Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

ឆ នាម

[ឆ] chha≈

តួព្យញ្ជនៈទី៧នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី២ក្នុងវគ្គទី២។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [cʰ] ជាព្យញ្ជនៈក្រអូម ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ ធនិត អឃោសៈ។

ឆ ឧទានសព្ទ

[ឆ] chha≈

សូរឮដោយទឹកហូរឬចាក់គ្រាប់អ្វីនីមួយតូចៗ មានស្រូវអង្ករជាដើម។

ឆ កិរិយាសព្ទ

[ឆ] chha≈

បំភាន់ដោយសម្ដី ដើម្បីនឹងយកទ្រព្យរបស់គេ :

ឆ កិរិយាសព្ទ

[ឆ] chha≈

ចងកសត្វពាហនៈរួបព័ទ្ធឃ្លុំមាត់ជួសកន្លុះ ជួសបង្ហៀរ :

ឆ គុណនាម

[ឆ] ឬ [ឆៈ] chh]arue[chhak≈

ប្រាំមួយ (៦) :

ឆក គុណនាម

[ឆក] chhak

ដែលមានញកញោច, ដែលគ្មានសក់ដុះដុំៗ :

ឆក នាម

[ឆក] chhak

ចំណែករបស់សមុទ្រដែលលយចូលទៅក្នុងផ្ទៃទ្វីប និងមានផ្ទៃតូចជាងឈូង :

ឆកល្វែង គុណនាម

[ឆក-ល្វែង] chhkalveng≈

ដែលមានចន្លោះប្រហោង ដែលមានខ្វះខាត :

ឆកាមាវចរ

ឋានសួគ៌៦ជាន់ក្នុងពួកកាមភពគឺ ចាតុម្មហារាជិកា, តាវត្តិង្ស, យាមា, តុសិត, និម្មានរតី, បរនិម្មិតវសវត្តី។ (តាមសំយោគវិធានត្រូវតម្រួត ក ជា ឆក្កាមាវចរ)។

ឆកាមាវចរសួគ៌ នាម

[ឆ-កា-ម៉ា-វ៉ៈ-ចៈ-រ៉ៈ-សួ] chhokameavchorosuokr

ឋានសួគ៌ក្នុងពួកកាមាវចរ ៦ជាន់។

ឆកោណ

ឆកោណដែលមានប្រវែងជ្រុងទាំងប្រាំមួយស្មើគ្នា និងមុំក្នុងទាំងអស់មានរង្វាស់ស្មើគ្នា។

ឆកោណ នាម

[ឆ-កោន] chhakaon≈

ពហុកោណដែលមានជ្រុងប្រាំមួយ។

ឆក់

(ព.ប្រ.) ឆ្លៀតឱកាស រកឱកាសល្អដើម្បីនឹងធ្វើអ្វីមួយ :

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ឆក់] chhork

ចាប់យកដោយប្រញាប់ :

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ឆក់] chhork

រងគ្រោះដោយចរន្តអគ្គិសនី :

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ឆក់] chhork

ភ្ញោចដោយចរន្តអគ្គិសនី :

ឆក់ កិ., គុ.

[ឆក់-កន់-ដៀត] chhork

ឆ្លៀតឱកាសឬពេលធ្វើអ្វីមួយ ដោយមិនពេញលេញ :

ឆក់ កិរិយាសព្ទ

[ឆក់-ជី-វិត] chhork

(ព.ប្រ.) បណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ជីវិត, សម្លាប់ :

ឆក់ កិ., គុ.

