ស្លឹករឹត
ខ្មែរ Log in Create account

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

ការី

(គណិត.) និមិត្តសញ្ញាប្រើសម្រាប់ប្រមាណវិធីណាមួយ :

ការី នាម

[កា-រី] kari

ឈ្មោះគ្រឿងសម្ល ១យ៉ាង មកពីស្រុកក្លិង្គ; សម្លដែលស្លដាក់គ្រឿងនោះ ក៏ហៅ សម្លការី ដែរ។

ការី នាម

[កា-រ៉ី] kari

អ្នកធ្វើ, អ្នកធ្វើការងារ។

ការី នាម

[កា-រ៉ី] kari

(គណិត.) និមិត្តសញ្ញាប្រើសម្រាប់ប្រមាណវិធីណាមួយ :

ការុង

ប្រដាប់សម្រាប់ច្រកអ្វីៗ ពួកស្បោង, បាវ, ប៉ូវតេ ត្បាញដោយស្លឹកជ្រៃ ឬដោយចចូតជាដើម មានបាតសំប៉ែត មានរាងជ្រៅ :

ការុង នាម

[កា-រ៉ុង] karung

ប្រដាប់សម្រាប់ច្រកអ្វីៗ ពួកស្បោង, បាវ, ប៉ូវតេ ត្បាញដោយស្លឹកជ្រៃ ឬដោយចចូតជាដើម មានបាតសំប៉ែត មានរាងជ្រៅ :

ការុញ្ញចិត្ត

ចិត្តប្រកបដោយករុណា, ចិត្តដែលមានសេចក្ដីអាណិតអាសូរ។

ការុញ្ញចិត្ត នាម

[កា-រ៉ុញ-ញ៉ៈ-ចិត] karunhchet

ចិត្តប្រកបដោយករុណា, ចិត្តដែលមានសេចក្ដីអាណិតអាសូរ។

ការុញ្ញភាព

ភាពនៃចិត្តដែលមានករុណា, សេចក្ដីអាណិតអាសូរ។

ការុញ្ញភាព នាម

[កា-រ៉ុញ-ញ៉ៈ-ភាប] karunhpheap

ភាពនៃចិត្តដែលមានករុណា, សេចក្ដីអាណិតអាសូរ។

ការុញ្ញហេតុ

អំណាចនៃស្ថានភាព ឬស្នាដៃនិពន្ធ ឬស្នាដៃសិល្បៈ ឬក៏វោហារសាស្ត្រ ដែលជំរុញឱ្យមនុស្សមានភាពទុក្ខព្រួយនិងអាណិតអាសូរ។

ការុញ្ញហេតុ នាម

[កា-រ៉ុញ-ញ៉ៈ-ហែត] karonhnhakhaet≈

អំណាចនៃស្ថានភាព ឬស្នាដៃនិពន្ធ ឬស្នាដៃសិល្បៈ ឬក៏វោហារសាស្ត្រ ដែលជំរុញឱ្យមនុស្សមានភាពទុក្ខព្រួយនិងអាណិតអាសូរ។

ការុណិក គុ., ន.

[កា-រ៉ុ-ណិ-កៈ] ឬ [កា-រ៉ុ-ណិក] karunek

អ្នកមានករុណាឬដែលមានករុណា។

ការ៉ាតេដូ

កីឡាប្រយុទ្ធជប៉ុនមួយបែប ដែលគូប្រយុទ្ធទាំងពីរវាយគ្នាដោយប្រើដៃនិងជើង។ គេច្រើនហៅកាត់ថា ការ៉ាតេ :

ការ៉ាតេដូ នាម

[កា-រ៉ា-តេ-ដូ] karatedou≈

កីឡាប្រយុទ្ធជប៉ុនមួយបែប ដែលគូប្រយុទ្ធទាំងពីរវាយគ្នាដោយប្រើដៃនិងជើង។ គេច្រើនហៅកាត់ថា ការ៉ាតេ :

ការ៉ាស់ នាម

[កា-រ៉ាស់] karas≈

យានដ្ឋាន, កន្លែងដាក់យាន, កន្លែងសំចតយាន :

ការ៉ាស់ នាម

[កា-រ៉ាស់-សាំង] karassaamng≈

(ម.ព. ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ)។

ការ៉ុត

បន្លែប្រភេទមើម ភាគច្រើនមានពណ៌លឿងទុំទាំងសំបកក្រៅនិងសាច់ក្នុង :

ការ៉ុត នាម

[កា-រ៉ុត] karot≈

បន្លែប្រភេទមើម ភាគច្រើនមានពណ៌លឿងទុំទាំងសំបកក្រៅនិងសាច់ក្នុង :

