កៅឡាក់
គ្រាប់ផ្លែឈើមួយប្រភេទ មានប្រភពពីបណ្ដាប្រទេសនៅអឌ្ឍគោលខាងជើង មានពណ៌ក្រហមក្រមៅ ប្រើជាអាហារបាន។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
គ្រាប់ផ្លែឈើមួយប្រភេទ មានប្រភពពីបណ្ដាប្រទេសនៅអឌ្ឍគោលខាងជើង មានពណ៌ក្រហមក្រមៅ ប្រើជាអាហារបាន។
[កៅ-ឡាក់] kaulak
ប្រដាប់មានភ្លៅសណ្ឋានខូងជុំវិញវិលបានធូរស្រួល សម្រាប់ស៊កខ្សែឬពួរទាញអ្វីៗយោងឡើងឬសម្រូតចុះបានដោយងាយ។
[កៅ-ឡាក់] kaulak
គ្រាប់ផ្លែឈើមួយប្រភេទ មានប្រភពពីបណ្ដាប្រទេសនៅអឌ្ឍគោលខាងជើង មានពណ៌ក្រហមក្រមៅ ប្រើជាអាហារបាន។
ប្រភេទដីឥដ្ឋសម្យ៉ាងសម្រាប់ប្រើក្នុងការផលិតកុលាលភាជន៍ និង សម្រាប់ប្រើនៅក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ :
[កៅ-ឡាំង] kavlaamng≈
ប្រភេទដីឥដ្ឋសម្យ៉ាងសម្រាប់ប្រើក្នុងការផលិតកុលាលភាជន៍ និង សម្រាប់ប្រើនៅក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ :
ឈ្មោះនំម្យ៉ាង :
[កៅ-ឡៅ] kaulau
ផ្ទះមានថ្នាក់ខ្ពស់សម្រាប់នៅ ឬសម្រាប់បរិភោគភោជនាហារ :
[កៅ-ឡៅ] kaulau
ឈ្មោះនំម្យ៉ាង :
តាំងសម្រាប់អង្គុយ, សម្រាប់ដេក, គ្រឿងសង្ហារិមមួយប្រភេទមានជើងបួន មានឬគ្មានបង្អែកសម្រាប់អង្គុយ :
[កៅ-អី] kauaei
តាំងសម្រាប់អង្គុយ, សម្រាប់ដេក, គ្រឿងសង្ហារិមមួយប្រភេទមានជើងបួន មានឬគ្មានបង្អែកសម្រាប់អង្គុយ :
ឈ្មោះលេខធំ, លេខខ្ពស់ក្នុងល្បែងធួ, អាប៉ោង, ដែលដាក់ត្រូវ ១សងវិញ ជា ៣ជា ៤។ បើធ្វើការរកស៊ីប្រកប, ចំណេញធំ ក៏ហៅថាត្រូវ កៅអូវ ដែរ។
[កៅ-អូវ] kauov
ឈ្មោះលេខធំ, លេខខ្ពស់ក្នុងល្បែងធួ, អាប៉ោង, ដែលដាក់ត្រូវ ១សងវិញ ជា ៣ជា ៤។ បើធ្វើការរកស៊ីប្រកប, ចំណេញធំ ក៏ហៅថាត្រូវ កៅអូវ ដែរ។
ឈ្មោះឱសថមួយប្រភេទជាបន្ទះ សម្រាប់បិទបំបាត់ការឈឺចាប់ឬបិទការពារមុខរបួសជាដើម។
[កៅ-អៀក] kavaiek≈
ឈ្មោះឱសថមួយប្រភេទជាបន្ទះ សម្រាប់បិទបំបាត់ការឈឺចាប់ឬបិទការពារមុខរបួសជាដើម។
(ម.ព. កៅអូវ)។
[កៅ-អូវ] kavaouv≈
(ម.ព. កៅអូវ)។
ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខេត្តកំពត ក្នុងពួកភ្នំបូកគោ :
[កំ-ចាយ] kamchay
ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខេត្តកំពត ក្នុងពួកភ្នំបូកគោ :
ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង :
[កំ-ចាយ-មា] komjaymear
ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង :
ធ្វើឱ្យក្ដៅក្រហាយ, កម្ចាត់កម្ចាយ។
[កំ-ចោក] komchaok
ធ្វើឱ្យក្ដៅក្រហាយ, កម្ចាត់កម្ចាយ។
កំចោកខ្លាំង។
[កំ-ចោក-រ៉ោក] kamchaokrok
កំចោកខ្លាំង។
