ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ក្រអឺតក្រអោង គុណនាម

[ក្រ-អឺត-ក្រ-អោង] kraaeutkraaong

ដែលបញ្ចេញឫកព្រហើន, ឫកកោង :

ក្រអុច គុណនាម

[ក្រ-អុច] kroaoch

ដែលធាត់ធំហើយខ្លី :

ក្រអុល

ដែលមានរាងទាល, កន្តុល គឺធំហើយធាត់ខ្លី :

ក្រអុល គុណនាម

[ក្រ-អុល] kraaol

ដែលមានរាងទាល, កន្តុល គឺធំហើយធាត់ខ្លី :

ក្រអូប

ដែលល្អក្លិន ឬមានក្លិនល្អ :

ក្រអូប គុណនាម

[ក្រ-អូប] kraaoub

ដែលល្អក្លិន ឬមានក្លិនល្អ :

ក្រអូម នាម

[ក្រ-អូម] kraaoum

ពិតានមាត់ :

ក្រអួន គុណនាម

[ក្រ-អួន] kraauon

អំពីសំឡេងដែលណែនស្រួល :

ក្រអេក

(ព.ទ្រ.) (ព.អា.) សម្អេកដែលមាននៅទីខ្មាស ពាក្យសុភាពហៅ មន្ទិលគុយ្ហប្រទេស។

ក្រអេក នាម

[ក្រ-អេក] kraaek

(ព.ទ្រ.) (ព.អា.) សម្អេកដែលមាននៅទីខ្មាស ពាក្យសុភាពហៅ មន្ទិលគុយ្ហប្រទេស។

ក្រអែងក្រអោង គុណនាម

[ក្រ-អែង-ក្រ-អោង] kroaengkroaong

អែងអោងដោយធ្វើអាការៈដូចមែនទែន, ដូចគ្រាន់បើណាស់ :

ក្រអែប

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រអូប :

ក្រអែប បុព្វបទ

[ក្រ-អែប] kroaaeb

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្រអូប :

ក្រអែស គុ.កិ., គុ.

[ក្រ-អែស] kraaaes

ដែលមិនរវល់, ព្រងើយ, ជើយ :

ក្រអោងៗ គុណនាម

[ក្រ-អោង-អោង] kroaaongaaong

(ម.ព. ក្រឱង)។

ក្រអៅ

(ម.ព. ក្រឳ{¥¥}១{££} ក្រឳ{¥¥}២{££})។

ក្រអៅ កិ., គុ., ន.

[ក្រ-អៅ] kroaav

(ម.ព. ក្រឳ១ ក្រឳ២)។

ក្រអៅឈូក

ខ្នែងដែលបែកចេញពីមើមឈូកទៅ; តែអ្នកខ្លះសំដៅហៅលើមើមឈូកតែម្ដង។

ក្រអៅឈូក នាម

[ក្រ-អៅ-ឈូក] kroaavchhuk

ខ្នែងដែលបែកចេញពីមើមឈូកទៅ; តែអ្នកខ្លះសំដៅហៅលើមើមឈូកតែម្ដង។

ក្រឱង

ធំដោយបំប៉ោង, ដោយចំកោង :

ក្រឱង គុណនាម

[ក្រ-អោង] kraong

ធំដោយបំប៉ោង, ដោយចំកោង :

ក្រឳ

ដែលឮរំពងណែនពីរោះ :

ក្រឳ កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-អៅ] krau

ច្រៀង, ស្រែកច្រៀង (សព្ទមេមត់)។

ក្រឳ នាម

[ក្រ-អៅ] krau

ខ្នែងដែលបែកចេញពីមើមឈូកទៅ; តែអ្នកខ្លះសំដៅហៅលើមើមឈូកតែម្ដង :

ក្រឳ គុណនាម

[ក្រ-អៅ] krau

ដែលឮរំពងណែនពីរោះ :

ក្រឳបេះដូង នាម

[ក្រ-អៅ-បេះ-ដូង] kroaavbeahdoung

(សំនួន.) ជម្រៅចិត្ត ទឹកចិត្ត :

