ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ប្រគង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-គង-ប្រ-គាក់] brakong

គងឬដាក់គងពាក់លើគ្នាច្រងេងច្រងាងទទឹងទទែង។

ប្រគង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-គាក់-ប្រ-គង] brakong

(ម.ព. ប្រគងប្រគាក់)។

ប្រគរ

គរលើគ្នាច្រើនជាន់ច្រើនតម្រួត :

ប្រគរ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-គ] brokor

គរលើគ្នាច្រើនជាន់ច្រើនតម្រួត :

ប្រគល់

លើកយកអ្វីៗហុចឱ្យឬទុកដាក់ឱ្យគេជាស្រេច :

ប្រគល់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-គល់] brokul

លើកយកអ្វីៗហុចឱ្យឬទុកដាក់ឱ្យគេជាស្រេច :

ប្រគាក់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រគង។

ប្រគាក់ បុព្វបទ

[ប្រ-គាក់] brokeak

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រគង។

ប្រគាប នាម

[ប្រ-គាប] brokeab

ចម្ពាមត្រង់គល់មែក :

ប្រគេន

(ស.ស.) ឱ្យ, លើកឱ្យដល់ដៃក្នុងហត្ថបាស :

ប្រគេន នាម

[ប្រ-គេន] braken

(ស.ស.) ឱ្យ, លើកឱ្យដល់ដៃក្នុងហត្ថបាស :

ប្រគំ

លេងភ្លេងរងំនាំឱ្យស្រណោះ, លេងភ្លេងកំដរឱ្យក្សាន្តចិត្ត ... :

ប្រគំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-គំ] brakum

លេងភ្លេងរងំនាំឱ្យស្រណោះ, លេងភ្លេងកំដរឱ្យក្សាន្តចិត្ត ... :

ប្រគ្រីវ

ឈ្មោះរោគសរសៃកើតនៅជើង បណ្ដាលឱ្យញាក់កន្ត្រាក់ ស្ពឹកស្រពន់; ហៅ គគ្រីវ ក៏មាន។

ប្រគ្រីវ នាម

[ប្រ-គ្រីវ] brokriv

ឈ្មោះរោគសរសៃកើតនៅជើង បណ្ដាលឱ្យញាក់កន្ត្រាក់ ស្ពឹកស្រពន់; ហៅ គគ្រីវ ក៏មាន។

ប្រង់

ឈ្មោះប្រទាលមួយពួក មានធាងរឹង ស្លឹករឹងល្អិត មើមពុល :

ប្រង់ នាម

[ប្រង់] brang

ឈ្មោះប្រទាលមួយពួក មានធាងរឹង ស្លឹករឹងល្អិត មើមពុល :

ប្រង់កា

ស្នែងមួយបែបធ្វើអំពីក្រណាត់ក្រាស់ភ្ជាប់នឹងដងឈើពីរនៅសងខាង សម្រាប់សែងអ្នករបួស អ្នកជំងឺ ឬអ្នកស្លាប់ :

ប្រង់កា នាម

[ប្រង់-កា] barngka

ស្នែងមួយបែបធ្វើអំពីក្រណាត់ក្រាស់ភ្ជាប់នឹងដងឈើពីរនៅសងខាង សម្រាប់សែងអ្នករបួស អ្នកជំងឺ ឬអ្នកស្លាប់ :

ប្រច

សូរឮដោយរាករូសជាដើម។

ប្រច ឧទានសព្ទ

[ប្រច] brach

សូរឮដោយរាករូសជាដើម។

ប្រចក្ស គុ., គុ.កិ.

[ប្រ-ច័ក] brachaksar

ដែលជាក់, ប្រាកដ, ច្បាស់, មែន, ពិត។

ប្រចក្ស គុណកិរិយា

[ឃើញ-ប្រ-ច័ក] brachaksar

ឃើញច្បាស់។

ប្រចក្ស កិរិយាសព្ទ

[ដឹង-ប្រ-ច័ក] brachaksar

ដឹងជាក់។

ប្រចក្ស នាម

[មៈ-នុស-ប្រ-ត្យ័ក] brachaksar

មនុស្សអ្នកដឹងកិច្ចការជាក់ (និយាយក្លាយជា ប្រតិយក្ស ក៏មាន)។

ប្រចក្ស នាម

[ហេ-តុ-ប្រ-ច័ក] brachaksar

ហេតុដែលប្រាកដ។

ប្រចច

ដែលស្គមស្អយៗ ដោយមានរោគរាករូសជាប់មិនដាច់ :

ប្រចច គុណនាម

[ប្រ-ចច] brachach

ដែលស្គមស្អយៗ ដោយមានរោគរាករូសជាប់មិនដាច់ :

