វចនានុក្រមខ្មែរ

ក្រញឹម

តូចទាបស្អាតល្អហើយសមរម្យ :

ក្រញឹម គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ឹម] kronhuem

តូចទាបស្អាតល្អហើយសមរម្យ :

ក្រញុកក្រញី

ញីញក់ ក្ដិចខ្ញាំ វីវក់ដោយសេចក្ដីខ្នាញ់ ដោយក្ដីស្រឡាញ់ :

ក្រញុកក្រញី កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ញ៉ុក-ក្រ-ញ៉ី] kronhokkronhei≈

ញីញក់ ក្ដិចខ្ញាំ វីវក់ដោយសេចក្ដីខ្នាញ់ ដោយក្ដីស្រឡាញ់ :

ក្រញុកក្រញូវ

ដែលជ្រួញរួញ, ជំពាក់ខ្ញុកខ្ញូវ :

ក្រញុកក្រញូវ គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ុក-ក្រ-ញ៉ូវ] kronhokkronhouv≈

ដែលជ្រួញរួញ, ជំពាក់ខ្ញុកខ្ញូវ :

ក្រញុច

ដែលទាប ឬខ្លីក្រអុច :

ក្រញុច គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ុច] kronhuch

ដែលទាប ឬខ្លីក្រអុច :

ក្រញុញ

ដែលទាបខ្លីកន្តុញ :

ក្រញុញ គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ុញ] kronhunh

ដែលទាបខ្លីកន្តុញ :

ក្រញុល

រួញជាសំណុំ :

ក្រញុល គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ុល] kranhul

រួញជាសំណុំ :

ក្រញុះ

ទញ់ទាល់ :

ក្រញុះ គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ុះ] kranhuh

ទញ់ទាល់ :

ក្រញូវ

ដែលមិនរីករាយ; មិនស្លូតបូត :

ក្រញូវ គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ូវ] kranhuv

ដែលមិនរីករាយ; មិនស្លូតបូត :

ក្រញូស

អាក្រក់, មិនស្រស់បស់ :

ក្រញូស គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ូស] kranhus

អាក្រក់, មិនស្រស់បស់ :

ក្រញើត

ពាក្យសម្រាប់ញ៉ាំងពាក្យខឹងឱ្យវិសេសឡើង :

ក្រញើត គុណកិរិយា

[ក្រ-ញ៉ើត] kranhaut

ពាក្យសម្រាប់ញ៉ាំងពាក្យខឹងឱ្យវិសេសឡើង :

ក្រញេង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រញាង :

ក្រញេង បុព្វបទ

[ក្រ-ញ៉េង] kranheng

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រញាង :

ក្រញេញ

តូចទាបរេញ :

ក្រញេញ គុណនាម

[ក្រ-ញ៉េញ] kronhenh

តូចទាបរេញ :

ក្រញេស

អំពីមុខមាត់ដែលមានសភាពមិនរាបសា, ដែលឥតរាសី :

ក្រញេស គុណនាម ១)

[ក្រ-ញ៉េស] kranhes

ស្ដើង, ប៉ើងរ៉ើង :

ក្រញេស គុណនាម ២)

[ក្រ-ញ៉េស] kranhes

អំពីមុខមាត់ដែលមានសភាពមិនរាបសា, ដែលឥតរាសី :

ក្រញោន

ទាល់ឥរិយាបថ; ទាល់វាចា, កំប្រោន :

ក្រញោន គុណនាម

[ក្រ-ញ៉ោន] kronhoun

ទាល់ឥរិយាបថ; ទាល់វាចា, កំប្រោន :

ក្រញៅ

ញីញក់ ឬក្ដិចខ្ញាំដោយក្រចក។

ក្រញៅ កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ញ៉ៅ] kranhov

ញីញក់ ឬក្ដិចខ្ញាំដោយក្រចក។

ក្រដាស

ក្រដាសដែលមានបន្ទាត់ខ្វែង។

ក្រដាស នាម

[ក្រ-ដាស] kradas

សន្លឹកស្ដើងៗធ្វើពីវត្ថុផ្សេងៗ គឺចំបើង, កំណាត់សំពត់, សំបកឈើឬសាច់ឈើជាដើម សម្រាប់ប្រើបោះពុម្ពអក្សរ, សរសេរ, វេចខ្ចប់របស់ទាំងឡាយ។ល។

