ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្ដួច គុណនាម

[ស្ដួច-ឆ្មា] sduoch

តូចល្អិត, តូចរៀវណាស់។

ស្ដួច គុណនាម

[ស្ដួច-ស្ដើង] sduoch

តិចពេក, មិនបរិបូណ៌ :

ស្ដួច គុណនាម

[ស្ដើង-ស្ដួច] sduoch

(ម.ព. ស្ដួចស្ដើង)។

ស្ដើង

ស្ដើងណាស់, ស្ដើងពេក, ស្ដើងប៉ើងរ៉ើង។

ស្ដើង គុណនាម ១)

[ស្ដើង] sdaeung

ដែលមានកម្រាស់តិច, តិចកម្រាស់ :

ស្ដើង គុណនាម ២)

[ស្ដើង] sdaeung

ដែលមានរាងតូចស្រឡះ, មិនធាត់ពេកឬស្គមពេក (សម្រាប់តែមនុស្ស) :

ស្ដើង នាម

[ម្ហូប-ស្ដើង] sdaeung

ម្ហូបតិច។

ស្ដើង គុណនាម

[ស្ដើង-ហៀ] sdaeung

ស្ដើងណាស់, ស្ដើងពេក, ស្ដើងប៉ើងរ៉ើង។

ស្ដៀង នាម

[ស្ដៀង] sdieng

(ម.ព. ស្បៀង២)។

ស្ដៀន

តឹងដោយស្ដៀន ឬតឹងដូចគេស្ដៀន។

ស្ដៀន កិរិយាសព្ទ

[ស្ដៀន] sdien

ស្លង់ឱ្យតឹង, ឱ្យណែនក្ដន់ :

ស្ដៀន គុណនាម

[តឹង-ស្តៀន] sdien

តឹងដោយស្ដៀន ឬតឹងដូចគេស្ដៀន។

ស្ដេច

ឡើងពីរាស្ត្រទៅជាស្ដេច។

ស្ដេច នាម

[ស្ដាច់] sdech

ក្សត្រិយ៍, អ្នកដែលកើតក្នុងវង្សក្សត្រិយ៍ :

ស្ដេច នាម

[ស្ដាច់-ភ្នំ] sdech

ភ្នំដែលធំខ្ពស់ចម្បងជាងភ្នំនានា (ភ្នំព្រះសុមេរុ៍; ភ្នំហិមពាន្តឬហិមាល័យ)។

ស្ដេច នាម

[ស្ដាច់-ម្រឹក] sdech

ម្រឹគដែលមានអានុភាពជាងម្រឹគនានា (សីហៈ)។

ស្ដេច នាម

[ស្ដាច់-ស័ត] sdech

សត្វដែលមានអំណាចលើពួករបស់ខ្លួន :

ស្ដេច នាម

[ស្ដាច់-ស្ដែង] sdech

ស្ដេចជាក់ស្ដែង, អ្នកដែលប្រាកដជាស្ដេច, ស្ដេចសុទ្ធ (ព.កា.)។

ស្ដេច នាម

[ស្ដែង-ស្ដាច់] sdech

(ម.ព. ស្ដេចស្ដែង)។

ស្ដេច កិរិយាសព្ទ

[ស្ដាច់] sdech

(រ.ស.) យាង, ទៅ, មក, ដើរ, ទ្រង់ចេញព្រះរាជដំណើរ :

ស្ដេច កិរិយាសព្ទ

[ឡើង-ជា-ស្ដាច់] sdech

ឡើងពីរាស្ត្រទៅជាស្ដេច។

ស្ដេចចង់

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទបែងគ្នាជាពីរពួក មានម្នាក់អង្គុយកណ្ដាលធ្វើជាស្ដេច, លេងដោយវិធីខ្សឹប ..., ដែលដឹងថាពួកខាងណាឈ្នះឬចាញ់ ដោយអ្នកកណ្ដាលប្រាប់ :

ស្ដេចចង់ នាម

[ស្ដាច់-ចង់] sdechochong

ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទបែងគ្នាជាពីរពួក មានម្នាក់អង្គុយកណ្ដាលធ្វើជាស្ដេច, លេងដោយវិធីខ្សឹប ..., ដែលដឹងថាពួកខាងណាឈ្នះឬចាញ់ ដោយអ្នកកណ្ដាលប្រាប់ :

ស្ដេចដើរ នាម

[ស្ដាច់-ដើ] sdechadaeur

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :

ស្ដេចត្រាញ់

ចៅហ្វាយស្រុកស័ក្ដិ១០ហ៊ូពាន់ (ហៅថា ១០ហ៊ូពាន់ក្នុង) នៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរជ្ជកាលព្រេងនាយ ជាមេទ័ពធំ ហៅថាស្ដេចសឹកមានអំណាចកាប់សម្លាប់បានក្នុងនាទីរបស់ខ្លួន; ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាសម័យបុរាណព្រេងនាយនោះ មានស្ដេចត្រាញ់៥ស្រុកគឺ ១ស្រុកកំពង់ស្វាយ មានងារជា អ្នកឧកញ៉ាតេជោបុរារាជ

ស្ដេចត្រាញ់ នាម

[ស្ដាច់-ត្រាញ់] sdechtranh

ចៅហ្វាយស្រុកស័ក្ដិ១០ហ៊ូពាន់ (ហៅថា ១០ហ៊ូពាន់ក្នុង) នៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរជ្ជកាលព្រេងនាយ ជាមេទ័ពធំ ហៅថាស្ដេចសឹកមានអំណាចកាប់សម្លាប់បានក្នុងនាទីរបស់ខ្លួន; ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាសម័យបុរាណព្រេងនាយនោះ មានស្ដេចត្រាញ់៥ស្រុកគឺ ១ស្រុកកំពង់ស្វាយ មានងារជា អ្នកឧកញ៉ាតេជោបុរារាជ

ស្ដេចផ្ទំ នាម

[ស្ដាច់-ផ្ទំ] sdechphtam

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរមួយមេ :

ស្ដែង គុណកិរិយា

[ស្ដែង] sdaeng

ជាក់ច្បាស់, ជាក់ស្បាន់; ដែលគួរស្ញែង :

ស្ដែង គុណកិរិយា

[ស្ដែង-ស្ដាប់] sdaeng

ស្ដាប់ឮជាក់ (ព.កា.)។

ស្ដោះ

ស្ដោះដោយបញ្ចេញទឹកមាត់ឱ្យចេញព្រោងទៅលើអ្នកជំងឺ :

ស្ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដោះ] sdaoh

បញ្ចេញទឹកមាត់ចោល។

ស្ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដោះ-ដាក់] sdaoh

ស្ដោះលើឬស្ដោះក្នុង។

ស្ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដោះ-ផ្លុំ] sdaoh

សូត្រសែកមន្តអាគម ហើយប្រឹងបិទទប់បបូរមាត់ បញ្ចេញទឹកមាត់ឱ្យចេញល្អិតដូចជាផ្សែងហើយផ្លុំផង (ស្ដោះផ្លុំជំងឺ)។

ស្ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដោះ-ព្រួស] sdaoh

ស្ដោះដោយបញ្ចេញទឹកមាត់ឱ្យចេញព្រោងទៅលើអ្នកជំងឺ :

ស្ដៅ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានរសល្វីង ស្លឹកខ្ចីប្រើជាអន្លក់ឬញាំបរិភោគបាន, ប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់គ្រុនក្ដៅក៏បាន :

ស្ដៅ កិរិយាសព្ទ

[ស្ដៅ] sdau

ចាក់ចំណងចងអបទប់ដៅៗបណ្ដើរសិនដើម្បីឱ្យងាយក្ដាប់កណ្ដាប់មាត់សម្រេចការ :

ស្ដៅ គុណកិរិយា

[ស្ដៅ] sdau

(ព.ប្រ.) និយាយឬធ្វើម្ដងដំបូងឱ្យជាតម្រាយ ឬលំអានលមើលសិន :

ស្ដៅ នាម

[ស្ដៅ] sdau

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានរសល្វីង ស្លឹកខ្ចីប្រើជាអន្លក់ឬញាំបរិភោគបាន, ប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់គ្រុនក្ដៅក៏បាន :

ស្តង់

រោងតាំងក្នុងពិព័រណ៍; រានឬតូបលក់ដូរនៅតាមផ្សារជាដើម :

ស្តង់ នាម

[ស្តង់] (ជើង ត)] stong

រោងតាំងក្នុងពិព័រណ៍; រានឬតូបលក់ដូរនៅតាមផ្សារជាដើម :

ស្តង់ដា

អ្វីមួយដែលគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅ ហើយប្រើជារង្វាស់ និយាម ឬគំរូនៅក្នុងការវាយតម្លៃប្រៀបធៀប :

