Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[វិត-ទ្យុ] vityu
ក្លាយមកពីពាក្យ វិទ្យុត។ ពាក្យ វិទ្យុ នេះ ខ្មែរបង្កើតតម្រូវនឹងពាក្យបារាំងថា Radio។ ដូច្នេះពាក្យ វិទ្យុ ទៅជាបុព្វបទប្រាប់សេចក្ដីនៃការបញ្ចេញរស្មីឬកាំរស្មីអ៊ិក្ស (X), សម្រាប់ប្រើក្នុងពាក្យ ដែលទាក់ទងនឹងរលកអាកាសជាដើម និងសម្រាប់ប្រើជាអាទិសង្កេតនៃពាក្យថា :
[វិត-ទ្យុ-គៈ-មៈ-នា-គំ] vityu
ការបញ្ចូលសំឡេងជាដើមទៅតាមរលកអាកាសឬតាមវិទ្យុ។
[វិត-ទ្យុ-ឃោ-ស្នា] vityu
ការឃោសនាតាមវិទ្យុ, ការប្រកាសផ្សាយដំណឹងតាមប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេង។
[វិត-ទ្យុ-ឆា-យ៉ា-កាំ] vityu
ការបញ្ចាំងឆ្លុះស្រមោលដោយវិទ្យុ, ការថតមើលរូបដោយកាំរស្មីអ៊ិក្ស។
[វិត-ទ្យុ-ជាតិ] vityu
វិទ្យុរបស់ជាតិ, ប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេងសម្រាប់ជាតិ។
[វិត-ទ្យុ-ទ-ទួល-សំ-ឡេង] vityu
ប៉ុស្តិ៍វិទ្យុឬប្រដាប់សម្រាប់ទទួលសំឡេងនៃវិទ្យុគមនាគមន៍ឬពីមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេង។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម វិទ្យុ។
[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-ឡេក] vityu
ទូរលេខតាមវិទ្យុ, ទូរលេខឥតខ្សែ។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរលេខ។
[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-សាប់] vityu
ទូរសព្ទតាមវិទ្យុ, ទូរសព្ទឥតខ្សែ។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរសព្ទ។
[វិត-ទ្យុ-ប៉ា-ឋក់] vityu
អ្នកនិយាយផ្សាយដំណឹងតាមប៉ុស្តិ៍វិទ្យុផ្សាយសំឡេង, អ្នកថ្លែងសេចក្ដីតាមវិទ្យុ។
[វិត-ទ្យុ-ប៉ា-ឋិ-កា] vityu
(ម.ព. វិទ្យុបាឋក)។
[វិត-ទ្យុ-ផ្សាយ-សំ-ឡេង] vityu
ការផ្សាយសំឡេងតាមមន្ទីរវិទ្យុឬមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេងទៅកាន់ទីដទៃ។
[វិត-ទ្យុ-អ៊ុក-ឃោ-សៈ-ណៈ-សាប់] vityu
សូរសព្ទប្រកាសចេញពីមន្ទីរវិទ្យុផ្សាយសំឡេង, សព្ទកងរំពងដែលប្រកាសតាមវិទ្យុ។
(ម.ព. វិជ្ជុ)។
[វិត-ទ្យុត] vityut
(ម.ព. វិជ្ជុ)។
វិទ្យុតូចម្យ៉ាងដែលអាចយកតាមខ្លួនបាន សម្រាប់ប្រើទាក់ទងគ្នា, អាយកូម :
[វិត-ទ្យុ-ទាក់-ទង] vittyuteaktngo≈
វិទ្យុតូចម្យ៉ាងដែលអាចយកតាមខ្លួនបាន សម្រាប់ប្រើទាក់ទងគ្នា, អាយកូម :
វិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ គឺប្រដាប់ដែលអាចបញ្ជូនឬទទួលទាំងសំឡេងទាំងរូបភាព។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរទស្សន៍។
[វិត-ទ្យុ-ទូ-រៈ-ទស់] vittyutureaktsa≈
វិទ្យុនិងទូរទស្សន៍ គឺប្រដាប់ដែលអាចបញ្ជូនឬទទួលទាំងសំឡេងទាំងរូបភាព។ ច្រើនហៅកាត់ខ្លីត្រឹម ទូរទស្សន៍។
វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយប្រើកាំរស្មីវិទ្យុសកម្ម :
[វិត-ទ្យុ-ព្យា-បាល] vittyupyeabal≈
វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយប្រើកាំរស្មីវិទ្យុសកម្ម :
(ម.ព. វិជ្ជុតា)។
[វិត-ទ្យុ-លៈ-តា] vityulota
(ម.ព. វិជ្ជុតា)។
ដែលប្រកបឬដែលទាក់ទងដោយវិទ្យុសកម្មភាព។
[វិត-ទ្យុ-សៈ-កាំ] vityuskamm
ដែលប្រកបឬដែលទាក់ទងដោយវិទ្យុសកម្មភាព។
គុណភាពនៃធាតុគីមីអង្គខ្លះ, ដូចជា រ៉ាឌ្យោម, អ៊ុយរ៉ាន្យោម ជាដើម ដែលអាចប្រែក្លាយទៅជាធាតុអង្គដទៃ ដោយមានទាំងបញ្ចេញនូវរស្មីផ្សេងៗផង។
[វិត-ទ្យុ-សៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] vittyusakkaammakpheab≈
គុណភាពនៃធាតុគីមីអង្គខ្លះ, ដូចជា រ៉ាឌ្យោម, អ៊ុយរ៉ាន្យោម ជាដើម ដែលអាចប្រែក្លាយទៅជាធាតុអង្គដទៃ ដោយមានទាំងបញ្ចេញនូវរស្មីផ្សេងៗផង។
(ម.ព. វិទ្យុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[វិត-ទ្យុ—] vittyu—≈
(ម.ព. វិទ្យុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
រស្មីរុងរឿង; រស្មីព្រោងព្រាត។
[វិត-ទ្យោត] vityout
ដែលរុងរឿង, ភ្លឺ, ព្រោងព្រាត។
[វិត-ទ្យោត] vityout
សេចក្ដីរុងរឿង, ពន្លឺព្រោងព្រាត។
[វិច-ជោ-តៈ-ភាប] vityout
(ម.ព. វិទ្យោតភាព)។
[វិច-ជោ-តៈ-រ័ង-សី] vityout
(ម.ព. វិទ្យោតរស្មី)។
[វិត-ទ្យោ-តៈ-ភាប] vityout
ភាវៈរុងរឿង, ភាវៈភ្លឺព្រោងព្រាត។
[វិត-ទ្យោ-តៈ-រ័ស-ស្មី] vityout
រស្មីរុងរឿង; រស្មីព្រោងព្រាត។
(ម.ព. ពិទ្រុម)។
[វិ-ទ្រុំ] vitrum
(ម.ព. ពិទ្រុម)។
កវី, បណ្ឌិត។
[វិត-ទ្វា] vitvea
កវី, បណ្ឌិត។
ស្ត្រីមេម៉ាយ :
[វិ-ធៈ-វា] vithovea
ស្ត្រីមេម៉ាយ :
វិធី; បែប, បែបយ៉ាង; ប្រការ; មានះ, សេចក្ដីប្រកាន់ខ្លួន។
[វិ-ធា] vithea
វិធី; បែប, បែបយ៉ាង; ប្រការ; មានះ, សេចក្ដីប្រកាន់ខ្លួន។
វិធី; បែប, បែបផែន; កិរិយា, អំពើ; ...។
[វិ-ធាន] vithean
វិធី; បែប, បែបផែន; កិរិយា, អំពើ; ...។
វិធីឬមធ្យោបាយសម្រាប់ការពារប្រុងប្រយ័ត្ន :
[វិ-ធា-នៈ-កា] vitheaneakka≈
ការមានរបៀបរៀបរយ, របៀបចាត់ការ។
[វិ-ធា-នៈ-កា] vitheaneakka≈
វិធីឬមធ្យោបាយសម្រាប់ការពារប្រុងប្រយ័ត្ន :
ដែលមានបែប, ដែលចុះបែប។
[វិ-ធិ] vithi
ពិធី, បែប, បែបផែន, បែបយ៉ាង, បែបរបៀប; ជោគ។
[វិ-ធិ-ពិ-រុត] vithi
(ម.ព. វិធិវិរុទ្ធ)។
[វិ-ធិ-ពិ-សែស] vithi
(ម.ព. វិធិវិសេស)។
[វិ-ធិ-វ័ន] vithi
(ម.ព. វិធិវ័ត)។
[វិ-ធិ-វិ-រុត] vithi
ដែលខុសបែប, ដែលមិនចុះបែប។
[វិ-ធិ-វិ-រុត-ធៈ-កាំ] vithi
ការខុសបែបបទ, ការមិនចុះបែប។
[វិ-ធិ-វិ-រោត] vithi
(ម.ព. វិធិវិរុទ្ធកម្ម)។
[វិ-ធិ-វិ-សែស] vithi
បែបប្លែក, បែបដោយឡែក។ល។ បើមិនផ្សំជាមួយនឹងសព្ទដទៃទេ ប្រើតាមទម្លាប់ជា វិធី។
[វិ-ធិ-វ័ត] vithi
ដែលមានបែប, ដែលចុះបែប។
(ម.ព. ពិធី និង វិធិ)។
[វិ-ធី] vithy
(ម.ព. ពិធី និង វិធិ)។
វិធីមួយនៃការបង្កើតពាក្យចេញពីពាក្យប្ញសឬប្ញសតាមរយៈផ្នត់ឬអព្ភាសបទ :
[វិ-ធី-កំ-ឡាយ] vithikamlay≈
វិធីមួយនៃការបង្កើតពាក្យចេញពីពាក្យប្ញសឬប្ញសតាមរយៈផ្នត់ឬអព្ភាសបទ :