ក្រដាស នាម

[ក្រ-ដាស-តា-រ៉ាង] kradas

ក្រដាសដែលមានបន្ទាត់ខ្វែង។

ក្រដាសកាបូន

ក្រដាសស្ដើងដែលផ្នែកម្ខាងធ្វើពីកាបូនពណ៌ខ្មៅ ប្រើសម្រាប់ផ្ដិតចម្លងលើក្រដាសសសន្លឹកដទៃទៀតឱ្យបានច្រើនច្បាប់ ឬក៏ផ្ដិតចម្លងរូបភាពជាដើម។

ក្រដាសកាបូន នាម

[ក្រ-ដាស-កា-បូន] krodaskaboun≈

ក្រដាសស្ដើងដែលផ្នែកម្ខាងធ្វើពីកាបូនពណ៌ខ្មៅ ប្រើសម្រាប់ផ្ដិតចម្លងលើក្រដាសសសន្លឹកដទៃទៀតឱ្យបានច្រើនច្បាប់ ឬក៏ផ្ដិតចម្លងរូបភាពជាដើម។

ក្រដាសខាត់

ក្រដាសរឹង ក្រាស់ល្មម មានគ្រាប់ខ្សាច់ល្អិតៗនៅលើផ្ទៃម្ខាង សម្រាប់ខាត់ឈើឬដែកឱ្យរលោង។

ក្រដាសខាត់ នាម

[ក្រ-ដាស-ខាត់] krodaskhat≈

ក្រដាសរឹង ក្រាស់ល្មម មានគ្រាប់ខ្សាច់ល្អិតៗនៅលើផ្ទៃម្ខាង សម្រាប់ខាត់ឈើឬដែកឱ្យរលោង។

ក្រដាសត្រចៀក

សន្ទះស្ដើងនៅក្នុងរន្ធត្រចៀកសម្រាប់ទទួលរលកសំឡេងពីខាងក្រៅ។

ក្រដាសត្រចៀក នាម

[ក្រ-ដាស-ត្រ-ចៀក] krodastrochiek≈

សន្ទះស្ដើងនៅក្នុងរន្ធត្រចៀកសម្រាប់ទទួលរលកសំឡេងពីខាងក្រៅ។

ក្រដាសសើម

ផ្ទាំងក្រណាត់ពណ៌សតូចៗដែលមានសំណើមដាក់គរលើគ្នាក្នុងកញ្ចប់ប្លាស្ទិកសម្រាប់ហូតចេញមកសម្អាតមុខ មាត់ ដៃជាដើម។

ក្រដាសសើម នាម

[ក្រ-ដាស-សើម] krodassaeum≈

ផ្ទាំងក្រណាត់ពណ៌សតូចៗដែលមានសំណើមដាក់គរលើគ្នាក្នុងកញ្ចប់ប្លាស្ទិកសម្រាប់ហូតចេញមកសម្អាតមុខ មាត់ ដៃជាដើម។

ក្រដាសអនាម័យ

ក្រដាសស្ដើងទន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងបង្គន់។

ក្រដាសអនាម័យ នាម

[ក្រ-ដាស-អៈ-ណា-ម៉ៃ] krodasaaknamai≈

ក្រដាសស្ដើងទន់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងបង្គន់។

ក្រណាត់

សំពត់, ផលិតផលដែលកើតពីការត្បាញសរសៃអំបោះដោយដៃឬម៉ាស៊ីន :

ក្រណាត់ នាម

[ក្រ-ណាត់] kronat

សំពត់, ផលិតផលដែលកើតពីការត្បាញសរសៃអំបោះដោយដៃឬម៉ាស៊ីន :

ក្រណាន់

របស់ដែលធ្លាប់ប្រកាន់ ជាប់ស្អិតរមួត ធ្លាប់ហួងហែងក្នុងចិត្តមិនលែង។

ក្រណាន់ គុ.កិ., គុ. ១)

[ក្រ-ណាន់] kronan

ដែលប្រកាន់ស្អិតបំភ្លេចមិនបាន; ដែលកួចកាន់ជានិច្ចក្នុងចិត្ត :

ក្រណាន់ គុណកិរិយា ២)

[ក្រ-ណាន់] kronan

ដែលណែន, មាំស្វិតមិនងាយលែង :

ក្រណាន់ នាម ៣)

[ក្រ-ណាន់] kronan

របស់ដែលធ្លាប់ប្រកាន់ ជាប់ស្អិតរមួត ធ្លាប់ហួងហែងក្នុងចិត្តមិនលែង។

ក្រតើន

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ គាត ឬលាត់ ឱ្យប្លែកឡើង :

ក្រតើន គុណកិរិយា

[ក្រ-តើន] krotaeun

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ គាត ឬលាត់ ឱ្យប្លែកឡើង :

