Khmer Dictionary

កូនប្រយោល

ប្រដាប់មួយយ៉ាងមានសណ្ឋានដូចកូនតឹងឬកូនជញ្ជីង សម្រាប់ចងខ្សែស្ទង់ពីលើមកក្រោម ដើម្បីឱ្យដឹងជាវៀចឬត្រង់។

កូនប្រយោល នាម

[កូន-ប្រ-យ៉ោល] konbroyoul

ប្រដាប់មួយយ៉ាងមានសណ្ឋានដូចកូនតឹងឬកូនជញ្ជីង សម្រាប់ចងខ្សែស្ទង់ពីលើមកក្រោម ដើម្បីឱ្យដឹងជាវៀចឬត្រង់។

កូនភ្លោះ

កូនពីរឬលើសពីពីរនាក់ដែលចាប់កំណើតក្នុងផ្ទៃម្ដាយក្នុងពេលតែមួយហើយសម្រាលចេញជាបន្តបន្ទាប់ :

កូនភ្លោះ នាម

[កូន-ភ្លោះ] kounphloeah≈

កូនពីរឬលើសពីពីរនាក់ដែលចាប់កំណើតក្នុងផ្ទៃម្ដាយក្នុងពេលតែមួយហើយសម្រាលចេញជាបន្តបន្ទាប់ :

កូនរដូវប្រាំង

រយៈពេលខ្លីប្រមាណជាពីរសប្ដាហ៍ដែលគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងរដូវវស្សា ដែលជាទូទៅតែងតែកើតមាននាខែសីហា។

កូនរដូវប្រាំង នាម

[កូន-រ-ដូវ-ប្រាំង] kounrodouvbreaumng≈

រយៈពេលខ្លីប្រមាណជាពីរសប្ដាហ៍ដែលគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ក្នុងរដូវវស្សា ដែលជាទូទៅតែងតែកើតមាននាខែសីហា។

កូនលង

ឈ្មោះដង្កូវមួយប្រភេទ មានកំណើតពីឈើ ស៊ីឈើជាអាហារ។

កូនលង នាម

[កូន-លង] konlong

ឈ្មោះដង្កូវមួយប្រភេទ មានកំណើតពីឈើ ស៊ីឈើជាអាហារ។

កូនលោក

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ ពួកត្រយង, រនាល, តែតូចជាង មានត្រី ខ្យង ខ្ចៅ ជាអាហារ។ ស្រុកខ្លះហៅថា គោលោក, ខ្លះទៀតហៅថា លាលោក។

កូនលោក នាម

[កូន-លោក] konlork

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ ពួកត្រយង, រនាល, តែតូចជាង មានត្រី ខ្យង ខ្ចៅ ជាអាហារ។ ស្រុកខ្លះហៅថា គោលោក, ខ្លះទៀតហៅថា លាលោក។

កូនសង្កត់

គ្រឿងប្រដាប់ធ្វើដោយមាស, ប្រាក់ បញ្ចុះមន្តគាថា ដោតនឹងខ្សែសម្រាប់ចងចង្កេះ។

កូនសង្កត់ នាម

[កូន-សង់-កត់] konsongkot

គ្រឿងប្រដាប់ធ្វើដោយមាស, ប្រាក់ បញ្ចុះមន្តគាថា ដោតនឹងខ្សែសម្រាប់ចងចង្កេះ។

កូនសុំ នាម

[កូន-សុំ] kounsoam≈

កូនដែលសុំពីគេយកមកចិញ្ចឹម។

កូនសោ

ឧបករណ៍តូចធ្វើពីលោហៈសម្រាប់ដោតចូលទៅក្នុងរន្ធមេសោ ដើម្បីមួលបើកឬបិទ។

កូនសោ នាម

[កូន-សោ] kounsao≈

ឧបករណ៍តូចធ្វើពីលោហៈសម្រាប់ដោតចូលទៅក្នុងរន្ធមេសោ ដើម្បីមួលបើកឬបិទ។

កូនស្ងើន

កូនបង្កែបឬកង្កែបប្រុយ (សម្ដីអ្នកស្រុកចុងកាត់មាត់ញកពួកខ្លះ)។

កូនស្ងើន នាម

[កូន-ស្ងើន] konsngaeun

កូនបង្កែបឬកង្កែបប្រុយ (សម្ដីអ្នកស្រុកចុងកាត់មាត់ញកពួកខ្លះ)។

កូនអុក

(ព.ប្រ.) អ្នកដែលបម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យគេ, បរិវារ។

