ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ប៊ គុ., គុ.កិ.

[ប៊] b

ក៏គឺតួ ប នុះឯង គ្រាន់តែប្រើ ត្រីសព្ទ (៊) នេះគឺលេខ ៣ខ្មែរសម្រាប់ប្រើជាលេខ នព្វន្ត ដាក់ពីលើឱ្យជាសិថិលឃោសៈ មានសំឡេងធំ សម្រាប់សរសេរឈ្មោះមនុស្សខ្លះ ដូចជាឈ្មោះ ប៊ន, ប៊ិន, ប៊ី, ប៊ុត, ប៊ុន ... និងឈ្មោះប្រទេស, ឈ្មោះក្រុង ... ដូចជា ប៊ុលការ, ប៊ុលការី, ប៊ុយដាប៉េស្ត Bulgar

ប៊ត នាម

[ប៊ត] bta≈

(ម.ព. ក្ដារ)។

ប៊ិក នាម

[ប៊ិក] bek

ខ្មៅដៃសម័យថ្មី មានច្រើនបែបដែលសរសេរចេញដិតមកដូចប៉ាកកាស្រូប, ទោះបីដាក់សញ្ញាដទៃផ្សេងៗទៀត ក៏ខ្មែរយើងហៅជាសាធារណៈថា ប៊ិក ដូចគ្នា :

ប៊ិស្គ្វីត៍

ឈ្មោះនំក្រៀមមានរូបសណ្ឋានជាបន្ទះៗ ស្ដើងៗ តូចៗ មានបែបផ្សេងៗគ្នា មានរសជាតិផ្អែមខ្លះមិនផ្អែមខ្លះជានំដាក់ក្នុងប្រអប់ ទុកបានយូរ មានប្រភពដំបូងឯបរទេស ផ្សាយមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រាតែអ្នកប្រទេសនេះចេះធ្វើកើតបានច្រើនយ៉ាង :

ប៊ិស្គ្វីត៍ នាម

[ប៊ិស-គ្វី] beskveit

ឈ្មោះនំក្រៀមមានរូបសណ្ឋានជាបន្ទះៗ ស្ដើងៗ តូចៗ មានបែបផ្សេងៗគ្នា មានរសជាតិផ្អែមខ្លះមិនផ្អែមខ្លះជានំដាក់ក្នុងប្រអប់ ទុកបានយូរ មានប្រភពដំបូងឯបរទេស ផ្សាយមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ត្រាតែអ្នកប្រទេសនេះចេះធ្វើកើតបានច្រើនយ៉ាង :

ប៊ិហ្វតិក

សាច់គោចៀន (ជាឈ្មោះព្យញ្ជនាហារ គឺម្ហូបខាប់ឥតទឹកមួយប្រភេទមានប្រភពឯបរទេស ផ្សាយចេញទូទៅក្នុងនានាប្រទេស)។

ប៊ិហ្វតិក នាម

[ប៊ិវ-ស្តិក] behvatek

សាច់គោចៀន (ជាឈ្មោះព្យញ្ជនាហារ គឺម្ហូបខាប់ឥតទឹកមួយប្រភេទមានប្រភពឯបរទេស ផ្សាយចេញទូទៅក្នុងនានាប្រទេស)។

ប៊ិះ គុណកិរិយា

[ប៊ិះ] beh

(ព.សា.) ជ្រិះ, វិះ, ទៀប, ឆិត :

ប៊ីគីនី

សម្លៀកបំពាក់ឈុតខ្លីមួយបែបមានអាវទ្រនាប់និងខោស្លីប សម្រាប់ស្ត្រីងូតទឹកតាមឆ្នេរសមុទ្រជាដើម។

ប៊ីគីនី នាម

[ប៊ី-គី-នី] bikini≈

សម្លៀកបំពាក់ឈុតខ្លីមួយបែបមានអាវទ្រនាប់និងខោស្លីប សម្រាប់ស្ត្រីងូតទឹកតាមឆ្នេរសមុទ្រជាដើម។

ប៊ីចេង

សារធាតុជាគ្រាប់ល្អិតៗម្យ៉ាង ពណ៌ស មានរសជាតិភ្លាវ ប្រើសម្រាប់បង់សម្លឬលាយជាមួយអាហារខ្លះ ដើម្បីបង្កើនរសជាតិ។ អ្នកខ្លះហៅ ម្សៅស៊ុប។

