Khmer Dictionary

ពភ្លែល គុណកិរិយា

[ព-ភ្លែល] pophleael

ដែលភ្លែលៗរឿយៗ។

ពភ្លែះ

ដែលប្រឡាក់ឬដែលហៀរមកជាប់ប្រតាកឬស្រកាកសើមរលរ :

ពភ្លែះ គុណនាម

[ព-ភ្លែះ] pophleaeeah

ដែលប្រឡាក់ឬដែលហៀរមកជាប់ប្រតាកឬស្រកាកសើមរលរ :

ពម

ពមដោយចាប់ញាត់ៗប្រញាប់ប្រញាល់ឱ្យបានឆាប់ឆ្អែត :

ពម កិរិយាសព្ទ

[ពម] pom

ចាប់អាហារដោយដៃដាក់ក្នុងមាត់ខ្លួនឯង :

ពម កិរិយាសព្ទ

[ពម-ញាត់-ពម-ញាត់] pom

ពមដោយចាប់ញាត់ៗប្រញាប់ប្រញាល់ឱ្យបានឆាប់ឆ្អែត :

ពយ គុណនាម

[ពយ] poy

ព្រលយ :

ពរ នាម a

[ព] po

គុណជាតដ៏ប្រសើរ; គុណជាតឬអ្វីៗដែលគួរប្រាថ្នា, គួរចង់បាន, គួរជ្រើសរើសយកតាមគាប់ចិត្ត :

ពរ កិរិយាសព្ទ c

[ព] po

ឱ្យពរសព្ទសាធុការ បញ្ចេញសូរសព្ទថា សាធុ សូមឱ្យ ...បានប្រកបតាមបំណង! ...។

ពរ កិរិយាសព្ទ

[ព] po

ស្រែកឱ្យពរថា សូមឱ្យ ...មានជ័យជម្នះ! ដូចយ៉ាងស្រែកថា ជយោ! ឬ ជយោ! ជយោ! ជាដើម។

ពរ កិរិយាសព្ទ

[ព] po

លាបបូកព្រលាំងដោយជ័រឱ្យក្រាស់ជិតសាច់ពុំឱ្យជ្រាបទឹកបាន :

ពរ ឧទានសព្ទ

[ព] po

(រ.ស.) ចាស (ពាក្យសម្រាប់ស្ត្រីឆ្លើយចំពោះព្រះមហាក្សត្រ), (ស.ស.) បាទ។

ពរ្សឺឡែន នាម

[ព័រ-សឺ-ឡែន] porsueulaen

(ម.ព. ព័រស៊ឺឡែន)។

ពល នាម ១)

[ពល់] plo≈

កម្លាំង។

ពល នាម ២)

[ពល់] plo≈

សេនា, ទាហាន, កងទ័ព :

ពល កិរិយាសព្ទ

[កែន-ពល់] kaenplo≈

កែនប្រជាជនប្រមូលជាកងទ័ពឬប្រមូលមកបង្ហាត់ជាទាហាន។

ពល នាម

[ពល់-គុន] plokun≈

ពលសម្រាប់គុនឬដាល់ថ្វាយស្ដេចទត ក្នុងកាលសម័យដែលត្រូវការម្ដងៗ ឬសម្រាប់រក្សាការពារព្រះអង្គជានិច្ច។

ពល នាម

[ពល់-គុន-ដាល់] plokundal≈

(ម.ព. ពលគុន)។

ពល នាម

[ពល់-ចែវ] plochaev≈

ពលសម្រាប់ចែវព្រះទីន័ងនាវា។

ពល នាម

[ពល់-ដំ-រ៉ី] plodamrei≈

ពលឃ្វាលដំរីព្រះរាជទ្រព្យ (ទ្រមាក់)។

ពល នាម

[ពល់-ថ្មើ-ជើង] plothmeucheung≈

ទាហានអ្នកដើរដោយជើង (ឥតជិះអ្វី)។

ពល នាម

[ពល់-សេះ] ploseah≈

ពលឃ្វាលសេះព្រះរាជទ្រព្យ។

ពល នាម

[ពល់-អង់-គៈ-រ័ក] ploangkeakrka≈

ពលដែលប្រើជាទាហានរក្សាព្រះអង្គ (ហៅឃ្លាតក្លាយថា អង្គ្រ័ក្ស)។

ពល នាម

[ពល់] plo≈

ពួកជនពូជសូទ្រៈ សម្រាប់ប្រើជាកម្លាំងតាមមុខការផ្សេងៗ; មានច្រើនពួក។

ពលកម្ម នាម

[ពល់-លៈ-កាំ] polokamm

ការងារដែលធ្វើដោយកម្លាំង។

ពលករ

ពលករដែលឆ្លងដែនទៅកាន់ប្រទេសណាមួយក្នុងគោលបំណងធ្វើការងារ ហើយត្រឡប់មកប្រទេសខ្លួនវិញក្រោយពេលចប់កិច្ចសន្យាការងារ។

