វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ នាម

[ស្ថា-បាន់-ហិ-រ៉ាញ់-ញៈ-វ័ត-ថុ] sthabanheranhnheakvtatho≈

(ម.ព. គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុង គ្រឹះស្ថាន២)។

ស្ថាពរ

(ម.ព. ថាវរវត្ថុ)។

ស្ថាពរ គុណនាម

[ស្ថា-ព] sthapor

មាំមួន, មាំទាំ; ខ្ជាប់ខ្ជួន; រឹងប៉ឹង; ឋិតថេរ, ដែលទុកជាបានការស្រេចឥតរើរុះ :

ស្ថាពរ នាម

[ស្ថា-ពៈ-រៈ-កាំ] sthapor

ដូចគ្នានឹង ថាវរកម្ម (ប្រើជា ស្ថាវរកម្ម ក៏បាន)។

ស្ថាពរ នាម

[ស្ថា-ពៈ-រៈ-ព័ស] sthapor

ដូចគ្នានឹង ថាវរវត្ថុ (ប្រើជា ស្ថាវរព័ស្ដុ ក៏បាន)។

ស្ថាពរ នាម

[ស្ថា-វៈ-រៈ-កាំ] sthapor

(ម.ព. ថាវរកម្ម)។

ស្ថាពរ នាម

[ស្ថា-វៈ-រៈ-ព័ស] sthapor

(ម.ព. ថាវរវត្ថុ)។

ស្ថាវរ—

(ម.ព. ស្ថាពរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្ថាវរ— នាម

[ស្ថា-វៈ-រៈ—] sthaveakreak—≈

(ម.ព. ស្ថាពរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្ថិត

ដូចគ្នានឹង ឋិតឋេរ ដែរ។

ស្ថិត កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ថិត] sthet≈

ឋិត (ម.ព. ឋិត)។

ស្ថិត កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ថិត] sthet≈

រ.ស ឈរ :

ស្ថិត គុ., គុ.កិ.

[ស្ថិត-ស្ថេ] sthetsthe≈

ដូចគ្នានឹង ឋិតឋេរ ដែរ។

ស្ថិតិ

ការភ្ជុំបញ្ជី។

ស្ថិតិ នាម ១)

[ស្ថិ-តិ] sthete

ការឋិតនៅ, ទីតាំង; ទីតាំងនៃចិត្ត, ការរស់នៅ, ជីវិត; សភាព; សេចក្ដីឋិតថេរ; ច្បាប់; សណ្ដាប់, ទំនៀម, ទម្លាប់; ចំនួនដែលកត់ត្រា, បញ្ជី។

ស្ថិតិ នាម ២)

[ស្ថិ-តិ] sthete

(ស្ថិតិ.) ទិន្នន័យដែលបានមកដោយការប្រមូល ការរៀបចំ ការចងក្រង ការវិភាគ ការបោះពុម្ព និងការផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផលនៃចម្លើយ តាមការប្រមូលព័ត៌មានឬពីប្រភពទិន្នន័យរដ្ឋបាល។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-កាល] sthete

ដូចគ្នានឹង ឋិតិកាល។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-ភាប] sthete

ដូចគ្នានឹង ឋិតិភាព។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-ភេត] sthete

ការល្មើសច្បាប់។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-លេ-ខៈ-កៈ] sthete

អ្នកសរសេរបញ្ជី, អ្នកចុះបញ្ជី។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-លេ-ខា] sthete

ការសរសេរបញ្ជី, ការចុះបញ្ជី។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-លេ-ខិ-កា] sthete

(ម.ព. ស្ថិតិលេខកៈ)។

ស្ថិតិ នាម

[ស្ថិ-តិ-សៈ-ម៉ោ-ធាន] sthete

ការភ្ជុំបញ្ជី។

ស្ថិតិវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីស្ថិតិ។

ស្ថិតិវិទ្យា នាម

[ស្ថិ-តិ-វិត-ទ្យា] sthetevittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីស្ថិតិ។

ស្ថិតិសាកល

សំណុំនៃតម្លៃអង្កេតទាំងអស់ដែលគេលើកយកមកសិក្សាតាមបែបស្ថិតិ មានដូចជាក្រុមមនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ វត្ថុ ជាដើម។

