងគឺ ចំនួនតម្លៃ ១០សេន, ២០សេន, ៥០សេន។

កាក់ នាម

[កាក់] kak

ឈ្មោះអាវមួយបែបឥតដៃ :

កាក់ នាម

[កាក់] kak

ឈ្មោះប្រាក់ដែលប្រើក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមាន ៣យ៉ាងគឺ ចំនួនតម្លៃ ១០សេន, ២០សេន, ៥០សេន។

កាក់កប

រីកចម្រើន ប្រសើរឡើង ដោយចេះតែចម្រុងចម្រើនឡើង :

កាក់កប កិ., គុ.កិ.

[កាក់-កប] kakakab

រីកចម្រើន ប្រសើរឡើង ដោយចេះតែចម្រុងចម្រើនឡើង :

កាក់ទុក

ឃាត់ទុក រក្សាទុក រារាំងទុក ស្ទាក់ដំណើរមិនឱ្យទៅមុខ :

កាក់ទុក កិរិយាសព្ទ

[កាក់-ទុក] kaktuk

ឃាត់ទុក រក្សាទុក រារាំងទុក ស្ទាក់ដំណើរមិនឱ្យទៅមុខ :

កាក់ល្អិត

ដែលគិតល្អិតល្អន់ពីប្រយោជន៍ដោយមិនលើកលែង។

កាក់ល្អិត នាម

[កាក់-ល្អិត] kaklaet

ចំនួនប្រាក់កាសឬរបស់ទ្រព្យបន្តិចបន្តួច, អ្វីដែលមិនធំដុំ :

កាក់ល្អិត គុ.កិ., គុ.

[កាក់-ល្អិត] kaklaet

ដែលគិតល្អិតល្អន់ពីប្រយោជន៍ដោយមិនលើកលែង។

កាក់ៗ

សូរឮដោយសំឡេងសត្វស្លាប មានសត្វចចាតជាដើម ដែលយំតន្ថើន។

កាក់ៗ ឧទានសព្ទ

[កាក់-កាក់] kak

សូរឮដោយសំឡេងសត្វស្លាប មានសត្វចចាតជាដើម ដែលយំតន្ថើន។

កាខែកកាខោក

សូរឮដោយរបស់ដែលចាស់មិនណែនមិនជិតស្និទ្ធ, សូរមិនស្រួលមិនពីរោះ។

កាខែកកាខោក ឧទានសព្ទ

[កា-ខែក-កា-ខោក] kakhaekkakhaok

សូរឮដោយរបស់ដែលចាស់មិនណែនមិនជិតស្និទ្ធ, សូរមិនស្រួលមិនពីរោះ។

កាគី

ក្រណាត់មួយប្រភេទមានសាច់ក្រាស់ រឹង ប្រើធន់ ដែលភាគច្រើនគេយកវាកាត់ដេរជាឯកសណ្ឋានកងទ័ព, កងនគរបាល ជាដើម :

កាគី គុណនាម

[កា-គី] kaki

ដែលមានពណ៌លឿងត្នោត :

កាគី នាម

[កា-គី] kaki

ក្រណាត់មួយប្រភេទមានសាច់ក្រាស់ រឹង ប្រើធន់ ដែលភាគច្រើនគេយកវាកាត់ដេរជាឯកសណ្ឋានកងទ័ព, កងនគរបាល ជាដើម :

កាង

ផ្ទាំងខាងមុខដែលនៅខាងក្រោមឬជាប់នឹងចង្កៀងមុខទាំងពីរ មានតួនាទីការពារការប៉ះទង្គិចតួរថយន្ត :

កាង កិរិយាសព្ទ

[កាង] kang

លាតចំកាងទៅខាង :

កាង នាម

[កាង] kang

សន្ទូចក្រពើ, សន្ទូចត្រីផ្ទោង, សន្ទូចខ្លែង :

កាង គុ.កិ., គុ.

[កាង] kang

ប៉េងចេញទៅខាង :

កាង កិរិយាសព្ទ

[កាង] kang

ការពារ វ៉ាងទី ហួងហែង :

កាង នាម

[កាង] kang

ផ្នែកនៃយានយន្តសម្រាប់ទប់ទល់នឹងការប៉ះទង្គិច :

កាង នាម

[កាង-មុក] kang

ផ្ទាំងខាងមុខដែលនៅខាងក្រោមឬជាប់នឹងចង្កៀងមុខទាំងពីរ មានតួនាទីការពារការប៉ះទង្គិចតួរថយន្ត :

កាច គុណនាម

[កាច] kach

ដែលជិតពេញ :

កាច គុណនាម

[កាច] kach

ទីទៃពីស្លូតគឺ ដែលមានសន្តានចិត្តប្រកបដោយកំហឹងជាប្រក្រតី :