ការ៉ូ នាម

[កា-រ៉ូ] karou≈

(ម.ព. ឥដ្ឋការ៉ូ)។

ការ៉ូឡា

ប្រភេទការ៉ូម្យ៉ាងដែលមានសណ្ឋានក្រាស់ជាងការ៉ូធម្មតា ប្រើសម្រាប់ក្រាលតាមដងផ្លូវ, សួនច្បារ, ធ្លាមុខផ្ទះ ឬតាមទីសាធារណៈ :

ការ៉ូឡា នាម

[កា-រ៉ូ-ឡា] karoula≈

ប្រភេទការ៉ូម្យ៉ាងដែលមានសណ្ឋានក្រាស់ជាងការ៉ូធម្មតា ប្រើសម្រាប់ក្រាលតាមដងផ្លូវ, សួនច្បារ, ធ្លាមុខផ្ទះ ឬតាមទីសាធារណៈ :

ការ៉េ

ចតុកោណកែងស្មើ, ចតុកោណកែងដែលជ្រុងទាំងបួនមានប្រវែងស្មើគ្នា។

ការ៉េ នាម

[កា-រ៉េ] kare

ចតុកោណកែងស្មើ, ចតុកោណកែងដែលជ្រុងទាំងបួនមានប្រវែងស្មើគ្នា។

ការ៉េម

ឈ្មោះបង្អែមកកមួយប្រភេទ ផ្សំពីផលិតផលទឹកដោះគោ (ទឹកដោះគោ ក្រែម…) ខ្ទិះដូង លាយច្របល់ជាមួយផ្លែឈើនិងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត :

ការ៉េម នាម

[កា-រ៉េម] karem≈

ឈ្មោះបង្អែមកកមួយប្រភេទ ផ្សំពីផលិតផលទឹកដោះគោ (ទឹកដោះគោ ក្រែម…) ខ្ទិះដូង លាយច្របល់ជាមួយផ្លែឈើនិងគ្រឿងផ្សំដទៃទៀត :

ការ៍ទូស

ឡត សំបកស្ពាន់ ជាទីផ្ទុករំសេវរបស់គ្រាប់កាំភ្លើង :

ការ៍ទូស នាម

[កា-ទូស] katus≈

ឡត សំបកស្ពាន់ ជាទីផ្ទុករំសេវរបស់គ្រាប់កាំភ្លើង :

ការ្យ

ផលទាំងឡាយដែលកើតមកពីស្នាដៃជាងឬស្នាដៃសិល្បករ។

ការ្យ នាម

[កា-រ្យៈ] karyeak≈

ផលទាំងឡាយដែលកើតមកពីស្នាដៃជាងឬស្នាដៃសិល្បករ។

កាល នាម

[កាល] kal

គ្រា, ពេល, សម័យ :

កាល គុណកិរិយា

[កាល-ពី-ដើម] kal

រយៈពេលមួយយូរណាស់មកហើយនៅក្នុងអតីតកាល, កាលពីមុន :

កាល នាម

[កា-ឡៈ-វិ-ប័ត] ឬ [កាល-វិ-ប័ត] kal

ការប្រែប្រួលនៃកាល, ការខូចវេលា, ដំណើរខុសកាល។

កាល នាម

[កា-ឡៈ-សំ-ប័ត] ឬ [កាល-សំ-ប័ត] kal

ការសមប្រកបដោយកាល, ការត្រូវទំនងតាមវេលា, ដំណើរដែលត្រូវតាមកាលសម័យ។

កាល នាម

[កា-ឡា-នុ-កាល] kal

កាលតាមលំដាប់កាល, មួយដងមួយកាល។

កាល នាម

[កាល] kal

មច្ចុ, មច្ចុរាជ, សេចក្ដីស្លាប់ :

កាលកំណត់

ពេលវេលាមួយដែលកិច្ចការត្រូវបំពេញរួចរាល់នៅមុនឬនៅត្រឹមពេលនោះ។

កាលកំណត់ នាម

[កាល-កំ-ណត់] kalkamnta≈

ពេលវេលាមួយដែលកិច្ចការត្រូវបំពេញរួចរាល់នៅមុនឬនៅត្រឹមពេលនោះ។

កាលដែល ឈ.