ស្ថិតិសាកល នាម

[ស្ថិ-តិ-សា-កល់] sthetesaklo≈

សំណុំនៃតម្លៃអង្កេតទាំងអស់ដែលគេលើកយកមកសិក្សាតាមបែបស្ថិតិ មានដូចជាក្រុមមនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ វត្ថុ ជាដើម។

ស្ថិតិ—

(ម.ព. ស្ថិតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្ថិតិ— នាម

[ស្ថិ-តិ—] sthete—≈

(ម.ព. ស្ថិតិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្ថិរ

ភាពឋិតថេរ។

ស្ថិរ គុណនាម

[ស្ថិ-រ៉ៈ] sther

ដែលឋិតនៅបានយូរ, ឋិតថេរ, មាំមួន, មាំទាំ; ខ្ជាប់ខ្លួន; រឹងប៉ឹង។

ស្ថិរ នាម

[ស្ថិ-រ៉ៈ-កាំ] sther

ការឋិតថេរ។

ស្ថិរ នាម

[ស្ថិ-រ៉ៈ-ចិត] sther

ចិត្តខ្ជាប់ខ្ជួន; ចិត្តរឹងប៉ឹង។

ស្ថិរ នាម

[ស្ថិ-រ៉ៈ-ប្រាច-ញ៉ា] sther

ប្រាជ្ញាខ្ជាប់ខ្លួន។

ស្ថិរ នាម

[ស្ថិ-រ៉ៈ-ភាប] sther

ភាពឋិតថេរ។

ស្ទក់

ដែលមិនស្ទុះ, ដែលយឺតយ៉ាវ, ដែលមានសម្ទក់ :

ស្ទក់ គុណនាម ១)

[ស្ទក់] stak

ដែលឡើងសាច់ស្ពោតឬស្ទីកស្គុយ ដោយបុក, ដោយទង្គិច, ដោយប៉ះដល់ត្រូវខ្លាំង :

ស្ទក់ គុណនាម ២)

[ស្ទក់] stak

ដែលឡើងសាច់រលស្ពឹកមិនដឹងសម្ផស្ស មិនស្រៀវមិនព្រឺ :

ស្ទក់ គុ., គុ.កិ. ៣)

[ស្ទក់] stak

ដែលមិនស្ទុះ, ដែលយឺតយ៉ាវ, ដែលមានសម្ទក់ :

ស្ទង នាម

[ស្ទង] stang

ទងដែលទ្រទ្រង់ស្និតចេក (ដោយសញ្ជាតិ) :

ស្ទង គុណនាម

[ស្ទង] stang

ដែលមានសណ្ឋានវែងបន្តិចជាងទំហំ :

ស្ទង់

លៃប្រមាណមើល ឬស្មានមើលឱ្យដឹង, ដង្វិនមើល :

ស្ទង់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ទង់] stang

ដាក់គ្រឿងវាស់ឬគ្រឿងពិសោធ គ្រឿងលៃឱ្យដឹងជម្រៅ, ឱ្យដឹងភាគខ្ពស់ទាប, ឱ្យដឹងទម្ងន់; លៃប្រមាណមើល :

ស្ទង់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ទង់] stang

លៃប្រមាណមើល ឬស្មានមើលឱ្យដឹង, ដង្វិនមើល :

ស្ទង់មតិ

សាកសួរនិងប្រមូលទិន្នន័យពីសាធារណជន ដើម្បីស្វែងយល់អំពីមតិយោបល់ឬឥរិយាបថរបស់ពួកគាត់អំពីបញ្ហាអ្វីមួយ :

ស្ទង់មតិ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទង់-មៈ-តិ] satngmeakte≈

សាកសួរនិងប្រមូលទិន្នន័យពីសាធារណជន ដើម្បីស្វែងយល់អំពីមតិយោបល់ឬឥរិយាបថរបស់ពួកគាត់អំពីបញ្ហាអ្វីមួយ :

ស្ទន់

ប្រដាប់សម្រាប់ដុសជម្រះធ្មេញ :

ស្ទន់ នាម

[ស្ទន់] stan

ប្រដាប់សម្រាប់ដុសជម្រះធ្មេញ :

