វចនានុក្រមខ្មែរ

ឌ

តួព្យញ្ជនៈទី១៣នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៣ក្នុងវគ្គទី៣។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [d] ជាព្យញ្ជនៈធ្មេញ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ឃោសៈ។

ឌ នាម

[ឌ] do≈

តួព្យញ្ជនៈទី១៣នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៣ក្នុងវគ្គទី៣។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [d] ជាព្យញ្ជនៈធ្មេញ ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ឃោសៈ។

ឌមជន

ជនអ្នកធ្វើការឈ្នួលយ៉ាងទាប មានចាក់សំរាម, ដងទឹកសម្អុយចោល ជាដើម :

ឌមជន នាម

[ឌៈ-មៈ-ជន់] domochon

ជនអ្នកធ្វើការឈ្នួលយ៉ាងទាប មានចាក់សំរាម, ដងទឹកសម្អុយចោល ជាដើម :

ឌាកិនី

បិសាចស្រី ឬស្រីបិសាច។

ឌាកិនី នាម

[ឌា-កិ-នី] deakeni

បិសាចស្រី ឬស្រីបិសាច។

ឌាឌិម

ទទឹម, ផ្លែទទឹម។

ឌាឌិម នាម

[ឌា-ឌិម] deadim

ទទឹម, ផ្លែទទឹម។

ឌាលិម

(ម.ព. ឌាឌិម)។

ឌាលិម នាម

[ឌា-លិម] dealim≈

(ម.ព. ឌាឌិម)។

ឌាហរោគ

រោគក្ដៅក្រហាយ, ជំងឺក្ដៅអន្ទះអន្ទែងក្នុងកាយ, ជំងឺគ្រុនក្ដៅ។

ឌាហរោគ នាម

[ឌា-ហៈ-រោក] deaharouk

រោគក្ដៅក្រហាយ, ជំងឺក្ដៅអន្ទះអន្ទែងក្នុងកាយ, ជំងឺគ្រុនក្ដៅ។

ឌិកតេ

ខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះជា កិ. ក៏មាន គឺសរសេរតាមពាក្យដែលគេសូត្រ។ ពាក្យនេះហៅជាខ្មែរថា សរសេរតាមសូត្រ ឬ សរសេរតាមអាន :

ឌិកតេ នាម a

[ឌិក-តេ] dikate

សរសេរតាមអាន, ការសរសេរតាមពាក្យដែលគេសូត្រ, គេអាន គឺមានអ្នកអានសេចក្ដីអ្វីមួយថាបង្អង់ៗ តាមឃ្លា តាមសង្កាត់ឱ្យអ្នកស្ដាប់សរសេរតាម :

ឌិកតេ កិរិយាសព្ទ b

[ឌិក-តេ] dikate

ខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះជា កិ. ក៏មាន គឺសរសេរតាមពាក្យដែលគេសូត្រ។ ពាក្យនេះហៅជាខ្មែរថា សរសេរតាមសូត្រ ឬ សរសេរតាមអាន :

ឌិន

រចនាដោយឌិន :

ឌិន នាម a

[ឌិន] din

គ្រឿងវិចិត្រធ្វើដោយប្រាក់, មាស, ស្ពាន់ ឬលាយមាស (ធ្វើមកពីប្រទេសក្រៅ) សម្រាប់ប៉ាក់គ្រឿងប្រដាប់ប្រើជាលំអផ្សេងៗ :

ឌិន កិរិយាសព្ទ b

[ឌិន] din

រចនាដោយឌិន :

ឌិម្ភា

ដង្កូវដែលនឹងក្លាយជាសត្វល្អិតផ្សេងៗទៀត ដូចជាដង្កូវមេអំបៅ ដង្កូវរុយជាដើម។

ឌិម្ភា នាម

[ឌិម-ភា] dimphea≈

ដង្កូវដែលនឹងក្លាយជាសត្វល្អិតផ្សេងៗទៀត ដូចជាដង្កូវមេអំបៅ ដង្កូវរុយជាដើម។

ឌីកូទីលេដុង

(ជីវ.) លក្ខណៈនៃគ្រាប់រុក្ខជាតិដែលមានកូទីលេដុងពីរ។

ឌីកូទីលេដុង គុណនាម

[ឌី-កូ-ទី-លេ-ដុង] dikoutiledong≈

(ជីវ.) លក្ខណៈនៃគ្រាប់រុក្ខជាតិដែលមានកូទីលេដុងពីរ។

ឌីជីថល

ការធ្វើឱ្យអត្ថបទ, រូបភាព ឬសំឡេងមានទម្រង់ជាឌីជីផល។

ឌីជីថល គុណនាម

[ឌី-ជី-ថល] digital

ដែលទាក់ទងនឹងគ្រឿងដែលតំណាងឱ្យទិន្នន័យអំព្លីទុតជាលេខ :

