Khmer Dictionary

អ្នកប្រាជ្ញ នាម

[នាក់-ប្រាច] neakbreach≈

បុគ្គលដែលមានប្រាជ្ញាស្គាល់ខុសត្រូវ។

អ្នកផង

មហាជន, ជនានុជន, អ្នកទាំងពួង, ជនទាំងពួង, គេរាល់គ្នា :

អ្នកផង នាម

[នាក់-ផង] anokophong

មហាជន, ជនានុជន, អ្នកទាំងពួង, ជនទាំងពួង, គេរាល់គ្នា :

អ្នកផ្លូវ

អ្នកនាំផ្លូវសេចក្ដី គឺស្ត្រីជាអ្នកនាំមុខកូនស្រីចេញចូលតាមរយៈកិច្ចការ ក្នុងពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍, ជាគូគ្នានឹង អ្នកមហា, ច្រើនហៅរួមថា អ្នកផ្លូវអ្នកមហា ឬ អ្នកផ្លូវចៅមហា។

អ្នកផ្លូវ នាម

[នាក់-ផ្លូវ] anakaphlouv

អ្នកនាំផ្លូវសេចក្ដី គឺស្ត្រីជាអ្នកនាំមុខកូនស្រីចេញចូលតាមរយៈកិច្ចការ ក្នុងពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍, ជាគូគ្នានឹង អ្នកមហា, ច្រើនហៅរួមថា អ្នកផ្លូវអ្នកមហា ឬ អ្នកផ្លូវចៅមហា។

អ្នកមហា

បុរសដែលគេសន្មតឱ្យជាអ្នកស្ដីទីមហាទេព ឬ មហាមន្ត្រី គឺបុរសដែលជាអ្នកនាំមុខកូនប្រុសឡើងចុះតាមរយៈកិច្ចការក្នុងពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍, ជាគូគ្នានឹង អ្នកផ្លូវ។

អ្នកមហា នាម

[នាក់-មៈ-ហា] anokomoha

បុរសដែលគេសន្មតឱ្យជាអ្នកស្ដីទីមហាទេព ឬ មហាមន្ត្រី គឺបុរសដែលជាអ្នកនាំមុខកូនប្រុសឡើងចុះតាមរយៈកិច្ចការក្នុងពិធីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍, ជាគូគ្នានឹង អ្នកផ្លូវ។

អ្នកមួយ

ពាក្យហៅមនុស្សសាមញ្ញដោយមិនចេញឈ្មោះ (ច្រើននិយាយដោយមានសេចក្ដីអាណិតប្រណី) :

អ្នកមួយ នាម ២)

[នាក់-មួយ] anokomuoy

ពាក្យហៅមនុស្សសាមញ្ញដោយមិនចេញឈ្មោះ (ច្រើននិយាយដោយមានសេចក្ដីអាណិតប្រណី) :

អ្នកយើង

ពាក្យសម្រាប់ហៅបព្វជិតដោយមិនចេញឈ្មោះ (ខ្មែរសម័យបុរាណប្រើជាពាក្យគោរព, សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រឡប់ប្រើជាពាក្យមើលងាយទៅវិញ) :

អ្នកយើង នាម ១)

[នាក់-យើង] anakayaung

(ព.បុ.) អ្នកបួសរបស់យើងឬសមណៈរបស់យើង។

អ្នកយើង នាម ២)

[នាក់-យើង] anakayaung

ពាក្យសម្រាប់ហៅបព្វជិតដោយមិនចេញឈ្មោះ (ខ្មែរសម័យបុរាណប្រើជាពាក្យគោរព, សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ត្រឡប់ប្រើជាពាក្យមើលងាយទៅវិញ) :

អ្នកលេង

ជនដែលចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សាគំរាមកំហែងអ្នកដទៃ :

អ្នកលេង នាម ១)

[នាក់-លេង] neakleng≈

ជនដែលលេងល្បែង; ជនដែលប្រព្រឹត្តតែខាងការលេង ... (មានច្រើនប្រភេទ)។

អ្នកលេង នាម ២)

