ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

កល់កែ នាម

[កល់-កែ] kalkae

(ម.ព. កូវកែ)។

កល្ប នាម

[កាល់] kolbor

(ម.ព. កប្ប)។

កល្ប គុណនាម

[អស់-កាល់] kolbor

ដែលយូរអង្វែង។

កល្បសព្ទ

ពាក្យដែលមានសូរដូចគ្នា ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យផ្សេងគ្នា ដូចជា ក (ក មនុស្ស សត្វ) ; ក (សាង, សង់) ; កល (ល្បិច) ; កល់ (ដាក់ទ្រពីក្រោម ...) ; ខារ (ក្លិនឬរសខារ) ; ខារ (ខារឈើហុប) ; ខិត (កកិលចូល ...) ; ខិត (សូត្រមួយខិត) ; គ (ដើមគ) ; គ (មនុស្សគ) ; មៀន (ដើមមៀន) ; មៀន (មៀនកាំបិ

កល្បសព្ទ នាម

[កាល់-ប៉ៈ-សាប់] kolbosoptor

ពាក្យដែលមានសូរដូចគ្នា ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យផ្សេងគ្នា ដូចជា ក (ក មនុស្ស សត្វ) ; ក (សាង, សង់) ; កល (ល្បិច) ; កល់ (ដាក់ទ្រពីក្រោម ...) ; ខារ (ក្លិនឬរសខារ) ; ខារ (ខារឈើហុប) ; ខិត (កកិលចូល ...) ; ខិត (សូត្រមួយខិត) ; គ (ដើមគ) ; គ (មនុស្សគ) ; មៀន (ដើមមៀន) ; មៀន (មៀនកាំបិ

កល្បាវសាន

អវសាននៃកប្ប, ពេលចុងក្រោយ ទីបំផុតនៃជីវិត។

កល្បាវសាន នាម

[កាល់-ប៉ា-វៈ-សាន] kalbaveaksan

អវសាននៃកប្ប, ពេលចុងក្រោយ ទីបំផុតនៃជីវិត។

កល្យាណ

មិត្តល្អ, មិត្តត្រឹមត្រូវដែលបុគ្គលគួរសេពគប់ គួររាប់រកយកជាគ្នា។

កល្យាណ គុណនាម

[កល់-យ៉ាន] kolyan

ល្អ, ដែលមានលំអ។

កល្យាណ នាម

[កល់-យ៉ា-ណៈ-កាំ] kolyan

អំពើល្អ, កុសលកម្ម។

កល្យាណ នាម

[កល់-យ៉ា-ណៈ-កា-រិ-នី] kolyan

(ម.ព. កល្យាណការី)។

កល្យាណ នាម

[កល់-យ៉ា-ណៈ-កា-រ៉ី] kolyan

ជនអ្នកធ្វើអំពើល្អ, អ្នកធ្វើការកុសល។

កល្យាណ នាម

[កល់-យ៉ា-ណៈ-មិត] kolyan

មិត្តល្អ, មិត្តត្រឹមត្រូវដែលបុគ្គលគួរសេពគប់ គួររាប់រកយកជាគ្នា។

កល្យាណី នាម

[កល់-យ៉ា-ណី] kalyanei

ស្ត្រីមានលំអ, នាងល្អ :

កវី

អ្នកប្រាជ្ញដែលចេះតែងឆន្ទ, កាព្យឃ្លោង (អ្នកប្រាជ្ញខាងសម្ដី)។

កវី នាម

[កៈ-វ៉ី] kakvei

អ្នកប្រាជ្ញដែលចេះតែងឆន្ទ, កាព្យឃ្លោង (អ្នកប្រាជ្ញខាងសម្ដី)។

កវីនិពន្ធ

កវីជាអ្នកនិពន្ធ, អ្នកនិពន្ធខាងកាព្យឃ្លោង។

កវីនិពន្ធ នាម

[កៈ-វ៉ី-និ-ពន់] koveyniponth

កវីជាអ្នកនិពន្ធ, អ្នកនិពន្ធខាងកាព្យឃ្លោង។

កវីនិពន្ធន៍ នាម

[កៈ-វ៉ី-និ-ពន់] kaveyniponth

ការរៀបរៀង, ការចងក្រង, ការតែងឆន្ទរបស់កវី។

កសាង

នាំមនុស្សទៅអប់រំកែប្រែ ឬនាំយកទៅសម្លាប់ (ប្រើក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ)។