ពលករ នាម

[ពល់-លៈ-ក] polokar

អ្នកធ្វើការដោយកម្លាំង។

ពលករ នាម

[ពល់-លៈ-ក-ទេ-សន់-តៈ-រៈ-ប្រ-វេស] ឬ [ពល់-លៈ-ក-ទេ-សន់-ដ-ប្រ-វេស] polokar

ពលករដែលឆ្លងដែនទៅកាន់ប្រទេសណាមួយក្នុងគោលបំណងធ្វើការងារ ហើយត្រឡប់មកប្រទេសខ្លួនវិញក្រោយពេលចប់កិច្ចសន្យាការងារ។

ពលកាយ នាម

[ពៈ-លៈ-កាយ] polokay

ពួកពល, ពួករេហ៍ពល, ពួកសេនាទាហាន :

ពលការិនី នាម

[ពៈ-លៈ-កា-រិ-នី] peakleakkarini≈

(ម.ព. ពលករ)។

ពលទាហាន

មនុស្សសម្រាប់បម្រើក្នុងកងយោធា (ជួរកងទ័ព), ទាហានធម្មតា (ពីថ្នាក់ពលទោដល់នាយឯក)។

ពលទាហាន នាម

[ពល់-ទា-ហ៊ាន] ploteahean≈

មនុស្សសម្រាប់បម្រើក្នុងកងយោធា (ជួរកងទ័ព), ទាហានធម្មតា (ពីថ្នាក់ពលទោដល់នាយឯក)។

ពលទោ

ទាហានថ្នាក់ក្រោមបង្អស់ (ពលថ្នាក់ទី ២, ទាហានថ្នាក់ទី២គឺកូនទាហានធម្មតា)។

ពលទោ នាម

[ពល់-ទោ] polotor

ទាហានថ្នាក់ក្រោមបង្អស់ (ពលថ្នាក់ទី ២, ទាហានថ្នាក់ទី២គឺកូនទាហានធម្មតា)។

ពលបាលត្រី

ឋានន្តរនាយទាហានរងថ្នាក់ក្រោមក្នុងថ្នាក់ពលបាល, ទាបជាងពលបាលទោ (ពលបាលថ្នាក់ទី ៣, នាយរក្សាពលថ្នាក់ទី ៣)។

ពលបាលត្រី នាម

[ពល់-លៈ-បាល-ត្រី] polobaltrei

ឋានន្តរនាយទាហានរងថ្នាក់ក្រោមក្នុងថ្នាក់ពលបាល, ទាបជាងពលបាលទោ (ពលបាលថ្នាក់ទី ៣, នាយរក្សាពលថ្នាក់ទី ៣)។

ពលបាលទោ

ឋានន្តរនាយទាហានរងនៅក្នុងចន្លោះពលបាលត្រីនិងពលបាលឯក (ពលបាលថ្នាក់ទី២)។

ពលបាលទោ នាម

[ពល់-លៈ-បាល-ទោ] polobalotou

ឋានន្តរនាយទាហានរងនៅក្នុងចន្លោះពលបាលត្រីនិងពលបាលឯក (ពលបាលថ្នាក់ទី២)។

ពលបាលឯក

ឋានន្តរនាយទាហានរងខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់ពលបាល (ពលបាលថ្នាក់ទី ១)។

ពលបាលឯក នាម

[ពល់-លៈ-បាល-អែក] polobalaaek

ឋានន្តរនាយទាហានរងខ្ពស់ផុតក្នុងថ្នាក់ពលបាល (ពលបាលថ្នាក់ទី ១)។

ពលរដ្ឋ

ពលរបស់រដ្ឋ, ពលអាស្រ័យនៅក្នុងរដ្ឋ, ប្រជាជនទាំងប្រុសទាំងស្រីដែលទុកជាកម្លាំងរបស់ប្រទេស :

ពលរដ្ឋ នាម

[ពល់-រាត់] ឬ [ពល់-លៈ-រាត់] polorodthar

ពលរបស់រដ្ឋ, ពលអាស្រ័យនៅក្នុងរដ្ឋ, ប្រជាជនទាំងប្រុសទាំងស្រីដែលទុកជាកម្លាំងរបស់ប្រទេស :

ពលរដ្ឋវិជ្ជា

មុខវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីសិទ្ធិនិងករណីយកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋ។

ពលរដ្ឋវិជ្ជា នាម

[ពល់-រាត់-វិច-ជា] ploreatvichchea≈

មុខវិជ្ជាដែលសិក្សាអំពីសិទ្ធិនិងករណីយកិច្ចរបស់ពលរដ្ឋ។

ពលសក្ដិ នាម

[ពៈ-លៈ-ស័ក] peakleakska≈

អំណាចកម្លាំង, សន្ទុះកម្លាំង :