[ឆក់-អោ-កាស] chhork

(ព.ប្រ.) ឆ្លៀតឱកាស រកឱកាសល្អដើម្បីនឹងធ្វើអ្វីមួយ :

ឆក្សត្រ

ឈ្មោះកណ្ឌ ទី ១២នៃគម្ពីរមហាវេស្សន្តរជាតក ហៅតាមដំណើររឿងត្រង់ក្សត្រទាំង ៦ព្រះអង្គ បានចួបមូលគ្នានៅព្រៃហិមពាន្ត :

ឆដា នាម

[ឆៈ-ដា] chhada

ពន្លឺ លំអ (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

ឆដាភា

ពន្លឺព្រោងព្រាយ, ឆ្វៀលឆ្វាត់, ដាលច្រវាត់; ផ្លេកបន្ទោរ (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

ឆត

សូរឮដោយគោ, ក្របីដកដង្ហើមខ្លាំង ដោយងើយផ្ងើយច្រមុះឡើង ដោយហត់។

ឆត ឧទានសព្ទ

[ឆត] chhot

សូរឮដោយគោ, ក្របីដកដង្ហើមខ្លាំង ដោយងើយផ្ងើយច្រមុះឡើង ដោយហត់។

ឆត្រ

ពន្លឺមានកណ្ដាប់វង់មូលសណ្ឋានដូចជាមណ្ឌលឆត្រ ព័ទ្ធជុំវិញព្រះអាទិត្យ។ សម្រាប់ព្រះចន្ទ្រហៅថា ខែបាំងឆត្រ។

ឆត្រ នាម

[ឆាត់] chhotror

ប្រដាប់មានដងឆ្អឹង គន្លឹះ ពាសសំពត់ បើក តម្លោះបិទបាន សម្រាប់បើកកាន់បាំងកម្ដៅថ្ងៃ, បាំងភ្លៀង :

ឆត្រ នាម

[ខែ-បាំង-ឆាត់] chhotror

(ម.ព. ថ្ងៃបាំងឆត្រ)។

ឆត្រយោង

ឧបករណ៍ធ្វើពីផ្ទាំងក្រណាត់រាងមូល (ឬរាងផ្សេងៗទៀត) មានខ្សែសម្រាប់ចងភ្ជាប់នឹងមនុស្សឬវត្ថុផ្សេងៗ ដែលត្រូវទម្លាក់ពីយន្តហោះឬរយៈកម្ពស់ណាមួយ :

ឆត្ររួត

ឈ្មោះហរិតជាតិមួយប្រភេទ មានផ្កាជាថ្នាក់ៗស្រដៀងនឹងឆត្ររួត :

ឆត្ររួត នាម ១)

[ឆាត់-រួត] chhatraruot

ឆត្រមានរួត, ឆត្រមានជាន់ជាថ្នាក់ៗ ធំក្រោមតូចលើតាមលំដាប់។

ឆត្ររួត នាម ២)

[ឆាត់-រួត] chhatraruot

ឈ្មោះហរិតជាតិមួយប្រភេទ មានផ្កាជាថ្នាក់ៗស្រដៀងនឹងឆត្ររួត :

ឆតៗ ឧទានសព្ទ

[ឆត-ឆត] chhtachhta≈

(ម.ព. ឆត)។

ឆទានសាលា

សាលា, រោង ៦កន្លែង សម្រាប់ចែកទានដល់ពួកស្មូម; ខ្មែរយើងច្រើនហៅត្រឡប់បទចុងជាដើមថា សាលាឆទាន។ គួរថា ឆទ្ទានសាលា។

ឆទានសាលា នាម

[ឆៈ-ទា-នៈ-សា-ឡា] ឬ [ឆ-ទាន-សា-ឡា] chhateansala

ឆទ្ទន្ត

ឈ្មោះមហាស្រះមួយក្នុងពួកមហាស្រះទាំង ៧នៅតំបន់ភ្នំហិមពាន្ត :

ឆទ្ទន្ត នាម ១)

[ឆាត់-ទ័ន] chhottontor

ឈ្មោះដំរីមួយប្រភេទក្នុងរឿងជាតក :

ឆទ្ទន្ត នាម ២)

[ឆាត់-ទ័ន] chhottontor

ឈ្មោះមហាស្រះមួយក្នុងពួកមហាស្រះទាំង ៧នៅតំបន់ភ្នំហិមពាន្ត :

