វចនានុក្រមខ្មែរ

វូបសន្ត នាម

[វូ-ប៉ៈ-សន់-ត័ត-ឋាន] vubsantor

ទីស្ងប់, កន្លែងសាន្តត្រាណឬសុខស្រួល។

វូម ឧទានសព្ទ

[វូម] vum

សូរសម្រែកដំរី។

វូមវៈ! ឧទានសព្ទ

[វូម-វៈ] vumveak≈

(ម.ព. វៈ!)។

វូមវៈអឺ! ឧទានសព្ទ

[វូម-វៈ-អឺ] vumveakaeu≈

(ម.ព. វូមវៈ!)។

វើក

ដកស្រូវពង្រោះចេញខ្លះឱ្យរង្វើលៗ ហើយយកស្រូវដែលដកនោះទៅស្ទូងក្នុងស្រែឯទៀត (សម្ដីអ្នកស្រុកមង្គលបុរី)។

វើក នាម

[វើក] vauk

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ វាររាបលើដី មានមើមកើតពីឫសដើមដែលចាប់ចុះទៅក្នុងដី ដូចដំឡូងជ្វា, សណ្ឋានដើមស្រដៀងនឹងដំឡូងរលួស តែមានជ័រស្អិតនៅសំបក, បរិភោគឆៅបាន :

វើក កិរិយាសព្ទ ១)

[វើក] vauk

ធ្វើឱ្យរង្វើលល្បោះៗពីគ្នា :

វើក កិរិយាសព្ទ ២)

[វើក] vauk

ដកស្រូវពង្រោះចេញខ្លះឱ្យរង្វើលៗ ហើយយកស្រូវដែលដកនោះទៅស្ទូងក្នុងស្រែឯទៀត (សម្ដីអ្នកស្រុកមង្គលបុរី)។

វើកៗ គុណកិរិយា

[វើក-វើក] vauk

ដែលកម្រើកយឺតៗ, យឺតៗរវើកៗ :

វើត

បណ្ដាលកើតឡើង ឬមានឡើងព្រមគ្នា; ស្រើបធ្វើតាមគ្នាម្ដងៗ, វឹក :

វើត កិរិយាសព្ទ

[វើត] vaut

បណ្ដាលកើតឡើង ឬមានឡើងព្រមគ្នា; ស្រើបធ្វើតាមគ្នាម្ដងៗ, វឹក :

វើមៗ គុណកិរិយា

[វើម-វើម] vaum

ទើមៗ, គើមៗ :

វៀង នាម

[វៀង] vieng

រាជធានី, ក្រុង; វាំង; កំពែងក្រុង :

វៀងជ័យ នាម ២)

[វៀង-ជ័យ] viengochey

គោរមងាររបស់សេនាបតីក្រសួងព្រះរាជវាំង :

វៀច គុណនាម

[វៀច] viech

ទីទៃពីត្រង់ គឺដែលមានរំពត់, មានរបត់, កោង, រមួល :

វៀច គុណនាម

[វៀច-វ] viech

វៀចវឹកវរ។

វៀច គុណនាម

[វៀច-វាង] viech

វាងព្រោះវៀច។

វៀច គុណនាម

[វៀច-វេ] viech

វៀចងាកបែរ, វៀចបែររេ :

វៀតកុង

យុទ្ធជនកុម្មុយនីស្តដែលតស៊ូនៅប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៥៤ដល់១៩៧៥។

វៀតកុង នាម

[វៀត-កុង] vietkong≈

យុទ្ធជនកុម្មុយនីស្តដែលតស៊ូនៅប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងចន្លោះឆ្នាំ១៩៥៤ដល់១៩៧៥។

វៀតមិញ

ចលនាសម្ព័ន្ធដើម្បីឯករាជ្យវៀតណាម បង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤១ដើម្បីបង្រួបបង្រួមកម្លាំងកុម្មុយនីស្តនិងអ្នកជាតិនិយមវៀតណាម ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមហាអំណាចអាណានិគមបារាំងនិងពួកជប៉ុន :

វៀតមិញ នាម

[វៀត-មិញ] vietminh≈

ចលនាសម្ព័ន្ធដើម្បីឯករាជ្យវៀតណាម បង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៩ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤១ដើម្បីបង្រួបបង្រួមកម្លាំងកុម្មុយនីស្តនិងអ្នកជាតិនិយមវៀតណាម ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងមហាអំណាចអាណានិគមបារាំងនិងពួកជប៉ុន :

វៀន

ប្រដាប់ត្បាញដោយចម្រៀកផ្ដៅ ចាក់ទាក់ជាក្រឡាបួនជ្រុងៗ ចងព័ទ្ធពីខាងក្រោយកូបឬរយាងដំរីសម្រាប់ដាក់អីវ៉ាន់រាយរងផ្សេងៗ :

វៀន កិរិយាសព្ទ

[វៀន] vien

ព័ទ្ធពេនចូល, ព័ទ្ធខ្វេរក្រវៀន :

វៀន នាម

[វៀន] vien

ប្រដាប់ត្បាញដោយចម្រៀកផ្ដៅ ចាក់ទាក់ជាក្រឡាបួនជ្រុងៗ ចងព័ទ្ធពីខាងក្រោយកូបឬរយាងដំរីសម្រាប់ដាក់អីវ៉ាន់រាយរងផ្សេងៗ :

វៀរ កិរិយាសព្ទ

[វៀ] vier

លើកលែង, តម, ឈប់ខាន, អត់មិនធ្វើ :

វៀរ ធ., ឈ.