ក្រា

ដង្កូវល្អិតស៊ីស្លឹកដំណាំទាំងពួង :

ក្រា នាម

[ក្រា] kra

ដង្កូវល្អិតស៊ីស្លឹកដំណាំទាំងពួង :

ក្រាក ឧទានសព្ទ

[ក្រាក] krak

សូរឮដោយអូសដោយទាញអ្វីៗ :

ក្រាក់

ខ្លឹមឈើដែលរបកស្រាយខ្លួនឯង :

ក្រាក់ នាម

[ក្រាក់] krak

ខ្លឹមឈើដែលរបកស្រាយខ្លួនឯង :

ក្រាក់អាច់

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ សម្បុរប្រផេះ ពួកមាន់ទឹក។

ក្រាក់អាច់ នាម

[ក្រាក់-អាច់] krakaach

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ សម្បុរប្រផេះ ពួកមាន់ទឹក។

ក្រាក់ៗ ឧទានសព្ទ

[ក្រាក់-ក្រាក់] krak

សូរដែលកើតពីទឹកពុះ :

ក្រាងក្រឳ គុណនាម

[ក្រាង-ក្រ-អៅ] krangkrau

សូរសំឡេងលាន់រំពងសាយពីរោះ :

ក្រាញ កិរិយាសព្ទ

[ក្រាញ] kranh

កៀច, តម្អឹង :

ក្រាញ កិរិយាសព្ទ

[ក្រាញ-ន-នៀល] kranh

(ព.ប្រ.) ទ្រាំតស៊ូជម្នះបញ្ហា ឧបសគ្គ ឬការលំបាកផ្សេងៗ យ៉ាងស្វិតស្វាញ :

ក្រាញ់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ក្បាលក្រមប់រាងស្ទើរមូល មានសភាពរឹងប៉ឹង, អត់ធន់ :

ក្រាញ់ នាម

[ក្រាញ់] kranh

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ក្បាលក្រមប់រាងស្ទើរមូល មានសភាពរឹងប៉ឹង, អត់ធន់ :

ក្រាដ

ខ្នាតនៃរង្វាស់មុំ។ ជួនគេហៅថា ក្រាដ្យង់ ហើយតាងដោយ gon :

ក្រាដ នាម

[ក្រាត] kreat

ខ្នាតនៃរង្វាស់មុំ។ ជួនគេហៅថា ក្រាដ្យង់ ហើយតាងដោយ gon :

ក្រាន

គ្រួ, គឺមនុស្សមួយបនដែលជុំគ្នា មានលំនៅផ្ទះជាមួយគ្នា មានប្ដីប្រពន្ធ, ឪពុកម្ដាយ, កូននិងបងប្អូនបង្កើតរួមចង្ក្រានជាមួយគ្នា :

ក្រាន នាម

[ក្រាន] kran

គ្រួ, គឺមនុស្សមួយបនដែលជុំគ្នា មានលំនៅផ្ទះជាមួយគ្នា មានប្ដីប្រពន្ធ, ឪពុកម្ដាយ, កូននិងបងប្អូនបង្កើតរួមចង្ក្រានជាមួយគ្នា :

ក្រាប កិរិយាសព្ទ

[ក្រាប] krab

ឱនខ្លួន, ឱនក្បាលរាបដល់ទីទាបបំផុត :

ក្រាប នាម ១)

[ក្រាប] krab

(គណិត.) រូបភាពដែលបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងអថេរទាក់ទងគ្នា :

ក្រាប នាម ២)

[ក្រាប] krab

(គណិត.) សំណុំនៃចំណុចទាំងឡាយ (ហៅថា ជាកំពូល) និងសំណុំនៃបន្ទាត់ទាំងឡាយ (ហៅថាជាជ្រុង) ដែលភ្ជាប់គ្នាដោយកំពូលទាំងនេះ។

ក្រាប នាម ៣)

[ក្រាប] krab

(ស្ថិតិ.) គំនូសបង្ហាញអំពីទំនាក់ទំនងរវាងសំណុំនៃបរិមាណជាក់លាក់ឬចំនួនតាមមធ្យោបាយជាស៊េរីនៃបន្ទាត់ចំណុច។ល។ ដែលបានដៅ (សង់ឬគូរ) ធៀបទៅនឹងសំណុំនៃអ័ក្សកូអ័រដោណេ។