ឌីជីថល នាម

[ឌី-ជី-ថល] digital

សញ្ញាដែលតំណាងដោយលេខ។

ឌីជីថល នាម

[ឌី-ជី-ថល-នី-យៈ-កាំ] digital

ការធ្វើឱ្យអត្ថបទ, រូបភាព ឬសំឡេងមានទម្រង់ជាឌីជីផល។

ឌីជេ

អ្នកចាក់ភ្លេងនិងសម្របសម្រួលនៅវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ឬក្លឹបកម្សាន្ត។

ឌីជេ នាម

[ឌី-ជេ] diche≈

អ្នកចាក់ភ្លេងនិងសម្របសម្រួលនៅវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ ឬក្លឹបកម្សាន្ត។

ឌីណាមិក

(រូប.) ផ្នែកមួយនៃមេកានិក ដែលសិក្សាអំពីចលនានៃប្រព័ន្ធចំណុចរូបធាតុក្រោមឥទ្ធិពលនៃកម្លាំង ជាពិសេសកម្លាំងដែលមានប្រភពពីខាងក្រៅប្រព័ន្ធ។

ឌីណាមិក នាម

[ឌី-ណា-មិច] dinamich≈

(រូប.) ផ្នែកមួយនៃមេកានិក ដែលសិក្សាអំពីចលនានៃប្រព័ន្ធចំណុចរូបធាតុក្រោមឥទ្ធិពលនៃកម្លាំង ជាពិសេសកម្លាំងដែលមានប្រភពពីខាងក្រៅប្រព័ន្ធ។

ឌីណាម៉ូ

ឧបករណ៍មួយប្រភេទដែលបំប្លែងថាមពលនៃចលនាឱ្យទៅជាថាមពលអគ្គិសនី :

ឌីណាម៉ូ នាម

[ឌី-ណា-ម៉ូ] dinamou≈

ឧបករណ៍មួយប្រភេទដែលបំប្លែងថាមពលនៃចលនាឱ្យទៅជាថាមពលអគ្គិសនី :

ឌីប្លូម

សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ :

ឌីប្លូម នាម

[ឌី-ប្លូម] diblum≈

សញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ :

ឌីប្លូអ៊ីត

(ជីវ.) ដែលមានក្រូម៉ូសូមជាគូៗគឺ 2n :

ឌីប្លូអ៊ីត នាម

[ឌី-ប្លូ-អ៊ីត] dibluait≈

(ជីវ.) ដែលមានក្រូម៉ូសូមជាគូៗគឺ 2n :

ឌីសុងទ័រ

បរិក្ខារអគ្គិសនីមួយប្រភេទ ដែលគេប្រើសម្រាប់ផ្ដាច់ចរន្តបង្ការអគ្គិភ័យពេលអាំងតង់ស៊ីតេចរន្តឡើងចុះខុសប្រក្រតី។

ឌីសុងទ័រ នាម

[ឌី-សុង-ទ័រ] disongtro≈

បរិក្ខារអគ្គិសនីមួយប្រភេទ ដែលគេប្រើសម្រាប់ផ្ដាច់ចរន្តបង្ការអគ្គិភ័យពេលអាំងតង់ស៊ីតេចរន្តឡើងចុះខុសប្រក្រតី។

ឌីស្កូ

តន្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់រាំកម្សាន្តតាមរង្គសាល(ក្លឹបរាត្រី) ដែលបានលេចរូបរាងនៅបណ្ដាឆ្នាំ១៩៧០ចេញពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ឌីស្កូ នាម

[ឌី-ស្កូ] diskou≈

តន្ត្រីមួយប្រភេទសម្រាប់រាំកម្សាន្តតាមរង្គសាល(ក្លឹបរាត្រី) ដែលបានលេចរូបរាងនៅបណ្ដាឆ្នាំ១៩៧០ចេញពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ឌីស្កូតែក

កន្លែងរក្សាទុកថាសម៉ាស៊ីនច្រៀង; កន្លែងរាំកម្សាន្តតាមចង្វាក់តន្ត្រីថតចម្លង។

ឌីស្កូតែក នាម

[ឌី-ស្កូ-តែក] diskoutaek≈

កន្លែងរក្សាទុកថាសម៉ាស៊ីនច្រៀង; កន្លែងរាំកម្សាន្តតាមចង្វាក់តន្ត្រីថតចម្លង។

ឌីអេនអេ

ឈ្មោះគីមីរបស់ម៉ូលេគុលដែលទ្រទ្រង់លក្ខណៈបន្តពូជនៃភាវរស់។

ឌីអេនអេ នាម

[ឌី-អេន-អេ] diaenae≈

ឈ្មោះគីមីរបស់ម៉ូលេគុលដែលទ្រទ្រង់លក្ខណៈបន្តពូជនៃភាវរស់។

ឌីអេឡិចទ្រិក

(រូប.) អ៊ីសូឡង់អគ្គិសនីដែលអាចញែកជាប៉ូលបាន ពេលដាក់វាក្នុងដែនអគ្គិសនីណាមួយ។

ឌីអេឡិចទ្រិក នាម

[ឌី-អេ-ឡិច-ទ្រិច] diaelechtrich≈

(រូប.) អ៊ីសូឡង់អគ្គិសនីដែលអាចញែកជាប៉ូលបាន ពេលដាក់វាក្នុងដែនអគ្គិសនីណាមួយ។

ឌឺ

ផ្គើនឱ្យ, និយាយផ្គើន :

ឌឺ កិ., គុ.កិ.