ប៊ីចេង នាម

[ប៊ី-ចេង] bicheng≈

សារធាតុជាគ្រាប់ល្អិតៗម្យ៉ាង ពណ៌ស មានរសជាតិភ្លាវ ប្រើសម្រាប់បង់សម្លឬលាយជាមួយអាហារខ្លះ ដើម្បីបង្កើនរសជាតិ។ អ្នកខ្លះហៅ ម្សៅស៊ុប។

ប៊ីដុង

ថូតូច ឬល័ក្កច័ន មានឆ្នុកជាគម្រប មានខ្សែសម្រាប់កាន់យួរឬស្ពាយក៏បាន សម្រាប់ដាក់ទឹកប្រើក្នុងការធ្វើដំណើរ :

ប៊ីដុង នាម

[ប៊ី-ដុង] beidong

ថូតូច ឬល័ក្កច័ន មានឆ្នុកជាគម្រប មានខ្សែសម្រាប់កាន់យួរឬស្ពាយក៏បាន សម្រាប់ដាក់ទឹកប្រើក្នុងការធ្វើដំណើរ :

ប៊ីត

ឯកតាតូចបំផុតនៃព័ត៌មានឬនៃតួអក្សរមួយដែលកុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍ផ្សេងៗអាចដំណើរការ ហើយវាមានតម្លៃ១(មួយ) ឬ ០(សូន្យ)។ (មកពីពាក្យ binary digit)។

ប៊ីត នាម

[ប៊ីត] bit≈

ឯកតាតូចបំផុតនៃព័ត៌មានឬនៃតួអក្សរមួយដែលកុំព្យូទ័រឬឧបករណ៍ផ្សេងៗអាចដំណើរការ ហើយវាមានតម្លៃ១(មួយ) ឬ ០(សូន្យ)។ (មកពីពាក្យ binary digit)។

ប៊ីយេរ

ឈ្មោះមេរ័យមួយប្រភេទ មានប្រភពឯបរទេស ខ្មែរភាគច្រើនហៅមេរ័យប្រភេទនេះថា ស្រាបៀរ, អ្នកខ្លះហៅ ឡាប់យេរ, ខ្លះហៅ ឡាបយ៉េរ ក្លាយសំឡេងមកពី បារ. La bière នុះឯង។

ប៊ីយេរ នាម

[ប៊ី-យេ] beiyer

ឈ្មោះមេរ័យមួយប្រភេទ មានប្រភពឯបរទេស ខ្មែរភាគច្រើនហៅមេរ័យប្រភេទនេះថា ស្រាបៀរ, អ្នកខ្លះហៅ ឡាប់យេរ, ខ្លះហៅ ឡាបយ៉េរ ក្លាយសំឡេងមកពី បារ. La bière នុះឯង។

ប៊ីយែរ នាម

[ប៊ី-យែ] biye≈

(ម.ព. ប៊ីយេរ)។

ប៊ីលាន

ចំនួន ១០០០លាន ស្មើនឹង ១រយកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ៩)។

ប៊ីលាន គុណនាម

[ប៊ី-លាន] bilean≈

ចំនួន ១០០០លាន ស្មើនឹង ១រយកោដិតាមបកតិសំខ្យាខ្មែរបុរាណ (មានសូន្យ៩)។

ប៊ីស្តូរី

ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រដែលជាកាំបិតតូចៗមានច្រើនប្រភេទសម្រាប់ប្រើក្នុងការវះកាត់។

ប៊ីស្តូរី នាម

[ប៊ី-ស្តូ-រី] bistouri≈

ឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រដែលជាកាំបិតតូចៗមានច្រើនប្រភេទសម្រាប់ប្រើក្នុងការវះកាត់។

ប៊ុត

ឈ្មោះត្បូងមួយប្រភេទមានសម្បុរលឿង។

ប៊ុត នាម

[ប៊ុត] bot

ឈ្មោះត្បូងមួយប្រភេទមានសម្បុរលឿង។

ប៊ុលដូស័រ

យានគ្រឿងចក្រមានកង់ច្រវាក់ដែកម្យ៉ាងសម្រាប់ឈូសឆាយសម្អាតដី។

ប៊ុលដូស័រ នាម

[ប៊ុល-ដូ-ស័រ] buldousro≈

យានគ្រឿងចក្រមានកង់ច្រវាក់ដែកម្យ៉ាងសម្រាប់ឈូសឆាយសម្អាតដី។

ប៊ូត

បើកឬបើកកុំព្យូទ័រឡើងវិញ ហើយដាក់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការឱ្យដំណើរការ។