កាចា

ស្រទាប់ខាងក្រៅដែលរឹងនិងរលោងនៃធ្មេញ; ស្រទាប់ក្រៅរលោងនៃចាន ផើងផ្កាជាដើម :

កាចា នាម

[កា-ចា] kacha

ស្រទាប់ខាងក្រៅដែលរឹងនិងរលោងនៃធ្មេញ; ស្រទាប់ក្រៅរលោងនៃចាន ផើងផ្កាជាដើម :

កាចុង

(គីមី.) អ៊ីយ៉ុងដែលមានបន្ទុកវិជ្ជមាន :

កាចុង នាម

[កា-ចុង] kachong

(គីមី.) អ៊ីយ៉ុងដែលមានបន្ទុកវិជ្ជមាន :

កាច់

(ព.ប្រ.) ប្រឆាំងគ្នា, ជំទាស់គ្នា ដោយប្រើពាក្យសម្ដី គំនិតជាដើម :

កាច់ កិរិយាសព្ទ

[កាច់] kach

ធ្វើឱ្យបាក់ :

កាច់ កិរិយាសព្ទ

[កាច់-បំ-បាក់] kach

ធ្វើឱ្យបរាជ័យ ឬលែងមានដំណើរទៅមុខ ធ្វើឱ្យថយកម្លាំង ធ្វើឱ្យបាក់បបខ្លបខ្លាច ធ្វើឱ្យលែងងើបមុខរួច :

កាច់ កិរិយាសព្ទ

[កាច់] kach

ធ្វើឱ្យស្លាប់ :

កាច់ កិរិយាសព្ទ

[កាច់] kach

ធ្វើឱ្យមានប្រតិកម្មនៃការឡើងដោយមេដំបែ :

កាច់ កិរិយាសព្ទ

[កាច់] kach

ដកឬហូតយកសន្លឹកបៀខ្លះចេញពីហ៊ូ ក្រោយពេលសាប់រួច។

កាច់ កិ., គុ.កិ.

[កាច់] kach

(ព.ប្រ.) ប្រឆាំងគ្នា, ជំទាស់គ្នា ដោយប្រើពាក្យសម្ដី គំនិតជាដើម :

កាច់កុង គុណនាម

[កាច់-កុង] kachkong

ដែលបត់បែនចុះឡើង ដូចជាផ្លូវជាដើម :

កាច់កុង គុណកិរិយា

[និ-យាយ-កាច់-កុង] niyeaykachkong

(ព.ប្រ.) និយាយបង្វែងដាន :

កាច់កុង កិរិយាសព្ទ

[កាច់-កុង] kachkong

(ម.ព. កាច់៥)។

កាច់ចង្កូត

ទាញឬបង្វិលដៃចង្កូតយានជំនិះទៅតាមទិសដៅនៃការធ្វើដំណើរ ដឹកនាំឬគ្រប់គ្រងស្ថាប័នណាមួយ :

កាច់ចង្កូត កិរិយាសព្ទ

[កាច់-ចង់-កូត] kachchngokout

ទាញឬបង្វិលដៃចង្កូតយានជំនិះទៅតាមទិសដៅនៃការធ្វើដំណើរ ដឹកនាំឬគ្រប់គ្រងស្ថាប័នណាមួយ :

កាច់ចង្កេះ គុណកិរិយា

[កាច់-ចង់-កេះ] kachchngokeah

ដែលមានចលនាចង្កេះម្ដងទៅឆ្វេងម្ដងទៅស្ដាំ :

កាច់ជ្រុង នាម

[កាច់-ជ្រុង] kachchrung

ទីតាំងនៅកែងផ្លូវ។

កាច់រាង

បង្ហាញអាកប្បកិរិយាម្ញ៉ិកម៉្ញក់ ង៉ក់ងរ ដាក់អ្នកដទៃ :

កាច់រាង កិរិយាសព្ទ

[កាច់-រាង] kachreang

បង្ហាញអាកប្បកិរិយាម្ញ៉ិកម៉្ញក់ ង៉ក់ងរ ដាក់អ្នកដទៃ :

កាច់សង្រែក នាម

[កាច់-សង់-រ៉ែក] kachsngreaek

ឈ្មោះល្បែងក្មេងលេងគ្នាពីរនាក់ ឈរឬអង្គុយឈមមុខ ហើយចាប់ដៃគ្នាទៅវិញទៅមក ធ្វើដៃនោះឱ្យមានសណ្ឋានដូចគូទសង្រែកហើយយោគទៅយោគមក ហៅ លេងកាច់សង្រែក។

កាច់ឫក

ធ្វើឫកខុសប្រក្រតីពីពេលមុន។

កាច់ឫក នាម

[កាច់-រឹក] kachroek

ធ្វើឫកខុសប្រក្រតីពីពេលមុន។

កាញ់

គិតគ្នេរដោយពិនិត្យពិច័យ :