[នាក់-លេង] neakleng≈

ជនដែលចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សាគំរាមកំហែងអ្នកដទៃ :

អ្នកសិល្ប៍

អ្នកមានសិប្បៈ, អ្នកចេះសិល្បវិទ្យា។ ខ្មែរប្រើជាពាក្យហៅមនុស្សដែលលើកខ្លួនជាអ្នកបុណ្យ បញ្ចុះបញ្ចូលប្រជាជនអ្នកឆោតល្ងង់ តាំងហោមពិធីប្រសិទ្ធីសិល្បវិទ្យា កជាទ័ពក្បត់ផែនដី :

អ្នកសិល្ប៍ នាម

[នាក់-សិល] anakaselb

អ្នកមានសិប្បៈ, អ្នកចេះសិល្បវិទ្យា។ ខ្មែរប្រើជាពាក្យហៅមនុស្សដែលលើកខ្លួនជាអ្នកបុណ្យ បញ្ចុះបញ្ចូលប្រជាជនអ្នកឆោតល្ងង់ តាំងហោមពិធីប្រសិទ្ធីសិល្បវិទ្យា កជាទ័ពក្បត់ផែនដី :

អ្នកអង្គម្ចាស់

បុត្រាបុត្រីដែលមានព្រះអង្គម្ចាស់ជាបិតា ឬបុត្រាបុត្រីដែលកើតអំពីអ្នកអង្គម្ចាស់រួមគ្នាជាមាតាបិតា (ពាក្យធម្មតាដែលប្រើជាប្រក្រតីថា ម្ចាស់)។

អ្នកអង្គម្ចាស់ នាម

[នាក់-អង់-ម្ចាស់] neakangmchas≈

បុត្រាបុត្រីដែលមានព្រះអង្គម្ចាស់ជាបិតា ឬបុត្រាបុត្រីដែលកើតអំពីអ្នកអង្គម្ចាស់រួមគ្នាជាមាតាបិតា (ពាក្យធម្មតាដែលប្រើជាប្រក្រតីថា ម្ចាស់)។

អ្វី សព្វនាម ១)

[អ្វី] avey

ដូចម្ដេច? (ព.សា.) អី) :

អ្វី សព្វនាម ២)

[អ្វី] avey

នីមួយ, ណាមួយ, តិចតួច :

អ្វី សព្វនាម

[កា-អ្វី-អ្វី] avey

ការនីមួយៗ។

អ្វីមួយ

ដែលមិនទៀងមិនប្រាកដថាវត្ថុណាមួយពិតប្រាកដ។

អ្វីមួយ ឈ.

[អ្វី-មួយ] aveimuoy

ដែលមិនទៀងមិនប្រាកដថាវត្ថុណាមួយពិតប្រាកដ។

អ្ហ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ] ah≈

(ព.សា.) អ! ឬ អ៎! :

អ្ហា! ឧទានសព្ទ

[អ្ហា] aha≈

(ព.សា.) អា! ឬ អា៎ :

អ្ហាះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហាះ] ahaah≈

(ព.សា.) ពាក្យឆ្លើយគ្នាឬឆ្លើយហើយសួរត្រឡប់ទៅវិញដោយមានសង្ស័យ :

អ្ហាៈ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហាៈ] ahaak≈

(ព.សា.) នែៈ! ឬ នែ៏ៈ! ពាក្យលាន់មាត់បន្ទោសឬស្ទាក់សម្ដីស្ទាក់ដំណើរ, បន្ទច់, បង្អាក់ ជាដើម :

អ្ហា៎! ឧទានសព្ទ

[អ្ហា] aha≈

(ម.ព. អ្ហា!)។

អ្ហា៎ះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហាះ] ahaah≈

(ម.ព. អ្ហាះ!)។

អ្ហឹៈ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហឹៈ] ahoeak≈

សូរឮដោយត្អើកជាដើម :

អ្ហឺ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហឺ] aheu≈

(ព.សា.) ណា៎! ឬ ណា៎ៈ!, ហ្ន៎ៈ! ពាក្យសម្រាប់បញ្ជាក់ឬបន្ថែមលើសេចក្ដីមុនឱ្យប្រាកដ :

អ្ហុះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហុះ] ahoah≈

ដូចគ្នានឹង អុះ! ដែរ តាមសូរសំឡេងដែលគេលាន់មាត់។

អ្ហូ!