[កាល-ដែល] kaldael

ពេលដែល, គ្រាដែល, ខណៈដែល :

កាលបរិច្ឆេទ នាម

[កា-ឡៈ-ប៉ៈ-រ៉ិច-ឆែត] ឬ [កាល-ប៉ៈ-រ៉ិច-ឆែត] kalbarichhet

ការកំណត់ពេល, ការកម្រិតនៃថ្ងៃខែឆ្នាំ។

កាលប្រវត្តិ នាម

[កា-ឡៈ-ប្រ-វ័ត] ឬ [កាល-ប្រ-វ័ត] kalakbrovt]arue[kalbrovta≈

កំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រតាមលំដាប់ពេលវេលា :

កាលប្រវត្តិវិទ្យា នាម

[កា-ឡៈ-ប្រ-វ័ត-វិត-ទ្យា] ឬ [កាល-ប្រ-វ័ត-វិត-ទ្យា] kalakbrovtavittyea]rue[kalbrovtavittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីកាលប្រវត្តិ។

កាលវសាន នាម

[កា-ឡៈ-វៈ-សាន] kalakveaksan≈

កាលកំណត់ចុងក្រោយនៃសុពលភាព :

កាលវិទ្យា

ការសិក្សាអំពីលំដាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ :

កាលវិទ្យា នាម

[កា-ឡៈ-វិត-ទ្យា] ឬ [កាល-វិត-ទ្យា] kalakvittyea]rue[kalvittyea≈

ការសិក្សាអំពីលំដាប់នៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ :

កាលវិភាគ

ការចែកកាល, ការបែងចែកវេលាដើម្បីធ្វើការងារឱ្យបានស្រួល, ការចែកមុខការទៅតាមកាលវេលា។

កាលវិភាគ នាម

[កា-ឡៈ-វិ-ភាក] ឬ [កាល-វិ-ភាក] kalvipheak

ការចែកកាល, ការបែងចែកវេលាដើម្បីធ្វើការងារឱ្យបានស្រួល, ការចែកមុខការទៅតាមកាលវេលា។

កាលសម័យ

ដំណាក់កាលនៃប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់ពីមនុស្សចេះប្រើអក្សរនិងរក្សាទុកឯកសារសរសេរ :

កាលសម័យ នាម

[កាល-សៈ-ម៉ៃ] kalsakmai≈

រយៈពេលមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រដែលវែងជាងសម័យ :

កាលសម័យ នាម

[កាល-សៈ-ម៉ៃ-បុ-រេ-ប្រ-វ័ត] kalsakmaiborebrovta≈

កាលសម័យដែលចាប់ផ្ដើមពីការកកើតមនុស្សលើផែនដីប្រហែល៥លានឆ្នាំមុននិងបញ្ចប់ដោយការបង្កើតអក្សរប្រហែលជាង ៥០០០ឆ្នាំកន្លងទៅ :

កាលសម័យ នាម

[កាល-សៈ-ម៉ៃ-ប្រ-វ័ត-តិ-សាស] kalsakmaibrovtatesas≈

ដំណាក់កាលនៃប្រវត្តិសាស្ត្រចាប់ពីមនុស្សចេះប្រើអក្សរនិងរក្សាទុកឯកសារសរសេរ :

កាលានុវត្តនិយម នាម

[កា-ឡា-នុ-វាត់-តៈ-និ-យំ] ឬ [កា-ឡា-នុ-វាត់-និ-យំ] kalanuveattakniyum]rue[kalanuveatniyum≈

(ម.ព. ឱកាសនិយម)។

កាលានុវត្តភាព នាម

[កា-ឡា-នុ-វាត់-តៈ-ភាប] kalanuveattakpheab≈

ភាពសមស្រប ភាពត្រូវតាមកាលៈទេសៈ ឱកាសល្អ។

កាលិក

របស់ដែលកើតឡើងតាមកាល, វត្ថុដែលប្រើប្រាស់បានតាមកាលវេលា។ កាលិកមាន ៤យ៉ាងគឺ យាវកាលិក, យាមកាលិក, សត្តាហកាលិក, យាវជីវិក។

កាលិក នាម

[កា-លិក] kalik

របស់ដែលកើតឡើងតាមកាល, វត្ថុដែលប្រើប្រាស់បានតាមកាលវេលា។ កាលិកមាន ៤យ៉ាងគឺ យាវកាលិក, យាមកាលិក, សត្តាហកាលិក, យាវជីវិក។

កាលិកបត្រ

សារព័ត៌មាន, ទស្សនាវដ្ដី ឬសៀវភៅដែលផ្សាយចេញតាមកំណត់កាលទៀងទាត់។

កាលិកបត្រ នាម

[កា-លិ-កៈ-បាត់] kalikbot

សារព័ត៌មាន, ទស្សនាវដ្ដី ឬសៀវភៅដែលផ្សាយចេញតាមកំណត់កាលទៀងទាត់។

កាលៈទេសៈ

ហេតុការណ៍ចម្លែក, ប្រវត្តិហេតុ, ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ, ការវិបរិតប្រែប្រួល"។

កាលៈទេសៈ នាម ១)

[កា-ឡៈ-ទេ-សៈ] kalastesak

កាលសម័យរបស់ស្រុកទេស; កាលនិងប្រទេស, លក្ខខណ្ឌនៃពេលវេលា ទីកន្លែងជាដើម ដែលអម ឬមានឥទ្ធិពលលើព្រឹត្តិការណ៍ ឬលក្ខខណ្ឌ :

