ធ នាម
[ធ] tho≈
តួព្យញ្ជនៈទី១៩នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៤ក្នុងវគ្គទី៤។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [tʰ] ជាព្យញ្ជនៈធ្មេញ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[ធ] tho≈
តួព្យញ្ជនៈទី១៩នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៤ក្នុងវគ្គទី៤។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [tʰ] ជាព្យញ្ជនៈធ្មេញ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។
ជាតិស្រូវ; ស្រូវគ្រប់ប្រភេទ, ស្រងែ, ពោតជាដើម ហៅថា ធញ្ញជាតិ ទាំងអស់ :
[ធ័ញ-ញៈ-ជាត] thonhnhocheat
ជាតិស្រូវ; ស្រូវគ្រប់ប្រភេទ, ស្រងែ, ពោតជាដើម ហៅថា ធញ្ញជាតិ ទាំងអស់ :
(ម.ព. លិក្ខា)។
[ធ័ញ-ញៈ-មាស] thonhnhomeas
(ម.ព. លិក្ខា)។
ព្រះនាមមហារាជជាលោកបាល ១អង្គ ដែលគ្រប់គ្រងរក្សាទិសខាងកើត ជាអធិបតីលើពួកគន្ធ័ព្វ :
[ធៈ-តៈ-រ័ត] thottoroth
ព្រះនាមមហារាជជាលោកបាល ១អង្គ ដែលគ្រប់គ្រងរក្សាទិសខាងកើត ជាអធិបតីលើពួកគន្ធ័ព្វ :
[ធន់] thun
ទ្រព្យ, សម្បត្តិ។
ទាសី ឬស្ត្រីដែលបុរសលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាភរិយា។
[ធៈ-ន័ក-កី-តា] thonkkeita
ទាសី ឬស្ត្រីដែលបុរសលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាភរិយា។
បុរសដែលគេលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាអ្នកបម្រើ (ទាសៈ)។
[ធៈ-ន័ក-ក្រេត] thonkreit
បុរសដែលគេលោះដោយទ្រព្យយកមកធ្វើជាអ្នកបម្រើ (ទាសៈ)។
ដំណើរអស់ទ្រព្យ។
[ធៈ-ន័ក-ក្សៃ] thonksai
ដំណើរអស់ទ្រព្យ។
ក្រយាពិន័យ។
[ធៈ-នៈ-ទ័ន] thonton
ក្រយាពិន័យ។
ធនធានដែលមានពីធម្មជាតិ ដូចជាធនធានព្រៃឈើ រ៉ែ ជាដើម។
[ធន់-ធាន] thonthean
ទ្រព្យរបស់ផ្សេងៗដែលគង់នៅ :
[ធន់-ធាន-ធ័ម-មៈ-ជាត] thonthean
ធនធានដែលមានពីធម្មជាតិ ដូចជាធនធានព្រៃឈើ រ៉ែ ជាដើម។
[ធៈ-នៈ-ប័ត] thonbot
ពាក្យសន្មតហៅក្រដាសដែលប្រើចាយជំនួសប្រាក់ តាមបញ្ញត្តិរបស់រាជការគ្រប់ប្រទេសក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ (ក្រដាសប្រាក់)។ (គួរប្រើពាក្យនេះតាមសម័យនិយម)។
(ដូចគ្នានឹង ធនបត្រ ដែរ)។
[ធៈ-នៈ-ប័ន] thonboann
(ដូចគ្នានឹង ធនបត្រ ដែរ)។
(ម.ព. ធនបត្រ)។
[ធៈ-នៈ-ប័ត] theakneakbta≈
(ម.ព. ធនបត្រ)។
ដើមទ្រព្យ, ទ្រព្យជាដើមទុន :
[ធៈ-នៈ-មូល] thonmul
ដើមទ្រព្យ, ទ្រព្យជាដើមទុន :