កូនអុក នាម ១)

[កូន-អុក] kounaok≈

កូនទាំង ៣២សម្រាប់លេងក្នុងល្បែងអុក :

កូនអុក នាម ២)

[កូន-អុក] kounaok≈

(ព.ប្រ.) អ្នកដែលបម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យគេ, បរិវារ។

កូនឥតខាន់ស្លា

កូនដែលឪពុកម្ដាយមិនបានរៀបការឬមិនបានចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍។

កូនឥតខាន់ស្លា នាម

[កូន-អិត-ខាន់-ស្លា] kounaetkhanslea≈

កូនដែលឪពុកម្ដាយមិនបានរៀបការឬមិនបានចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍។

កូប នាម

[កូប] kob

ទីសេនាសនៈមានដំបូលសណ្ឋានដូចខ្យងសម្រាប់ដាក់លើខ្នងដំរី :

កូប នាម

[កូប] kob

ឈ្មោះកង្កែបមួយប្រភេទ យំឮ កូបៗ។

កូបៗ ឧទានសព្ទ

[កូប-កូប] koubkoub≈

សូរកង្កែបកូបយំ :

កូរ

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ធ្វើពីម្សៅ និងស្ករកូរលាយចូលគ្នា :

កូរ កិរិយាសព្ទ

[កូ] kour

ធ្វើវត្ថុរាវឱ្យកម្រើក, ឱ្យវិលដោយយកអ្វីៗ ទៅវឹក :

កូរ នាម

[កូ] kour

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ធ្វើពីម្សៅ និងស្ករកូរលាយចូលគ្នា :

កូរីយ៉ុង

ស្រទាប់ក្រៅនៃភ្នាសទារកដែលអភិវឌ្ឍទៅតាមការរីកធំធាត់របស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ :

កូរីយ៉ុង នាម

[កូ-រី-យ៉ុង] kouriyong≈

ស្រទាប់ក្រៅនៃភ្នាសទារកដែលអភិវឌ្ឍទៅតាមការរីកធំធាត់របស់ទារកនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ :

កូរ៉ុម

ចំនួនវត្តមានចាំបាច់នៃសមាជិក ដើម្បីឱ្យការប្រជុំឬមហាសន្និបាតរបស់នីតិបុគ្គលមានសុពលភាព។

កូរ៉ុម នាម

[កូ-រ៉ុម] kourom≈

ចំនួនវត្តមានចាំបាច់នៃសមាជិក ដើម្បីឱ្យការប្រជុំឬមហាសន្និបាតរបស់នីតិបុគ្គលមានសុពលភាព។

កូរ៉ូណា

ឈ្មោះវីរុសដែលបណ្ដាលឱ្យមានជំងឺសា (SARS) មឺ (MERS) និងកូវីដ១៩។ វាមានរូបរាងជាដុំមូលមានព្រុយជុំវិញបែកចុងរាងដូចជាម្កុដ។

កូរ៉ូណា នាម

[កូ-រ៉ូ-ណា] kourouna≈

ឈ្មោះវីរុសដែលបណ្ដាលឱ្យមានជំងឺសា (SARS) មឺ (MERS) និងកូវីដ១៩។ វាមានរូបរាងជាដុំមូលមានព្រុយជុំវិញបែកចុងរាងដូចជាម្កុដ។

កូរ៉ូអ៊ីដ

ស្រទាប់ស្តើងពណ៌ត្នោតចាស់សម្បូរសរសៃឈាមដែលផ្គត់ផ្គង់សារធាតុចិញ្ចឹមនិងទ្រទ្រង់លំនឹងសីតុណ្ហភាពក្នុងភ្នែក។

កូរ៉ូអ៊ីដ នាម

[កូ-រ៉ូ-អ៊ីត] kourouait≈

ស្រទាប់ស្តើងពណ៌ត្នោតចាស់សម្បូរសរសៃឈាមដែលផ្គត់ផ្គង់សារធាតុចិញ្ចឹមនិងទ្រទ្រង់លំនឹងសីតុណ្ហភាពក្នុងភ្នែក។

កូវ

បញ្ចូលថាមពលពីអាគុយមានភ្លើងខ្លាំងទៅអាគុយរថយន្តដែលអស់ភ្លើងតាមខ្សែចម្លងអគ្គិសនីមួយបែប ដើម្បីបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនរថយន្តនោះបានជាបណ្ដោះអាសន្ន។

