ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ចំហាយអាកាស នាម

[ចំ-ហាយ-អា-កាស] chamhayaakas

(ភូមិ.) (ម.ព. កំណកអាកាស) ។

ចំហាំង កិ., គុ.កិ.

[ចំ-ហាំង] chamhang

ដេក ឬអង្គុយយះចំហខ្លាំង :

ចំហុង

ទី, កន្លែងដែលឱ្យផុង; ទីដែលជ្រាលចុះជ្រៅស្ទើរតែនឹងទៅជាចំណោត :

ចំហុង កិរិយាសព្ទ

[ចំ-ហុង] chamhong

ធ្វើឱ្យឱនចុះ, ផុងចុះក្នុងដីជ្រៅ ដោយឱ្យក្បាល ឬចុងចុះក្រោម :

ចំហុង នាម

[ចំ-ហុង] chamhong

ទី, កន្លែងដែលឱ្យផុង; ទីដែលជ្រាលចុះជ្រៅស្ទើរតែនឹងទៅជាចំណោត :

ចំហុត នាម

[ចំ-ហុត] chamhot

សេចក្ដីឆុត។

ចំហុយ កិរិយាសព្ទ

[ចំ-ហុយ] chamhoy

កម្ដៅឬចម្អិនដោយចំហាយទឹកក្ដៅដែលហុយឡើង :

ចំហុយ គុណនាម

[ចំ-ហុយ] chamhoy

ដែលឆ្អិនដោយចំហុយ :

ចំហូវ

ដំណើរឆូវ, ដំណើរបញ្ឆោតដោយគំរាមគម្រប :

ចំហូវ ន., កិ.

[ចំ-ហូវ] chamhouv

ដំណើរឆូវ, ដំណើរបញ្ឆោតដោយគំរាមគម្រប :

ចំហួល នាម ១)

[ចំ-ហួល] chamhuol

ការឆួល; ក្លិនដែលឆួលឡើង :

ចំហួល នាម ២)

[ចំ-ហួល] chamhuol

ការអុជផ្ចាលឱ្យឆេះ :

ចំហៀង នាម

[ចំ-ហៀង] chamhieng

ភាគពាក់កណ្ដាល :

ចំហៀវ

ធ្វើឱ្យហៀវ, សម្រាំងឱ្យសុទ្ធ :

ចំហៀវ កិរិយាសព្ទ

[ចំ-ហៀវ] chamhiev

ធ្វើឱ្យហៀវ, សម្រាំងឱ្យសុទ្ធ :

ចំហេះ នាម

[ចំ-ហេះ] chamheh

ការឆេះ :

ចំឡក នាម

[ចំ-ឡក] chamlok

សាច់បន្ទាប់ចុងស្លាបប្រចៀវ។

ចំឡក់

អ្វីនីមួយមានផ្លែឈើជាដើម ដែលកើតមុនរដូវ ឬដែលមានផ្លែខុសរដូវ :

ចំឡក់ គុ., ន.

[ចំ-ឡក់] chamlok

អ្វីនីមួយមានផ្លែឈើជាដើម ដែលកើតមុនរដូវ ឬដែលមានផ្លែខុសរដូវ :

ចំឡៅក្អែក នាម

[ចំ-ឡៅ-ក្អែក] chamlaukaaek

ទម្ងន់ល្មមក្អែកពាំនាំទៅបាន។

ចំអក កិ., គុ.កិ.

