ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

សង្ខារ នាម

[ជី-វិ-តៈ-សង់-ខា] ឬ [ជី-វិត-សង់-ខា] sangkhear

អាយុ, ភ្លើងធាតុនិងបដិសន្ធិវិញ្ញាណ។

សង្ខារ នាម

[វៈ-ចី-សង់-ខា] sangkhear

វិតក្កៈ និង វិចារៈ (ព.ពុ.)។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រុ័ក-ខ័ន] sangkhear

គំនរឬកងនៃគំនិត (ដែលរាប់ជាខន្ធទី ៤ក្នុងខន្ធទាំង ៥)។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-ទុក] sangkhear

សេចក្ដីព្រួយលំបាករបស់ជីវិតឬព្រោះជីវិត។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-ធ័រ] sangkhear

ធម៌គឺសង្ខារឬសង្ខារដែលរាប់ថាធម្មតា។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-និ-រោត] sangkhear

ដំណើររលត់សង្ខារ, ដំណើរលែងមានសង្ខារតទៅទៀត។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-ប៉័ច-ចៃ] sangkhear

ធម៌ដែលជាបច្ច័យឱ្យកើតវិញ្ញាណ។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-ប៉ៈ-ធាន] sangkhear

ការតាំងនៅមាំរបស់សង្ខារ។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉័ប-ប៉័ច-ចៃ] sangkhear

(ម.ព. សង្ខារបច្ច័យ)។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉័ប-ប៉ៈ-ធាន] sangkhear

(ម.ព. សង្ខារបធាន)។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ៈ-លោក] sangkhear

លោកគឺសង្ខារ, លោកដែលទុកថាជាសង្ខារ; សេចក្ដីចម្រើននិងសេចក្ដីវិនាស។

សង្ខារ នាម

[សង់-ខា-រ៉ុ-ប៉េក-ខា] sangkhear

ដំណើរជើយព្រងើយចំពោះអ្វីៗទាំងពួង។

សង្ខិត្ត កិ., គុ.

[សង់-ខិត-តៈ] ឬ [សង់-ខិត] songkhitt

បំប្រួញឱ្យខ្លី; បង្រួញ; ស្លេះទុក; ដែលរួញ, រួញរា; សង្ខេប :

សង្ខិត្ត នាម

[សង់-ខិត-តៈ-កៈ-ថា] songkhitt

ពាក្យសង្ខេប។

សង្ខិត្ត នាម

[សង់-ខិត-តៈ-ចិត] songkhitt

ចិត្តរួញ, ចិត្តរួញរា។

សង្ខុញ

ជំរុញ, រុញដោយប្រញាប់ឱ្យជ្រុលឬឱ្យលឿនទៅមុខ; បង្ខំខ្លាំងឱ្យទាន់ចិត្ត, បន្ទាន់ចិត្ត :

សង្ខុញ កិរិយាសព្ទ

[សង់-ខុញ] sangkhunh

ជំរុញ, រុញដោយប្រញាប់ឱ្យជ្រុលឬឱ្យលឿនទៅមុខ; បង្ខំខ្លាំងឱ្យទាន់ចិត្ត, បន្ទាន់ចិត្ត :

សង្ខេប នាម a

[សង់-ខែប] songkheb

សេចក្ដីបំប្រួញ, សេចក្ដីយ៉ :

សង្ខេប កិរិយាសព្ទ b

[សង់-ខែប] songkheb

បំប្រួញ :

សង្ខេប គុណនាម c

[សង់-ខែប] songkheb

ដែលបំប្រួញ :

សង្ខេប នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ-កៈ-ថា] songkheb

ពាក្យសង្ខេប។

សង្ខេប នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ-នៃ] songkheb

ន័យសង្ខេប។

សង្ខេប នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ-បត់] songkheb

បទសង្ខេប។

សង្ខេប នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ-វ័ត-ថុ] songkheb

រឿងសង្ខេប។

សង្ខេបកម្ម

ការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចដែលបណ្ដាលឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបធ្លាក់ចុះនិងអូសបន្លាយក្នុងរយៈពេល៦ខែទៅ១ឆ្នាំ :