ឆទ្វារ

ទ្វារ ៦គឺទ្វារភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, មនោ (ចិត្ត)។

ឆទ្វារ នាម

[ឆាត់-ទ្វា] ឬ [ឆ-ទ្វា] chhotvear

ទ្វារ ៦គឺទ្វារភ្នែក, ត្រចៀក, ច្រមុះ, អណ្ដាត, កាយ, មនោ (ចិត្ត)។

ឆន្ទ នាម

[ឆាន់] chhantor

ឈ្មោះដំណើរកាព្យមានកំណត់ដោយអក្សរដែលត្រូវរៀបរៀង ...។

ឆន្ទមិត្រ គុណនាម

[ឆាន់-ទៈ-មិត] chhanteakmit≈

ដែលជាមិត្តភក្ដិ នៃមិត្តភាព។

ឆន្ទវិទ្យា

ការសិក្សាពីលំនាំនៃចង្វាក់និងសំឡេងនៅក្នុងភាសាឬកំណាព្យ :

ឆន្ទវិទ្យា នាម

[ឆាន់-ទៈ-វិត-ទ្យា] chhanteakvittyea≈

ការសិក្សាពីលំនាំនៃចង្វាក់និងសំឡេងនៅក្នុងភាសាឬកំណាព្យ :

ឆន្ទវុត្តិប្បទីប

ឈ្មោះគម្ពីរមួយដែលសម្ដែងអំពីបែបបទកាព្យខាងបាលីភាសា។

ឆន្ទវុត្តិប្បទីប នាម

[ឆាន់-ទៈ-វុត-តិប-ប៉ៈ-ទីប] chhantovuttebbatib

ឈ្មោះគម្ពីរមួយដែលសម្ដែងអំពីបែបបទកាព្យខាងបាលីភាសា។

ឆន្ទសាស្ត្រ

ឈ្មោះគម្ពីរដែលសម្ដែងអំពីដំណើរបែបបទកាព្យខាងភាសាសំស្ក្រឹត :

ឆន្ទសាស្ត្រ នាម

[ឆាន់-ទៈ-សាស] chhanteaksas≈

ឈ្មោះគម្ពីរដែលសម្ដែងអំពីដំណើរបែបបទកាព្យខាងភាសាសំស្ក្រឹត :

ឆន្ទា

ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាធំរវះរវាមទៅរកកាមគុណ ជាអ្នករហើររហាយរាយមាយឡេះឡោះ :

ឆន្ទាគតិ នាម

[ឆាន់-ទា-គៈ-តិ] chhanteakote

សេចក្ដីលំអៀងព្រោះតែស្រឡាញ់ :

ឆន្ទានុសិទ្ធិ

(ច្ប.) អំណាចដែលប្រគល់ឱ្យចៅក្រមរើសយកមធ្យោបាយណាមួយតាមការវាយតម្លៃរបស់ខ្លួន មកដោះស្រាយរឿងក្ដី :

ឆន្ទានុសិទ្ធិ នាម ១)

[ឆាន់-ទា-នុ-សិត] chhanteanuset≈

អំណាចនៃឆន្ទៈ, សិទ្ធិសម្រេចអ្វីមួយតាមឆន្ទៈក្នុងស្ថានភាពជាក់លាក់។

(ទស្សនៈ.) អំណាចនៃចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសចំណង់ខ្លាំងបំផុតក្នុងចំណោមចំណង់ជាច្រើនដែលមាន ក្នុងខណៈពេលមួយនៃការសម្រេចចិត្ត ដែលស្ដែងឡើងតាមរយៈសកម្មភាពជាក់លាក់ណាមួយ។ ជាសមត្ថភាពក្នុងការប្រព្រឹត្តប្រកបដោយការសម្រេចចិត្តចំពោះចំណង់របស់បុគ្គលណាម្នាក់ :

ឆន្ទៈ នាម ១)

[ឆាន់-ទៈ] chhanteak

សេចក្ដីប្រាថ្នា; បំណង; គំនិត; ការយល់ព្រម ...។

ឆន្ទៈ នាម ២)