ប៊ូត នាម

[ប៊ូត] but≈

បើកឬបើកកុំព្យូទ័រឡើងវិញ ហើយដាក់ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការឱ្យដំណើរការ។

ប៊ូតុង

ឆ្នុចសម្រាប់ចុចដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការអ្វីមួយ :

ប៊ូតុង នាម

[ប៊ូ-តុង] butong≈

ឆ្នុចសម្រាប់ចុចដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការអ្វីមួយ :

ប៊ូយ៉ុង

ទឹករម្ងាស់ជាតិសាច់ បន្លែ ... ប្រើក្នុងមីក្រុបវិទ្យាដើម្បីធ្វើជាថ្នាលវប្បកម្ម។

ប៊ូយ៉ុង នាម

[ប៊ូ-យ៉ុង] buyong≈

ទឹករម្ងាស់ជាតិសាច់ បន្លែ ... ប្រើក្នុងមីក្រុបវិទ្យាដើម្បីធ្វើជាថ្នាលវប្បកម្ម។

ប៊ូល

ដុំរាងជាស៊្វែ, ដុំដែកឬលោហៈផ្សេងទៀតរាងជាស៊្វែក្នុងកីឡាប៉េតង់។

ប៊ូល នាម

[ប៊ូល] bul≈

ដុំរាងជាស៊្វែ, ដុំដែកឬលោហៈផ្សេងទៀតរាងជាស៊្វែក្នុងកីឡាប៉េតង់។

ប៊ូលីមី

ជំងឺសរសៃប្រសាទម្យ៉ាងដែលបង្កឱ្យអ្នកជំងឺមានអាការៈឃ្លានខ្លាំង ស៊ីមិនដឹងឆ្អែត។

ប៊ូលីមី នាម

[ប៊ូ-លី-មី] bulimi≈

ជំងឺសរសៃប្រសាទម្យ៉ាងដែលបង្កឱ្យអ្នកជំងឺមានអាការៈឃ្លានខ្លាំង ស៊ីមិនដឹងឆ្អែត។

ប៊ូស៊ី

គ្រឿងសម្រាប់បញ្ចេញចរន្តអគ្គិសនីពីប្រព័ន្ធបញ្ឆេះនៅក្នុងបន្ទប់ចំហេះនៃម៉ូទ័រ ដើម្បីបញ្ឆេះសម្ពាធល្បាយឥន្ធនៈនិងខ្យល់ដោយផ្កាភ្លើងអគ្គិសនីនៅក្នុងម៉ូទ័រ។

ប៊ូស៊ី នាម

[ប៊ូ-ស៊ី] busi≈

គ្រឿងសម្រាប់បញ្ចេញចរន្តអគ្គិសនីពីប្រព័ន្ធបញ្ឆេះនៅក្នុងបន្ទប់ចំហេះនៃម៉ូទ័រ ដើម្បីបញ្ឆេះសម្ពាធល្បាយឥន្ធនៈនិងខ្យល់ដោយផ្កាភ្លើងអគ្គិសនីនៅក្នុងម៉ូទ័រ។

ប៊ូឡុង

ផ្នែកនៃខ្ចៅដែលមានទងសម្រាប់មួលគាបឱ្យតឹងជាមួយផ្នែកដែលមានប្រហោង :

ប៊ូឡុង នាម

[ប៊ូ-ឡុង] bulong≈

ផ្នែកនៃខ្ចៅដែលមានទងសម្រាប់មួលគាបឱ្យតឹងជាមួយផ្នែកដែលមានប្រហោង :

ប៊័រ នាម

[ប៊័រ] boar

ខ្លាញ់ទឹកដោះ; ខ្លាញ់រុក្ខជាតិ (ជាឈ្មោះគោរសមួយប្រភេទ ដែលគេធ្វើកើតតាមសម័យនិយម) :

ប៊័រ នាម

[ប៊័រ] boar

(ម.ព. អាវ៉ូកាចេរ)។

ប៊្រុយសែឡា

ជំងឺឆ្លងដែលបង្កដោយបាក់តេរីប្រ៊ុយសែឡាស្ថិតក្នុងសន្តានប្រ៊ុយសែឡាសេអា។ ជំងឺនេះកើតចំពោះគោ ក្របី ជ្រូក ចៀម ពពែ ឆ្កែ និងមនុស្ស :