កម្លោចអ្វីៗដែលឆេះភ្លើង ហើយមិនទាន់សុសទៅជាផេះ (របស់ស្ដើង របស់ស្រាល)។
[កំ-ញ៉ម] kamnhom
កម្លោចអ្វីៗដែលឆេះភ្លើង ហើយមិនទាន់សុសទៅជាផេះ (របស់ស្ដើង របស់ស្រាល)។
ឈ្មោះស្លាមួយប្រភេទ ហៅថា ស្លាកំញាន។
[កំ-ញ៉ាន] komnhean
ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានជ័រក្រអូប; ជ័រនោះក៏ហៅថា កំញាន ដែរ។
[កំ-ញ៉ាន] komnhean
ឈ្មោះស្លាមួយប្រភេទ ហៅថា ស្លាកំញាន។
សម្ដែងកិរិយាគំរាម ធ្វើអាការៈសម្បើមគួរឱ្យខ្លាចឱ្យសម្បើម។
[កំ-ញ៉ើញ] komnhaunh
សម្ដែងកិរិយាគំរាម ធ្វើអាការៈសម្បើមគួរឱ្យខ្លាចឱ្យសម្បើម។
ធ្វើឱ្យបានជាគ្នា :
[កំ-ដ] komdor
ធ្វើឱ្យបានជាគ្នា :
ចំពាក់បំណុលគេ :
[កំ-ដឹង] kamdoeng
ចំពាក់បំណុលគេ :
សំរាមដែលអណ្ដែតតាមទឹកហូរនាំយកមកពូនជាគំនរកកកុញក្នុងទីមួយ។
[កំ-ណក] kamnok
វត្ថុរាវដែលកកខាប់ខន់ :
[កំ-ណក-សំ-រ៉ាម] kamnok
សំរាមដែលអណ្ដែតតាមទឹកហូរនាំយកមកពូនជាគំនរកកកុញក្នុងទីមួយ។
ឈាមខន់, ដុំឈាមដែលបានមកពីការកក សម្រាប់បិទសរសៃឈាមដាច់ឬរបួស និង បញ្ឈប់លំហូរឈាម។
[កំ-ណក-ឈាម] kamnkachheam≈
ឈាមខន់, ដុំឈាមដែលបានមកពីការកក សម្រាប់បិទសរសៃឈាមដាច់ឬរបួស និង បញ្ឈប់លំហូរឈាម។
ទម្រង់ផ្សេងៗរបស់ទឹកនៅក្នុងបរិយាកាសជាលក្ខណៈរឹងឬរាវដែលធ្លាក់មកលើផ្ទៃផែនដី ឬភាយចេញពីផែនដីដូចជា ភ្លៀង ទឹកកកសំឡី ព្រិល ទឹកសន្សើម អព្ទជាដើម។
[កំ-ណក-អា-កាស] kamnkaaakas≈
ទម្រង់ផ្សេងៗរបស់ទឹកនៅក្នុងបរិយាកាសជាលក្ខណៈរឹងឬរាវដែលធ្លាក់មកលើផ្ទៃផែនដី ឬភាយចេញពីផែនដីដូចជា ភ្លៀង ទឹកកកសំឡី ព្រិល ទឹកសន្សើម អព្ទជាដើម។
ការកកើតឡើងដំបូង :
[កំ-ណ-កំ-ណើត] kamnakamnaeut≈
ការកកើតឡើងដំបូង :
សេចក្ដីដែលកត់, ដែលសម្គាល់ទុកជានឹង, ជាកម្រិត, ទុកជាប្រាកដ :
[កំ-ណត់] komnot
កត់សម្គាល់ :
[កំ-ណត់] komnot
សេចក្ដីដែលកត់, ដែលសម្គាល់ទុកជានឹង, ជាកម្រិត, ទុកជាប្រាកដ :
ការកត់ត្រា, អ្វីៗដែលគេកត់ត្រាទុកជាព័ត៌មានឬឯកសារអំពីព្រឹត្តិការណ៍ រឿងរ៉ាវ ឬបញ្ហាផ្សេងៗ :
[កំ-ណត់-ត្រា] kamntatrea≈
ការកត់ត្រា, អ្វីៗដែលគេកត់ត្រាទុកជាព័ត៌មានឬឯកសារអំពីព្រឹត្តិការណ៍ រឿងរ៉ាវ ឬបញ្ហាផ្សេងៗ :
លិខិតទាក់ទងផ្លូវការរវាងក្រសួងការបរទេសនិងក្រសួងការបរទេសរបស់រដ្ឋនានាឬជាលិខិតទាក់ទងរបស់ស្ថាប័ននៃរដ្ឋមួយជាមួយស្ថានទូតបរទេសនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដើម្បីជាការជូនដំណឹងនិងសហប្រតិបត្តិការផ្សេងៗទៀត។
[កំ-ណត់-ទូត] kamntatut≈