ក្រតៗ

សូរឮដោយសត្វគីង្គក់យំឬសូរឮដោយអ្វីៗសង្កៀតគ្នា :

ក្រតៗ ឧទានសព្ទ

[ក្រត-ក្រត] krot

សូរឮដោយសត្វគីង្គក់យំឬសូរឮដោយអ្វីៗសង្កៀតគ្នា :

ក្រទា

ដែលមានរាងធំទាបក្រអាញ :

ក្រទា គុណនាម

[ក្រ-ទា] kratea

ដែលមានរាងធំទាបក្រអាញ :

ក្រទាំង

គោក ស្វិត ក្រៀមសោះកក្រោះ គ្មានជីជាតិ គ្មានទឹកសើម។

ក្រទាំង គុណនាម

[ក្រ-ទាំង] krateang

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ គោក, ស្វិត, ក្រៀម ឱ្យប្លែកឡើង :

ក្រទាំង គុណនាម

[ក្រៀម-ក្រ-ទាំង] krateang

គោក ស្វិត ក្រៀមសោះកក្រោះ គ្មានជីជាតិ គ្មានទឹកសើម។

ក្រទី

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រទា :

ក្រទី បុព្វបទ

[ក្រ-ទី] kroti

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រទា :

ក្រទីក្រទា

ដែលមានដំណើរតេងតាងវេលាក្រោកឬស្ទុះដោយភ័យ, ភ្ញាក់ឬខឹង :

ក្រទីក្រទា គុណកិរិយា

[ក្រ-ទី-ក្រ-ទា] krotikrotea

ដែលមានដំណើរតេងតាងវេលាក្រោកឬស្ទុះដោយភ័យ, ភ្ញាក់ឬខឹង :

ក្រទឺត

(ម.ព. ក្រទែ)។

ក្រទឺត គុណកិរិយា

[ក្រ-ទឺត] krotueut

ដែលមានអាការៈក្រមាំក្រអឺត :

ក្រទឺត គុណកិរិយា

[ក្រ-ទឺត-ក្រ-ទែ] krotueut

(ម.ព. ក្រទែ)។

ក្រទែ

ដែលសម្ដែងអាការៈអង់អាច ឥតញញើតក្នុងការគំរាម ឬតស៊ូ :

ក្រទែ គុណនាម

[ក្រ-ទែ] krateae

ដែលមានអាការៈអង់អាច :

ក្រទែ គុណកិរិយា

[ក្រ-ទែ] krateae

ដែលសម្ដែងអាការៈអង់អាច ឥតញញើតក្នុងការគំរាម ឬតស៊ូ :

ក្រនៀវ

សំពត់ធ្វើដោយសូត្រ, ដោយអំបោះដែលត្រកួញបញ្ចូលគ្នា :

ក្រនៀវ កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-នៀវ] kraniev

ត្រកួញសូត្រ, ត្រកួញអំបោះជាដើមបញ្ចូលគ្នា។

ក្រនៀវ នាម

[ក្រ-នៀវ] kraniev

សំពត់ធ្វើដោយសូត្រ, ដោយអំបោះដែលត្រកួញបញ្ចូលគ្នា :

ក្រនៀវកែវ

ឈ្មោះបង្អែមមួយប្រភេទ គេធ្វើដោយការកូរបាយដំណើបចំហុយ គេលាយស្ករស កូរឱ្យត្រាតែឡើងសម្បុររលោង :

ក្រនៀវកែវ នាម

[ក្រ-នៀវ-កែវ] kronievokaev

ឈ្មោះបង្អែមមួយប្រភេទ គេធ្វើដោយការកូរបាយដំណើបចំហុយ គេលាយស្ករស កូរឱ្យត្រាតែឡើងសម្បុររលោង :

ក្រប

រណប :

ក្រប នាម

[ក្រប] krorb

រណប :

ក្របខ័ណ្ឌ

រចនាសម្ព័ន្ធគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធ បញ្ញត្តិ ឬគំនិត :

ក្របខ័ណ្ឌ នាម ១)

[ក្រប-ខាន់] krabkhoan

រង្វង់, វិស័យ, នាទី :

ក្របខ័ណ្ឌ នាម ២)

[ក្រប-ខាន់] krabkhoan

ល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលមានរបៀបជាន់ថ្នាក់របស់អ្នករាជការ :

ក្របខ័ណ្ឌ នាម ៣)

[ក្រប-ខាន់] krabkhoan

រចនាសម្ព័ន្ធគ្រឹះនៃប្រព័ន្ធ បញ្ញត្តិ ឬគំនិត :