ប៊្រុយសែឡា នាម

[ព្រុយ-សែ-ឡា] pruysaela≈

ជំងឺឆ្លងដែលបង្កដោយបាក់តេរីប្រ៊ុយសែឡាស្ថិតក្នុងសន្តានប្រ៊ុយសែឡាសេអា។ ជំងឺនេះកើតចំពោះគោ ក្របី ជ្រូក ចៀម ពពែ ឆ្កែ និងមនុស្ស :

ប៊្រែន

ដែលជាម៉ាក យីហោល្បីល្បាញ, ដែលជាផលិតផលមកពីក្រុមហ៊ុនល្បីឈ្មោះ :

ប៊្រែន គុណនាម

[ប៊្រែន] bren≈

ដែលជាម៉ាក យីហោល្បីល្បាញ, ដែលជាផលិតផលមកពីក្រុមហ៊ុនល្បីឈ្មោះ :

ប៊្លូ

ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ប៊្លូ នាម

[ប៊្លូ] blu≈

ឈ្មោះបទភ្លេងនិងចង្វាក់រាំមួយបែបមានដើមកំណើតនៅភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ប័ណ្ណសារ

កន្លែងដែលគេតម្កល់ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្របុរាណដូចជា សាស្ត្រានិងក្រាំងជាដើម។

ប័ណ្ណសារ នាម

[បាន់-ណៈ-សា] bannaksa≈

កន្លែងដែលគេតម្កល់ឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្របុរាណដូចជា សាស្ត្រានិងក្រាំងជាដើម។

ប្ដី

ក្លាយមកពីពាក្យថា ប្ដីស្រី ឬ ប្ដីសិរី គឺប្ដីស្រីសួស្ដីឬប្ដីរបស់ស្រី (?) :

ប្ដី នាម

[ប្ដី] pdei

ប្រុសជាគូគ្នានឹងស្រីជាប្រពន្ធ :

ប្ដី នាម

[ប្ដី-សី] pdei

ក្លាយមកពីពាក្យថា ប្ដីស្រី ឬ ប្ដីសិរី គឺប្ដីស្រីសួស្ដីឬប្ដីរបស់ស្រី (?) :

ប្ដឹង

ប្ដឹងញយៗ ឬប្ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក។

ប្ដឹង កិរិយាសព្ទ

[ប្ដឹង] bdoeng

ចោទប្រកាន់, តវ៉ា, ពោលទោសដោយមិនសុខចិត្ត ឱ្យអ្នកធំឬតុលាការបានជ្រាប, ជូនដំណឹង។

ប្ដឹង កិរិយាសព្ទ

[ប្ដឹង-ផ្ដល់] bdoeng

(ម.ព. ប្ដឹងផ្ដល់)។

ប្ដឹង កិរិយាសព្ទ

[ប្ដឹង-ផ្ដល់] bdoeng

ប្ដឹងញយៗ ឬប្ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក។

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ប្ដូ] pdo

ផ្លាស់ពីមួយទៅមួយ, ផ្លាស់យកមួយមកឱ្យមួយទៅ, ផ្លាស់ពីនេះដាក់ទៅនោះ, ដូរ។

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ប្ដូ-ជី-វិត] pdo

ប្រថុយស្លាប់ជួស។

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ប្ដូ-ដង-ប្ដូ-ផ្លែ] pdo

(ព.ប្រ.) ហ៊ានតស៊ូឥតញញើត។

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ប្ដូ-ផ្ដាច់] pdo

ដាច់ចិត្តប្រថុយស្លាប់រស់ជាមួយគ្នា។

ប្ដូរ គុណនាម

[ប្ដូ-វេន] pdo

ដែលប្ដូរការគ្រប់គ្រងតាមអាណត្តិឬកាលកំណត់ :

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ប្ដូ-ស្លាប់-ប្ដូ-រស់] pdo

ហ៊ានប្ដូរជីវិតឱ្យស្លាប់ខ្លួនទុកគេឱ្យរស់ ឬស៊ូស្លាប់រស់ផងគ្នា។

ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ដាច់-ប្ដូ] pdo

(ម.ព. ប្ដូរផ្ដាច់)។

ប្ដេជ្ញា កិរិយាសព្ទ b

[ប្ដ័ច-ញ៉ា] bdechnhea

មត់គ្នា, សន្យាគ្នា :