លិខិតទាក់ទងផ្លូវការរវាងក្រសួងការបរទេសនិងក្រសួងការបរទេសរបស់រដ្ឋនានាឬជាលិខិតទាក់ទងរបស់ស្ថាប័ននៃរដ្ឋមួយជាមួយស្ថានទូតបរទេសនៅក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដើម្បីជាការជូនដំណឹងនិងសហប្រតិបត្តិការផ្សេងៗទៀត។
លទ្ធិទស្សនវិជ្ជាដែលយល់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់ ជាពិសេសអំពើទាំងឡាយរបស់មនុស្សមានចំណងទាក់ទងគ្នា ហើយកំណត់ដោយខ្សែច្រវាក់នៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានពីមុន។
[កំ-ណត់-និ-យំ] kamntaniyum≈
លទ្ធិទស្សនវិជ្ជាដែលយល់ថា ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងអស់ ជាពិសេសអំពើទាំងឡាយរបស់មនុស្សមានចំណងទាក់ទងគ្នា ហើយកំណត់ដោយខ្សែច្រវាក់នៃព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានពីមុន។
សេចក្ដីដែលកត់សម្គាល់ហេតុ។
[កំ-ណត់-ហែត] komnothet
សេចក្ដីដែលកត់សម្គាល់ហេតុ។
របស់ដែលកប់ទុក :
[កំ-ណប់] kamnob
របស់ដែលកប់ទុក :
ទ្រនឹបគ្រូព្យាបាលជំងឺ :
[កំ-ណល់] kamnal
ប្រដាប់សម្រាប់កល់ :
[កំ-ណល់] kamnal
ទ្រនឹបគ្រូព្យាបាលជំងឺ :
[កំ-ណាច] kamnach
មនុស្សឬសត្វដែលកាច; កាច :
អ្វីៗដែលគេកាច់ :
[កំ-ណាច់] kamnach
អ្វីៗដែលគេកាច់ :
ការកាញ់គ្នេរ; ដែលហួងហែងទ្រព្យរបស់ទុកមិនចាយ មិនប្រើ ឬមិនឱ្យសាធារណ៍ទូទៅដល់អ្នកឯទៀត :
[កំ-ណាញ់] kamnanh
ការកាញ់គ្នេរ; ដែលហួងហែងទ្រព្យរបស់ទុកមិនចាយ មិនប្រើ ឬមិនឱ្យសាធារណ៍ទូទៅដល់អ្នកឯទៀត :
សំពត់ចាស់ដាច់ដាចសម្រាប់ជូតអ្វីៗ ជាសំពត់ថយថោក។ ឯសំពត់ថ្មីដែលគេកាត់ហើយ ហៅតាមខ្នាតនោះថា សំពត់ ១អាវ, សំពត់ ១ត្បូង ឬហៅថា សំពត់ ១ម៉ែត្រ, សំពត់ប្រវែង ២ម៉ែត្រ; បើសំពត់វែងហៅថា សំពត់មួយកី, មួយផាប់; ខ្មែរក្នុងសម័យបុរាណ ពុំដែលហៅសំពត់ថ្មីដែលគេកាត់ហើយនោះថា កំណាត់ ឡើយ, ហៅ កំ
[កំ-ណាត់] komnat
អ្វីៗដែលគេកាត់ឬដាច់ដាច :
[កំ-ណាត់] komnat
សំពត់ចាស់ឬសំពត់ដែលប្រឡាក់, សៅហ្មង ដែលគេលែងប្រើស្លៀកដណ្ដប់ហើយ សម្រាប់គ្រាន់តែជូតអ្វីៗប៉ុណ្ណោះ :
[កំ-ណាត់-សំ-ពត់] komnat
សំពត់ចាស់ដាច់ដាចសម្រាប់ជូតអ្វីៗ ជាសំពត់ថយថោក។ ឯសំពត់ថ្មីដែលគេកាត់ហើយ ហៅតាមខ្នាតនោះថា សំពត់ ១អាវ, សំពត់ ១ត្បូង ឬហៅថា សំពត់ ១ម៉ែត្រ, សំពត់ប្រវែង ២ម៉ែត្រ; បើសំពត់វែងហៅថា សំពត់មួយកី, មួយផាប់; ខ្មែរក្នុងសម័យបុរាណ ពុំដែលហៅសំពត់ថ្មីដែលគេកាត់ហើយនោះថា កំណាត់ ឡើយ, ហៅ កំ
របស់ដែលធ្លាប់ប្រកាន់; មុខងារដែលធ្លាប់ប្រកាន់ :
[កំ-ណាន់] komnan
របស់ដែលធ្លាប់ប្រកាន់; មុខងារដែលធ្លាប់ប្រកាន់ :
ពាក្យកាព្យ, អត្ថបទពាក្យចួន ផ្ទួន រណ្ដំ ណែងណង ប្រកបដោយរូបារម្មណ៍រស់រវើក :
[កំ-ណាប] kamnap