[វៀ-តែ] vier

លើកតែ, លើកលែងតែ។

វៀរ កិរិយាសព្ទ

[វៀ-ត្រី-សាច់] vier

តមត្រីសាច់។

វៀរ កិរិយាសព្ទ

[វៀ-បង់] vier

លះបង់, លះចោលបង់។

វៀរ កិរិយាសព្ទ

[វៀ-លែង] vier

លះលែង, លះស្រឡះ។

វៀរ ធ., ឈ.

[វៀ-លែង-តែ] vier

លើកលែងតែ :

វៀល កិរិយាសព្ទ ១)

[វៀល] viel

ចិតឆ្កៀលជុំវិញដើម្បីយកសាច់ខាងក្រៅឬសាច់ខាងក្នុងដែលមូល :

វៀល កិរិយាសព្ទ ២)

[វៀល] viel

ចិតយកសាច់ចេញសម្រួលឱ្យផតតាមគួរដល់ការប្រកប :

វៀល គុណនាម

[វៀល] viel

ដែលចំហផ្នែកខ្លះនៃរាងកាយ មានសណ្ឋានដូចជាគេវៀលចេញ (ចំពោះតែសម្លៀកបំពាក់) :

វៀល កិរិយាសព្ទ

[វៀល-វង់] viel

វៀលកេលជុំវិញ។

វៀះ កិរិយាសព្ទ

[វៀះ] vieeah

(ម.ព. វេះ)។

វៀះវៀន កិរិយាសព្ទ

[វៀះ-វៀន] vieeahvien

(ម.ព. វេះវៀន)។

វេគពល នាម

[វេ-គៈ-ពល់] vekopol

កម្លាំងសន្ទុះ, កម្លាំងល្បឿន :

វេគិនី គុណនាម

[វេ-គិ-នី] vekini

(ម.ព. វេគី)។

វេគី គុណនាម

[វេ-គី] veki

ដែលមានល្បឿន។

វេច

វេចក្បិតក្បៀតលាក់ទុក, វេចលាក់សុំ, វេចត្រដក់ត្រសុំ។

វេច កិរិយាសព្ទ ១)

[វេច] vech

ធ្វើឱ្យជាបង្វេច :

វេច កិរិយាសព្ទ ២)

[វេច] vech

ខ្ចប់ឱ្យជាសំណុំ :

វេច កិរិយាសព្ទ

[វេច-ទុក-តែ-ក្នុង-ចិត] vech

(ព.ប្រ.) គិតទុកតែក្នុងចិត្តមិនចេញថា។

វេច កិរិយាសព្ទ

[វេច-សុំ] vech

វេចក្បិតក្បៀតលាក់ទុក, វេចលាក់សុំ, វេចត្រដក់ត្រសុំ។

វេជ្ជ

សាស្ត្រាចារ្យពេទ្យ គឺគ្រូធំបង្រៀនវេជ្ជវិជ្ជា។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-កាំ] vechak

ការរបស់ពេទ្យ, ការរក្សារោគ, ការមើលជំងឺ។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជ័ប-ប័ញ់-ញ៉ាត់] vechak

បញ្ញត្តិ, ការហាមប្រាមរបស់ពេទ្យ។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-មន់-ទី] vechak

(ម.ព. ពេទ្យមន្ទីរ)។

វេជ្ជ នាម

[វេច-ជៈ-សាស-ស្ត្រា-ចា] vechak

សាស្ត្រាចារ្យពេទ្យ គឺគ្រូធំបង្រៀនវេជ្ជវិជ្ជា។

វេជ្ជបញ្ជា

លិខិតដែលមានរាយឈ្មោះឱសថចេញដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញជូនអ្នកជំងឺ :

វេជ្ជបញ្ជា នាម

[វេច-ជៈ-បាញ់-ជា] vechchbanhchea

លិខិតដែលមានរាយឈ្មោះឱសថចេញដោយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញជូនអ្នកជំងឺ :

វេជ្ជបណ្ឌិត

គ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺដែលមានសញ្ញាប័ត្រវេជ្ជសាស្ត្រពីសាកលវិទ្យាល័យ :