សង្ខេបកម្ម នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ-កាំ] sngokhebakkaam

ការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចដែលបណ្ដាលឱ្យផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបធ្លាក់ចុះនិងអូសបន្លាយក្នុងរយៈពេល៦ខែទៅ១ឆ្នាំ :

សង្ខេប—

(ម.ព. សង្ខេប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ខេប— នាម

[សង់-ខេ-ប៉ៈ—] sngokhebak—

(ម.ព. សង្ខេប) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សង្ខោភ នាម a

[សង់-ខោ-ភៈ] ឬ [សង់-ខោប] songkhouph

ការកម្រើក; សេចក្ដីរំជួល, ញាប់ញ័រ។

សង្ខោភ គុណនាម b

[សង់-ខោ-ភៈ] ឬ [សង់-ខោប] songkhouph

ដែលកម្រើក; ដែលរំជួល, ដែលញាប់ញ័រ។

សង្ខោភ នាម

[សង់-ខោ-ភៈ-កា] songkhouph

ហេតុដែលនាំបណ្ដាលឱ្យមានសេចក្ដីរំជួល។

សង្ខោភ នាម

[សង់-ខោ-ភៈ-ចិត] songkhouph

ចិត្តដែលរំជួល។

សង្គតិ នាម

[សង់-គៈ-តិ] sangkote

ការរាប់រកគ្នា, ការរាប់អានគ្នា, ការរួបរួមគំនិតគ្នា; ការចួបប្រសព្វគ្នា; សេចក្ដីស្មោះស្មើទៅវិញទៅមករកគ្នា; ការប្រជុំ, ការចួបជុំគ្នា; សមាគម។

សង្គតិ នាម

[សង់-គៈ-តិ-ភាប] sangkote

ភាពនៃសង្គតិ។

សង្គម នាម

[សង់-គំ] ឬ [សង់-គៈ-មៈ] song kom

ការជួបជុំគ្នា, ការប្រជុំគ្នា; ការរាប់រកគ្នា, ការប្រមូលរួបរួមផ្ដុំមនុស្សឬសត្វ :

សង្គម នាម

[សង់-គំ-មៈ-ភាប] song kom

ភាពនៃសង្គម។

សង្គម នាម

[សង់-គំ-មៈ-មាល] song kom

(ម.ព. សង្គមដ្ឋាន)។

សង្គមកិច្ច

ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីមួយកាន់កាប់មុខការដូចពោលខាងលើនេះ :

សង្គមកិច្ច នាម ១)

[សង់-គំ-មៈ-កិច] sngokummeakkech

កិច្ចការក្នុងសង្គមឬរបស់សង្គម; កិច្ចការដែលធ្វើឡើងដើម្បីជួយយឹតយោងសង្គមមនុស្សឱ្យបានសុខចម្រើន។

សង្គមកិច្ច នាម ២)

[សង់-គំ-មៈ-កិច] sngokummeakkech

ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីមួយកាន់កាប់មុខការដូចពោលខាងលើនេះ :

សង្គមដ្ឋាន

មជ្ឈដ្ឋានប្រកបដោយសម្ភារៈ បញ្ញាញាណ ផ្លូវចិត្ត របស់មនុស្សក្នុងសង្គមនាសម័យកាលនៃរឿងដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកមកបង្ហាញក្នុងស្នាដៃណាមួយ។ ធាតុសំខាន់ៗរបស់សង្គមដ្ឋាន គឺសង្គមបរិយាកាស សង្គមប្រវត្តិ និងសង្គមបញ្ហា។

សង្គមដ្ឋាន នាម ១)

[សង់-គំ-ម័ត-ឋាន] sngokummtathan

ទីឬរោងសម្រាប់ប្រជុំ។

សង្គមដ្ឋាន នាម ២)