កសាង កិរិយាសព្ទ

[ក-សាង] kosang

ធ្វើ, សង់, បង្កើតឡើង, ស្ថាបនា :

កសាង កិរិយាសព្ទ

[ក-សាង] kosang

នាំមនុស្សទៅអប់រំកែប្រែ ឬនាំយកទៅសម្លាប់ (ប្រើក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ)។

កសាងខ្លួន កិរិយាសព្ទ

[ក-សាង-ខ្លួន] kasangkhluon

កែលម្អអាកប្បកិរិយារបស់ខ្លួន :

កសិកម្ម

ការដាំដុះឬការចិញ្ចឹមសត្វដែលប្រើទុននិងបច្ចេកទេសខ្ពស់ ហើយទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ] kasekam

ការដាំដុះនិងការចិញ្ចឹមសត្វ។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-គោ-ច] kasekam

ការដាំដុះនិងការចិញ្ចឹមសត្វដោយការផ្លាស់ប្ដូរទីកន្លែងទៅតាមលក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រ (ទឹក ដី ស្មៅ រដូវ ...)។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-ចៈ-ឡាត់] kasekam

(ម.ព. កសិកម្មគោចរ)។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-ចិញ-ចឹម-ពោះ] kasekam

កសិកម្មសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងក្នុងគ្រួសារដើម្បីការរស់រានមានជីវិតដោយមិនសំដៅទៅលើការលក់ដូរឬធ្វើពាណិជ្ជកម្មទេ :

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-តាម-កិច-សន់-យ៉ា] kasekam

ផលិតកម្មកសិកម្មផ្អែកលើកិច្ចសន្យារវាងអ្នកផលិតនិងអ្នកទិញកសិផល ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាទៅលើបរិមាណផ្គត់ផ្គង់ គុណភាពកសិផល ថ្លៃកសិផល ពេលវេលា ទិញ លក់ ការផ្ដល់បច្ចេកទេស ពូជ ជី ដើមទុន ជាដើម។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-បៃ-តង] kasekam

ផលិតកម្មកសិកម្មដែលប្រើបច្ចេកវិទ្យាមិនបង្កការខូចខាតដល់បរិស្ថាននិងជីវិតមនុស្សសត្វ។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-ប្រ-ពៃ-នី] kasekam

កសិកម្មដែលប្រតិបត្តិការដាំដុះនិងការចិញ្ចឹមសត្វបន្តពីជំនាន់មុនដូចជា របៀបប្រើប្រាស់ពូជ របៀបដាំដុះ ការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្ម (គោ ក្របី) ... ហើយជាទូទៅ ទទួលផលតាមលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-ព្រៃ-ដុត] kasekam

ការដាំដុះរបស់សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចនៅតំបន់ព្រៃស្បាតដោយការកាប់ព្រៃហើយដុតនិងដាំដំណាំជាចម្ការវិលជុំ :

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-យៈ-ថា-ផល់] kasekam

ការដាំដុះឬការចិញ្ចឹមសត្វដែលប្រើទុននិងពលកម្មតិច ហើយទទួលបានផលតាមលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ។

កសិកម្ម នាម

[កៈ-សិ-កាំ-អៈ-តិ-ផល់] kasekam

ការដាំដុះឬការចិញ្ចឹមសត្វដែលប្រើទុននិងបច្ចេកទេសខ្ពស់ ហើយទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់។

កសិករ គុ., ន.

[កៈ-សិ-ក] kasekor

អ្នកធ្វើកសិកម្ម។

កសិការ គុ., ន.

