វចនានុក្រមខ្មែរ

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡា-នុ-សាស] sethel

ការប្រៀបប្រដៅ ឬពាក្យស្ដីប្រដៅ យ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងស្រាលៗ, ព្រួលៗ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡា-ភិ-វ៉ាត] sethel

ការថ្វាយបង្គំ, សំពះសួរ, គំនាប់យ៉ាងស្បើយឬយ៉ាងតោះតើយ, យ៉ាងសោះអង្គើយ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិ-ឡោ-វ៉ាត] sethel

ឱវាទយ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងច្បោលៗ។

សិថិល នាម

[សិ-ថិល] sethel

(ភាសា.) ព្យញ្ជនៈដែលមិនមានសូរ [h] ផ្សំជាមួយ។ ក្នុងភាសាបាលី សំស្ក្រឹត ព្យញ្ជនៈសិថិលជាព្យញ្ជនៈទី១និងទី៣ក្នុងវគ្គទាំង៥រួមមាន១០តួ គឺ ក[k], គ[g], ច[c] ជ[j], ដ[t], ឌ[d̩], ត[t], ទ[d], ប[p], ព[b]។

សិថិលោ—

(ម.ព. សិថិល{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិលោ— នាម

[សិ-ថិ-ឡោ—] sethelao—≈

(ម.ព. សិថិល១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិល—

(ម.ព. សិថិល{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិថិល— នាម

[សិ-ថិ-ឡៈ—] sethelak—≈

(ម.ព. សិថិល១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធ គុណនាម

[សិត] setthor

ដែលសម្រេចហើយ; ដែលស្រេចហើយ; ដែលសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; ដែលស័ក្ដិសិទ្ធិ; សម្បូណ៌; ពូកែ, ខ្លាំងពូកែ; ជំនាញ, មានប្រាជ្ញាវាងវៃ។

សិទ្ធ នាម

[សិត] setthor

អ្នកសម្រេចការ; សេចក្ដីសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; អ្នកប្រាជ្ញ; ទេវតាពួកមួយ; ឫសីពួកមួយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-កាំ] setthor

អំពើឬការដែលសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ គុណនាម

[សិត-ធៈ-កាម] setthor

ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាឬមានបំណងសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-កា] setthor

ការងារដែលសម្រេចហើយ; ដែលមានការងារសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-ជន់] setthor

មនុស្សខ្លាំងពូកែ, មនុស្សជំនាញ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធ័ញ-ញាន] setthor

ញាណដែលអាចសម្រេចសេចក្ដីដឹងបានងាយៗ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-ធាត] setthor

ធាតុរ៉ែដែលរម្លាយស្រេចហើយ; បារទ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-យោក] setthor

គ្រឿងប្រកប ឬរបស់ស័ក្ដិសិទ្ធ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-វិច-ជា] setthor

ចំណេះដែលសម្រេចហើយ។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធៈ-វិត-ទ្យា] setthor

(ម.ព. សិទ្ធវិជ្ជា)។

សិទ្ធ នាម

[សិត-ធា-ចា] setthor

គ្រូអ្នកមានចំណេះយ៉ាងពូកែ, ត្រូវជំនាញ។

សិទ្ធ កិ., ន.

[សិត-ធា-នុញ-ញ៉ាត] setthor

អនុញ្ញាតដែលសម្រេចតាមច្បាប់បញ្ញត្ត។

សិទ្ធត្ថ

ព្រះនាមដើមរបស់ព្រះសក្យមុនីគោតម; ខ្មែរច្រើនហៅ ព្រះសិទ្ធាថ៌ (សំ. សិទ្ធាថ៌ ឬ សវ៌ាថ៌សិទ្ធ)។

សិទ្ធត្ថ នាម

[សិត-ធ័ត] ឬ [សិត-ធ័ត-ថៈ] setthotthor

អ្នកដែលមានប្រយោជន៍ឬមានបំណងសម្រេចហើយ, អ្នកសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមបំណង; អ្នកមានស្រីសួស្ដី; គ្រាប់ស្ពៃស។

សិទ្ធត្ថ នាម

[សិត-ធ័ត] ឬ [សិត-ធ័ត-ថៈ] setthotthor

ព្រះនាមដើមរបស់ព្រះសក្យមុនីគោតម; ខ្មែរច្រើនហៅ ព្រះសិទ្ធាថ៌ (សំ. សិទ្ធាថ៌ ឬ សវ៌ាថ៌សិទ្ធ)។