[ឆាន់-ទៈ] chhanteak

ឆន្នបុបា្ផណ្ឌជាតិ

(ម.ព. អង់ស្យូស្ពែម)។

ឆន្នបុបា្ផណ្ឌជាតិ នាម

[ឆាន់-ណៈ-បុប-ផាន់-ឌៈ-ជាត] chhannakbobphandeakcheat≈

(ម.ព. អង់ស្យូស្ពែម)។

ឆន្នអាមាត្យ

ឈ្មោះនាយសារថីម្នាក់របស់ព្រះសិទ្ធត្ថមហាសត្វ ជា សហជាត កើតថ្ងៃដំណាលនឹងព្រះសិទ្ធត្ថៈ ជាមនុស្សជិតដិត ស្និទ្ធស្នាលនឹងព្រះអង្គ, លុះចំណេរកាលមកខាងមុខ ឈ្មោះនេះ បានចូលមកបួសជាភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយការរលឹកអាល័យព្រះសក្យមុនីសម្ពុទ្ធនិងមិត្រភ័ក្ដិឯទៀត, ជាភិក្ខុមានមានះរ

ឆន្នអាមាត្យ នាម

[ឆាន់-អា-ម៉ាត] chhonnoaamath

ឆន្នាមាត្យ

(ម.ព. ឆន្នអាមាត្យ)។

ឆន្នាមាត្យ នាម

[ឆាន់-ណា-ម៉ាត] chhannamat≈

(ម.ព. ឆន្នអាមាត្យ)។

ឆប

យកចិត្ត, ផ្គាប់, ផ្គាប់ផ្គុន។

ឆប កិរិយាសព្ទ

[ឆប] chhob

អែបអប, ត្រូវអធ្យាស្រ័យគ្នា, ពេញចិត្តស្រឡាញ់, រាប់រកគ្នា, ... (ម.ប្រ.)។

ឆប កិរិយាសព្ទ

[ឆប-រ៉ប] chhob

យកចិត្ត, ផ្គាប់, ផ្គាប់ផ្គុន។

ឆព្វណ្ណរង្សី

រស្មីមានព័ណ៌ ៦គឺខៀវ, លឿង, ក្រហម, ស, ហង្សបាទ, ប្រភស្សរ (រស្មីដែលចេញពីព្រះកាយនៃព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ) ; និយាយចំពោះតែរស្មីនៃព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ, តាមទម្លាប់ ច្រើនហៅថា ឆ-ព័ណ្ណរង្សី ប៉ុន្តែ គង់សរសេរជា ឆព្វណ្ណរង្សី ដូច្នេះដែរ។

ឆព្វណ្ណរង្សី នាម

[ឆ័ព-ព័ន-ណៈ-រ័ង-សី] ឬ [ឆ-ព័ន-រ័ង-សី] chhapvonnarongsi

ឆមាស

ប្រាំមួយខែឬខែប្រាំមួយ :

ឆមាស នាម

[ឆ-មាស] chhomeas

ប្រាំមួយខែឬខែប្រាំមួយ :

ឆរ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឈូ :

ឆរ បុព្វបទ

[ឆ] chhor

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឈូ :

ឆវកិច្ច

(ម.ព. សវកម្ម)។

ឆវកិច្ច នាម

[ឆៈ-វៈ-កិច] chhakveakkech≈

(ម.ព. សវកម្ម)។

ឆវគ្រឹះ

ផ្ទះសម្រាប់ដាក់ខ្មោច, ផ្ទះសម្រាប់តម្កល់សាកសពទុកជាបណ្ដោះអាសន្នក្នុងមន្ទីរពេទ្យទម្រាំដល់ពេលយកចេញទៅក្រៅ។

