Khmer Dictionary

គំនាំងបេះដូង

(វេជ្ជ.) វិបតិ្តនៃចង្វាក់បេះដូងរហូតដល់គាំងដោយសារដាច់រលករំញោចបញ្ជាសាច់ដុំបេះដូង បណ្ដាលមកពីការប្រើប្រាស់ឱសថខុស សារធាតុពុល ...។

គំនាំងបេះដូង នាម

[គំ-នាំង-បេះ-ដូង] kumneaumngbeahdoung≈

(វេជ្ជ.) វិបតិ្តនៃចង្វាក់បេះដូងរហូតដល់គាំងដោយសារដាច់រលករំញោចបញ្ជាសាច់ដុំបេះដូង បណ្ដាលមកពីការប្រើប្រាស់ឱសថខុស សារធាតុពុល ...។

គំនាំងសន្លាក់

(វេជ្ជ.) អាការៈគាំងសន្លាក់ពុំអាចធ្វើចលនាសកម្មឬអកម្មបាន បង្កដោយសាច់ដុំឬពួរសាច់ដុំនៃសន្លាក់នោះក្រិនរឹង ឬដោយមូលហេតុរលាករលួយសន្លាក់។

គំនាំងសន្លាក់ នាម

[គំ-នាំង-សន់-ឡាក់] kumneaumngsnolak≈

(វេជ្ជ.) អាការៈគាំងសន្លាក់ពុំអាចធ្វើចលនាសកម្មឬអកម្មបាន បង្កដោយសាច់ដុំឬពួរសាច់ដុំនៃសន្លាក់នោះក្រិនរឹង ឬដោយមូលហេតុរលាករលួយសន្លាក់។

គំនិត

ទាល់ផ្លូវគិត, អស់ផ្លូវគិត :

គំនិត នាម ១)

[គំ-និត] komnirt

ការគិត, យោបល់ :

គំនិត នាម ២)

[គំ-និត] komnirt

សំណើឬផែនការសម្រាប់ធ្វើអ្វីមួយ :

គំនិត នាម ៣)

[គំ-និត] komnirt

បំណងឬហេតុផលក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ :

គំនិត កិរិយាសព្ទ

[ទាល់-គំ-និត] komnirt

ទាល់ផ្លូវគិត, អស់ផ្លូវគិត :

គំនុំ

ការគុំ, ចំណងចិត្តគុំ :

គំនុំ នាម

[គំ-នុំ] kumnuum

ការគុំ, ចំណងចិត្តគុំ :

គំនូរ

រូបភាព, ក្បាច់រចនា, ក្បូរក្បាច់រំលេច ...ដែលកើតមានឡើងដោយគូរ :

គំនូរ នាម

[គំ-នូ] kumnur

រូបភាព, ក្បាច់រចនា, ក្បូរក្បាច់រំលេច ...ដែលកើតមានឡើងដោយគូរ :

គំនូរជីវចល

គំនូរដែលគេច្នៃឱ្យមានចលនា :

គំនូរជីវចល នាម

[គំ-នូ-ជី-វៈ-ចល់] kumnuchiveakchlo≈

គំនូរដែលគេច្នៃឱ្យមានចលនា :

គំនូរឧស្សាហកម្ម

គំនូរបែបជាប្លង់ស្ថាបត្យកម្ម ឬគ្រឿងយន្ត។ ពីសម័យមុនគេគូរលើផ្ទាំងក្រដាសធំៗ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ គេច្រើនគូរដោយប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ :

គំនូរឧស្សាហកម្ម នាម

[គំ-នូ-អ៊ុស-សា-ហៈ-កាំ] kumnuaussahakkaam≈

គំនូរបែបជាប្លង់ស្ថាបត្យកម្ម ឬគ្រឿងយន្ត។ ពីសម័យមុនគេគូរលើផ្ទាំងក្រដាសធំៗ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃ គេច្រើនគូរដោយប្រើកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ :

គំនូស

ស្នាមចិត្តដែលដិតជាប់មកពីនាយ, វាសនាដើម :

គំនូស នាម ១)

[គំ-នូស] kumnus

ស្នាមគូស :

គំនូស នាម ២)

[គំ-នូស] kumnus

ស្នាមចិត្តដែលដិតជាប់មកពីនាយ, វាសនាដើម :

គំនូសតាង

(ប.ព.) គំនូសដែលបង្កើតដោយដំណើរការមួយដូចជា ការគូស ការបោះពុម្ព។

គំនូសតាង នាម

[គំ-នូស-តាង] kumnustang≈

(ប.ព.) គំនូសដែលបង្កើតដោយដំណើរការមួយដូចជា ការគូស ការបោះពុម្ព។

គំនួប

ការគួប, អ្វីៗដែលគួបគ្នា :

គំនួប នាម

[គំ-នួប] kumnuob

ការគួប, អ្វីៗដែលគួបគ្នា :

គំនួរ

ការសម្ដែងសេចក្ដីគួរសម :

គំនួរ នាម

[គំ-នួ] kumnuor

ការសម្ដែងសេចក្ដីគួរសម :