(ព.សា.) អូៈ! ឬ អូ៎ៈ! សូរលាន់មាត់ដោយការបាត់ឆ្ងល់, ដោយយល់សេចក្ដីជាក់ជាដើម :

អ្ហូ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហូ] ahou≈

(ព.សា.) អូៈ! ឬ អូ៎ៈ! សូរលាន់មាត់ដោយការបាត់ឆ្ងល់, ដោយយល់សេចក្ដីជាក់ជាដើម :

អ្ហូះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហូះ] ahouah≈

(ព.សា.) អូះ! ឬ អូ៎ះ! សូរលាន់មាត់ដោយប្រកែកមិនព្រម ឬដោយស្ងើចជាដើម :

អ្ហូ៎! ឧទានសព្ទ

[អ្ហូ] ahou≈

(ម.ព. អ្ហូ!)។

អ្ហូ៎ះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហូះ] ahouah≈

(ម.ព. អ្ហូះ!)។

អ្ហែង

ឯង។ ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អា ថា អាអ្ហែង គឺអាឯង :

អ្ហែង សព្វនាម

[អ្ហែង] ahaeng

ឯង។ ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អា ថា អាអ្ហែង គឺអាឯង :

អ្ហោ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហោ] ahao≈

(ព.សា.) ឱ! ឬអោ៎! :

អ្ហោះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហោះ] ahaoah≈

(ព.សា.) ឱះ! ឬ អោ៎ះ! ពាក្យលាន់មាត់ដោយភ័យខ្លាចបែករបស់ស្រួយឬខ្លាចខូចអ្វីៗជាដើម :

អ្ហោ៎! ឧទានសព្ទ

[អ្ហោ] ahao≈

(ម.ព. អ្ហោ!)។

អ្ហោ៎ះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហោះ] ahaoah≈

(ម.ព. អ្ហោះ!)។

អ្ហះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហះ] ahah≈

(ព.សា.) ពាក្យឆ្លើយឬសួរតន្ថើន, បន្ថែម ដោយមានសេចក្ដីសង្ស័យជាដើម :

អ្ហ៊ឹះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ឹះ] aahoeeah≈

សូរឮដោយលាន់មាត់ខំប្រឹងលើកអ្វីធ្ងន់ឬប្រឹងក្រោកជាដើម :

អ្ហ៊ឺ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ឺ] aaheu≈

សូរឮវែងដោយលាន់មាត់ថ្ងូរជាដើម :

អ្ហ៊‌ឺ៎ះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊‌ឺ៎ះ] aah‌eueah≈

សូរឮដោយសាន់មាត់ថ្ងូរខ្ពស់ៗបង្អូសៗជាដើម :

អ្ហ៊ុះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ុះ] aahueah≈

សូរឮដោយលាន់មាត់ថ្ងូររអ៊ុះរទូៗជាដើម :

អ្ហ៊ែៈ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ែៈ] aaheeak≈

សូរលាន់មាត់បន្ទច់, បន្ទោស, ឃាត់ (នែៈ) :

អ្ហ៊ះ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ះ] aaheah≈

(ម.ព អ្ហ៊ៈ!)។

អ្ហ៊ៈ! ឧទានសព្ទ

[អ្ហ៊ៈ] aaheak≈

និយាយសួរឬឆ្លើយដោយការណ៍ឆ្ងល់ជាដើម :

អ្ហ៎! ឧទានសព្ទ