ឆវគ្រឹះ នាម

[ឆៈ-វៈ-គ្រឹស] chhavokrueeah

ឆវទាហិក

(ម.ព. សវទាហិក)។

ឆវទាហិក នាម

[ឆៈ-វៈ-ទា-ហិ-កៈ] chhakveakteahekak≈

(ម.ព. សវទាហិក)។

ឆវទាហិកា

(ម.ព. សវទាហិកា)។

ឆវទាហិកា នាម

[ឆៈ-វៈ-ទា-ហិ-កា] chhakveakteaheka≈

(ម.ព. សវទាហិកា)។

ឆវមន្ទីរ

(ម.ព. សវមន្ទីរ)។

ឆវមន្ទីរ នាម

[ឆៈ-វៈ-មន់-ទី] chhakveakmnoti≈

(ម.ព. សវមន្ទីរ)។

ឆវរថ

(ម.ព. សវរថ)។

ឆវរថ នាម

[ឆៈ-វៈ-រត់] chhakveakrta≈

(ម.ព. សវរថ)។

ឆវវាហៈ

(ម.ព. សវវាហៈ)។

ឆវវាហៈ នាម

[ឆៈ-វៈ-វា-ហៈ] chhakveakveahak≈

(ម.ព. សវវាហៈ)។

About this dictionary

This dictionary is built on វចនានុក្រមខ្មែរ, the Khmer dictionary compiled under Samdech Chuon Nath — the reference work Cambodians have relied on for more than half a century.

Every word here carries its Khmer spelling, how it is pronounced, and what it means in Khmer. Many carry an example sentence as well, and each is also written in Latin letters so that someone who cannot yet read the script can still say it aloud.

One thing worth saying plainly: the original is a Khmer-to-Khmer dictionary, so it contains no English. We have not invented any. A wrong translation is worse than a missing one, because a reader has no way to tell it is wrong. Those fields are empty and waiting for people who actually know.

If you find a mistake, or know the English for a word that has none, please tell us. Every suggestion is read before anything changes. When one is accepted, your name goes on the word — unless you would rather it did not.

What the abbreviations mean

These appear on nearly every word. The printed dictionary never explains them — it assumes you read its opening pages.

ន. នាមnoun

កិ. កិរិយាសព្ទverb

គុ. គុណនាមadjective

គុ.កិ. គុណកិរិយាadverb

ស. សព្វនាមpronoun

ប. បុព្វបទpreposition

ឈ. ឈ្នាប់conjunction

និ. និបាតសព្ទparticle

ឧ. ឧទានសព្ទinterjection

សំ. សំស្ក្រឹតfrom Sanskrit

បា. បាលីfrom Pali

ម.ព. មើលពាក្យsee this other word

ព. ពាក្យword, expression

ស្រ. ស្រៈvowel

ព្យ. ព្យញ្ជនៈconsonant

Subject labels

គណិត. គណិតវិទ្យាmathematics

វេជ្ជ. វេជ្ជសាស្ត្រmedicine

ច្បាប់. ច្បាប់law

ពុទ្ធ. ពុទ្ធសាសនាBuddhism

តន្ត្រី. តន្ត្រីmusic

កសិ. កសិកម្មfarming

សំនួន. សំនួនវោហារfigure of speech

បុ. បុរាណarchaic

The Khmer alphabet

The 33 consonants

Every consonant belongs to one of two series. That is not decoration — the series decides how the vowel after it is read. ក and គ are the same sound; the vowel that follows them is not.

កk ខkh គk ឃkh ងng ចch ឆchh ជch ឈchh ញnh ដd ឋth ឌd ឍth ណn តt ថth ទt ធth នn បb ផph ពp ភph មm យy រr លl វv សs ហh ឡl អa

a-series o-series

Dependent vowels

Two readings each — after an a-series consonant, then after an o-series one.