[ចំ-អក] chamaak

ស្ដីឡកឱ្យ :

ចំអក កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អក-ចំ-អន់] chamaak

ចំអកផង ចំអន់ផង :

ចំអន់

ស្ដីលេងឱ្យអន់ចិត្ត, និយាយរំជែលេងឱ្យអន់ចិត្ត (ដោយស្នេហា ...) :

ចំអន់ កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អន់] chamaon

ស្ដីលេងឱ្យអន់ចិត្ត, និយាយរំជែលេងឱ្យអន់ចិត្ត (ដោយស្នេហា ...) :

ចំអាម

រង្វាស់វែងប្រវែងពីត្រឹមចុងមេដៃទៅចុងម្រាមកណ្ដាល ញែកតឹងពីគ្នា (ប្រវែង ១២ធ្នាប់)។

ចំអាម នាម

[ចំ-អាម] chamaam

រង្វាស់វែងប្រវែងពីត្រឹមចុងមេដៃទៅចុងម្រាមកណ្ដាល ញែកតឹងពីគ្នា (ប្រវែង ១២ធ្នាប់)។

ចំអាស

ចំអាសតាមតែរួចពីមាត់ ឥតយោគយល់ ឥតក្រែងរអែង។

ចំអាស កិរិយាសព្ទ ១)

[ចំ-អាស] chamaas

លាងជម្រះរូបសពដែលទើបនឹងស្លាប់ :

ចំអាស កិរិយាសព្ទ ២)

[ចំ-អាស] chamaas

ជេរ, បញ្ចោរលើកអាស គឺពោលពាក្យអប្រិយចំពោះទៅរកស្ត្រី មានចេញឈ្មោះកេរ្តិ៍ខ្មាស ជាដើម។

ចំអាស កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អាស-ចំ-អូង] chamaas

ចំអាសតាមតែរួចពីមាត់ ឥតយោគយល់ ឥតក្រែងរអែង។

ចំអើត

ប្រឹងអើត, ប្រឹងចំតើតឡើង។

ចំអើត កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អើត] chamaaeut

ប្រឹងអើត, ប្រឹងចំតើតឡើង។

ចំអៀក

យឺតយូរពេកពន់, ដែលជ្រលៀក :

ចំអៀក គុ.កិ., គុ.

[ចំ-អៀក] chamaiek

យឺតយូរពេកពន់, ដែលជ្រលៀក :

ចំអេង

ចំហៀងស្លាបត្រង់ចំអេង។

ចំអេង គុណនាម

[ចំ-អេង] chamaeng

ដែលនៅត្រង់ចំហៀងស្លាប :

ចំអេង នាម

[ចំ-អេង] chamaeng

អវយវៈសត្វស្លាប ត្រង់កន្លែងដែលកាង ដែលសម្លបបាន :

ចំអេង គុណនាម

[ស្លាប-ចំ-អេង] chamaeng

ចំហៀងស្លាបត្រង់ចំអេង។

ចំអេសចំអាស គុ., គុ.កិ.

[ចំ-អេស-ចំ-អាស] chamaeschamaas

ដែលមានលក្ខណៈអាសអាភាស :

ចំអែ កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អែ] chamaae

បំពើងទ្រូងទៅមុខ :

ចំអែ គុ.កិ., គុ.

[ចំ-អៀក-ចំ-អែ] chamaae

ចំអែដោយចំអៀក។

ចំអែចំអន់

និយាយបង្អាប់សើចលេងឱ្យអន់ចិត្តដោយផ្គូផ្គងបុរស និងស្ត្រីណាមួយ ថាជាគូគ្នាក៏មាន, ចំអន់ពីរឿងអ្វីផ្សេងទៀតក៏មាន។

ចំអែចំអន់ កិរិយាសព្ទ

[ចំ-អែ-ចំ-អន់] chamaaechamaon

និយាយបង្អាប់សើចលេងឱ្យអន់ចិត្តដោយផ្គូផ្គងបុរស និងស្ត្រីណាមួយ ថាជាគូគ្នាក៏មាន, ចំអន់ពីរឿងអ្វីផ្សេងទៀតក៏មាន។

ចៈហាង នាម

[ចៈ-ហាង] chakhang

(ម.ព. ចហាង)។

ច៎ះ គុ.កិ., ឧ.