[កៈ-សិ-កា] kosekar

(ម.ព. កសិករ)។

កសិដ្ឋាន

ទីដី រួមទាំងផ្ទះនិងអគារ សម្រាប់បម្រើការដាំដុះ ឬការចិញ្ចឹមសត្វ :

កសិដ្ឋាន នាម

[កៈ-សិ-ឋាន] ឬ [កៈ-សិត-ឋាន] kaksethan

ទីដី រួមទាំងផ្ទះនិងអគារ សម្រាប់បម្រើការដាំដុះ ឬការចិញ្ចឹមសត្វ :

កសិណ

គូឬស្រះធំវែងដែលគេជីកជុំវិញកំពែងបន្ទាយឬប្រាសាទ។

កសិណ គុណនាម

[កៈ-សិន] kasen

ទាំងអស់។

កសិណ នាម

[កៈ-សិន] kasen

ប្រភេទនៃសមថកម្មដ្ឋាន ដែលកំណត់យកព័ណ៌សម្បុរជាអារម្មណ៍ ជាគ្រឿងដឹកមកកាន់ចិត្ត។

កសិណ នាម

[កៈ-សិន] kasen

រូបតាងជាសំអាង :

កសិណ នាម

[កៈ-សិន] kasen

គូឬស្រះធំវែងដែលគេជីកជុំវិញកំពែងបន្ទាយឬប្រាសាទ។

កសិណុបករណ៍ នាម

[កៈ-សិ-ណុ-បៈ-ក] kaksenobakka

វត្ថុ ឧបករណ៍ ដែលជាកសិណ បន្ទាល់ ឬភស្ដុតាង។

កសិធុរកិច្ច

ធុរកិច្ចខ្នាតធំដែលបម្រើឱ្យវិស័យកសិកម្ម រួមបញ្ចូលទាំងផលិតកម្ម ការកែច្នៃ ការវេចខ្ចប់ ការចែកចាយផលិតផលកសិកម្ម ការផលិតគ្រឿងយន្តកសិកម្ម ឧបករណ៍ គ្រឿងបរិក្ខារ សម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ និងផលិតកម្មកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា។

កសិធុរកិច្ច នាម

[កៈ-សិ-ធុ-រៈ-កិច] kaksethureakkech

ធុរកិច្ចខ្នាតធំដែលបម្រើឱ្យវិស័យកសិកម្ម រួមបញ្ចូលទាំងផលិតកម្ម ការកែច្នៃ ការវេចខ្ចប់ ការចែកចាយផលិតផលកសិកម្ម ការផលិតគ្រឿងយន្តកសិកម្ម ឧបករណ៍ គ្រឿងបរិក្ខារ សម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ និងផលិតកម្មកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា។

កសិបសុកម្ម

ការដាំដុះនិងការចិញ្ចឹមសត្វជាហ្វូងនៅតាមវាលស្មៅធម្មជាតិតាមបែបកសិកម្មចិញ្ចឹមពោះ។

កសិបសុកម្ម នាម

[កៈ-សិ-ប៉ៈ-សុ-កាំ] kaksebaksokaam

ការដាំដុះនិងការចិញ្ចឹមសត្វជាហ្វូងនៅតាមវាលស្មៅធម្មជាតិតាមបែបកសិកម្មចិញ្ចឹមពោះ។

កសិផល

ផលដែលកើតចេញពីការងារកសិកម្ម :

កសិផល នាម

[កៈ-សិ-ផល់] kaksephlo

ផលដែលកើតចេញពីការងារកសិកម្ម :

កសិពាណិជ្ជកម្ម នាម

[កៈ-សិ-ពា-និច-ជៈ-កាំ] kaksepeanichcheakkaam

សកម្មភាពប្រតិបត្តិការមុខរបរដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យកសិកម្ម :

កសិម្ហូបអាហារ

សាខានៃផលិតកម្មឧស្សាហកម្មដែលមានមូលដ្ឋានលើការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្ម រុក្ខជាតិ សត្វ ផលិតផលនេសាទនិងវារីវប្បកម្ម ដើម្បីផលិតចំណីអាហារសម្រាប់មនុស្សនិងសត្វ :

កសិម្ហូបអាហារ នាម

[កៈ-សិ-ម្ហូប-អា-ហា] kaksemhoubaaha

សាខានៃផលិតកម្មឧស្សាហកម្មដែលមានមូលដ្ឋានលើការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្ម រុក្ខជាតិ សត្វ ផលិតផលនេសាទនិងវារីវប្បកម្ម ដើម្បីផលិតចំណីអាហារសម្រាប់មនុស្សនិងសត្វ :