កូវ គុណកិរិយា

[កូវ] kouv

(ព.បុ.) ទេឬ?។ ពាក្យសម្រាប់និយាយដោយឆ្ងល់ :

កូវ សព្វនាម

[កូវ] kouv

មីងជាប្អូនឬអ៊ំជាបងរបស់ឪពុក, ពាក្យសម្រាប់ហៅសាច់ថ្លៃឋានៈស្មើគ្នាសន្មតដូចកូនត្រូវហៅ។

កូវ កិរិយាសព្ទ

[កូវ] kouv

បញ្ចូលថាមពលពីអាគុយមានភ្លើងខ្លាំងទៅអាគុយរថយន្តដែលអស់ភ្លើងតាមខ្សែចម្លងអគ្គិសនីមួយបែប ដើម្បីបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនរថយន្តនោះបានជាបណ្ដោះអាសន្ន។

ដូងមួយប្រភេទដើមតូចៗ ទាបៗ ផ្លែតូចៗ មានទឹកផ្អែម មានដើមកំណើតមកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គេយកពូជមកដាំ នៅស្រុកកូវកែ ដែលខ្មែរហៅថា ស្រុកកំពង់ស្ពាន ខេត្តព្រែកឫស្សី (កម្ពុជាក្រោម) លុះចំណេរកាលតៗមកពូជដូងនេះ ក៏ចូលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា អ្នកស្រុកហៅ ក្លាយពីពាក្យដើមទៅជា ដូងកល់កែ, អ្នកខ្ល

កូវកែ នាម

[កូវ-កែ] kouvkae

ដូងមួយប្រភេទដើមតូចៗ ទាបៗ ផ្លែតូចៗ មានទឹកផ្អែម មានដើមកំណើតមកពីប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គេយកពូជមកដាំ នៅស្រុកកូវកែ ដែលខ្មែរហៅថា ស្រុកកំពង់ស្ពាន ខេត្តព្រែកឫស្សី (កម្ពុជាក្រោម) លុះចំណេរកាលតៗមកពូជដូងនេះ ក៏ចូលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា អ្នកស្រុកហៅ ក្លាយពីពាក្យដើមទៅជា ដូងកល់កែ, អ្នកខ្ល

កូវីដ១៩

ជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់ផ្ដើមនៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ហើយឆ្លងរាលដាលជាសាកល មានមេរោគឈ្មោះ កូរ៉ូណា :

កូវីដ១៩ នាម

[កូ-វីត-ដប់-ប្រាំ-បួន] kouvitdbabreaumbuon≈

ជំងឺផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់ផ្ដើមនៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ហើយឆ្លងរាលដាលជាសាកល មានមេរោគឈ្មោះ កូរ៉ូណា :

កូអ័រដោណេ

ប្រព័ន្ធទិន្នន័យ(រយៈទទឹង រយៈបណ្ដោយ រយៈកម្ពស់) ឱ្យដឹងទីតាំងមួយលើផែនដី។

កូអ័រដោណេ នាម

[កូ-អ័រ-ដោ-ណេ] kouardaone≈

(គណិត.) គូលំដាប់ណាមួយនៅក្នុងប្លង់កូអ័រដោណេ ដែលធាតុទីមួយជាអាប់ស៊ីស និង ធាតុទីពីរជាអ័រដោណេ :

កូអ័រដោណេ នាម

[កូ-អ័រ-ដោ-ណេ-ភូ-មិ-សាស] kouardaonephumisas≈

ប្រព័ន្ធទិន្នន័យ(រយៈទទឹង រយៈបណ្ដោយ រយៈកម្ពស់) ឱ្យដឹងទីតាំងមួយលើផែនដី។

កូ៎ក!