ភាពដែលអាចទាញយកផលចំណេញឬផលប្រយោជន៍បាន។
[ធៈ-នៈ-លាប] thonleap
ការបានទ្រព្យ :
[ធៈ-នៈ-លាប] thonleap
(ច្បាប់) ផលដែលទទួលបានជាទៀងទាត់ ដូចជាការប្រាក់ ឈ្នួលផ្ទះ ឈ្នួលដីជាដើម។
[ធៈ-នៈ-លាប-អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ជី-វី] ឬ [ធន់-នៈ-លាប-អ៊ុត-តៈ-រ៉ៈ-ជី-វី] thonleap
ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដែលបានផ្ដល់ឱ្យប្ដី ប្រពន្ធ ឬកូននៅក្នុងបន្ទុក បន្ទាប់ពីនិយោជិតរងគ្រោះថ្នាក់ការងារដល់បាត់បង់ជីវិត។
[ធៈ-នៈ-លា-ភី-យៈ-ភាប] thonleap
ភាពដែលអាចទាញយកផលចំណេញឬផលប្រយោជន៍បាន។
សេចក្ដីល្មោភទ្រព្យ; សេចក្ដីជំពាក់ចិត្តនឹងទ្រព្យ។
[ធៈ-នៈ-លោប] thonloup
សេចក្ដីល្មោភទ្រព្យ; សេចក្ដីជំពាក់ចិត្តនឹងទ្រព្យ។
ទ្រព្យមានខ្លឹម, ខ្លឹមទ្រព្យ :
[ធៈ-នៈ-សា] thonsar
ទ្រព្យមានខ្លឹម, ខ្លឹមទ្រព្យ :
ទីកន្លែងកើតធនធាន គឺទីកើតវត្ថុធាតុជាប្រភពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជាប្រេងកាតនិងលោហធាតុជាដើម :
[ធៈ-នា-ក] thoneakor
ទីកន្លែងកើតធនធាន គឺទីកើតវត្ថុធាតុជាប្រភពនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ដូចជាប្រេងកាតនិងលោហធាតុជាដើម :
(សេ.ហិ.) ធនាគារដែលអនុវត្តតែប្រតិបត្តិការមួយតាមជំនាញជាក់លាក់ក្នុងចំណោមប្រតិបត្តិការទាំងបីរបស់ធនាគារ។
[ធៈ-នា-គា] thoneakea
ឃ្លាំងដាក់ទ្រព្យ, ឃ្លាំងប្រាក់ :
[ធៈ-នា-គា] thoneakea
គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុដែលមាននីតិសម្បទាពិសេសក្នុងការរើសយកប្រតិបត្តិការជាមុខរបរ រួមមាន ទី១ការផ្ដល់ឥណទានគ្រប់ប្រភេទចំពោះសាធារណជនដោយមានកម្រៃ រាប់បញ្ចូលទាំងឥណទាន ភតិសន្យា និងការសន្យាតាមហត្ថលេខា ទី២ការទទួលប្រាក់បញ្ញើមិនមានមុខសញ្ញាប្រើពីសាធារណជន ទី៣ប្រព្រឹត្តិកម្មនិងក
[ធៈ-នា-គា-កន់-ដាល] thoneakea
(សេ.ហិ.) ធនាគារសាធារណៈដែលមានសមត្ថកិច្ចផ្ដាច់មុខលើការកំណត់គោលនយោបាយរូបិយវត្ថុនិងការគ្រប់គ្រងចំនួនឥណទានសរុប និងការគ្រប់គ្រង ត្រួតពិនិត្យគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈការចេញសេចក្ដីប្រកាស បទបញ្ជា និងសេចក្ដីណែនាំផ្សេងៗ។
[ធៈ-នា-គា-ពា-និច] thoneakea
(សេ.ហិ.) ធនាគារឯកជនដែលទទួលបានអាជ្ញាបណ្ណពីធនាគារកណ្ដាល ដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ។
[ធៈ-នា-គា-អែ-កៈ-ទេស] ឬ [ធៈ-នា-គា-អែក-កៈ-ទេស] thoneakea