សិទ្ធាន្ត

ការចូលចិត្តអះអាងថាពិតនូវជំនឿសាសនារបស់ខ្លួន។

សិទ្ធាន្ត នាម

[សិត-ធាន] setthean≈

គោលសំខាន់នៃលទ្ធិឬទ្រឹស្ដីនៃសាសនា, ការគោរពនូវសេចក្ដីពិតផ្នែកសាសនាប្រកែកមិនបាន។

សិទ្ធាន្ត នាម ១)

[សិត-ធាន-តៈ-និ-យំ] settheantakniyum≈

ការអនុលោមតាមកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយ។

សិទ្ធាន្ត នាម ២)

[សិត-ធាន-តៈ-និ-យំ] settheantakniyum≈

ការចូលចិត្តអះអាងថាពិតនូវជំនឿសាសនារបស់ខ្លួន។

សិទ្ធា—

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធា— នាម

[សិត-ធា—] setthea—≈

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធិ

អ្នកដែលជាធំក្នុងការធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍; សិវៈ (ព្រះឥសូរ)។

សេចក្ដីសម្រេច; សេចក្ដីសម្រេចផល ឬផលសម្រេច, ការសម្រេចប្រយោជន៍; ការដាច់ស្រេច; ការសមប្រកប, ការសមតាមបំណង; សេចក្ដីសុខ; សេចក្ដីចម្រើន; សេចក្ដីស័ក្ដិសិទ្ធិ; សេចក្ដីខ្លាំងពូកែ; សេចក្ដីសម្បូណ៌; សេចក្ដីសម្រេចតាមអំណាចច្បាប់; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច; មុខការដែលត្រូវសម្រេចលើខ្ល

សិទ្ធិ នាម ២)

[សិត] seth

លទ្ធភាពទទួលស្គាល់តាមផ្លូវច្បាប់ដែលអាចទទួលបានតាមការការពារឬទាមទារនូវផលប្រយោជន៍ណាមួយ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កាំ-ម៉ៈ-សិត] seth

(ភូមិ.) សិទ្ធិដែលកម្មសិទ្ធិករអាចប្រើប្រាស់អាស្រ័យផលនិងចាត់ចែងវត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសេរីបានក្នុងទំហំដែលច្បាប់កំហិត។

សិទ្ធិ គុណនាម

[សិត-ធិ-ក] seth

ដែលធ្វើឱ្យសម្រេច, ដែលឱ្យសម្រេចផលប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កា-រ៉ក់] ឬ [សិត-ធិ-កា-រ៉ៈ-កៈ] seth

អ្នកធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-កា-រ៉ិ-កា] seth

(ម.ព. សិទ្ធិការក)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ក្សេត] seth

ទីកើតនៃសេចក្ដីសុខសេចក្ដីចម្រើន។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-គុន] seth

គុណដែលនាំឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ជោក] seth

ឫក្សពារពេលាល្អដែលអាចញ៉ាំងប្រយោជន៍ឱ្យសម្រេចតាមបំណង។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ជៃ] seth

ជម្នះដាច់ស្រេច។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ដែច] seth

តេជះនៃសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ដែ-ជៈ] seth

(ម.ព. សិទ្ធិតេជ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ទ័ស-សិ-នី] seth

(ម.ព. សិទ្ធិទស្សី)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ទ័ស-សី] seth

អ្នកដែលប្រមើលឃើញសេចក្ដីចម្រើនទៅខាងមុខ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-បុប-ពៈ-ក្រៃ] seth

(ច្ប.) សិទ្ធិដែលមានចែងក្នុងច្បាប់ឬកិច្ចសន្យាដោយស្ម័គ្រចិត្តក្នុងការផ្ដល់ឱ្យទៅនីតិបុគ្គលសាធារណៈឬនីតិបុគ្គលឯកជនទទួលបាននូវសិទ្ធិដំបូងគេក្នុងការទិញអចលនទ្រព្យបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍សាធារណៈក្នុងលក្ខខណ្ឌដែលម្ចាស់កម្មសិទ្ធិយល់ព្រម។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ប៉ុ-រ៉ៈ-ម៉ា] seth

(ច្ប.) សិទ្ធិដែលផ្ដល់ឱ្យជនណាម្នាក់ទទួលបានផលប្រយោជន៍អ្វីមួយមុនជនដទៃទៀត។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ពល] seth

កម្លាំងនៃសេចក្ដីអង់អាច។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ភូម] seth