ប្រចណ្ឌ គុណនាម a

[ប្រ-ច័ន] brachandar

ដែលក្ដៅក្រហាយ, អន្ទះអន្ទែង, ច្រណែន ព្រោះកាមរាគ :

ប្រចណ្ឌ កិ., ន. b

[ប្រ-ច័ន] brachandar

ក្ដៅក្រហាយ, អន្ទះអន្ទែង, ច្រណែន ព្រោះកាមរាគ, សេចក្ដីច្រណែនព្រោះកាមរាគ :

ប្រចាក់

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទ សន្តានស្មាច់ តែដើមតូចៗ :

ប្រចាក់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចាក់] brochak

ចាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ដោយគ្រឿងសស្ត្រាឬដោយអាវុធមានមុខស្រួច។

ប្រចាក់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចាក់-ប្រ-កាប់] brochak

កាប់ចាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។

ប្រចាក់ នាម

[ប្រ-ចាក់] brochak

រុក្ខជាតិមួយប្រភេទ សន្តានស្មាច់ តែដើមតូចៗ :

ប្រចាប់

ចាប់ប្រកាន់ហេតុ, ប្រកាន់ដំណើរ :

ប្រចាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-ចាប់] brachab

ចាប់តយុទ្ធគ្នាទៅវិញទៅមកដោយដៃទទេ :

ប្រចាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រ-ចាប់] brachab

ចាប់ប្រកាន់ហេតុ, ប្រកាន់ដំណើរ :

ប្រចាំ

បម្រុងចាំជូន, បម្រុងចាំការជូនដាក់ពីនេះទៅនោះមានកំណត់ទី :

ប្រចាំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចាំ] brocham

រង់ចាំឱ្យគេធ្វើទើបខ្លួនឯងធ្វើដែរ :

ប្រចាំ គុណនាម

[ប្រ-ចាំ] brocham

ដែលទុកបម្រុងរង់ចាំជានិច្ច, សម្រាប់ :

ប្រចាំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចាំ-កា] brocham

បម្រុងចាំទទួលកិច្ចការ :

ប្រចាំ គុណនាម

[ប្រ-ចាំ-ឆ្នាំ] brocham

ដែលកើតឬមានជារៀងរាល់ឆ្នាំ :

ប្រចាំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចាំ-ជូន] brocham

បម្រុងចាំជូន, បម្រុងចាំការជូនដាក់ពីនេះទៅនោះមានកំណត់ទី :

ប្រចាំយាម

គ្រឿងអលង្ការមួយយ៉ាងធ្វើពីបន្ទះលោហៈមានសណ្ឋានដូចក្បាច់ចក្កច័ន(ចតុកោណស្មើ) មានទំហំតូចជាងស្លឹកពោធិ៍ដោយមានរចនាជាក្បាច់ផ្សេងៗ សម្រាប់ដាក់ភ្ជាប់លើសង្វារព័ន្ធត្រង់កន្លែងខ្វែងនៅផ្នែកខាងក្រោយ។

ប្រចាំយាម នាម

[ប្រ-ចាំ-យាម] brochaamyeam

គ្រឿងអលង្ការមួយយ៉ាងធ្វើពីបន្ទះលោហៈមានសណ្ឋានដូចក្បាច់ចក្កច័ន(ចតុកោណស្មើ) មានទំហំតូចជាងស្លឹកពោធិ៍ដោយមានរចនាជាក្បាច់ផ្សេងៗ សម្រាប់ដាក់ភ្ជាប់លើសង្វារព័ន្ធត្រង់កន្លែងខ្វែងនៅផ្នែកខាងក្រោយ។

ប្រចិត្ត

(ព.សា.) (ក្លាយមកពីពាក្យ ព្រួយចិត្ត) ព្រួយក្នុងចិត្ត, ថប់បារម្ភ, កំដឹង :

ប្រចិត្ត កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចិត] brachett

(ព.សា.) (ក្លាយមកពីពាក្យ ព្រួយចិត្ត) ព្រួយក្នុងចិត្ត, ថប់បារម្ភ, កំដឹង :

ប្រចី

ទាក់ឆ្វាក់ធ្លុងនឹងគល់សន្ទូចហើយវេញ (ធ្វើឱ្យកើតជាប្រចី)។

ប្រចី នាម

[ប្រ-ចី] brachei

ខ្សែដែលទាក់ធ្លាក់គល់ផ្លែសន្ទូចជាដើម ភ្ជាប់នឹងខ្សែរនងឬដង :

ប្រចី កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចី] brachei

ទាក់ឆ្វាក់ធ្លុងនឹងគល់សន្ទូចហើយវេញ (ធ្វើឱ្យកើតជាប្រចី)។

ប្រចឹក កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចឹក] brochoek

ចឹកគ្នាទៅវិញទៅមក :