ពលសម្បទា នាម

[ពល់-លៈ-ស័ម-ប៉ៈ-ទា] ploleaksmobaktea≈

ការសមប្រកបដោយកម្លាំងកាយនិងសុខភាពល្អ។

ពលឯក នាម

[ពល់-អែក] polok

ទាហានខ្ពស់ជាងពលទោ (ពលថ្នាក់ទី ១)។

ពលាហក នាម

[ពៈ-លា-ហៈ-កៈ] ឬ [ពៈ-លា-ហក់] poleahak

(ម.ព. វលាហក)។

ពលិការ

ខ្មែរយើងច្រើននិយាយតាមស្រួលមាត់ថា ព្លិការ ឬ ព្លីការ; ច្រើនសំដៅចំពោះការបូជា, ការបួងសួង ឬការតាំងហោមពិធីផ្សេងៗ។

ពលិការ នាម ១)

[ពៈ-លិ-កា] polikar

កិរិយាធ្វើនូវពលី, ការធ្វើពលី :

ពលិការ នាម ២)

[ពៈ-លិ-កា] polikar

ខ្មែរយើងច្រើននិយាយតាមស្រួលមាត់ថា ព្លិការ ឬ ព្លីការ; ច្រើនសំដៅចំពោះការបូជា, ការបួងសួង ឬការតាំងហោមពិធីផ្សេងៗ។

ពលិទាន

ការឱ្យអាហារជាទានដល់ពពួកជនឬដល់ពពួកសត្វមិនរើសមុខ។

ពលិទាន នាម

[ពៈ-លិ-ទាន] politean

ការឱ្យអាហារជាទានដល់ពពួកជនឬដល់ពពួកសត្វមិនរើសមុខ។

ការបូជា; សួយ, អាករ, ពន្ធដារ; តង្វាយ; សំណែន, ការសង្គ្រោះ, ចំណែកបុណ្យ។ ពលីមាន៥យ៉ាងគឺ ១- ញាតិពលី ការសង្គ្រោះញាតិ; ២- អតិថិពលី ការទទួលភ្ញៀវពន្លឺ; ៣- បុព្វបេតពលី ការធ្វើទានឧទ្ទិសផ្សាយចំណែកបុណ្យចំពោះទៅអ្នកដែលចែកឋានទៅកាន់បរលោកមុនៗហើយ; ៤- រាជពលី ការទទួលភារៈកិច្ចការរាជ

ពលី នាម

[ពៈ-លី] poli

ការបូជា; សួយ, អាករ, ពន្ធដារ; តង្វាយ; សំណែន, ការសង្គ្រោះ, ចំណែកបុណ្យ។ ពលីមាន៥យ៉ាងគឺ ១- ញាតិពលី ការសង្គ្រោះញាតិ; ២- អតិថិពលី ការទទួលភ្ញៀវពន្លឺ; ៣- បុព្វបេតពលី ការធ្វើទានឧទ្ទិសផ្សាយចំណែកបុណ្យចំពោះទៅអ្នកដែលចែកឋានទៅកាន់បរលោកមុនៗហើយ; ៤- រាជពលី ការទទួលភារៈកិច្ចការរាជ

ពលីការ

(ម.ព. ពលិការ)។

ពលីការ នាម

[ពៈ-លី-កា] polikar

(ម.ព. ពលិការ)។

ពលៃ

សាលាមានដំបូលគ្រឹះហើបខ្ពស់ដាច់ឃ្លាតពីដំបូលរបៀង មានជញ្ជាំងបាំងរាំងដូចជាផ្ដែរ, គេច្រើនប្រើជាជំនួសឧបោសថាគារ (វិហារបណ្ដោះអាសន្ន) ក្នុងវត្តថ្មីដែលពុំទាន់បានសង់ឧបោសថាគារមាំទាំនៅឡើយ (ហៅ រោងឧបោសថ៍) ក៏បាន; ហៅក្លាយជា ពន្លៃ ក៏មាន) :

ពលៃ នាម

[ពៈ-លៃ] poley

សាលាមានដំបូលគ្រឹះហើបខ្ពស់ដាច់ឃ្លាតពីដំបូលរបៀង មានជញ្ជាំងបាំងរាំងដូចជាផ្ដែរ, គេច្រើនប្រើជាជំនួសឧបោសថាគារ (វិហារបណ្ដោះអាសន្ន) ក្នុងវត្តថ្មីដែលពុំទាន់បានសង់ឧបោសថាគារមាំទាំនៅឡើយ (ហៅ រោងឧបោសថ៍) ក៏បាន; ហៅក្លាយជា ពន្លៃ ក៏មាន) :