វិធានឬក្បួនក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មាន។
[វិ-ធី-កា] vithika≈
វិធានឬក្បួនក្នុងការបញ្ជូនព័ត៌មាន។
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលគុណនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «×» ឬ «.» :
[វិ-ធី-គុន] vithikun≈
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលគុណនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «×» ឬ «.» :
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលចែកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «÷», « », « / » :
[វិ-ធី-ចែក] vithichaek≈
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលចែកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «÷», « », « / » :
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលដកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា « - »។
[វិ-ធី-ដក] vithidka≈
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលដកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា « - »។
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យឆ្លុះគ្នាមកបង្ហាញដើម្បីឱ្យពាក្យទាំងនោះមានន័យសេចក្ដីផ្សេងគ្នា :
[វិ-ធី-ត្រ-ឡប់] vithitrolba≈
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យឆ្លុះគ្នាមកបង្ហាញដើម្បីឱ្យពាក្យទាំងនោះមានន័យសេចក្ដីផ្សេងគ្នា :
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលបូកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «+»។
[វិ-ធី-បូក] vithibouk≈
ប្រមាណវិធីឬដំណើរការនៃការរកផលបូកនៃពីរចំនួនឬច្រើនចំនួនដែលតាងដោយនិមិត្តសញ្ញា «+»។
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យសម្ដីលើសហួសពីការពិតមកប្រើដើម្បីរៀបរាប់ទិដ្ឋភាព សកម្មភាពអ្វីមួយក្នុងគោលបំណងបង្ហាញហេតុការណ៍ណាមួយធ្វើឱ្យមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតឬទាបបំផុត ដោយបង្កប់ន័យ និងទាក់ទាញអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឱ្យមានការពិចារណាទៅលើបញ្ហាដែលខ្លួនចង
[វិ-ធី-បំ-ផ្លើស] vithibamphleus≈
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធលើកយកពាក្យសម្ដីលើសហួសពីការពិតមកប្រើដើម្បីរៀបរាប់ទិដ្ឋភាព សកម្មភាពអ្វីមួយក្នុងគោលបំណងបង្ហាញហេតុការណ៍ណាមួយធ្វើឱ្យមានកម្រិតខ្ពស់បំផុតឬទាបបំផុត ដោយបង្កប់ន័យ និងទាក់ទាញអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ឱ្យមានការពិចារណាទៅលើបញ្ហាដែលខ្លួនចង
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើ ដើម្បីពង្វាងដោយមិនប្រើពាក្យឬកន្សោមពាក្យចំៗ ត្រង់់ៗសម្រាប់សម្គាល់បញ្ញត្តិណាមួយ :
[វិ-ធី-ពង់-វាង] vithipngoveang≈
វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើ ដើម្បីពង្វាងដោយមិនប្រើពាក្យឬកន្សោមពាក្យចំៗ ត្រង់់ៗសម្រាប់សម្គាល់បញ្ញត្តិណាមួយ :
ប្រមាណវិធីមួយក្នុងចំណោមប្រមាណវិធីមូលដ្ឋានបួនបែបនៃនព្វន្តដែលយកចំនួនមួយទៅដកនឹងចំនួនមួយទៀត។
[វិ-ធី-សង] vithisngo≈
ប្រមាណវិធីមួយក្នុងចំណោមប្រមាណវិធីមូលដ្ឋានបួនបែបនៃនព្វន្តដែលយកចំនួនមួយទៅដកនឹងចំនួនមួយទៀត។
វិធី ក្បួន មធ្យោបាយ ដែលគ្រូបង្រៀនត្រូវអនុវត្តពេលបង្រៀនដើម្បីសម្រេចគោលដៅនៃការរៀនសូត្រ :
[វិ-ធី-សាស] vithisas≈
របៀប បច្ចេកទេស :
[វិ-ធី-សាស] vithisas≈
របៀបឬបច្ចេកទេសក្នុងការអនុវត្តប្រកបដោយលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ :
[វិ-ធី-សាស-បង់-រៀន] vithisasbngorien≈
វិធី ក្បួន មធ្យោបាយ ដែលគ្រូបង្រៀនត្រូវអនុវត្តពេលបង្រៀនដើម្បីសម្រេចគោលដៅនៃការរៀនសូត្រ :
វិធីមួយដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីទម្រង់មូលដ្ឋាននៃភាសាដោយការបង្កើតពាក្យមួយតាមរយៈបន្សំនៃសញ្ញានានា។ ដោយសារតែទម្រង់តែមួយគត់របស់វា សញ្ញាទាំងនេះបានលុបចោលទាំងស្រុងនូវខ្លឹមសាររូបធាតុរបស់ខ្លួន។ វិធីសូន្យ គឺជាវិធីតក្កវិជ្ជាស្ដីពីការបង្កើតគំរូមួយផ្អែកលើការសន្មតទៅតាមសនិទានភា
[វិ-ធី-សូន] vithisoun≈
វិធីមួយដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់អំពីទម្រង់មូលដ្ឋាននៃភាសាដោយការបង្កើតពាក្យមួយតាមរយៈបន្សំនៃសញ្ញានានា។ ដោយសារតែទម្រង់តែមួយគត់របស់វា សញ្ញាទាំងនេះបានលុបចោលទាំងស្រុងនូវខ្លឹមសាររូបធាតុរបស់ខ្លួន។ វិធីសូន្យ គឺជាវិធីតក្កវិជ្ជាស្ដីពីការបង្កើតគំរូមួយផ្អែកលើការសន្មតទៅតាមសនិទានភា
(ម.ព. ពិធុរ)។
[វិ-ធុ] vithur
(ម.ព. ពិធុរ)។
(ម.ព. ពិធុរ)។
[វិ-ធុ-រៈ-បន់-ឌិត] vithureakbnodit≈
(ម.ព. ពិធុរ)។
(ម.ព. ពិធុរភាព)។
[វិ-ធុ-រៈ-ភាប] vithuropheap
(ម.ព. ពិធុរភាព)។
អ្នកបក់, អ្នកបក់ផ្លិត។ គួរឱ្យយល់ថាពាក្យ បក់ ក្លាយមកពី វិធូបក នេះ ដោយលុប វិធូ ចេញ ដូចជា ឧបាសក, ឧបាសិកា លុប ឧ, ឧបា ចេញ នៅត្រឹមតែ បាសក, សិកា នេះដែរទេដឹង?។
[វិ-ធូ-ប៉ៈ-កៈ] ឬ [វិ-ធូ-បក់] vithubok
អ្នកបក់, អ្នកបក់ផ្លិត។ គួរឱ្យយល់ថាពាក្យ បក់ ក្លាយមកពី វិធូបក នេះ ដោយលុប វិធូ ចេញ ដូចជា ឧបាសក, ឧបាសិកា លុប ឧ, ឧបា ចេញ នៅត្រឹមតែ បាសក, សិកា នេះដែរទេដឹង?។
ការបក់, ការបក់ផ្លិត :
[វិ-ធូ-ប៉ៈ-ណៈ-កាំ] vithubnokomm
ការបក់, ការបក់ផ្លិត :
(ម.ព. វិធូបក)។
[វិ-ធូ-ប៉ិ-កា] vithubeka
(ម.ព. វិធូបក)។
[វិ-នៈ-យៈ] vinoy
ការដឹកនាំទៅរកផ្លូវល្អ; ច្បាប់, ច្បាប់បញ្ញត្តឬច្បាប់អនុញ្ញាត ច្បាប់ប្រដៅឱ្យប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ; ច្បាប់ប្រដៅឱ្យសង្រួមកាយវាចាឱ្យត្រឹមត្រូវ; ឱ្យចុះបែបបទ; ឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ; ច្បាប់សម្រាប់បព្វជិត :
[វិ-នៈ-យៈ-កៈ-ថា] vinoy
សម្ដីប្រារព្ធវិន័យ, សម្ដីអាងវិន័យ។