ប្រចុប

មិត្តដែលប៉ិនខាងនិយាយលើកបញ្ជោរឬចាក់បណ្ដោយអែបអបស្របតាមតែមាត់ក្រៅ ដើម្បីយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន តែចិត្តមិនស្មោះត្រង់។

ប្រចុប កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចុប] brochob

និយាយផ្សែផ្សំលើកដាក់នាយអាយបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យគេគាប់ចិត្ត (ដើម្បីឱ្យកើតប្រយោជន៍ខ្លួន)។

ប្រចុប កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចុប-ប្រ-ចែង] brochob

ប្រចុបដោយប្រឹងប្រែងពេញទី, ជួយចាត់ចែងកិច្ចការគ្រាន់តែហែៈហ៏ផ្សែផ្សំដោយអាការៈប្រចុបឱ្យគេគាប់ចិត្ត។

ប្រចុប នាម

[មិត-ប្រ-ចុប] brochob

មិត្តដែលប៉ិនខាងនិយាយលើកបញ្ជោរឬចាក់បណ្ដោយអែបអបស្របតាមតែមាត់ក្រៅ ដើម្បីយកផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន តែចិត្តមិនស្មោះត្រង់។

ប្រចួន

ស្ទួនដំណើរគ្នា, ស្ទួនវេលាគ្នា គឺធ្វើការអ្វីៗ ដំណាលគ្នាក្នុងវេលាមួយ។

ប្រចួន កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចួន] brochuon

ស្ទួនដំណើរគ្នា, ស្ទួនវេលាគ្នា គឺធ្វើការអ្វីៗ ដំណាលគ្នាក្នុងវេលាមួយ។

ប្រចួប

ចួបគ្នា, ប្រទះគ្នា (ម.ប្រ.)។

ប្រចួប កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចួប] brochuob

ចួបគ្នា, ប្រទះគ្នា (ម.ប្រ.)។

ប្រចៀច

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចជើងវែង ចំពុះវែង សម្បុរស្រដៀងនឹងទទា ច្រើនរកស៊ីតាមដីត្រោក ឬអាចម៍បំណះ ចូលចិត្តបរិភោគជន្លេនជាអាហារ។

ប្រចៀច នាម

[ប្រ-ចៀច] brochiech

ឈ្មោះសត្វស្លាបតូចជើងវែង ចំពុះវែង សម្បុរស្រដៀងនឹងទទា ច្រើនរកស៊ីតាមដីត្រោក ឬអាចម៍បំណះ ចូលចិត្តបរិភោគជន្លេនជាអាហារ។

ប្រចៀវ

ឈ្មោះចម្មបក្សីពួកមួយមានមុខនិងត្រចៀកស្រដៀងនឹងកណ្ដុរ (ជាសត្វរត្តិចរ)។

ប្រចៀវ នាម

[ប្រ-ចៀវ] brachiev

ឈ្មោះចម្មបក្សីពួកមួយមានមុខនិងត្រចៀកស្រដៀងនឹងកណ្ដុរ (ជាសត្វរត្តិចរ)។

ប្រចែ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រចណ្ឌ ថា :

ប្រចែ បុព្វបទ

[ប្រ-ចែ] brachae

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រចណ្ឌ ថា :

ប្រចែង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រចុប ថា :

ប្រចែង បុព្វបទ

[ប្រ-ចែង] brachaeng

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប្រចុប ថា :

ប្រចោម

ចោមព័ទ្ធ, ចោមស្ទាក់, ចោមជុំឈូឆរ។

ប្រចោម កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ចោម] brachaom

ចោមព័ទ្ធ, ចោមស្ទាក់, ចោមជុំឈូឆរ។

ប្រឆាំង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឆាំង] prochhang

(ម.ព. ឆាំង)។

ប្រឆេះ

ដីឆ្អិនត្រង់កន្លែងដែលដុតគំនរព្រៃជាដើមរួចហើយ។

ប្រឆេះ នាម

[ប្រ-ឆេះ] brochheh

ប្រដាប់ធ្វើដោយអំបោះជាដើម សម្រាប់អុជឱ្យជក់ប្រេង, ជក់ក្រមួន, ជក់ខ្លាញ់ :

ប្រឆេះ នាម

[ប្រ-ឆេះ] brochheh

ដីឆ្អិនត្រង់កន្លែងដែលដុតគំនរព្រៃជាដើមរួចហើយ។

ប្រឆ្ងិត

ឈ្មោះរោគខ្យល់មួយប្រភេទ បណ្ដាលមកពីក្នុងរូបប្រាណ ឱ្យឃើញហាក់ដូចជាកង់វិលមកគ្របពីលើក្បាលឱ្យងងឹតមុខដួលប្រកាច់បាត់ស្មារតី, មួយសន្ទុះមកទើបដឹងខ្លួនឡើងវិញ, បើដួលក្នុងទឹកហើយគ្មានគេឃើញ រមែងតែឈ្លក់ទឹកស្លាប់ :