កាលៈទេសៈ នាម ២)

[កា-ឡៈ-ទេ-សៈ] kalastesak

ហេតុការណ៍ចម្លែក, ប្រវត្តិហេតុ, ព្រឹត្តិការណ៍ផ្សេងៗ, ការវិបរិតប្រែប្រួល"។

កាល់

ខារខាំងមិនឱ្យច្រឡូកច្រឡំលាយគ្នា :

កាល់ កិរិយាសព្ទ

[កាល់] karl

ពានគ្នា; ពាក្យសម្រាប់និយាយចំពោះសត្វចង់គ្នា :

កាល់ កិរិយាសព្ទ

[កាល់] karl

តម្រឹម :

កាល់ កិរិយាសព្ទ

[កាល់] karl

ខារខាំងមិនឱ្យច្រឡូកច្រឡំលាយគ្នា :

កាវ

គ្រឿងប្រដាប់ពាក់ត្រចៀកធ្វើដោយមាស ឬប្រាក់ មានក្បាលកញ្ចុំ មានទងខ្វេរជាតម្ពក់។

កាវ កិរិយាសព្ទ

[កាវ] kav

ទាញយកមក, ទាញដោយត្វាង, ដោយប្រដាប់សម្រាប់កាវផ្សេងៗ :

កាវ នាម

[កាវ] kav

វត្ថុស្អិតធ្វើដោយស្បែកគោ, ស្បែកក្របីឬដោយជ័រស្អិតផ្សេងៗ សម្រាប់បិទឈើឬក្រដាស ជាដើម។

កាវ នាម

[កាវ] kav

គ្រឿងប្រដាប់ពាក់ត្រចៀកធ្វើដោយមាស ឬប្រាក់ មានក្បាលកញ្ចុំ មានទងខ្វេរជាតម្ពក់។

កាស

ទស្សនីយភាពប្រយុទ្ធមួយប្រភេទនៅបស្ចិមប្រទេស មានលក្ខណ :ជាការសម្ដែងបោកចំបាប់ :

កាស កិរិយាសព្ទ

[កាស] kas

បង្ខិតចូលឱ្យញឹក ឬបង្ខិតចេញឱ្យស្រឡះ, ឱ្យស្រដាស់ :

កាស នាម

[កាស] kas

រូបិយវត្ថុសម្រាប់ចាយ មានសណ្ឋានមូល ប្រហោងកណ្ដាល ៤ជ្រុង ធ្វើដោយស្ពាន់, ទង់ដែង, សាំង្កសី, មកពីស្រុកចិន ឬស្រុកអណ្ណាម; សព្វថ្ងៃក្នុងដែនកម្ពុជា លែងប្រើរូបិយវត្ថុនេះតាំងអំពីមានសេន។

កាស នាម

[កាស] kas

គជ់មនុស្ស, គជ់ដំរី។

កាស នាម

[កាស] kas

ឧបករណ៍ម្យ៉ាងដែលមានខ្សែឬឥតខ្សែ ស៊កក្នុងរន្ធត្រចៀកឬក្រសោបត្រចៀក ដើម្បីស្ដាប់សំឡេងពីគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកណាមួយ ដោយមិនឱ្យអ្នកដទៃទៀតស្ដាប់ឮ :

កាស នាម

[កាស] kas

ទស្សនីយភាពប្រយុទ្ធមួយប្រភេទនៅបស្ចិមប្រទេស មានលក្ខណ :ជាការសម្ដែងបោកចំបាប់ :

កាសអង្ករ

ប្រាក់បៀវត្សសម្រាប់ថ្លៃអង្កររបស់អ្នករាជការខ្មែរពីដើម ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុង ១ខែៗ បើកតាមចំនួនគ្រួសាររបស់ខ្លួន។

កាសអង្ករ នាម

[កាស-អង់-ក] kasongkor

ប្រាក់បៀវត្សសម្រាប់ថ្លៃអង្កររបស់អ្នករាជការខ្មែរពីដើម ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុង ១ខែៗ បើកតាមចំនួនគ្រួសាររបស់ខ្លួន។

កាសាវពស្ត្រ

សំពត់ជ្រលក់ទឹកអម្ចត់ ពណ៌លឿងសម្រាប់សមណៈក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប្រើប្រាស់; សព្វថ្ងៃច្រើនហៅក្លាយមកជា "កាសាវភស្ត្រ"។

កាសាវពស្ត្រ នាម

[កា-សា-វ៉ៈ-ព័ស] kasavakpsa≈

សំពត់ជ្រលក់ទឹកអម្ចត់ ពណ៌លឿងសម្រាប់សមណៈក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប្រើប្រាស់; សព្វថ្ងៃច្រើនហៅក្លាយមកជា "កាសាវភស្ត្រ"។