ពាក្យកាព្យ, អត្ថបទពាក្យចួន ផ្ទួន រណ្ដំ ណែងណង ប្រកបដោយរូបារម្មណ៍រស់រវើក :
ការកាយ, ការជីកកាយដីដើម្បីស្វែងរកវត្ថុបុរាណដែលកប់ក្នុងដី :
[កំ-ណាយ] kamnay≈
ការកាយ, ការជីកកាយដីដើម្បីស្វែងរកវត្ថុបុរាណដែលកប់ក្នុងដី :
របស់សម្រាប់ការខ្លួន (ម.ប្រ.)។
[កំ-ណា] komnar
របស់សម្រាប់ការខ្លួន (ម.ប្រ.)។
ការកិន, ដំណើរដែលកិន, អំពើដែលសង្កត់ឱ្យបែក, ឱ្យល្អិត, ឱ្យរាបស្មើ :
[កំ-ណិន] kamnen
ការកិន, ដំណើរដែលកិន, អំពើដែលសង្កត់ឱ្យបែក, ឱ្យល្អិត, ឱ្យរាបស្មើ :
ចំណុចដែលបាច់ពន្លឺជួបគ្នាក្រោយពេលមានចំណាំងផ្លាតនិងចំណាំងបែរ។
[កំ-ណុំ] kamnoam≈
ចំណុចដែលបាច់ពន្លឺជួបគ្នាក្រោយពេលមានចំណាំងផ្លាតនិងចំណាំងបែរ។
(ព.ប្រ.) លាក់ពុត, លាក់កលល្បិច។
[កំ-ណួច] kamnuoch
ការកួច; ចំណងដែលចងកួច :
[លាក់-កំ-ណួច] kamnuoch
(ព.ប្រ.) លាក់ពុត, លាក់កលល្បិច។
មនុស្សមិនមានសេចក្ដីចម្រើន ដោយប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាង :
[កំ-ណើត] komnert
ជាតិ, ដំណើរដែលកើត; កាលវេលាដែលកើត; ទីតំបន់ដែលកើត :
[កំ-ណើត-កូន] komnert
កំឡុងពេលមានគភ៌ក្នុងផ្ទៃរហូតដល់ទារកកើត :
[មៈ-នុស-អិត-កំ-ណើត] komnert
មនុស្សមិនមានសេចក្ដីចម្រើន ដោយប្រយោជន៍គ្រប់យ៉ាង :
(ភូមិ.) ការកើនចំនួនប្រជាជនសរុបដែលជាលទ្ធផលរវាងការកើត ការស្លាប់ និងបម្លាស់លំនៅ ក្នុងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់និងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ។
[កំ-ណើន] komnern
ការដែលបានកើនឡើងលើសពីចំនួនដើម :
[កំ-ណើន-ធ័ម-មៈ-ជាត] komnern
(ភូមិ.) កំណើនប្រជាជនដោយចំនួនអ្នកកើតលើសចំនួនអ្នកស្លាប់។
[កំ-ណើន-ប្រ-ជា-ជន់] komnern
(ភូមិ.) ការកើនចំនួនប្រជាជនសរុបដែលជាលទ្ធផលរវាងការកើត ការស្លាប់ និងបម្លាស់លំនៅ ក្នុងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់និងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ។
កំណើនទំនិញនិងសេវាកម្មដែលផលិតដោយប្រជាជនម្នាក់ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ :
[កំ-ណើន-សេត-ឋៈ-កិច] kamnaeunsetthakkech≈
កំណើនទំនិញនិងសេវាកម្មដែលផលិតដោយប្រជាជនម្នាក់ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ :
ការដែលកើលឬកល់នឹងដីជាដើម; ទីដីឬអ្វីៗដែលនាំឱ្យកើល :
[កំ-ណើល] komnaeul
ការដែលកើលឬកល់នឹងដីជាដើម; ទីដីឬអ្វីៗដែលនាំឱ្យកើល :
ការកៀង, ការប្រមូល :
[កំ-ណៀង] komnieng
ការកៀង, ការប្រមូល :
ការកៀច, ការក្រាញ :
[កំ-ណៀច] kamniech
ការកៀច, ការក្រាញ :