(ម.ព. សិទ្ធិក្សេត្រ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ម័ក] seth

ផ្លូវនៃសេចក្ដីចម្រើន។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-មន់] seth

មន្តស័ក្ដិសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-មា-គា] seth

(ម.ព. សិទ្ធិមគ្គ)។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-យោគ] seth

ការប្រើគ្រឿងស័ក្ដិសិទ្ធិ។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-សួស] seth

សិទ្ធិនិងសួស្ដី; សួស្ដីនៃសិទ្ធិ :

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធិ-ស័ក] seth

អំណាចនៃការសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិ នាម

[សិត-ធី-ស្វៈ-រៈ] seth

អ្នកដែលជាធំក្នុងការធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍; សិវៈ (ព្រះឥសូរ)។

សិទ្ធិការ្យ

ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា :

សិទ្ធិការ្យ នាម ១)

[សិត-ធិ-កា] setthika≈

ដំណើរធ្វើឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍។

សិទ្ធិការ្យ នាម ២)

[សិត-ធិ-កា] setthika≈

ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា :

សិទ្ធិប្រាតិភោគប្រត្យក្ស

សិទ្ធិម្ចាស់បំណុលដែលជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យដែលបានយកមកធ្វើជាប្រាតិភោគ ក្នុងការគ្រប់គ្រងលើតម្លៃដោះដូរវាជាសាច់ប្រាក់។

សិទ្ធិប្រាតិភោគប្រត្យក្ស នាម

[សិត-ធិ-ប្រា-តិ-ភោក-ប្រ-ត្យ័ក] setthibreatephokbrotayk≈

សិទ្ធិម្ចាស់បំណុលដែលជាអ្នកផ្ដល់ហិរញ្ញប្បទានពាក់ព័ន្ធនឹងទ្រព្យដែលបានយកមកធ្វើជាប្រាតិភោគ ក្នុងការគ្រប់គ្រងលើតម្លៃដោះដូរវាជាសាច់ប្រាក់។

សិទ្ធិមនុស្ស

ស្តង់ដានានាដែលទទួលស្គាល់និងការពារសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាតិ :

សិទ្ធិមនុស្ស នាម

[សិត-ធិ-មៈ-នុស] setthimeaknus≈

ស្តង់ដានានាដែលទទួលស្គាល់និងការពារសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាតិ :

សិទ្ធិវន្ត

អ្នកមានសិទ្ធិលើវត្ថុណាមួយ។

សិទ្ធិវន្ត នាម

[សិត-ធិ-វ័ន] setthivno≈

អ្នកមានសិទ្ធិលើវត្ថុណាមួយ។

សិទ្ធិ—

(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធិ— នាម

[សិត-ធិ—] setthi—≈

(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធី—

(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធី— នាម

[សិត-ធី—] setthi—≈

(ម.ព. សិទ្ធិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធ—

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិទ្ធ— នាម

[សិត-ធៈ—] settheak—≈

(ម.ព. សិទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិន

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំពីខាងចុងពាក្យដទៃ (ច្រើនតែប្រើជាជំនួយកិរិយាសព្ទ) ប្រាប់សេចក្ដីកំណត់កាលថា "មុន; បន្តិច; មួយរំពេច, មួយស្របក់" :

សិន នាម

[សិន] sin

មាត្រារង្វាស់ឬចម្ងាយប្រវែង ២០ព្យាម។

សិន គុណកិរិយា

[សិន] sin

ខ្លះ, ចួន, ជួនកាល :

សិន គុណកិរិយា

[សិន] sin

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំពីខាងចុងពាក្យដទៃ (ច្រើនតែប្រើជាជំនួយកិរិយាសព្ទ) ប្រាប់សេចក្ដីកំណត់កាលថា "មុន; បន្តិច; មួយរំពេច, មួយស្របក់" :

សិនរ៉ា

សិនណា៎! ឬ សិនទៅ! :

សិនរ៉ា គុណនាម

[សិន-រ៉ា] senra≈

សិនណា៎! ឬ សិនទៅ! :