ក្រាប់

ឈើឬឫស្សីពីរបន្ទះយកមកវាយខ្ទប់គ្នាដើម្បីបន្ទរចង្វាក់ភ្លេងឬចង្វាក់ពោលលេងល្ខោន។

ក្រាប់ គុណនាម

[ក្រាប់] krab

ដែលក្ដាំងរឹងជាប់គ្នា :

ក្រាប់ នាម

[ក្រាប់] krab

ឈើឬឫស្សីពីរបន្ទះយកមកវាយខ្ទប់គ្នាដើម្បីបន្ទរចង្វាក់ភ្លេងឬចង្វាក់ពោលលេងល្ខោន។

ក្រាប់ៗ ឧទានសព្ទ

[ក្រាប់-ក្រាប់] krab

សូរឮដោយលាន់អ្វីៗ :

ក្រាភិច

(ប.ព.) ទម្រង់ រូបភាព បន្ទាត់ដែលគេអាចបង្ហាញលើអេក្រង់បោះពុម្ពក្នុងទម្រង់ជារូបភាពឬសញ្ញា។

ក្រាភិច នាម

[ក្រា-ភិច] kreaphich

(ប.ព.) ទម្រង់ រូបភាព បន្ទាត់ដែលគេអាចបង្ហាញលើអេក្រង់បោះពុម្ពក្នុងទម្រង់ជារូបភាពឬសញ្ញា។

ក្រាម

ដុំនៃសារធាតុដែលបានក្លាយជារឹងដោយមានទ្រង់ទ្រាយស្មើសាច់។

ក្រាម នាម

[ក្រាម] gram

វត្ថុធ្វើពីអាចម៍ប្រចៀវ សណ្ឋានដូចអំបិល, លាយនឹងធ្យូង, ស្ពាន់ធ័រ ធ្វើម្សៅបាន។ ក្រាមជាវត្ថុត្រូវការក្នុងជាងទង គេប្រើបង់ក្នុងមាសឬប្រាក់ដែលរំលាយដើម្បីឱ្យកាត់ជាតិដែលមិនបរិសុទ្ធចេញ។

ក្រាម នាម

[ក្រាម] gram

កូនជញ្ជីងបារាំងសែស ទម្ងន់ ១០០សង់ទីក្រាម។

ក្រាម នាម

[ក្រាម] gram

គ្រាប់ឬដុំរឹងដូចក្រួសដែលកើតពីស្ករផ្សេងៗ ឬពីរងូមានរសផ្អែម :

ក្រាម នាម

[ក្រាម] gram

ដុំនៃសារធាតុដែលបានក្លាយជារឹងដោយមានទ្រង់ទ្រាយស្មើសាច់។

ក្រាមទាល់

ធ្មេញខ្ចីដែលដុះក្រោយគេ ក្នុងកាលដែលមនុស្សពេញអាយុគ្រប់ការ (ក្រាមទាល់ ច្រើនតែដុះនៅក្បែរថ្គាម)។

ក្រាមទាល់ នាម

[ក្រាម-ទាល់] kramtorl

ធ្មេញខ្ចីដែលដុះក្រោយគេ ក្នុងកាលដែលមនុស្សពេញអាយុគ្រប់ការ (ក្រាមទាល់ ច្រើនតែដុះនៅក្បែរថ្គាម)។

ក្រាមរមាស

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមស្លឹកប្រហែលគ្នានឹងដើមកែស តែតូចជាង, ផ្លែប្រើជាអាហារបាន :

ក្រាមរមាស នាម

[ក្រាម-រ-មាស] kramromos

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ ផ្លែទ្រមៀចសណ្ឋានដូចផ្លែល្ពៅ, ប្រើជាបន្លែ, អន្លក់ :

ក្រាមរមាស នាម

[ក្រាម-រ-មាស] kramromos

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមស្លឹកប្រហែលគ្នានឹងដើមកែស តែតូចជាង, ផ្លែប្រើជាអាហារបាន :