◌ាa / ea

◌ិe / i

◌ីei / i

◌ឹoe / oe

◌ឺeu / eu

◌ុo / u

◌ូou / u

◌ួuo / uo

◌ើaeu / eu

◌ឿoeu / eu

◌ៀie / ie

◌េe / e

◌ែae / e

◌ៃai / ey

◌ោao / o

◌ៅav / ov

◌ំam / um

◌ះah / eah

◌ៈak / eak

Independent vowels

ឥe

ឦei

ឧo

ឩou

ឪov

ឫrue

ឬrue

ឭlue

ឮlue

ឯae

ឰai

ឱao

ឲao

ឳau

Numerals

០0

១1

២2

៣3

៤4

៥5

៦6

៧7

៨8

៩9

Marks and signs

Not letters, but they change how letters are read. Hard to look up, since most have no name a reader would know.

◌្ coeng stacks the next consonant beneath this one

◌៉ muusikatoan moves an o-series consonant to the a-series

◌៊ triisap moves an a-series consonant to the o-series

◌់ bantoc shortens the vowel before it

◌៍ toandakhiat silences the letter it sits on

◌៎ kakabat marks a calling or exclaiming tone

◌៏ ahsda keeps a short inherent vowel

◌ៗ lekto repeat the word before it

◌។ khan ends a sentence, like a full stop

◌៚ koomuut ends a whole text

␣ zero-width space invisible: marks where a line may break between words

Where this comes from

វចនានុក្រមខ្មែរ: Compiled under Samdech Chuon Nath for the Buddhist Institute. The words, the pronunciations and the Khmer meanings all come from it.
khmer-text-transliteration: By Chrea Chanchhunneng, MIT licence. The Latin spellings, where a person has checked them.

A Latin spelling marked ≈ was worked out by rule and has not been checked by a person.

ឆ នាម

ឆ ឧទានសព្ទ

ឆ កិរិយាសព្ទ

ឆ កិរិយាសព្ទ

ឆ គុណនាម

ឆក គុណនាម

ឆក នាម

ឆកល្វែង គុណនាម

ឆកាមាវចរ នាម

ឆកាមាវចរសួគ៌ នាម

ឆកោណ នាម

ឆកោណ នាម

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ១)

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ២)

ឆក់ កិរិយាសព្ទ ៣)

ឆក់ កិ., គុ.

ឆក់ កិរិយាសព្ទ

ឆក់ កិ., គុ.

ឆក្សត្រ នាម

ឆក្សត្រិយ៍ នាម

ឆដា នាម

ឆដាភា នាម

ឆត ឧទានសព្ទ

ឆត្រ នាម

ឆត្រ នាម

ឆត្រ នាម

ឆត្រយោង នាម

ឆត្ររួត នាម ១)

ឆត្ររួត នាម ២)

ឆតៗ ឧទានសព្ទ

ឆទានសាលា នាម

ឆទ្ទន្ត នាម ១)

ឆទ្ទន្ត នាម ២)

ឆទ្វារ នាម

ឆន្ទ នាម

ឆន្ទមិត្រ គុណនាម

ឆន្ទវិទ្យា នាម

ឆន្ទវុត្តិប្បទីប នាម

ឆន្ទសាស្ត្រ នាម

ឆន្ទា នាម

ឆន្ទាគតិ នាម

ឆន្ទានុសិទ្ធិ នាម ១)

ឆន្ទានុសិទ្ធិ នាម ២)

ឆន្ទៈ នាម ១)

ឆន្ទៈ នាម ២)

ឆន្នបុបា្ផណ្ឌជាតិ នាម

ឆន្នអាមាត្យ នាម

ឆន្នាមាត្យ នាម

ឆប កិរិយាសព្ទ

ឆប កិរិយាសព្ទ

ឆព្វណ្ណរង្សី នាម

ឆមាស នាម

ឆរ បុព្វបទ

ឆវកិច្ច នាម

ឆវគ្រឹះ នាម

ឆវទាហិក នាម

ឆវទាហិកា នាម

ឆវមន្ទីរ នាម

ឆវរថ នាម

ឆវវាហៈ នាម

About this dictionary

What the abbreviations mean

Subject labels

The Khmer alphabet

The 33 consonants

Dependent vowels

Independent vowels

Numerals

Marks and signs

Where this comes from