សិនិទ្ធ

បបរខាប់; បបរឆ្ងាញ់។

សិនិទ្ធ គុណនាម

[សិ-និត] ឬ [សិ-ណិត-ធៈ] senitthor

ស្និទ្ធ; ស្អិត; ខាប់; ឆ្ងាញ់; ល្អ, ល្អិតល្អ; ដែលជាទីស្រឡាញ់, ជាទីពេញចិត្ត។

សិនិទ្ធ នាម

[សិ-និត-ធៈ-មិត] senitthor

មិត្តស្និទ្ធ, មិត្តទំនុកទុកចិត្ត។

សិនិទ្ធ នាម

[សិ-ណិត-ធៈ-យា-គូ] senitthor

បបរខាប់; បបរឆ្ងាញ់។

សិនិទ្ធពល

កម្លាំងនៃភាពជាប់ឬស្អិត។

សិនិទ្ធពល នាម

[សិ-ណិត-ធៈ-ពល់] senettheakplo≈

កម្លាំងនៃភាពជាប់ឬស្អិត។

សិនិទ្ធភាព

(សេ.ហិ.) ភាពផ្សារភ្ជាប់គ្នា ភាពអាចរួមរស់ជាមួយគ្នា និងសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមប្រទេស ស្ថាប័ន ឬបុគ្គល។

សិនិទ្ធភាព នាម ១)

[សិ-ណិត-ធៈ-ភាប] senettheakpheab≈

ភាពជិតស្និទ្ធ, សេចក្ដីស្និទ្ធស្នាល, ការជិតដិតនឹងគ្នា :

សិនិទ្ធភាព នាម ២)

[សិ-ណិត-ធៈ-ភាប] senettheakpheab≈

(សេ.ហិ.) ភាពផ្សារភ្ជាប់គ្នា ភាពអាចរួមរស់ជាមួយគ្នា និងសាមគ្គីភាពក្នុងចំណោមប្រទេស ស្ថាប័ន ឬបុគ្គល។

សិនេរុ

ភ្នំព្រះសុមេរុ៍ (ហៅ សិនេរុរាជ "ស្ដេចភ្នំឈ្មោះសិនេរុ" ក៏បាន)។

សិនេរុ នាម

[សិ-ណេ-រុ] seneru

ភ្នំព្រះសុមេរុ៍ (ហៅ សិនេរុរាជ "ស្ដេចភ្នំឈ្មោះសិនេរុ" ក៏បាន)។

សិនេហ

(ម.ព. សិនេហវន្ត)។

សិនេហ នាម

[សិ-ណេ-ហៈ] seneh

ជ័រ, ជ័រស្អិត, របស់ស្អិត, ប្រេងស្អិត; សេចក្ដីស្រឡាញ់ជាប់ចិត្ត (ស្នេហា)។

សិនេហ នាម

[សិ-ណេ-ហៈ-កៈ] seneh

(ម.ព. សិនេហមិត្ត)។

សិនេហ គុ., ន.

[សិ-ណេ-ហៈ-គៈ-រុ] seneh

ដែលធ្ងន់ដោយស្នេហា; អ្នកដែលមានចិត្តជ្រប់ព្រោះក្ដីស្នេហា។

សិនេហ នាម

[សិ-ណេ-ហៈ-ចិត] seneh

ចិត្តស្នេហា។

សិថិល នាម

សិថិល នាម

សិថិល នាម

សិថិល នាម

សិថិលោ— នាម

សិថិល— នាម

សិទ្ធ គុណនាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ គុណនាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ នាម

សិទ្ធ កិ., ន.

សិទ្ធត្ថ នាម

សិទ្ធត្ថ នាម

សិទ្ធាថ៌ នាម

សិទ្ធាន្ត នាម

សិទ្ធាន្ត នាម ១)

សិទ្ធាន្ត នាម ២)

សិទ្ធា— នាម

សិទ្ធិ នាម ១)

សិទ្ធិ នាម ២)

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ គុណនាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិ នាម

សិទ្ធិការ្យ នាម ១)

សិទ្ធិការ្យ នាម ២)

សិទ្ធិប្រាតិភោគប្រត្យក្ស នាម

សិទ្ធិមនុស្ស នាម

សិទ្ធិវន្ត នាម

សិទ្ធិ— នាម

សិទ្ធី— នាម

សិទ្ធ— នាម

សិន នាម

សិន គុណកិរិយា

សិន គុណកិរិយា

សិនរ៉ា គុណនាម

សិនិទ្ធ គុណនាម

សិនិទ្ធ នាម

សិនិទ្ធ នាម

សិនិទ្ធពល នាម

សិនិទ្ធភាព នាម ១)

សិនិទ្ធភាព នាម ២)

សិនេរុ នាម

សិនេហ នាម

សិនេហ នាម

សិនេហ គុ., ន.

សិនេហ នាម