ក្រាយ

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានដូចត្រីស្លាត តែធំជាងត្រីស្លាត ហើយមានត្រាអុចៗ ជាជួរនៅដើមជាយគ្រែង :

ក្រាយ នាម

[ក្រាយ] kray

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ដើមស្រលួត ស្លឹកប្រហែលនឹងស្លឹករំដួល :

ក្រាយ នាម

[ក្រាយ] kray

ឈ្មោះពស់មួយប្រភេទមានពិសខ្លាំងមានទ្រនុងខ្នងជាអាវុធ អាចច្រាសឱ្យមុតបាន :

ក្រាយ នាម

[ក្រាយ] kray

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានដូចត្រីស្លាត តែធំជាងត្រីស្លាត ហើយមានត្រាអុចៗ ជាជួរនៅដើមជាយគ្រែង :

ក្រាល កិរិយាសព្ទ

[ក្រាល] kral

លា, លាត :

ក្រាល កិរិយាសព្ទ

[ក្រាល-កៈ-ថិន] kral

ប្រកាសឱ្យសង្ឃឮគ្រប់អង្គថា យកចីវរណាជាកឋិន។

ក្រាល កិរិយាសព្ទ

[ក្រាល] kral

ផ្សាយចេញទៅ។

ក្រាល គុណនាម

[ក្រាល] kral

ដែលផ្សាយចេញទៅ។

ក្រាល់

ដែលដាលក្រហមជុំវិញ រោគបូសឬរោគពិសដែលគ្មានមុខនឹងធ្លាយដោយហេតុមកពីដរ :

ក្រាល់ គុណនាម

[ក្រាល់] kral

ដែលដាលក្រហមជុំវិញ រោគបូសឬរោគពិសដែលគ្មានមុខនឹងធ្លាយដោយហេតុមកពីដរ :

ក្រាស នាម

[ក្រាស] kras

ប្រដាប់សម្រាប់សិតសក់ មានធ្មេញច្រើនដូចជាស្និត តែធំៗជាងស្និត :

ក្រាស នាម

[ក្រាស] kras

ពន្លកស្លាបខ្ចីដែលទើបនឹងដុះរង្វើលៗ ខ្លីៗ នៃកូនសត្វបក្សី :

ក្រាស នាម

[ក្រាស] kras

ឈ្មោះអណ្ដើកសមុទ្រមួយប្រភេទ ស្នូកមានពណ៌ថ្លា ធ្វើជាក្រាសសិតសក់ឬជាប្រអប់ជាដើមក៏បាន :

ក្រាស់ គុណនាម

[ក្រាស់] kras

ដែលមានកម្រាស់, ទីទៃពីស្ដើង :

ក្រាស់ គុណកិរិយា

[ក្រាស់-ក្រែល] kras

ដែលច្រើនល្មម :

ក្រាស់ គុណកិរិយា

[ក្រាស់-ក្រៃ] kras

ដែលច្រើនពេក :

ក្រាស់ក្រួន

ដែលក្រាស់ខ្លាំង, ទ្រុបទ្រុល, ដែលមានទំហំ មានបរិមាណច្រើន :

ក្រាស់ក្រួន គុណនាម

[ក្រាស់-ក្រួន] kreaskruon

ដែលក្រាស់ខ្លាំង, ទ្រុបទ្រុល, ដែលមានទំហំ មានបរិមាណច្រើន :

ក្រាំង

ទួលដែលមាននៅទីវាល (ពាក្យខ្មែរបុរាណ) :

ក្រាំង កិរិយាសព្ទ

[ក្រាំង] krang

កប់ខ្លួននៅស្ងួតក្នុងដី (រមាស) ; ឡើងពីក្នុងទឹកមកដេកហាលខ្លួននៅលើគោក (ក្រពើ) :

ក្រាំង នាម

[ក្រាំង] krang

សៀវភៅធ្វើដោយក្រដាសស្នាយឬក្រដាសមនជាដើម បត់ជាជាន់ៗ ជារបៀបត្រឹមស្មើ បើកបានសម្រាប់សរសេរកត់ត្រាអ្វីទាំងពួង។