[ចះ] chah

(ម.ព. ចាស)។

ច័ក្កច័ន

ឈ្មោះនំស្រស់មួយយ៉ាងពួកនំកូរ មានស្រទាប់តម្រួតៗគ្នា ចម្រុះសម្បុរផ្សេងៗ។

ច័ក្កច័ន នាម

[ច័ក-កៈ-ច័ន] chakkochoan

ឈ្មោះនំស្រស់មួយយ៉ាងពួកនំកូរ មានស្រទាប់តម្រួតៗគ្នា ចម្រុះសម្បុរផ្សេងៗ។

ច័ណ្ឌ គុណនាម

[ច័ន] chno

(ម.ព. ចណ្ឌ)។

ច័ន

ឈ្មោះឈើមានផ្លែ កាលនៅខ្ចីមានរសចត់ លុះដល់ទុំមានក្លិនក្រអូបប្រហើរឈ្ងប់ មានរសផ្អែមប្រើជាបង្អែម។ មាន ២ប្រភេទគឺ មានផ្លែមូល, មានផ្លែសំប៉ែតទ្រមៀចៗ នេះច្រើនហៅ មាក់ប៉ែន ពុំសូវដែលមានគ្រាប់ទេ។

ច័ន នាម

[ច័ន] choan

ឈ្មោះឈើមានផ្លែ កាលនៅខ្ចីមានរសចត់ លុះដល់ទុំមានក្លិនក្រអូបប្រហើរឈ្ងប់ មានរសផ្អែមប្រើជាបង្អែម។ មាន ២ប្រភេទគឺ មានផ្លែមូល, មានផ្លែសំប៉ែតទ្រមៀចៗ នេះច្រើនហៅ មាក់ប៉ែន ពុំសូវដែលមានគ្រាប់ទេ។

ច័ន្ធូ

ឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ, ផ្កាពណ៌ស ឬលឿងមានក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ :

ច័ន្ធូ នាម

[ច័ន-ធូ] choanthu

ឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ, ផ្កាពណ៌ស ឬលឿងមានក្លិនក្រអូបឈ្ងប់ :

ច្នឹង

ហ្នឹង, ប៉ុណ្ណឹង (ក្លាយមកពីដូចហ្នឹង) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្នឹង សព្វ., ឧ., គុ.កិ.

[ច្នឹង] chnoeng

ហ្នឹង, ប៉ុណ្ណឹង (ក្លាយមកពីដូចហ្នឹង) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្នេះ

នេះ, ប៉ុណ្ណេះ (ក្លាយមកពីដូចនេះ) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្នេះ គុណកិរិយា

[ច្នេះ] chneh

នេះ, ប៉ុណ្ណេះ (ក្លាយមកពីដូចនេះ) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្នៃ

ដែលគេច្នៃរួចហើយ :

ច្នៃ កិរិយាសព្ទ ១)

[ច្នៃ] chnai

(ព.ប្រ.) លៃលកឱ្យបានស្រួល, ឱ្យបានល្អឡើង, កែសម្រួល :

ច្នៃ កិរិយាសព្ទ ២)

[ច្នៃ] chnai

ក្រឡឹង, ធ្វើឱ្យមានពន្លឺដោយគ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់ប្រកបការនោះ :

ច្នៃ គុណនាម ៣)

[ច្នៃ] chnai

ដែលគេច្នៃរួចហើយ :

ច្នៃប្រឌិត កិ., គុ.

[ច្នៃ-ប្រ-ឌឹត] chneybrodoet

មានសមត្ថភាពបង្កើតអ្វីៗទៅតាមទេពកោសល្យ :

ច្នោះ

នោះ, ប៉ុណ្ណោះ (ក្លាយមកពីដូចនោះ) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្នោះ គុណកិរិយា

[ច្នោះ] chnaoh

នោះ, ប៉ុណ្ណោះ (ក្លាយមកពីដូចនោះ) ម.ប្រ., ប្រើខ្លះតែក្នុងកាព្យ។

ច្បង

ដែលជាបងបង្អស់, ដែលជាដើមបង្អស់, ដែលជាប្រធានធំជាងគេ :

ច្បង គុណនាម

[ច្បង] chbang

ដែលជាបងបង្អស់, ដែលជាដើមបង្អស់, ដែលជាប្រធានធំជាងគេ :

ច្បត់

បត់ទាល់តែទល់នឹងអ្វីមួយ :

ច្បត់ កិ., គុ.