[ឌឺ] dueu

ផ្គើនឱ្យ, និយាយផ្គើន :

ឌឺដង

ដែលចចេស ពិបាកស្ដីថា; ដែលរិល, មិនមុត (កាំបិត) ; និយាយដៀមដាម, និយាយបញ្ចៀសវាសវាងឱ្យដឹងខ្លួន, ឱ្យខឹង, ឱ្យឈឺចិត្ត :

ឌឺដង កិ., គុ.

[ឌឺ-ដង] dueudong

ដែលចចេស ពិបាកស្ដីថា; ដែលរិល, មិនមុត (កាំបិត) ; និយាយដៀមដាម, និយាយបញ្ចៀសវាសវាងឱ្យដឹងខ្លួន, ឱ្យខឹង, ឱ្យឈឺចិត្ត :

ឌុកដាន់

(ម.ព. ឌុដាន់)។

ឌុកដាន់ កិរិយាសព្ទ

[ឌុក-ដាន់] dukdan

(ម.ព. ឌុដាន់)។

ឌុដាន់

រំអុកឱ្យ, និយាយកកែកករ។ រករឿងរកហេតុ, និយាយរុកកួន, និយាយចាក់រុក, ញុះញង់។

ឌុដាន់ កិរិយាសព្ទ

[ឌុ-ដាន់] dudan

រំអុកឱ្យ, និយាយកកែកករ។ រករឿងរកហេតុ, និយាយរុកកួន, និយាយចាក់រុក, ញុះញង់។

ឌុន

ដែលស្មើគ្នា, ដែលស្របគ្នា, ដូចគ្នា :

ឌុន គុ., ន.

[ឌុន] dun

ដែលស្មើគ្នា, ដែលស្របគ្នា, ដូចគ្នា :

ឌុប

បញ្ជិះមនុស្សឬដឹកអ្វីៗតាមកង់ ម៉ូតូជាដើម, ដែលបញ្ជិះឬដឹកតាមរបៀបនេះ :

ឌុប គុ., គុ.កិ.

[ឌុប] dub≈

(ម.ព. ត្រួតថ្នាក់)។

ឌុប គុណនាម

[ឌុប] dub≈

ទ្វេ, ដែលមានពីរ, ដែលមានចំនួនឬទំហំពីរដង :

ឌុប កិ., គុ.

[ឌុប] dub≈

បញ្ជិះមនុស្សឬដឹកអ្វីៗតាមកង់ ម៉ូតូជាដើម, ដែលបញ្ជិះឬដឹកតាមរបៀបនេះ :

ឌុយ

បរិក្ខារអគ្គិសនីទំហំតូចមួយប្រភេទមានពន្លួញពីរឬបីធ្វើពីលោហៈ និងរុំព័ទ្ធដោយអ៊ីសូឡង់សម្រាប់ចាប់កាន់បានមិនឆក់។ គេតវានៅចុងខ្សែភ្លើងម្ខាង សម្រាប់ភ្ជាប់ចរន្តពីប្រភពថាមពលទៅនឹងគ្រឿងអគ្គិសនីនានា។

ឌុយ នាម

[ឌុយ] duy≈

បរិក្ខារអគ្គិសនីទំហំតូចមួយប្រភេទមានពន្លួញពីរឬបីធ្វើពីលោហៈ និងរុំព័ទ្ធដោយអ៊ីសូឡង់សម្រាប់ចាប់កាន់បានមិនឆក់។ គេតវានៅចុងខ្សែភ្លើងម្ខាង សម្រាប់ភ្ជាប់ចរន្តពីប្រភពថាមពលទៅនឹងគ្រឿងអគ្គិសនីនានា។

ឌឿងហែម

ច្រកផ្លូវ, ផ្លូវច្រកតូចនៅចន្លោះអគារពីរជួរនៅទីក្រុង ដែលមានផ្លូវជិះកាត់ទៅរកផ្លូវធំ។

ឌឿងហែម នាម

[ឌឿង-ហែម] deunghaem≈

ច្រកផ្លូវ, ផ្លូវច្រកតូចនៅចន្លោះអគារពីរជួរនៅទីក្រុង ដែលមានផ្លូវជិះកាត់ទៅរកផ្លូវធំ។

ឌេបនកម្ម

ការប្រហារ, ការពិឃាត ឬ វិឃាតកម្ម។

ឌេបនកម្ម នាម

[ឌេ-ប៉ៈ-ណៈ-កាំ] debnokomm

ការប្រហារ, ការពិឃាត ឬ វិឃាតកម្ម។

ឌេបនាការ

អាការៈបោះចោល :

ឌេបនាការ នាម

[ឌេ-ប៉ៈ-ណា-កា] debneakar

អាការៈបោះចោល :