ប្យ៉ាណូ

គ្រឿងភ្លេងធំ មានសណ្ឋានដូចតុ មានបន្ទះតូចៗវែងៗតម្រៀបគ្នាជាជួរដូចជាធ្មេញឆ្លាស់គ្នាសខ្មៅៗ។ ពេលយើងចុចលើបន្ទះទាំងនោះ សូរសំឡេងនឹងបន្លឺឡើង។

ប្យ៉ាណូ នាម

[ប្យ៉ា-ណូ] bayanou≈

គ្រឿងភ្លេងធំ មានសណ្ឋានដូចតុ មានបន្ទះតូចៗវែងៗតម្រៀបគ្នាជាជួរដូចជាធ្មេញឆ្លាស់គ្នាសខ្មៅៗ។ ពេលយើងចុចលើបន្ទះទាំងនោះ សូរសំឡេងនឹងបន្លឺឡើង។

ប្រកដ គុណនាម

[ប្រ-កត់] brokta≈

(ម.ព. ប្រាកដ)។

ប្រកប

ធ្វើឱ្យកប, ឱ្យកាក់កប, ឱ្យបានលទ្ធផល; កាន់ការ :

ប្រកប កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-កប] brokorb

ផ្សំជាមួយគ្នា :

ប្រកប កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រ-កប] brokorb

ធ្វើឱ្យអែបនែបជាប់ជាមួយគ្នា ឱ្យរលាយសាច់មួយ :

ប្រកប កិរិយាសព្ទ ៣)

[ប្រ-កប] brokorb

ធ្វើឱ្យកប, ឱ្យកាក់កប, ឱ្យបានលទ្ធផល; កាន់ការ :

ប្រកបដោយ គុណកិរិយា

[ប្រ-កប-ដោយ] brakabadaoy

ដែលសមប្រកបដោយ, ដែលបានសម្រេចដោយ :

ប្រកល់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-កល់] brakal

ដាក់កល់ពីលើ, កល់លើគ្នា :

ប្រកា នាម

[ប្រ-កា] broka

(ម.ព. ប៉ាកកា)។

ប្រកាក់

ពាក្យជាបរិវារប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រកប : ប្រកាក់ប្រកប កាក់កប គឺបានកបដោយលទ្ធផលសមតាមបំណង :

ប្រកាក់ បុព្វបទ

[ប្រ-កាក់] brakak

ពាក្យជាបរិវារប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រកប : ប្រកាក់ប្រកប កាក់កប គឺបានកបដោយលទ្ធផលសមតាមបំណង :

ប្រកាច់

បង្រះរមួលសព៌ាង្គកាយវិលត្រឡប់ចុះឡើងហាក់ដូចគេចាប់កាច់ :

ប្រកាច់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-កាច់] pkach

បង្រះរមួលសព៌ាង្គកាយវិលត្រឡប់ចុះឡើងហាក់ដូចគេចាប់កាច់ :

ប្រកាន់

កាន់ខ្ជាប់ ចាប់យក អនុវត្តតាម មានជំហរ, នាវទុក :

ប្រកាន់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-កាន់] prokan

ចាប់ដំណើរ, ចាប់ហេតុ, ចាប់ថ្នាក់, ចោទចំពោះរឿង :

ប្រកាន់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រ-កាន់] prokan

នាវទុក :

ប្រកាន់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ប្រ-កាន់] prokan

កាន់ខ្ជាប់តាមគាប់ចិត្ត, តាមទម្លាប់ :

ប្រកាន់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-កាន់-ខ្លួន] prokan

(សំនួន.) ដំឡើងខ្លួន ធ្វើខ្លួនឱ្យខ្ពស់ជាងគេ វាយឫក :

ប្រកាន់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-កាន់-យក] prokan

កាន់ខ្ជាប់ ចាប់យក អនុវត្តតាម មានជំហរ, នាវទុក :

ប្រកាន់ទុក

ដៅទុក សុំរក្សាទុកនូវអ្វីមួយ ចងចាំក្នុងចិត្ត :

ប្រកាន់ទុក កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-កាន់-ទុក] brokantuk≈

ដៅទុក សុំរក្សាទុកនូវអ្វីមួយ ចងចាំក្នុងចិត្ត :

ប្រកាប់

រកស៊ីដោយខំប្រឹងពេញកម្លាំងរាល់ខ្លួន ហាក់ដូចជាគេប្រកាប់គ្នា ដណ្ដើមយកឈ្នះរៀងខ្លួន។