ប្រឆ្ងិត នាម

[ប្រ-ឆ្ងិត] brochhnget

ឈ្មោះរោគខ្យល់មួយប្រភេទ បណ្ដាលមកពីក្នុងរូបប្រាណ ឱ្យឃើញហាក់ដូចជាកង់វិលមកគ្របពីលើក្បាលឱ្យងងឹតមុខដួលប្រកាច់បាត់ស្មារតី, មួយសន្ទុះមកទើបដឹងខ្លួនឡើងវិញ, បើដួលក្នុងទឹកហើយគ្មានគេឃើញ រមែងតែឈ្លក់ទឹកស្លាប់ :

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា] projea

ពពួកសត្វ; ពពួកជន។

ប្រជា នាម ១)

[ប្រ-ជា-ម៉ៈ-តិ] projea

មតិឬយោបល់ប្រជារាស្ត្រ។

ប្រជា នាម ២)

[ប្រ-ជា-ម៉ៈ-តិ] projea

នីតិក្រមដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសសម្ដែងមតិយល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រមលើវិធានណាមួយដែលស្នើឡើងដោយអាជ្ញាធរសាធារណៈ។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ក] projea

(ម.ព. ប្រជាជន)។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ជាត] projea

ជាតិនៃមនុស្សដែលមានវង្សត្រកូល និងភាសាជាមួយគ្នា។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] projea

អធិបតីរបស់ប្រជា (ព្រះរាជា)។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] projea

ភាពនៃប្រទេសដែលមានប្រជារាស្ត្រជាអធិបតី គឺប្រទេសឬរដ្ឋបាលដែលមានប្រជាជនជាធំ ក្នុងការរើសតំណាងរបស់ខ្លួន ឱ្យជាអ្នកសម្រេចកិច្ចការក្នុងប្រទេស, ...។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-និ-ក] projea

ពួកប្រជារាស្ត្រ, ពួកមនុស្ស។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ពល់-រ័ត] projea

ពលរដ្ឋគឺប្រជាជន ឬប្រជាជនដែលជាពលរដ្ឋ។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ភិ-ថុត] projea

ការបញ្ជោរឬការបញ្ចើចលើកជើងប្រជារាស្ត្រ។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ភិ-បាល] projea

អ្នកគ្រប់គ្រងរក្សាប្រជាជន (ព្រះរាជា)។

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-ភិ-វ័ត] projea

ការលូតលាស់ដុះដាលរបស់ប្រជារាស្ត្រ; ការបណ្ដុះបណ្ដាលមនុស្ស, សត្វ ត្រង់តំបន់ដែលមិនធ្លាប់មានក្នុងកាលមុនឱ្យកើតមានឡើង, ឱ្យបានរីកចម្រើនឡើងជាលំដាប់។

ប្រជា គុណនាម

[ប្រ-ជា-មា-និត] projea

ដែលប្រជាជនចូលចិត្តស្រឡាញ់រាប់អាន; ដែលទាក់ទងដល់ប្រជារាស្ត្រ, ដែលមានផលប្រយោជន៍ដល់បណ្ដាជនទូទៅ :

ប្រជា នាម

[ប្រ-ជា-រាស] projea

ពួកជនចំណុះដែន។

ប្រជាកោលាហល

ការរំជើបរំជួល, ភាពច្របូកច្របល់, ស្ថានភាពដែលប្រជាជនធ្វើការតវ៉ា ឬកុបកម្មជាសាធារណៈ ដើម្បីសម្រេចនូវការផ្លាស់ប្ដូរមួយ។

ប្រជាកោលាហល នាម

[ប្រ-ជា-កោ-ឡា-ហល់] brocheakaolahlo

ការរំជើបរំជួល, ភាពច្របូកច្របល់, ស្ថានភាពដែលប្រជាជនធ្វើការតវ៉ា ឬកុបកម្មជាសាធារណៈ ដើម្បីសម្រេចនូវការផ្លាស់ប្ដូរមួយ។

ប្រជាជន

ប្រជាជនដែលពួកខ្មែរក្រហមជម្លៀសចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញនិងទីប្រជុំជនដទៃទៀតទៅទីជនបទកាលពីថ្ងៃទី១៧ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥។

ប្រជាជន នាម

[ប្រ-ជា-ជន់] procheajun

ពួកជនចំណុះប្រទេស។