ស្ទប គុណនាម ១)

[ស្ទប] stob

ដែលមានសាច់សណ្ឋានដូចជាស្រទប គឺដែលមានសំបកនៅក្នុងសាច់នាំឱ្យសាច់មិនជាប់គ្នា :

ស្ទប បុព្វបទ ២)

[ស្ទប] stob

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អប ថា អបស្ទប អបទប់ទល់ផ្សំជាមួយគ្នាដូចជាស្រទប :

ស្ទប់

ប៉ះទប់ផ្អប; យកបាតដៃប៉ះទប់ផ្អប :

ស្ទប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទប់] stab

ប៉ះទប់ផ្អប; យកបាតដៃប៉ះទប់ផ្អប :

ស្ទល គុណនាម

[ស្ទល] stal

រលឥតសមរម្យ :

ស្ទល គុណកិរិយា

[ស្ទល] stal

ដែលដួលឬរលំស្ដូក :

ស្ទល់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ទប់ :

ស្ទល់ បុព្វបទ

[ស្ទល់] stol

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ទប់ :

ស្ទា

សម្ដែងអាការៈចេញក្រទា; ឆ្លា, ឆ្លេឆ្លា :

ស្ទា កិ., គុ.កិ.

[ស្ទា] sta

សម្ដែងអាការៈចេញក្រទា; ឆ្លា, ឆ្លេឆ្លា :

ស្ទាក់

ស្កាត់សម្ដី។

ស្ទាក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាក់] stak

ស្កាត់ពីមុខ, ស្កាត់រាំងឬខាំងពីមុខ :

ស្ទាក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាក់-សំ-ដី] stak

ស្កាត់សម្ដី។

ស្ទាក់ស្ទើរ

ដែលស្ទើរនៅស្ទើរទៅ, ដែលរារែក, ដែលអល់អែក :

ស្ទាក់ស្ទើរ កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាក់-ស្ទើ] stakastaeur

ទើសទាក់ស្ទើរដំណើរ :

ស្ទាក់ស្ទើរ គុណនាម

[ស្ទាក់-ស្ទើ] stakastaeur

ដែលស្ទើរនៅស្ទើរទៅ, ដែលរារែក, ដែលអល់អែក :

ស្ទាញ

ដែលស្ទីកឬរីកស្ញាញ :

ស្ទាញ គុណនាម

[ស្ទាញ] stanh

ដែលស្ទីកឬរីកស្ញាញ :

ស្ទាត់

ស្ទាត់ជំនាញ, ស្ទាត់ណាស់ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. ស្ទាត់ជំនាញជាង)។

ស្ទាត់ គុ.កិ., គុ.

[ស្ទាត់] stat

ថ្នឹក, ជំនាញ, ប្រាកដ :

ស្ទាត់ គុ.កិ., គុ.

[ស្ទាត់-ស្ទាញ] stat

ស្ទាត់ជំនាញ, ស្ទាត់ណាស់ (ម.ប្រ., ច្រ.ប្រ. ស្ទាត់ជំនាញជាង)។

ស្ទាប

(ព.ប្រ.) បង់គំនិត, បង់ប្រយោជន៍, ខូចការ អស់សង្ឃឹម (ព.សា.)។

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាប] stab

ពាល់ចុះពាល់ឡើងឬពាល់ច្បួតស្រាលៗ, ចាប់ពាល់ឬរាវថ្នមៗ :

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ទាប-អង់-អែល] stab

អង្អែលចុះអង្អែលឡើងរឿយៗ។

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ទាប-អង់-អែល] stab

(ព.ប្រ.) ចាប់តោងអារម្មណ៍រឿយៗមិនលែង។

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាប-ចិត-មើល] stab

(ព.ប្រ.) ស្ទង់ចិត្តមើល។

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាប-ស្ទង់] stab

(ព.ប្រ.) ស្ទង់ល្បងមើលបន្តិចៗឱ្យដឹងសិន។

ស្ទាប កិរិយាសព្ទ

[ស្ទាប-អាច់-ត្រ-ជាក់] stab

(ព.ប្រ.) បង់គំនិត, បង់ប្រយោជន៍, ខូចការ អស់សង្ឃឹម (ព.សា.)។

ស្ទាល់

ដាក់ស្លង់ប្រហោងឬរន្ធឱ្យទាល់ឱ្យដិតឱ្យណែន :