គំនោះ

ការគោះ, សូរដែលគោះ :

គំនោះ នាម

[គំ-នោះ] kumnuoh

ការគោះ, សូរដែលគោះ :

គំរង់

(ព.ប្រ.) មនុស្សទ្រុស្ដសីល, ទ្រុស្តច្បាប់, ទ្រុស្តជាតិ, ទ្រុស្តសាសនា, ទ្រុស្តប្រទេស, ទ្រុស្តមិត្រ (មិត្តទ្រុស្ត) ក៏ហៅថា គំរង់ បានដែរ។

គំរង់ នាម ១)

[គំ-រង់] kumrong

សំអុយ, អ្វីៗដែលស្អុយ, អសោចិ៍, គួរខ្ពើម ដែលជាសាក ជាសព :

គំរង់ នាម ២)

[គំ-រង់] kumrong

(ព.ប្រ.) មនុស្សទ្រុស្ដសីល, ទ្រុស្តច្បាប់, ទ្រុស្តជាតិ, ទ្រុស្តសាសនា, ទ្រុស្តប្រទេស, ទ្រុស្តមិត្រ (មិត្តទ្រុស្ត) ក៏ហៅថា គំរង់ បានដែរ។

គំរល

(ព.ប្រ.) មនុស្សដែលនិយាយឥតសមឥតគួរ ឬ ដែលមានអាការៈច្រឡោះបោះ :

គំរល ន., គុ. ១)

[គំ-រល] kumrol

របស់ដែលធ្វើមិនទាន់ស្រេច មិនទាន់ស្អាត, មិនទាន់សម្រាំង, ដែលមានរាងរល, ដែលកន្ទ្រល :

គំរល នាម ២)

[គំ-រល] kumrol

(ព.ប្រ.) មនុស្សដែលនិយាយឥតសមឥតគួរ ឬ ដែលមានអាការៈច្រឡោះបោះ :

គំរាម

ដែលកំហែងឱ្យខ្លាច :

គំរាម កិរិយាសព្ទ

[គំ-រាម] kumream

កំហែង :

គំរាម គុ.កិ., គុ.

[គំ-រាម] kumream

ដែលកំហែងឱ្យខ្លាច :

គំរាមកំហែង

បង្កគ្រោះថ្នាក់ ឬ ផលប៉ះពាល់ដល់អ្វីមួយ :

គំរាមកំហែង កិរិយាសព្ទ ១)

[គំ-រាម-កំ-ហែង] kumreamkamhaeng≈

សម្លុត បំភ័យជនណាម្នាក់ ដោយកម្លាំង ឥទ្ធិពល អាវុធ ពាក្យសម្ដីព្រមាន ឬកលឧបាយ ជាដើម :

គំរាមកំហែង កិរិយាសព្ទ ២)

[គំ-រាម-កំ-ហែង] kumreamkamhaeng≈

បង្កគ្រោះថ្នាក់ ឬ ផលប៉ះពាល់ដល់អ្វីមួយ :

គំរឹល

ដែលរឹល :

គំរឹល គុ., ន.

[គំ-រឹល] kumruel

ដែលរឹល :

គំរូ

បែប, សំណាក, តួយ៉ាង, ផែនទី :

គំរូ នាម

[គំ-រូ] kumru

បែប, សំណាក, តួយ៉ាង, ផែនទី :

គំរូតាង

(ស្ថិតិ.) សំណុំរងឬផ្នែកមួយនៃស្ថិតិសាកលដែលយកមកសិក្សា។

គំរូតាង នាម

[គំ-រូ-តាង] kumrutang≈

(ស្ថិតិ.) សំណុំរងឬផ្នែកមួយនៃស្ថិតិសាកលដែលយកមកសិក្សា។

គំរើយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គំរោះ :

គំរើយ បុព្វបទ

[គំ-រើយ] kumrauy

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គំរោះ :

គំរើល

(ម.ព. គំរើយ)។

គំរើល បុព្វបទ

[គំ-រើល] kumreul≈

(ម.ព. គំរើយ)។

គំរេច

ដែលរេច, របស់រេច :

គំរេច គុ., ន.

[គំ-រេច] kumrech

ដែលរេច, របស់រេច :

គំរោះ

អសុរោះ; ទ្រគោះឥតគួរឥតសម, បោះបោក, កញ្ជ្រោលបោកបាច :

គំរោះ គុ.កិ., គុ.