ស្តង់ដា នាម ១)

[ស្តង់-ដា] (ជើង ត)] satngda](cheungt)a

កម្រិតនៃគុណភាពឬសមិទ្ធផលដែលសម្រេចបាន :

ស្តង់ដា នាម ២)

[ស្តង់-ដា] (ជើង ត)] satngda](cheungt)a

អ្វីមួយដែលគេទទួលស្គាល់ជាទូទៅ ហើយប្រើជារង្វាស់ និយាម ឬគំរូនៅក្នុងការវាយតម្លៃប្រៀបធៀប :

ស្តត គុណនាម

[ស្តត] (ជើង ត)] stat

យារស្យត :

ស្តន

ដោះ, កន្សោមដោះ; (រ.ស.) :

ស្តន នាម

[ស្ដន់] (ជើង ត អានជា ដ)] sadn](cheungtaaanchead)a

ដោះ, កន្សោមដោះ; (រ.ស.) :

ស្តនយុគល

វិសជ៌នីយ (ះ), ខ្មែរបុរាណហៅដោយសន្មតិ ព្រោះថាមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចុងដោះទាំងគូ។

ស្តនយុគល នាម

[ស្តៈ-ណៈ-យុ-គល់] (ជើង ត)] staknakyukl]o(cheungt)a

ដោះទាំងគូ។

ស្តនយុគល នាម

[ស្តៈ-ណៈ-យុ-គល់] (ជើង ត)] staknakyukl]o(cheungt)a

វិសជ៌នីយ (ះ), ខ្មែរបុរាណហៅដោយសន្មតិ ព្រោះថាមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចុងដោះទាំងគូ។

ស្តនិកសត្វ

សត្វមានដោះ គឺសត្វតិរច្ឆានដែលមានដោះឱ្យកូនបៅបាន :

ស្តនិកសត្វ នាម

[ស្តៈ-និ-កៈ-ស័ត] (ជើង ត)] stoniksotvor

សត្វមានដោះ គឺសត្វតិរច្ឆានដែលមានដោះឱ្យកូនបៅបាន :

ស្តនីសត្វ នាម

[ស្តៈ-នី-ស័ត] (ជើង ត)] staknist]a(cheungt)a

(ម.ព. ស្តនិកសត្វ)។

ស្តា

ដែលចេញលំនាំខ្ទែត :

ស្តា កិរិយាសព្ទ

[ស្តា] (ជើង ត)] sta

ដែលចេញលំនាំខ្ទែត :

ស្តាទិក

(រូប.) ផ្នែកមួយនៃមេកានិកដែលសិក្សាអំពីលក្ខខណ្ឌលំនឹងរបស់អង្គធាតុក្រោមអំពើនៃកម្លាំង។

ស្តាទិក នាម

[ស្តា-ទិក] (ជើង ត)] statik](cheungt)a

(រូប.) ផ្នែកមួយនៃមេកានិកដែលសិក្សាអំពីលក្ខខណ្ឌលំនឹងរបស់អង្គធាតុក្រោមអំពើនៃកម្លាំង។

ស្តាឡាក់ទីត

(ភូមិ.) ថ្មស្រួចៗមួយប្រភេទដុះចេញពីពិតាននៃល្អាងភ្នំ។

ស្តាឡាក់ទីត នាម

[ស្តា-ឡាក់-ទីត] (ជើង ត)] stalaktit](cheungt)a

(ភូមិ.) ថ្មស្រួចៗមួយប្រភេទដុះចេញពីពិតាននៃល្អាងភ្នំ។

ស្តាឡាក់មីត

(ភូមិ.) ថ្មស្រួចៗមួយប្រភេទទីទៃពីស្តាឡាក់មីត ដែលដុះចេញពីបាតគុហាភ្នំ។

ស្តាឡាក់មីត នាម

[ស្តា-ឡាក់-មីត] (ជើង ត)] stalakmit](cheungt)a

(ភូមិ.) ថ្មស្រួចៗមួយប្រភេទទីទៃពីស្តាឡាក់មីត ដែលដុះចេញពីបាតគុហាភ្នំ។

ស្តឹក កិរិយាសព្ទ

[ស្តឹក] (ជើង ត)] stoek

ស្រតឹកជ្រលៀក :

ស្តុក

ទុកទំនិញនៅក្នុងស្តុក, ដាក់ទំនិញបម្រុងទុកនៅក្នុងឃ្លាំង ដើម្បីនឹងលក់ចេញ :