វេជ្ជបណ្ឌិត នាម

[វេច-ជៈ-បន់-ឌិត] vechchbondet

គ្រូពេទ្យព្យាបាលជំងឺដែលមានសញ្ញាប័ត្រវេជ្ជសាស្ត្រពីសាកលវិទ្យាល័យ :

វេញ

(ព.ប្រ.) រួមគំនិតគ្នាតែមួយ (ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុង)។

វេញ កិរិយាសព្ទ

[វេញ] venh

ត្របាញ់បញ្ចូលធ្លុង :

វេញ កិរិយាសព្ទ

[វេញ-គំ-និត-គ្នា] venh

(ព.ប្រ.) រួមគំនិតគ្នាតែមួយ (ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុង)។

វេឋនពស្ត្រ នាម

[វេ-ឋៈ-ណៈ-ព័ស] vethaknakpsa≈

សំពត់សម្រាប់ជួត, ឈ្នួតក្បាល។

វេតាល

បិសាច, បិសាចដែលបរិភោគតែគំរង់ (បិសាចស្អុយគគ្រុក)។

វេតាល នាម

[វេ-តាល] vetal

បិសាច, បិសាចដែលបរិភោគតែគំរង់ (បិសាចស្អុយគគ្រុក)។

វេតាឡិក

អ្នកវាយស្គរឬគោះត្រដោកចាំយាម; អ្នកផ្លុំត្រែដាស់គេឱ្យភ្ញាក់; អ្នកច្រៀងភ្លេង។

វេតាឡិក នាម

[វេ-តា-ឡិក] vetalek

អ្នកវាយស្គរឬគោះត្រដោកចាំយាម; អ្នកផ្លុំត្រែដាស់គេឱ្យភ្ញាក់; អ្នកច្រៀងភ្លេង។

វេទ នាម ១)

[វេត] vet

សេចក្ដីដឹង, វិជ្ជា, ចំណេះ។

វេទ នាម ២)

[វេត] vet

គម្ពីរសម្ដែងបែបរបៀបផ្សេងៗខាងសាសនាព្រាហ្មណ៍, ក្នុងសម័យដើម មានត្រឹមតែ៣យ៉ាងគឺ ១ឫគ្វេទ ឬ ឥរុវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យឆន្ទសម្រាប់សូត្រសរសើរពួកទេវតា; ២យជុវ៌េទ ឬ យជ្ជុវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យរាយរណ្ដំ សម្រាប់សូត្របូជាឬបួងសួង; ៣សាមវេទ មានដំណើរសេចក្ដីជាពាក្យឆន្ទសម្រា

វេទ នាម

[វេ-ទៈ-កោ-សល់] vet

សេចក្ដីឈ្លាស, ស្ទាត់, ជំនាញ ក្នុងវេទ។

វូបសន្ត នាម

វូម ឧទានសព្ទ

វូមវៈ! ឧទានសព្ទ

វូមវៈអឺ! ឧទានសព្ទ

វើក នាម

វើក កិរិយាសព្ទ ១)

វើក កិរិយាសព្ទ ២)

វើកៗ គុណកិរិយា

វើត កិរិយាសព្ទ

វើមៗ គុណកិរិយា

វៀង នាម

វៀងជ័យ នាម ១)

វៀងជ័យ នាម ២)

វៀច គុណនាម

វៀច គុណនាម

វៀច គុណនាម

វៀច គុណនាម

វៀតកុង នាម

វៀតមិញ នាម

វៀន កិរិយាសព្ទ

វៀន នាម

វៀរ កិរិយាសព្ទ

វៀរ ធ., ឈ.

វៀរ កិរិយាសព្ទ

វៀរ កិរិយាសព្ទ

វៀរ កិរិយាសព្ទ

វៀរ ធ., ឈ.

វៀល កិរិយាសព្ទ ១)

វៀល កិរិយាសព្ទ ២)

វៀល គុណនាម

វៀល កិរិយាសព្ទ

វៀះ កិរិយាសព្ទ

វៀះវៀន កិរិយាសព្ទ

វេគពល នាម

វេគសរ នាម

វេគិនី គុណនាម

វេគី គុណនាម

វេគី នាម

វេច កិរិយាសព្ទ ១)

វេច កិរិយាសព្ទ ២)

វេច កិរិយាសព្ទ

វេច កិរិយាសព្ទ

វេចា នាម

វេច្ច នាម

វេច្ច នាម

វេច្ច នាម

វេជយ័ន្ត នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជ នាម

វេជ្ជបញ្ជា នាម

វេជ្ជបណ្ឌិត នាម

វេញ កិរិយាសព្ទ

វេញ កិរិយាសព្ទ

វេឋនពស្ត្រ នាម

វេឌា នាម

វេតាល នាម

វេតាឡិក នាម

វេទ នាម ១)

វេទ នាម ២)

វេទ នាម