ស្ទាល់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្ទាល់] stal

រុករុញឱ្យតឹងសាច់សំពត់ដោយបន្ទាល់ :

ស្ទាល់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្ទាល់] stal

ដាក់ស្លង់ប្រហោងឬរន្ធឱ្យទាល់ឱ្យដិតឱ្យណែន :

ស្ទាវ

ជំទង់ (ចំពោះតែសត្វតិរច្ឆានឈ្មោលពួកខ្លះ) :

ស្ទាវ គុណនាម

[ស្ទាវ] stav

ជំទង់ (ចំពោះតែសត្វតិរច្ឆានឈ្មោលពួកខ្លះ) :

ស្ទាំង

ស្ទាំងមាឌតូច ច្រើនឆាបលលកជាអាហារ។

ស្ទាំង នាម

[ស្ទាំង] staeng

បក្សីមួយប្រភេទ សម្បុរប្រផេះ រាងក្រទា ចំពុះខុប មាឌប៉ុនប្រមង់ ជាពួកសត្វឆាបឆក់។

ស្ទាំង នាម

[ស្ទាំង-ល-លក] staeng

ស្ទាំងមាឌតូច ច្រើនឆាបលលកជាអាហារ។

ស្ទាំងហើរ

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ, មានអ្នកជឿថា បើយកមើមមកប្រសិទ្ធីហើយបៀម អាចដើរឬរត់លឿនរហ័សខុសប្រក្រតីបាន។

ស្ទាំងហើរ នាម

[ស្ទាំង-ហើ] stanghaeur

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ, មានអ្នកជឿថា បើយកមើមមកប្រសិទ្ធីហើយបៀម អាចដើរឬរត់លឿនរហ័សខុសប្រក្រតីបាន។

ស្ទិល

(ម.ព. ស្ទឹល)។

ស្ទិល គុ., គុ.កិ.

[ស្ទិល] stel

(ម.ព. ស្ទឹល)។

ស្ទីក

ដែលរីកក្រាស់ស្ទើញបន្តិច :

ស្ទីក គុណនាម ១)

[ស្ទីក] steik

ដែលរីកស្ទាញ :

ស្ទីក គុណនាម ២)

[ស្ទីក] steik

ដែលរីកក្រាស់ស្ទើញបន្តិច :

ស្ទឹង

ច្រាំងដែលនៅប្របជាប់នឹងស្ទឹង :

ស្ទឹង នាម

[ស្ទឹង] stirng

ផ្លូវទឹកដែលមានក្បាលហូរចេញពីភ្នំ, ពីជ្រោះ, ពីបឹង, ពីអូរធ្លាក់ចុះចួបនឹងទន្លេឬសមុទ្រ :

ស្ទឹង នាម

[មាត់-ស្ទឹង] stirng

ច្រាំងដែលនៅប្របជាប់នឹងស្ទឹង :

ស្ទឹងត្រែង

ឈ្មោះខេត្តមួយរបស់កម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ហើយមានក្រុងស្ទឹងត្រែងជាទីរួមខេត្ត។

ស្ទឹងត្រែង នាម

[ស្ទឹង-ត្រែង] stoengtreng≈

ឈ្មោះខេត្តមួយរបស់កម្ពុជា ដែលបង្កើតឡើងក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង ហើយមានក្រុងស្ទឹងត្រែងជាទីរួមខេត្ត។

ស្ទឹម

ច្រត់ដៃម្ខាងឬដៃទាំងពីរលើចង្កេះ :

ស្ទឹម កិរិយាសព្ទ

[ស្ទឹម] stoem

ច្រត់ដៃម្ខាងឬដៃទាំងពីរលើចង្កេះ :

ស្ទឹល

ដែលរីកលៀនអន្ធឹលឬគគុលចេញមកក្រៅ :

ស្ទឹល គុ., គុ.កិ.

[ស្ទឹល] stoel

ដែលរីកលៀនអន្ធឹលឬគគុលចេញមកក្រៅ :