(សេ.ហិ.) ធនាគារដែលអនុវត្តតែប្រតិបត្តិការមួយតាមជំនាញជាក់លាក់ក្នុងចំណោមប្រតិបត្តិការទាំងបីរបស់ធនាគារ។
ម្ចាស់ធនាគារ, អ្នកត្រួតត្រាឬអ្នកកាន់កាប់ធនាគារ។
[ធៈ-នា-គា-រិក] thoneakearik
ម្ចាស់ធនាគារ, អ្នកត្រួតត្រាឬអ្នកកាន់កាប់ធនាគារ។
(ម.ព. ធនាគារិក)។
[ធៈ-នា-គា-រិ-កា] theakneakearika≈
(ម.ព. ធនាគារិក)។
(ម.ព. ធនាធិការី)។
[ធៈ-នា-គា-រិ-នី] theakneakearini≈
(ម.ព. ធនាធិការី)។
អ្នករក្សាទ្រព្យ, អ្នករក្សាឃ្លាំង អ្នកទទួលទ្រព្យសម្បាច់របស់ត្រកូល។
[ធៈ-នា-ធិ-កា-រ៉ី] thoneathikari
អ្នករក្សាទ្រព្យ, អ្នករក្សាឃ្លាំង អ្នកទទួលទ្រព្យសម្បាច់របស់ត្រកូល។
រង្វាន់ ឬប្រាក់រង្វាន់ដែលផ្ដល់ឱ្យនរណាម្នាក់ដែលបានបម្រើសេវាកម្ម។
[ធៈ-នា-នុ-គ្រោះ] theakneanukroeah≈
រង្វាន់ ឬប្រាក់រង្វាន់ដែលផ្ដល់ឱ្យនរណាម្នាក់ដែលបានបម្រើសេវាកម្ម។
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភ។
[ធៈ-និ-កា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] theaknikathibaktai≈
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃក្រុមអ្នកមានស្ដុកស្ដម្ភ។
ឈ្មោះព្យញ្ជនៈ ១០តួក្នុងវគ្គ ទាំង ៥គឺ ខ ឃ, ឆ ឈ, ឋ ឍ, ថ ធ, ផ ភ ជាអក្សរមានសំឡេងតឹង មានសូរអក្សរ ហ លាយចូលផង; សំឡេង សំ.បា. ជា ក្ហៈ, គ្ហៈ; ច្ហៈ, ជ្ហៈ; ដ្ហៈ (ឬ ត្ហ៎ៈ), ឌ្ហៈ; ត្ហៈ, ទ្ហៈ; ប្ហៈ; (ប៉្ហៈ), ព្ហៈ; ជាគូគ្នានឹងព្យញ្ជនៈជា សិថិល ១០តួគឺ កៈ, គៈ; ចៈ, ជៈ; ដៈ (ឬ ត៎ៈ)
[ធៈ-និត] thonit
ឈ្មោះព្យញ្ជនៈ ១០តួក្នុងវគ្គ ទាំង ៥គឺ ខ ឃ, ឆ ឈ, ឋ ឍ, ថ ធ, ផ ភ ជាអក្សរមានសំឡេងតឹង មានសូរអក្សរ ហ លាយចូលផង; សំឡេង សំ.បា. ជា ក្ហៈ, គ្ហៈ; ច្ហៈ, ជ្ហៈ; ដ្ហៈ (ឬ ត្ហ៎ៈ), ឌ្ហៈ; ត្ហៈ, ទ្ហៈ; ប្ហៈ; (ប៉្ហៈ), ព្ហៈ; ជាគូគ្នានឹងព្យញ្ជនៈជា សិថិល ១០តួគឺ កៈ, គៈ; ចៈ, ជៈ; ដៈ (ឬ ត៎ៈ)
អ្នកមានទ្រព្យ, ដង្ខៅ។
[ធៈ-និន] thonin
អ្នកមានទ្រព្យ, ដង្ខៅ។
ឈ្មោះរាសី (ខែ) ទី ៩ប្រើតាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ, ហៅថា ធនុរាសី ឬ ខែធនុ ត្រូវគ្នានឹងខែដេសមប្រិ៍បារាំងសែស។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រើជា ធ្នូ ជាខែទី ១២។
[ធៈ-នុ] thonu
ធ្នូ។
[ធៈ-នុ] thonu
ឈ្មោះរាសី (ខែ) ទី ៩ប្រើតាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ, ហៅថា ធនុរាសី ឬ ខែធនុ ត្រូវគ្នានឹងខែដេសមប្រិ៍បារាំងសែស។ សព្វថ្ងៃនេះ យើងប្រើជា ធ្នូ ជាខែទី ១២។