[សង់-គំ-ម័ត-ឋាន] sngokummtathan

មជ្ឈដ្ឋានប្រកបដោយសម្ភារៈ បញ្ញាញាណ ផ្លូវចិត្ត របស់មនុស្សក្នុងសង្គមនាសម័យកាលនៃរឿងដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកមកបង្ហាញក្នុងស្នាដៃណាមួយ។ ធាតុសំខាន់ៗរបស់សង្គមដ្ឋាន គឺសង្គមបរិយាកាស សង្គមប្រវត្តិ និងសង្គមបញ្ហា។

សង្គមធម៌

មែកធាងនៃអរិយធម៌ដែលទ្រទ្រង់ការរស់នៅ និងការបណ្ដុះបណ្ដាលតាមរយៈគ្រឿងសម្ភារៈ ប្រដាប់ប្រើប្រាស់ វិធីបច្ចេកទេស ការបង្កើតផលិតផល ការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច នយោបាយ...។

សង្គមធម៌ នាម

[សង់-គំ-មៈ-ធ័រ] sngokummeakthro

មែកធាងនៃអរិយធម៌ដែលទ្រទ្រង់ការរស់នៅ និងការបណ្ដុះបណ្ដាលតាមរយៈគ្រឿងសម្ភារៈ ប្រដាប់ប្រើប្រាស់ វិធីបច្ចេកទេស ការបង្កើតផលិតផល ការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច នយោបាយ...។

សង្គមបញ្ហា

បញ្ហាទាំងឡាយដែលមានក្នុងសង្គម រួមមាន បញ្ហាជីវភាព បញ្ហាសុខុមាលភាព បញ្ហាគ្រប់គ្រងសង្គម... ដែលអ្នកនិពន្ធលើកមកបង្ហាញក្នុងដំណើររឿងនៃសា្នដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមបញ្ហា នាម

[សង់-គំ-ប៉័ញ-ហា] sngokumbnhoha

បញ្ហាទាំងឡាយដែលមានក្នុងសង្គម រួមមាន បញ្ហាជីវភាព បញ្ហាសុខុមាលភាព បញ្ហាគ្រប់គ្រងសង្គម... ដែលអ្នកនិពន្ធលើកមកបង្ហាញក្នុងដំណើររឿងនៃសា្នដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមបរិយាកាស

ទិដ្ឋភាពឬស្ថានភាពសង្គមដែលអ្នកនិពន្ធរៀបរាប់ពីការរស់នៅ ការប្រកបអាជីវកម្ម ជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ការគ្រប់គ្រង និងទំនាក់ទំនងសង្គម ក្នុងសម័យកាលណាមួយមកបង្ហាញក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមបរិយាកាស នាម

[សង់-គំ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ៉ា-កាស] sngokumbakreyakas

ទិដ្ឋភាពឬស្ថានភាពសង្គមដែលអ្នកនិពន្ធរៀបរាប់ពីការរស់នៅ ការប្រកបអាជីវកម្ម ជំនឿ ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ការគ្រប់គ្រង និងទំនាក់ទំនងសង្គម ក្នុងសម័យកាលណាមួយមកបង្ហាញក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមប្រវត្តិ

ព្រឹត្តិការណ៍សង្គមក្នុងសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រណាមួយដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកមកបង្ហាញក្នុងដំណើររឿងនៃស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមប្រវត្តិ នាម

[សង់-គំ-ប្រ-វ័ត] sngokumbrovta

ព្រឹត្តិការណ៍សង្គមក្នុងសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រណាមួយដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកមកបង្ហាញក្នុងដំណើររឿងនៃស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ :

សង្គមពុទ្ធិ

សង្គមដែលប្រជាជនមានចំណេះដឹងនិងចំណេះធ្វើគ្រប់គ្រាន់។

សង្គមពុទ្ធិ នាម

[សង់-គំ-ពុត-ធិ] sngokumputthi

សង្គមដែលប្រជាជនមានចំណេះដឹងនិងចំណេះធ្វើគ្រប់គ្រាន់។

សង្គមរាស្ត្រនិយម

ពាក្យសំស្ក្រឹតសន្មត មានអត្ថន័យថា សង្គមនិយមរាស្ត្រប្រជាពលរដ្ឋទូទៅទាំងប្រទេស ប្រកបដោយលក្ខណការណ៍មានសាមគ្គីជាមូលជាប្រភព រួបរួមគ្នាដោយលទ្ធិតែមួយ ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុងគ្នា មិនឱ្យមានការប្រេះឆាបែកកន្ធែកញែកចេញពីគ្នាឡើយ។ល។ សង្គមរាស្ត្រនិយម នេះជាឈ្មោះលទ្ធិមួយនៃការគ្រប់