កាញ់ កិរិយាសព្ទ

[កាញ់] kanh

គិតគ្នេរដោយពិនិត្យពិច័យ :

កាដូ នាម

[កា-ដូ] kadou

អំណោយ ជំនូន :

កាដ្រង់

(គណិត.) ផ្នែកខាងក្នុងនៃរង្វង់ណាមួយដែលខណ្ឌដោយកាំពីរកែងគ្នា និង ធ្នូដែលឈមនឹងមុំ ៩០អង្សាឬជាផ្នែកណាមួយក្នុងចំណោមផ្នែកទាំងបួននៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេដែលបានចែកដោយអ័ក្សកូអ័រដោណេ។

កាដ្រង់ នាម

[កា-ដ្រង់] kadarng

(គណិត.) ផ្នែកខាងក្នុងនៃរង្វង់ណាមួយដែលខណ្ឌដោយកាំពីរកែងគ្នា និង ធ្នូដែលឈមនឹងមុំ ៩០អង្សាឬជាផ្នែកណាមួយក្នុងចំណោមផ្នែកទាំងបួននៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេដែលបានចែកដោយអ័ក្សកូអ័រដោណេ។

កាឌីណាល់

(គណិត.) ចំនួនធាតុនៅក្នុងសំណុំណាមួយដែលមានធាតុជាលេខឬអក្សរខុសគ្នា។ បើ A ជាសំណុំមួយនោះ កាឌីណាល់នៃ A តាងដោយនិមិត្តសញ្ញាបីយ៉ាង : |A| n (A)ឬCard (A) :

កាឌីណាល់ នាម

[កា-ឌី-ណាល់] kadinal

(គណិត.) ចំនួនធាតុនៅក្នុងសំណុំណាមួយដែលមានធាតុជាលេខឬអក្សរខុសគ្នា។ បើ A ជាសំណុំមួយនោះ កាឌីណាល់នៃ A តាងដោយនិមិត្តសញ្ញាបីយ៉ាង : |A| n (A)ឬCard (A) :

កាណាល់

កាណាល់នៃកុំព្យូទ័រដែលប្រើនៅពេលបញ្ជូនទិន្នន័យពីឧបករណ៍មួយទៅឧបករណ៍មួយទៀត។

កាណាល់ នាម ១)

[កា-ណាល់] kanal

(ប.ព.) គន្លងឬស្ប៉ិចអេឡិចត្រូម៉ាញេទិកដែលគេរៀបចំសម្រាប់ប្រើក្នុងលក្ខណៈពិសេសណាមួយ។

កាណាល់ នាម ២)

[កា-ណាល់] kanal

(ប.ព.) ស្រទាប់មួយនៃរូបភាពដែលគេអាចប្រើដោយឡែកឬប្រើសម្រាប់បង្កើតអ្វីដែលគេចង់បាន។

កាណាល់ នាម

[កា-ណាល់-កូត-សំ-ង៉ាត់] kanalkoutsamngat

កាណាល់នៃកុំព្យូទ័រដែលកូដសម្ងាត់ព័ត៌មានឆ្លងកាត់រវាងឧបករណ៍ពីរ។

កាណាល់ នាម

[កា-ណាល់-ទិន-នៈ-នៃ] kanaltinneakney

កាណាល់នៃកុំព្យូទ័រដែលប្រើនៅពេលបញ្ជូនទិន្នន័យពីឧបករណ៍មួយទៅឧបករណ៍មួយទៀត។

កាណុង

បំពង់កាំភ្លើង, មាត់ត្រែកាំភ្លើង; ឧបករណ៍តពីកាមេរ៉ាសម្រាប់ថតរូបឱ្យបានឆ្ងាយនិងឱ្យបានធំ :

កាណុង នាម

[កា-ណុង] kanong

បំពង់កាំភ្លើង, មាត់ត្រែកាំភ្លើង; ឧបករណ៍តពីកាមេរ៉ាសម្រាប់ថតរូបឱ្យបានឆ្ងាយនិងឱ្យបានធំ :

កាណូត

ឈ្មោះនាវាខ្នាតតូចឬទូកម៉ាស៊ីនមានដំបូលមួយប្រភេទ ជាទូទៅប្រើសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរឬអីវ៉ាន់, ឡុងបុត :

កាណូត នាម

[កា-ណូត] kanout

ឈ្មោះនាវាខ្នាតតូចឬទូកម៉ាស៊ីនមានដំបូលមួយប្រភេទ ជាទូទៅប្រើសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរឬអីវ៉ាន់, ឡុងបុត :

កាណ៌

សព្វថ្ងៃប្រើជារាជសព្ទ :