ក្របី

ពាក្យប្រើក្នុងរឿង សម្រាប់ហៅស្វា សំដៅយកជាតិរបស់ហនុមាន :

ក្របី នាម

[ក្រ-បី] krabei

ឈ្មោះសត្វពាហនៈ ចតុប្បាទស្នែងវែងរៀវស្រួចមានរង្វង់កោង ជាពាហនៈសម្រាប់ទឹមដូចគោដែរ។ ក្របីមានពីរយ៉ាង :

ក្របី នាម

[ក្រ-បី] krabei

ពាក្យប្រើក្នុងរឿង សម្រាប់ហៅស្វា សំដៅយកជាតិរបស់ហនុមាន :

ក្របួច

ចាប់រួបក្រសោបបួង :

ក្របួច កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-បួច] krabuoch

ចាប់រួបក្រសោបបួង :

ក្របៀត

កៀបអ្វីមួយយ៉ាងតឹងនៅចន្លោះដៃ ឬចន្លោះជើង។

ក្របៀត នាម

[ក្រ-បៀត] krobiet≈

ខ្នាតបុរាណខ្មែរដែលមានប្រវែងមួយចង្អុលដៃ ឬ១២គ្រាប់ស្រូវ។

ក្របៀត កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-បៀត] krobiet≈

កៀបអ្វីមួយយ៉ាងតឹងនៅចន្លោះដៃ ឬចន្លោះជើង។

ក្របែល

កាប់រំលំ ឬកាប់ផ្ដាច់ :

ក្របែល កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-បែល] krabael

កាប់រំលំ ឬកាប់ផ្ដាច់ :

ក្របៅ

ដុំម្សៅសម្រាប់ធ្វើនំបញ្ចុកដែលគេលញ់ផ្ដុំជាដុំធំៗបម្រុងនឹងស្ងោរ :

ក្របៅ នាម

[ក្រ-បៅ] krobau

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែបរិភោគបាន។ អ្នកស្រុកធ្លាប់ជឿមកថា កាលណាត្រីព្រលូងស៊ីផ្លែក្របៅ សាច់ត្រីនោះកាលណាគេបរិភោគទៅនឹងបណ្ដាលជាពិសពុល។

ក្របៅ នាម

[ក្រ-បៅ] krobau

ដុំម្សៅសម្រាប់ធ្វើនំបញ្ចុកដែលគេលញ់ផ្ដុំជាដុំធំៗបម្រុងនឹងស្ងោរ :

ក្រពក

(ព.បុ.) បូល, ស្រែក : (ប្រើចំពោះតែក្អែក) :

ក្រពក កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ពក] kropok

(ព.បុ.) បូល, ស្រែក : (ប្រើចំពោះតែក្អែក) :

ក្រពង

ឈ្មោះចំណីម្យ៉ាង គេយកអំបុកស្រូវដំណើបទៅលីងបំពង ហើយលាយនឹងទឹកស្ករ ពូតជាដុំមូល :

ក្រពង នាម

[ក្រ-ពង] kropong

ឈ្មោះចំណីម្យ៉ាង គេយកអំបុកស្រូវដំណើបទៅលីងបំពង ហើយលាយនឹងទឹកស្ករ ពូតជាដុំមូល :

ក្រពត

ឈ្មោះសត្វទឹកមួយប្រភេទសន្តាននឹងត្រី មានធ្មេញតែពីរ លើមួយក្រោមមួយ មុតដូចកាំបិតកោរ, ជាសត្វសាហាវ អាចច្រឹបសាច់មនុស្សបាន, មានស្បែកគ្រាតៗដូចស្បែកបបែល ឬពោះប្រមោយដំរី, កាលណាតែចាប់ខ្លួនវា វាបំប៉ោងពោះប៉ោងដូចជាសត្វហ៊ីង។

ក្រពត នាម

[ក្រ-ពត] krapot

ឈ្មោះសត្វទឹកមួយប្រភេទសន្តាននឹងត្រី មានធ្មេញតែពីរ លើមួយក្រោមមួយ មុតដូចកាំបិតកោរ, ជាសត្វសាហាវ អាចច្រឹបសាច់មនុស្សបាន, មានស្បែកគ្រាតៗដូចស្បែកបបែល ឬពោះប្រមោយដំរី, កាលណាតែចាប់ខ្លួនវា វាបំប៉ោងពោះប៉ោងដូចជាសត្វហ៊ីង។

ក្រពា

ក្រពើមានម្រាមជើងជាប់ដូចជើងសត្វទា។