កសិអាកាសធាតុវិទ្យា នាម

[កៈ-សិ-អា-កា-សៈ-ធាត-វិត-ទ្យា] kakseaakasaktheatvittyea

ផ្នែកមួយនៃអាកាសធាតុវិទ្យា ដែលសិក្សាអំពីអាកាសធាតុតាមរយៈផលិតកម្មកសិកម្ម។

កសិឧតុភូតវិទ្យា

ការសិក្សាអំពីអាកាសធាតុនិងការប្រើព័ត៌មានអំពីអាកាសធាតុសម្រាប់បង្កើនផលិតផលកសិកម្ម។

កសិឧតុភូតវិទ្យា នាម

[កៈ-សិ-អ៊ុ-តុ-ភូត-វិត-ទ្យា] kakseautophutvittyea

ការសិក្សាអំពីអាកាសធាតុនិងការប្រើព័ត៌មានអំពីអាកាសធាតុសម្រាប់បង្កើនផលិតផលកសិកម្ម។

កសិឧស្សាហកម្ម

សំណុំនៃសហគ្រាសឧស្សាហកម្មដែលផ្ដល់នូវឧបករណ៍និងសម្ភារៈកសិកម្ម (ជី ថ្នាំពុលកសិកម្ម គ្រឿងចក្រ) និងសហគ្រាសឧស្សាហកម្មដែលកែច្នៃ វេចខ្ចប់និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យកសិផល (ឧស្សាហកម្មកសិចំណីអាហារ)។

កសិឧស្សាហកម្ម នាម

[កៈ-សិ-អ៊ុស-សា-ហៈ-កាំ] kakseaussahakkaam

សំណុំនៃសហគ្រាសឧស្សាហកម្មដែលផ្ដល់នូវឧបករណ៍និងសម្ភារៈកសិកម្ម (ជី ថ្នាំពុលកសិកម្ម គ្រឿងចក្រ) និងសហគ្រាសឧស្សាហកម្មដែលកែច្នៃ វេចខ្ចប់និងបង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យកសិផល (ឧស្សាហកម្មកសិចំណីអាហារ)។

កស្បូន

ជាលិកាសាច់ដុំកងដែលជាកន្លែងជួបគ្នារវាងស្បូននិងផ្លូវយោនី :

កស្បូន នាម

[ក-ស្បូន] kasboun

ជាលិកាសាច់ដុំកងដែលជាកន្លែងជួបគ្នារវាងស្បូននិងផ្លូវយោនី :

កស្យាជីវកម្ម

អាជីវកម្មខាងការភ្ជួររាស់, ការងារចិញ្ចឹមជីវិតដោយរបរស្រែចម្ការ។

កស្យាជីវកម្ម នាម

[កាស់-ស្យ៉ា-ជី-វៈ-កាំ] kasyachivkamm

អាជីវកម្មខាងការភ្ជួររាស់, ការងារចិញ្ចឹមជីវិតដោយរបរស្រែចម្ការ។

កហាបណៈ នាម

[កៈ-ហា-ប៉ៈ-ណៈ] kohabonak

ប្រាក់ទម្ងន់ ៤បាទ។

កឡោបិ៍

ចង្អេរអុំខ្នាតតូច ស្រដៀងនឹងច្រែងខ្នាតធំ។ និយាយក្លាយមកជា ក្រឡោ ក៏មាន, គួរនិយាយថា កឡោបិ៍ វិញ, ចាស់ៗ ពីដើមក៏ហៅ កឡោបិ៍ ដែរ គ្រាន់តែសរសេរភ្លាត់ថា កឡោ ប៉ុណ្ណោះឯង :

កឡោបិ៍ នាម

[កៈ-ឡោ] kalaobe

ចង្អេរអុំខ្នាតតូច ស្រដៀងនឹងច្រែងខ្នាតធំ។ និយាយក្លាយមកជា ក្រឡោ ក៏មាន, គួរនិយាយថា កឡោបិ៍ វិញ, ចាស់ៗ ពីដើមក៏ហៅ កឡោបិ៍ ដែរ គ្រាន់តែសរសេរភ្លាត់ថា កឡោ ប៉ុណ្ណោះឯង :

កា កិរិយាសព្ទ ១)