[គំ-រោះ] kumruoh

អសុរោះ; ទ្រគោះឥតគួរឥតសម, បោះបោក, កញ្ជ្រោលបោកបាច :

គំហក

ស្រែកសង្ឃកគំរាម ស្រែកសម្លុត :

គំហក កិរិយាសព្ទ

[គំ-ហ៊ក] kumhak

ស្រែកសង្ឃកដាក់ :

គំហក កិរិយាសព្ទ

[គំ-ហ៊ក-កំ-ហែង] kumhak

ស្រែកសង្ឃកគំរាម ស្រែកសម្លុត :

គំហាត់

ការឃាត់, សម្ដីឃាត់ :

គំហាត់ នាម

[គំ-ហ៊ាត់] kumhat

ការឃាត់, សម្ដីឃាត់ :

គំហឹន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គំហក :

គំហឹន បុព្វបទ

[គំ-ហ៊ឹន] kumhoen

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គំហក :

គំហុក

សង្ខុញ, បញ្ជ្រុល, ជម្រុល, បង្ខំ :

គំហុក កិរិយាសព្ទ

[គំ-ហ៊ុក] kumhok

សង្ខុញ, បញ្ជ្រុល, ជម្រុល, បង្ខំ :

គំហើញ

ការឃើញ, អ្វីដែលគេឃើញ, អ្វីដែលគេរកឃើញ។

គំហើញ នាម

[គំ-ហ៊ើញ] kumheunh≈

ការឃើញ, អ្វីដែលគេឃើញ, អ្វីដែលគេរកឃើញ។

គំហែត

ភាពឃែត :

គំហែត នាម

[គំ-ហ៊ែត] kumhaet

ភាពឃែត :

គះ

ទាត់ផាត់ចេញទៅខាងដោយដៃ ឬ ដោយជើង :

គះ កិរិយាសព្ទ

[គះ] keah

ទាត់ផាត់ចេញទៅខាងដោយដៃ ឬ ដោយជើង :

គះគា

ការពារ, រារាំង ដោយដៃ ឬដោយកំណាត់ឈើ, ដំបងជាដើម :

គះគា កិរិយាសព្ទ

[គះ-គា] keahkea

ការពារ, រារាំង ដោយដៃ ឬដោយកំណាត់ឈើ, ដំបងជាដើម :

គ័ភ៌

(ម.ព. គភ៌)។

គ័ភ៌ នាម

[គ័រ] kro≈

(ម.ព. គភ៌)។

គ្នា

(ម.ព. គ្នាយើង)។

គ្នា សព្វនាម ១)

[គ្នា] knea

អញ, គេ, វា, គាត់ :

គ្នា នាម ២)

[គ្នា] knea

រូប, ខ្លួន, នាក់ :

គ្នា សព្វនាម ៣)

[គ្នា] knea

មិត្រ, អ្នកកំដរ, អ្នកជំនួយ :

គ្នា សព្វនាម

[គ្នា-យើង] knea

ពួកយើង បក្សពួករបស់យើង គ្នាឯង :

គ្នា សព្វនាម

[គ្នា-អែង] knea

(ម.ព. គ្នាយើង)។

គ្នាន់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គ្នេរ :

គ្នាន់ កិ., គុ.

[គ្នាន់] knean

មានថ្នាំងថ្នាក់បន្តិច :

គ្នាន់ បុព្វបទ

[គ្នាន់] knean

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គ្នេរ :

គ្នី

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គ្នា :

គ្នី បុព្វបទ

[គ្នី] kni

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ គ្នា :

គ្នេរ

រិះរេមើល, គិតលៃលក :

គ្នេរ កិរិយាសព្ទ

[គ្នេ] kner

រិះរេមើល, គិតលៃលក :

គ្នេរគ្នាន់

រិះរេគិតលៃលកមើល។

គ្នេរគ្នាន់ កិរិយាសព្ទ

[គ្នេ-គ្នាន់] knerknean

រិះរេគិតលៃលកមើល។

គ្មាន

ពាក្យបដិសេធប្រាប់សេចក្ដីថា មិនមាន, ឥត។

គ្មាន កិរិយាសព្ទ

[គ្មាន] kmean

ពាក្យបដិសេធប្រាប់សេចក្ដីថា មិនមាន, ឥត។

គ្រ គុណនាម

[គ្រ] kror

ដែលផុស, ដែលផ្អួរ, ជ្រេញ ដោយស្នួល ឬដោយនូវទុំញោស (និយាយបានតែចំពោះផ្លែឈើ ដែលមានរសជាតិជូរ) :

គ្រក គុណកិរិយា

[គ្រក] krok

ច្រើនគ្នា, ទាំងហ្វូង, ទាំងសណ្ដោង, ទាំងគ្រួ។

គ្រក នាម

[គ្រក] krok

ហ្វូងសត្វមួយមេ, ដូចពាក្យថា មាន់បណ្ដើរកូនមួយគ្រក :

គ្រក់

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ប្រើបរិភោគជ្រលក់ទឹកត្រី :

គ្រក់ នាម

[គ្រក់] krok

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ប្រើបរិភោគជ្រលក់ទឹកត្រី :

គ្រក់ៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រក់-គ្រក់] krok

សូរឮដោយជក់ខ្សៀគ្រក់។

គ្រកៗ

សូរឮដោយស្លេស្មឡើងជាដើម :

គ្រកៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រក-គ្រក] krok

សូរឮដោយស្លេស្មឡើងជាដើម :

គ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រង] krong

ចាំរក្សា, រក្សាជាជំនួស, :

គ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រង] krong

(ស.ស.) ស្លៀកដណ្ដប់ត្រៃចីវរ :