ស្តុក នាម

[ស្តុក] (ជើង ត)] stok

សន្និធិ; ចំនួនទំនិញដែលតម្កល់ទុកបម្រុងលក់, គំនរទំនិញផ្សេងៗដែលនៅសល់តម្កល់ទុកក្នុងឃ្លាំង, ក្នុងផ្សារ :

ស្តុក កិរិយាសព្ទ

[ស្តុក] (ជើង ត)] stok

ទុកទំនិញនៅក្នុងស្តុក, ដាក់ទំនិញបម្រុងទុកនៅក្នុងឃ្លាំង ដើម្បីនឹងលក់ចេញ :

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ] (ជើង ត)] stote

សេចក្ដីសរសើរ, សេចក្ដីស្ងើច។

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ-កៈ-ថា] (ជើង ត)] stote

ពាក្យពោលសរសើរ, សម្ងើច។

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ-ប៉ា-ឋៈ-កៈ] (ជើង ត)] stote

អ្នកសូត្រពាក្យសរសើរ, អ្នកពោលពាក្យសរសើរគុណ; អ្នកកត់កំណត់ហេតុសរសើរ។

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ-ប៉ា-ឋិ-កា] (ជើង ត)] stote

(ម.ព. ស្តុតិបាឋកៈ)។

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ-វា-ទិ-ន] (ជើង ត)] stote

អ្នកឧស្សាហ៍ពោលសរសើរគេ, អ្នកឧស្សាហ៍ស្ងើចគេ, អ្នកហៃស្ងើចគេ។

ស្តុតិ នាម

[ស្តុ-តិ-វា-ទិ-នី] (ជើង ត)] stote

(ម.ព. ស្តុតិវាទិន)។

ស្តុតិ—

(ម.ព. ស្តុតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្តុតិ— នាម

[ស្តុ-តិ—] (ជើង ត)] stote—](cheungt)a

(ម.ព. ស្តុតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្តុល គុ.កិ., គុ.

[ស្តុល] (ជើង ត)] stol

ដែលហើម ឬ ប៉ោងត្រមុល :

ស្តូប នាម ១)

[ស្តូប] (ជើង ត)] stoub

គំនរឬពំនូកដីជាដើម ដែលមានប៉ែកខាងលើខ្ពស់ស្រួច។

ស្តូប នាម ២)

[ស្តូប] (ជើង ត)] stoub

ចេតិយតូចទាបដែលមានរាងស្រដៀងនឹងសណ្ឋានអកកំបោរឬសណ្ឋានចេតិយខ្សាច់ (ប្រើជា ស្តូបៈ ក៏បាន, អ.ថ. ស្តូ-ប៉ៈ; ខ្មែរច្រើនហៅក្លាយជា សថូប)។

ស្តូបៈ នាម

[ស្តូ-ប៉ៈ] (ជើង ត)] stoubak

(ម.ព. ស្តូប)។

ស្តេក នាម

[ស្តេក] (ជើង ត)] stek](cheungt)a

(ម.ព. ប៊ិហ្វតិក)។

ស្តេត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ដត ថា :

ស្តេត បុព្វបទ

[ស្តេត] (ជើង ត)] stet

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ដត ថា :

ស្តេរីលកម្ម

(វេជ្ជ.) វិធីសម្លាប់មីក្រូសាព៌ាង្គកាយដោយកម្ដៅ កាំរស្មី ឬសារធាតុគីមី... :

ស្តេរីលកម្ម នាម

[ស្តេ-រីល-កាំ] (ជើង ត)] sterilkaam](cheungt)a

(វេជ្ជ.) វិធីសម្លាប់មីក្រូសាព៌ាង្គកាយដោយកម្ដៅ កាំរស្មី ឬសារធាតុគីមី... :

ស្តែក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្តោក ថា :

ស្តែក បុព្វបទ

[ស្ដែក] (ជើង ត)] staek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្តោក ថា :

ស្តែត បុព្វបទ

[ស្ដែត] (ជើង ត)] staet

(ម.ព. ស្តេត)។

ស្តោ គុណកិរិយា

[ស្តោ] (ជើង ត)] stao

តែតោសោត្រោ :

ស្តោក

ដែលយារឬសម្ដោកចុះក្រោម :

ស្តោក គុណកិរិយា

[ស្តោក] (ជើង ត)] staok

ដែលយារឬសម្ដោកចុះក្រោម :