[ច្បត់] chabt

បត់ទាល់តែទល់នឹងអ្វីមួយ :

ច្បា

ឈ្មោះឈើផ្កាមួយប្រភេទ ផ្កាឥតក្លិន។

ច្បា នាម

[ច្បា] chba

ឈ្មោះឈើផ្កាមួយប្រភេទ ផ្កាឥតក្លិន។

ច្បាក់

សរសៃត្រង់ល្បាក់ ឬសរសៃចំឡក :

ច្បាក់ នាម

[ច្បាក់] chbak

សរសៃត្រង់ល្បាក់ ឬសរសៃចំឡក :

ច្បាប់

ទ្រឹស្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញឬអ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រកបដោយមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ :

ច្បាប់ នាម

[ច្បាប់] jbab

សេចក្ដីបញ្ញត្ត សម្រាប់ឱ្យអ្នកនគរប្រតិបត្តិតាម :

ច្បាប់ នាម

[ច្បាប់] jbab

(ច្ប.) លិខិតគតិយុត្តដែលតាក់តែងឡើងដោយអង្គការនីតិបញ្ញត្តិ ដែលផ្អែកលើមូលដ្ឋានគោលការណ៍ទូទៅដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយមានប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិទូទាំងប្រទេស :

ច្បាប់ នាម

[ច្បាប់] jbab

វិន័យ, ក្រឹត្យក្រម, ក្បួនប្រដៅមនុស្សឱ្យប្រព្រឹត្តល្អ :

ច្បាប់ នាម

[ច្បាប់] jbab

បែបយ៉ាង, តួយ៉ាង, គំរូ, សេចក្ដីដើម :

ច្បាប់ នាម

[ច្បាប់] jbab

ទ្រឹស្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលបង្កើតឡើងដោយអ្នកប្រាជ្ញឬអ្នកស្រាវជ្រាវ ប្រកបដោយមូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រ :

ច្បាប់ក្រម

ឈ្មោះសាស្ត្រាសុភាសិតសម្រាយ កាព្យពាក្យ ៤មួយច្បាប់ :

ច្បាប់ក្រម នាម

[ច្បាប់-ក្រំ] chbabkrom

ឈ្មោះសាស្ត្រាសុភាសិតសម្រាយ កាព្យពាក្យ ៤មួយច្បាប់ :

ច្បាម

វត្ថុដែលល្មមច្បាមបាន :

ច្បាម កិរិយាសព្ទ

[ច្បាម] chbam

ឆ្ពាមដោយម្រាមដៃ។

ច្បាម នាម

[ច្បាម] chbam

វត្ថុដែលល្មមច្បាមបាន :

ច្បារ

សួនដំណាំ, ទីដីដែលដាំបន្លែ ឬដាំដំណាំរាយរងផ្សេងៗ ដែលមានចំណារដោយឡែក ដោយសង្កាត់ :

ច្បារ នាម

[ច្បា] chbar

សួនដំណាំ, ទីដីដែលដាំបន្លែ ឬដាំដំណាំរាយរងផ្សេងៗ ដែលមានចំណារដោយឡែក ដោយសង្កាត់ :

ច្បាស់

ដែលជាក់, ស្ដែង, ប្រាកដ, ដែលមិនព្រលាំ :

ច្បាស់ គុ.កិ., គុ.

[ច្បាស់] jbas

ដែលជាក់, ស្ដែង, ប្រាកដ, ដែលមិនព្រលាំ :

ច្បាស់ច្បង

ដែលប្រាកដជាបង, ធំបណ្ដាច់ (សម្រាប់ប្រើតែក្នុងកាព្យ) :