កាណ៌ នាម

[កា] kanr

សព្វថ្ងៃប្រើជារាជសព្ទ :

កាត នាម

[កាត] card

ឈ្មោះប្រេងម្យ៉ាងកើតក្នុងដី សម្រាប់ប្រើដុត, អុជ ជាប្រេងវិសេសដែលមកពីនានាប្រទេស :

កាត នាម

[កាត] card

បង្កាន់ដៃពន្ធថ្លៃខ្លួន ឬពន្ធថ្លៃវត្ថុ :

កាត នាម ១)

[កាត] card

(ប.ព.) បន្ទះឬប័ណ្ណដែលអាចឱ្យមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងឧបករណ៍មួយ :

កាត នាម ២)

[កាត] card

(ប.ព.) បន្ទះសៀគ្វីអគ្គិសនីមួយដែលស៊កទៅក្នុងផ្នែកមួយនៃកុំព្យូទ័រ។

កាត នាម

[កាត-ពន់-លឿន] card

(ប.ព.) កាតសម្រាប់ពន្លឿនដំណើរការកុំព្យូទ័រឱ្យបានលឿនជាងមុន។

កាត នាម

[កាត-អេ-ធី-អឹម] card

(ម.ព. បណ្ណអេធីអឹម)។

កាតគ្រី នាម

[កាត-គ្រី] katkri

បណ្ណសម្រាប់សម្គាល់យានយន្ត។

កាតព្វកិច្ច

(ច្ប.) ចំណងតាមផ្លូវច្បាប់ដែលបង្ខំឱ្យត្រូវតែធ្វើ។

កាតព្វកិច្ច នាម ២)

[កា-តាប់-ពៈ-កិច] katpvokech

(ច្ប.) ចំណងតាមផ្លូវច្បាប់ដែលបង្ខំឱ្យត្រូវតែធ្វើ។

កាតាក

បាយហាល, បាយក្រៀម សម្រាប់ទុកបរិភោគក្នុងគ្រាអំណត់ ឬក្នុងគ្រាមានដំណើរឆ្ងាយដាច់ពីភូមិលំនៅ; ពាក្យនេះក្លាយមកពីពាក្យសៀម លាវ ថា "ខាវតាក ប្រែថា បាយហាល។

កាតាក នាម

[កា-តាក] katak

បាយហាល, បាយក្រៀម សម្រាប់ទុកបរិភោគក្នុងគ្រាអំណត់ ឬក្នុងគ្រាមានដំណើរឆ្ងាយដាច់ពីភូមិលំនៅ; ពាក្យនេះក្លាយមកពីពាក្យសៀម លាវ ថា "ខាវតាក ប្រែថា បាយហាល។

កាតាប

ប្រដាប់ដែលធ្វើពីសរសៃអំបោះដែលគេចាក់ឬដេរសម្រាប់ដាក់របស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ។

កាតាប នាម

[កា-តាប] katab

សម្ពៀតដាក់សៀវភៅឬឯកសារផ្សេងៗ :

កាតាប នាម

[កា-តាប-អំ-បោះ] katab

ប្រដាប់ដែលធ្វើពីសរសៃអំបោះដែលគេចាក់ឬដេរសម្រាប់ដាក់របស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ។

កាតាលីកម្ម

ការបង្កើនឡើងនៃល្បឿនរបស់ប្រតិកម្មគីមីមួយដោយសារកាតាលីករមួយ។

កាតាលីកម្ម នាម

[កា-តា-លី-កាំ] katalikaam

ការបង្កើនឡើងនៃល្បឿនរបស់ប្រតិកម្មគីមីមួយដោយសារកាតាលីករមួយ។

កាតាលីករ

(សេ.ហិ.) យន្តការ ប្រព័ន្ធ កម្មវិធី គម្រោង សកម្មភាពឬកិច្ចព្រមព្រៀងដែលជំរុញឱ្យសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចឬធុរកិច្ចមួយឤចឈានដល់គោលដៅឆាប់រហ័សជាងមុន :

កាតាលីករ នាម ១)

[កា-តា-លី-ក] katalika

(គីមី.) សារធាតុមួយសម្រាប់បង្កើនល្បឿននៃប្រតិកម្មគីមី តែមិនត្រូវបានបម្លែងនៅក្នុងលំនាំប្រតិកម្មនោះទេ។

កាតាលីករ នាម ២)

[កា-តា-លី-ក] katalika

(សេ.ហិ.) យន្តការ ប្រព័ន្ធ កម្មវិធី គម្រោង សកម្មភាពឬកិច្ចព្រមព្រៀងដែលជំរុញឱ្យសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចឬធុរកិច្ចមួយឤចឈានដល់គោលដៅឆាប់រហ័សជាងមុន :