អ្នកមានធ្នូក្នុងដៃ គឺខ្មាន់ធ្នូ :
[ធៈ-នុ-ហាត់] thonuhat
អ្នកមានធ្នូក្នុងដៃ គឺខ្មាន់ធ្នូ :
ទ្រាំ, អត់ធ្មត់; ស៊ូ :
[ធន់] thon
ទ្រាំ, អត់ធ្មត់; ស៊ូ :
សរសៃដែលនាំរសឱ្យជ្រួតជ្រាបក្នុងសព៌ាង្គកាយ, សរសៃឈាម (រ.ស.) :
[ធៈ-មៈ-នី] thomoni
សរសៃដែលនាំរសឱ្យជ្រួតជ្រាបក្នុងសព៌ាង្គកាយ, សរសៃឈាម (រ.ស.) :
សភាវៈដែលទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត។ល។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើជាធម្មតាមក គឺសំដៅយកពាក្យឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធ និងអត្ថបទទូទៅដែលទាក់ទងដោយពុទ្ធសាសនា :
[ធ័រ] thor
សភាវៈដែលទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត។ល។ ពាក្យនេះ ខ្មែរយើងធ្លាប់ប្រើជាធម្មតាមក គឺសំដៅយកពាក្យឱវាទរបស់ព្រះពុទ្ធ និងអត្ថបទទូទៅដែលទាក់ទងដោយពុទ្ធសាសនា :
ការលើកយកចំនួនមាតិកាធម៌នីមួយៗមកសម្ដែងប្រាប់ឱ្យដឹងថា ប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ :
[ធ័ម-មៈ] thorm
ធម៌, សភាវៈទ្រទ្រង់សត្វលោក គឺ បុណ្យ, បាប, សុចរិត, ទុច្ចរិត; ហេតុ; សភាព; ធម្មតា; ប្រក្រតី; ធម្មជាត; ប្រាជ្ញាញាណ; គុណ; សេចក្ដីចម្រើន; អារម្មណ៍ខាងផ្លូវចិត្ត; ការរិះគិត; សង្ខារ; កិរិយាមារយាទ; បរិយត្តិ; ច្បាប់។ល។
[ធ័ម-មៈ-បត់] thorm
ផ្លូវធម៌, លំអានធម៌។
[ធ័ម-មៈ-មន់-ទី] thorm
ផ្ទះ, កន្លែងតម្កល់ធម៌ គឺបណ្ណាល័យតម្កល់គម្ពីរផ្សេងៗ។
[ធ័ម-មៈ-បត់] thorm
ឈ្មោះគម្ពីរព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងសុត្តន្តបិដកខាងពួកខុទ្ទកនិកាយ ហៅថា ខុទ្ទកនិកាយ ធម្មបទ, ជាពុទ្ធភាសិតសុទ្ធតែជាគាថាទាំងអស់ ហៅថា ធម្មបទគាថា ឬ គាថាធម្មបទ។
[ធ័ម-មៈ-មន់-ទី] thorm
តួគម្ពីរ ឬទូដែលតម្កល់គម្ពីរ, ក្រាំង, សៀវភៅធម៌ជាពុទ្ធសាសនា។
[ធ័រ-រ័ត] thorm
(ដូចគ្នានឹង ធម្មរតនៈ ឬ ធម្មរ័តន៍)។
[ធ័រ-រ័ត] thorm
(ម.ព. ធម៌រត្ន)។
[ធ័ម-មៈ-កៈ-ថា] thorm
សម្ដីដែលជាធម៌; ការសម្ដែងធម៌។
[ធ័ម-មៈ-កាំ] thorm
អំពើ, កិច្ចការដែលប្រកបដោយធម៌, ដែលត្រូវតាមធម៌។
[ធ័ម-មៈ-កាយ] thorm
កាយមួយយ៉ាងក្នុងកាយទាំងបីរបស់ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធគឺ រូបកាយ, នាមកាយ, ធម្មកាយ; ព្រះធម៌ដែលជាពុទ្ធភាសិតហៅថា ធម្មកាយ ព្រោះទុកដូចជា រូបកាយរបស់ព្រះអង្គ សូម្បីទ្រង់បរិព្វានទៅហើយ ក៏នៅមានព្រះធម៌នេះជាតំណាងព្រះអង្គ។
[ធ័ម-មៈ-កា] thorm
ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីសម្រេចកិច្ចការខាងផ្លូវសាសនា :
[ធ័ម-ម័ក-ខ័ន] thorm
ពួកធម៌, កងធម៌; ចំនួនកងធម៌ជាពុទ្ធវចនៈក្នុងព្រះត្រៃបិដក ហៅថា ព្រះធម៌ ៨ម៉ឺន ៤ពាន់ធម្មក្ខន្ធ។
[ធ័ម-មៈ-គុន] thorm
គុណព្រះធម៌ គឺសភាវៈដែលស្រោចស្រង់ទ្រទ្រង់សត្វអ្នកប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ឱ្យបានសេចក្ដីសុខ។
[ធ័ម-មៈ-គោ-រប់] thorm
សេចក្ដីកោតក្រែងចំពោះធម៌ គឺសេចក្ដីប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌។ ឈ្មោះសាស្ត្រាប្រែរយមួយខ្សែ សម្រាប់សម្ដែងជាមុនបង្អស់ប្រាប់សេចក្ដីគោរពធម៌ ក្នុងឱកាសបុណ្យធំៗ តាមទម្លាប់ពុទ្ធសាសនិកជនក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :
[ធ័ម-មៈ-ច័ក] thorm
ចក្រគឺធម៌ឬធម៌ដូចជាកង់ គឺធម៌ដែលព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់សម្ដែងជាដំបូងបង្អស់ ក្នុងកាលព្រះអង្គបានត្រាស់ទើបបាន ៥៩ថ្ងៃ, ទ្រង់សម្ដែងអរិយសច្ច ៤បង្វិលដំណើរសេចក្ដីដូចជាកង់រទេះ។
[ធ័ម-មៈ-ច័ក-ក័ប-ប៉ៈ-វ៉័ត-តៈ-ណៈ-សូត] thorm
ឈ្មោះសូត្រដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្ដែងធម្មចក្ក។
[ធ័ម-មៈ-ច័ក-ខុ] thorm
ភ្នែកគឺធម៌ ឬធម៌ទុកដូចជាភ្នែក, បានខាងឯអរិយមគ្គជាន់ក្រោមបីប្រភេទគឺ សោតាបត្តិមគ្គ, សកទាគាមិមគ្គ, អនាគាមិមគ្គ; តែច្រើនសំដៅចំពោះ សោតាបត្តិមគ្គ។
[ធ័ម-មៈ-ចៈ-រ៉ិ-យ៉ា] thorm
កិរិយាប្រព្រឹត្តធម៌ដ៏ប្រសើរ។
[ធ័ម-មៈ-ចេ-តិ-យ៉ៈ] ឬ [ធ័ម-មៈ-ចេ-ដី] thorm
ចេតិយដែលបញ្ចុះព្រះធម៌។
[ធ័ម-មៈ-ដា] thorm
ប្រក្រតី, អ្វីៗដែលតែងមានមក, ទំនៀម, ទម្លាប់។
[ធ័ម-មៈ-ទាន] thorm
ការឱ្យធម៌ គឺការសម្ដែងធម៌, និយាយ, បង្រៀនធម៌; ការកសាងគម្ពីរដីកាធម៌វិន័យ :
[ធ័ម-មៈ-ទូត] thorm
ទូតរបស់ធម៌គឺអ្នកដែលគេបញ្ជូនទៅកាន់ទីផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យផ្សាយធម៌។
[ធ័ម-មៈ-ទេ-សៈ-ណា] ឬ [ធ័ម-មៈ-ទេ-ស្នា] thorm
ការ, ដំណើរសម្ដែងធម៌។
[ធ័ម-មៈ-ធាត] thorm
អ្នកមានធាតុជាធម៌ គឺព្រះពុទ្ធ; ធាតុគឺធម៌។
[ធ័ម-មៈ-និត-ទេស] thorm
និទ្ទេសនៃធម៌, ការសម្ដែងញែកចែកនូវធម៌។
[ធ័ម-មៈ-និ-យំ] thorm
សេចក្ដីកំណត់តាមធម្មតា, អ្វីៗដែលរមែងកើតមានតាមធម្មតា។
[ធ័ម-មៈ-និ-យាម] thorm
(ម.ព. ធម្មនិយម ក្នុង ធម្ម)។
[ធ័ម-មៈ-នី-តិ] thorm
ឈ្មោះគម្ពីរមួយដែលសម្ដែងអំពីបែបគតិលោក និងគតិធម៌។
[ធ័ម-មៈ-នូញ] thorm
(ម.ព. ធម្មនុញ្ញ)។