[កា] ka

សរសេរអាសយដ្ឋាន គឺសរសេរចុះឈ្មោះលំនៅអ្នកដែលនឹងទទួលសំបុត្រ នៅស្រោមសំបុត្រដែលនឹងផ្ញើទៅ :

កា កិរិយាសព្ទ ២)

[កា] ka

សរសេរថែមសេចក្ដីផ្សេងៗលើខ្នងសំបុត្រជាសញ្ញា :

កា នាម

[កា] ka

បំពង់សម្រាប់ដាក់ទឹក ធ្វើដោយលោហធាតុផ្សេងៗ ឬដោយដីលាយព័ណ៌ :

កាក នាម ១)

[កាក] kak

អ្វីៗដែលសោះ; ដែលអស់រសជាតិដោយច្របាច់ ឬដោយទំពា, ដោយស្ងោរជាដើម :

កាក នាម ២)

[កាក] kak

សម្លដែលស្រង់យកតែសាច់និងបន្លែមកឬដួសយកតែទឹកចេញក៏ហៅថា កាក ដែរ :

កាក នាម

[កាក-មៈ-នុស] kak

មនុស្សដែលប្រើធ្វើការអ្វីមិនកើត ...។

កាក នាម

[កាក-សំ-បុត] kak

សំបុត្រដែលគេលែងត្រូវការ។

កាកគតិ

ឈ្មោះបទកាព្យពាក្យ ៤(បទដំណើរក្អែកលោត) :

កាកគតិ នាម

[កាក-គៈ-តិ] kakakote

ឈ្មោះបទកាព្យពាក្យ ៤(បទដំណើរក្អែកលោត) :

កាកណិក

ឈ្មោះប្រាក់បុរាណដែលគេប្រើក្នុងមជ្ឈិមប្រទេស។

កាកណិក នាម

[កា-កៈ-ណិក] kakanek

ឈ្មោះប្រាក់បុរាណដែលគេប្រើក្នុងមជ្ឈិមប្រទេស។

កាកនាសូរ

ឈ្មោះក្អែក ១មានក្បាលជាយក្ស (មានក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។

កាកនាសូរ នាម

[កា-កៈ-ណា-សូ] kakneasour

ឈ្មោះក្អែក ១មានក្បាលជាយក្ស (មានក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។

កាកបាទ

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តម្យ៉ាងមានសណ្ឋានដូចជើងក្អែកសម្រាប់ប្រើជៀតអក្សរដែលសរសេរខុសហើយសរសេរជៀតពីលើ ឬពីក្រោមត្រូវការជើងក្អែកនេះ (+)។

កាកបាទ នាម

[កា-កៈ-បាត] kakabat

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តម្យ៉ាងមានសណ្ឋានដូចជើងក្អែកសម្រាប់ប្រើជៀតអក្សរដែលសរសេរខុសហើយសរសេរជៀតពីលើ ឬពីក្រោមត្រូវការជើងក្អែកនេះ (+)។

កាកបាទក្រហម

បណ្ដាញអន្តរជាតិធ្វើការងារមនុស្សធម៌សម្រាប់ផ្ដល់ជំនួយដល់ជនរងគ្រោះដោយសារគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ សង្គ្រាម និងវិបត្តិខាងសុខភាព :

កាកបាទក្រហម នាម

[កា-កៈ-បាត-ក្រ-ហម] kakakbatkrohmo

បណ្ដាញអន្តរជាតិធ្វើការងារមនុស្សធម៌សម្រាប់ផ្ដល់ជំនួយដល់ជនរងគ្រោះដោយសារគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ សង្គ្រាម និងវិបត្តិខាងសុខភាព :

កាកសំណល់

(សំនួន.) ដែលឥតបានការ ដែលគ្មានតម្លៃ :

កាកសំណល់ គុ., ន. ១)

[កាក-សំ-ណល់] kaksamnol

ដែលនៅសល់ចុងក្រោយពីការប្រើប្រាស់, វត្ថដែលសល់ពីការប្រើប្រាស់ :

កាកសំណល់ គុណនាម ២)

[កាក-សំ-ណល់] kaksamnol

(សំនួន.) ដែលឥតបានការ ដែលគ្មានតម្លៃ :