សូរឮដោយមនុស្សបង្កូកហៅគ្នាឬដោយឆ្លើយតប :

កូ៎ក! ឧទានសព្ទ

[កូក] kouk≈

សូរឮដោយមនុស្សបង្កូកហៅគ្នាឬដោយឆ្លើយតប :

កូ៎កៗ

សូរឮដោយសំឡេងលលករងាវ។

កូ៎កៗ ឧទានសព្ទ

[កូក-កូក] kouk

សូរឮដោយសំឡេងលលករងាវ។

កួកជេ

អន្តរការីរវាងអ្នកទិញនិងអ្នកលក់ដើម្បីទទួលបាននូវកម្រៃជើងសា :

កួកជេ នាម

[កួក-ជេ] kuokche≈

អន្តរការីរវាងអ្នកទិញនិងអ្នកលក់ដើម្បីទទួលបាននូវកម្រៃជើងសា :

កួច

មានចលនាវិលជាមណ្ឌល (ប្រើជាពិសេសចំពោះខ្យល់និងទឹក) :

កួច កិរិយាសព្ទ ១)

[កួច] kuoch

ធ្វើជាកំណួច, ចងដោយខ្នួច; ចងមិនសម្លាប់មុខ :

កួច កិរិយាសព្ទ ២)

[កួច] kuoch

(ព.ប្រ.) ចាប់ចិត្ត ចងចិត្ត ឬស្រឡាញ់ :

កួច កិរិយាសព្ទ ៣)

[កួច] kuoch

មានចលនាវិលជាមណ្ឌល (ប្រើជាពិសេសចំពោះខ្យល់និងទឹក) :

កួចដៃ

យកអំបោះ ជាទូទៅពណ៌ក្រហម ទៅចងដៃកូនក្រមុំនិងកូនកំលោះ អមទៅដោយការជូនពរនិងការជូនជាប្រាក់ឬគ្រឿងអលង្ការទៅតាមសទ្ធាជានិមិត្តសញ្ញានៃការរួមរស់នឹងគ្នាតទៅអនាគតដោយមិនបែកបាក់គ្នា។

កួចដៃ កិរិយាសព្ទ

[កួច-ដៃ] kuochdai≈

យកអំបោះ ជាទូទៅពណ៌ក្រហម ទៅចងដៃកូនក្រមុំនិងកូនកំលោះ អមទៅដោយការជូនពរនិងការជូនជាប្រាក់ឬគ្រឿងអលង្ការទៅតាមសទ្ធាជានិមិត្តសញ្ញានៃការរួមរស់នឹងគ្នាតទៅអនាគតដោយមិនបែកបាក់គ្នា។

កួត

ធ្វើឱ្យស្លាប់សាច់, ធ្វើឱ្យរាបទាប :

កួត កិរិយាសព្ទ

[កួត] kuot

ធ្វើឱ្យស្លាប់សាច់, ធ្វើឱ្យរាបទាប :

កួន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយពាក្យ រុក និងពាក្យ គុំ :

កួន នាម

[កួន] kuon

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយពាក្យ រុក និងពាក្យ គុំ :

កួយ

មនុស្សជាតិមួយនៅក្នុងដែនកម្ពុជា; កួយមានច្រើនភាសា :

កួយ នាម

[កួយ] kuoy

មនុស្សជាតិមួយនៅក្នុងដែនកម្ពុជា; កួយមានច្រើនភាសា :

កួរ

ចំពោះអម្ពិលនិងសណ្ដែកទ្រើង គេហៅសំដៅយកតួផ្លែតែម្ដងថា កួរ :

កួរ នាម ១)

[កួរ] kuor

ចង្កោមផ្លែ, សំណុំផ្លែ :

កួរ នាម ២)

[កួរ] kuor

ចំពោះអម្ពិលនិងសណ្ដែកទ្រើង គេហៅសំដៅយកតួផ្លែតែម្ដងថា កួរ :

កើ

ដងទង់។

កើ នាម

[កើ] kaeu

ទង់។

កើ នាម

[ដង-កើ] kaeu

ដងទង់។

កើង

រត់ញ៉មលែងរមឹលមើលក្រោយ។

កើង គុណកិរិយា

[កើង] kerng

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យរត់ឱ្យវិសេសឡើង។

កើង កិរិយាសព្ទ

[រត់-កើង] kerng

រត់ញ៉មលែងរមឹលមើលក្រោយ។

កើច

ញោចខ្ពស់ឡើង។

កើច គុណនាម

[កើច] kaeuch

ញោចខ្ពស់ឡើង។

កើត

ឈ្មោះចំណែកថ្ងៃខាងខ្នើត គឺតាំងពីថ្ងៃទី ១ទៅដល់ថ្ងៃទី ១៥:

កើត កិរិយាសព្ទ

[កើត] kert

តាំងមានឡើង; ប្រកប :

កើត នាម

[កើត] kert

ឈ្មោះទិសខាងព្រះអាទិត្យរះ គឺទិសបូព៌ :