សង្គមរាស្ត្រនិយម នាម

[សង់-គំ-រាស-និ-យំ] sangkomoreastrniyom

ពាក្យសំស្ក្រឹតសន្មត មានអត្ថន័យថា សង្គមនិយមរាស្ត្រប្រជាពលរដ្ឋទូទៅទាំងប្រទេស ប្រកបដោយលក្ខណការណ៍មានសាមគ្គីជាមូលជាប្រភព រួបរួមគ្នាដោយលទ្ធិតែមួយ ដូចគេវេញខ្សែបញ្ចូលធ្លុងគ្នា មិនឱ្យមានការប្រេះឆាបែកកន្ធែកញែកចេញពីគ្នាឡើយ។ល។ សង្គមរាស្ត្រនិយម នេះជាឈ្មោះលទ្ធិមួយនៃការគ្រប់

សង្គមស៊ីវិល

ក្រុមមនុស្សដែលធ្វើសកម្មភាពការពារផលប្រយោជន៍សង្គមលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ សាសនា រួមមាន សមាគម សហគមន៍ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ។

សង្គមស៊ីវិល នាម

[សង់-គំ-ស៊ី-វិល] sngokumsivil

ក្រុមមនុស្សដែលធ្វើសកម្មភាពការពារផលប្រយោជន៍សង្គមលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ វិទ្យាសាស្ត្រ វប្បធម៌ សាសនា រួមមាន សមាគម សហគមន៍ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល គណបក្សនយោបាយ។

សង្គមិក

ក្រុមសង្គម, សមាជិកពេញសិទ្ធិនៃសកម្មភាពការងារណាមួយ។

សង្គមិក នាម

[សង់-គៈ-មិក] sngokeakmik

ក្រុមសង្គម, សមាជិកពេញសិទ្ធិនៃសកម្មភាពការងារណាមួយ។

សង្គមិកសមាជិក

សមាជិកនៃក្រុមសង្គម ដែលមិនអាចអនុវត្តគ្រប់សកម្មភាពនៅក្នុងផលប្រយោជន៍នៃការងារណាមួយ។

សង្គមិកសមាជិក នាម

[សង់-គៈ-មិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] sngokeakmikaksakmachik

សមាជិកនៃក្រុមសង្គម ដែលមិនអាចអនុវត្តគ្រប់សកម្មភាពនៅក្នុងផលប្រយោជន៍នៃការងារណាមួយ។

សង្គមី

ភាពស្រុះស្រួលគ្នាដោយរីករាយពេញចិត្ត; ភាពពីរោះលន្លង់លន្លោច, ភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃតន្ត្រី។

សង្គមី នាម

[សង់-គៈ-មី] sngokeakmi

ការព្រមព្រៀងជាសកល; សេចក្ដីពីរោះ, ការស៊ីចង្វាក់គ្នា (នៃតន្ត្រី)។

សង្គមី នាម

[សង់-គៈ-មី-មៈ-នោ-រំ] sngokeakmimeaknorum

ភាពស្រុះស្រួលគ្នាដោយរីករាយពេញចិត្ត; ភាពពីរោះលន្លង់លន្លោច, ភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃតន្ត្រី។

សង្គមីយភាព

ភាពជាសង្គម ភាពចុះសម្រុងក្នុងសង្គម ការដែលស្រួលរស់នៅជាមួយគ្នា។

សង្គមីយភាព នាម

[សង់-គៈ-មី-យៈ-ភាប] sngokeakmiyeakpheab

ភាពជាសង្គម ភាពចុះសម្រុងក្នុងសង្គម ការដែលស្រួលរស់នៅជាមួយគ្នា។

សង្គមូបនីយកម្ម នាម

[សង់-គៈ-មូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] sngokeakmubakniyeakkaam

ការធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈជាសង្គម។

សង្គហទាន

ផ្នែកមួយនៃសង្គហធម៌, ការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដោយការឱ្យទាន :

សង្គហទាន នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ទាន] sngokeakhaktean

ផ្នែកមួយនៃសង្គហធម៌, ការជួយសង្គ្រោះមនុស្សដោយការឱ្យទាន :

សង្គហទានសង្គម នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ទាន-សង់-គំ] sngokeakhakteansngokum

ការសង្គ្រោះមនុស្សក្នុងសង្គមដោយការផ្ដល់ជាទានឬអំណោយ :

សង្គហធម៌

ធម៌សង្គ្រោះ, ធម៌សម្រាប់សង្គ្រោះគ្នា។

សង្គហធម៌ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ធ័រ] sngokeakhakthro

ធម៌សង្គ្រោះ, ធម៌សម្រាប់សង្គ្រោះគ្នា។

សង្គហភាព នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-ភាប] sngokeakhakpheab

ភាពនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហវត្ថុ

ទីតាំងឬអង្គនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ, មាន ៤ប្រភេទគឺ ការឱ្យទេយ្យវត្ថុ, ការពោលវាចាគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់, ការប្រព្រឹត្តអំពើជាប្រយោជន៍ដល់គ្នា, ការតាំងខ្លួនស្មើៗ។

សង្គហវត្ថុ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-វ័ត-ថុ] sngokeakhakvtatho

ទីតាំងឬអង្គនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ, មាន ៤ប្រភេទគឺ ការឱ្យទេយ្យវត្ថុ, ការពោលវាចាគួរឱ្យចង់ឮចង់ស្ដាប់, ការប្រព្រឹត្តអំពើជាប្រយោជន៍ដល់គ្នា, ការតាំងខ្លួនស្មើៗ។

សង្គហៈ

ហេតុឬដំណើរនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ] sangkohak

សេចក្ដីឬការសង្គ្រោះ; ការកាន់យកឬស្រង់សេចក្ដីយកដោយសង្ខេប។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-កាំ] sangkohak

ការធ្វើសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គហៈ នាម

[សង់-គៈ-ហៈ-កា] sangkohak

ហេតុឬដំណើរនៃសេចក្ដីសង្គ្រោះ។

សង្គាយនា

ការប្រជុំសូត្រឱ្យត្រូវគ្នាតាមបែបមួយ, ការប្រជុំផ្ទៀងធម៌ឬច្បាប់ឱ្យត្រឹមត្រូវសព្វគ្រប់តាមបែបដើម; ការប្រជុំផ្ទៀងព្រះត្រៃបិដកពុទ្ធវចនៈឱ្យត្រឹមត្រង់ មិនឱ្យល្អៀងឃ្លៀងចាកបែបដើម :

សង្គាយនា នាម

[សង់-គា-យៈ-នា] songkeayonea

ការប្រជុំសូត្រឱ្យត្រូវគ្នាតាមបែបមួយ, ការប្រជុំផ្ទៀងធម៌ឬច្បាប់ឱ្យត្រឹមត្រូវសព្វគ្រប់តាមបែបដើម; ការប្រជុំផ្ទៀងព្រះត្រៃបិដកពុទ្ធវចនៈឱ្យត្រឹមត្រង់ មិនឱ្យល្អៀងឃ្លៀងចាកបែបដើម :

សង្គាហក

អាចារ្យអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកាចារ្យ)។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-កៈ] ឬ [សង់-គា-ហក់] songkeahok

អ្នកសង្គាយនា។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-ក័ត-ថេ] songkeahok

ព្រះថេរៈអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកត្ថេរ)។

សង្គាហក នាម

[សង់-គា-ហៈ-កា-ចា] songkeahok

អាចារ្យអ្នកសង្គាយនា (សង្គីតិកាចារ្យ)។