កើត នាម

[កើត] kert

ឈ្មោះចំណែកថ្ងៃខាងខ្នើត គឺតាំងពីថ្ងៃទី ១ទៅដល់ថ្ងៃទី ១៥:

កើតកូន

(ព.ប្រ.) ដែលមានការប្រាក់ :

កើតកូន កិរិយាសព្ទ

[កើត-កូន] kaeutkoun≈

ផ្ដល់កំណើតឱ្យទារកឬកូន (សត្វ) បន្ទាប់ពីរយៈពេលមានផ្ទៃពោះ។

កើតកូន គុណនាម

[កើត-កូន] kaeutkoun≈

(ព.ប្រ.) ដែលមានការប្រាក់ :

កើតក្ដី

នំបំពួនស្ករឬនំផ្លែអាយ។ ចាស់ៗ តំណាលប្រាប់ថា នំនេះបានជាឈ្មោះថា នំកើតក្ដី ផងដែរ ពីព្រោះក្នុងសម័យព្រេងនាយ នៅពេលមួយនោះ មានបុរសពីរនាក់ បរិភោគនំបំពួនស្ករនេះក្នុងទីជិតគ្នា អង្គុយប្រទល់មុខគ្នា, បុរសម្នាក់ខាំនំនេះពាក់កណ្ដាលមិនពមទាំងមូលទៅក្នុងមាត់ ទឹកស្ករក៏ធ្លាយបាញ់ឆ្វាច

កើតក្ដី នាម

[កើត-ក្ដី] kertkdey

នំបំពួនស្ករឬនំផ្លែអាយ។ ចាស់ៗ តំណាលប្រាប់ថា នំនេះបានជាឈ្មោះថា នំកើតក្ដី ផងដែរ ពីព្រោះក្នុងសម័យព្រេងនាយ នៅពេលមួយនោះ មានបុរសពីរនាក់ បរិភោគនំបំពួនស្ករនេះក្នុងទីជិតគ្នា អង្គុយប្រទល់មុខគ្នា, បុរសម្នាក់ខាំនំនេះពាក់កណ្ដាលមិនពមទាំងមូលទៅក្នុងមាត់ ទឹកស្ករក៏ធ្លាយបាញ់ឆ្វាច

កើន

រកស៊ីមួយឆ្នាំបានចម្រើនឡើងបន្តិច។

កើន កិ., គុ.

[កើន] kern

ដែលមានសេចក្ដីចម្រើនឡើងលើសចំនួនដើម។

កូនប្រយោល នាម

កូនប្រសា នាម

កូនពៀក នាម

កូនភ្លោះ នាម

កូនរដូវប្រាំង នាម

កូនរម នាម

កូនលង នាម

កូនលោក នាម

កូនសង្កត់ នាម

កូនសរ នាម

កូនសុំ នាម

កូនសោ នាម

កូនស្ងើន នាម

កូនអុក នាម ១)

កូនអុក នាម ២)

កូនឥតខាន់ស្លា នាម

កូប នាម

កូប នាម

កូបៗ ឧទានសព្ទ

កូរ កិរិយាសព្ទ

កូរ នាម

កូរីយ៉ុង នាម

កូរ៉ុម នាម

កូរ៉ូណា នាម

កូរ៉ូអ៊ីដ នាម

កូលិក នាម

កូវ គុណកិរិយា

កូវ សព្វនាម

កូវ កិរិយាសព្ទ

កូវកែ នាម

កូវីដ១៩ នាម

កូអ័រដោណេ នាម

កូអ័រដោណេ នាម

កូ៎ក! ឧទានសព្ទ

កូ៎កៗ ឧទានសព្ទ

កួកជេ នាម

កួច កិរិយាសព្ទ ១)

កួច កិរិយាសព្ទ ២)

កួច កិរិយាសព្ទ ៣)

កួចដៃ កិរិយាសព្ទ

កួត កិរិយាសព្ទ

កួន នាម

កួយ នាម

កួរ នាម ១)

កួរ នាម ២)

កើ នាម

កើ នាម

កើង គុណកិរិយា

កើង កិរិយាសព្ទ

កើច គុណនាម

កើត កិរិយាសព្ទ

កើត នាម

កើត នាម

កើតកូន កិរិយាសព្ទ

កើតកូន គុណនាម

កើតក្ដី នាម

កើន កិ., គុ.