វចនានុក្រមខ្មែរ

ក្រហែង

ប្រហោងដីដែលប្រេះ, រង្វះដី :

ក្រហែង នាម

[ក្រ-ហែង] krahaeng

ប្រហោងដីដែលប្រេះ, រង្វះដី :

ក្រហែត

អំពីភ្នែកឬមាត់ដែលខំប្រឹងបើកឱ្យធំឡើង ដើម្បីសម្ដែងកិរិយាឱ្យគេខ្លាច :

ក្រហែត គុណនាម

[ក្រ-ហែត] krahaet

អំពីភ្នែកឬមាត់ដែលខំប្រឹងបើកឱ្យធំឡើង ដើម្បីសម្ដែងកិរិយាឱ្យគេខ្លាច :

ក្រឡ

របស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ មានសណ្ឋានដូចពាង តែតូចជាង, ធ្វើដោយដីដូចគ្នា :

ក្រឡ នាម

[ក្រ-ឡ] kral

របស់សម្រាប់ប្រើប្រាស់ មានសណ្ឋានដូចពាង តែតូចជាង, ធ្វើដោយដីដូចគ្នា :

ក្រឡក

រញ្ជួយ, និយាយបានតែសភាវៈរាវ, ចិត្ត និងធាតុ :

ក្រឡក កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ឡក] kralak

រញ្ជួយ, និយាយបានតែសភាវៈរាវ, ចិត្ត និងធាតុ :

ក្រឡង់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីព្រួល, កាលនៅតូចហៅក្រឡង់ ធំឡើងហៅព្រួល។

ក្រឡង់ គុណនាម

[ក្រ-ឡង់] krolong

ដែលមានសណ្ឋានមូលហើយច្បាស់ :

ក្រឡង់ នាម

[ក្រ-ឡង់] krolong

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីព្រួល, កាលនៅតូចហៅក្រឡង់ ធំឡើងហៅព្រួល។

ក្រឡា

(ម.ព. ក្រឡាបន្ទំ)។

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា] krala

លាន; ឋានរាបមានជាខណ្ឌៗ :

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា-ក្រំ] krala

ទីដែលចៅក្រមពិភាក្សាក្ដីហៅ ក្រឡាក្រម។

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា-គំ-នាល់] krala

ទីដែលសម្រាប់គាល់ស្ដេចហៅ ក្រឡាគំនាល់ឬក្រឡាព្រះគំនាល់។

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា-បន់-ទំ] krala

ទីដែលស្ដេចផ្ទំហៅ ក្រឡាបន្ទំឬក្រឡាព្រះបន្ទំ។

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា-ព្រះ-គំ-នាល់] krala

(ម.ព. ក្រឡាគំនាល់)។

ក្រឡា នាម

[ក្រ-ឡា-ព្រះ-បន់-ទំ] krala

(ម.ព. ក្រឡាបន្ទំ)។

ក្រឡាច់

ដែលមិននឹង មិនជាប់ រអិលចុះរអិលឡើង ក្នុងកិរិយាអង្គុយឬជិះ :

ក្រឡាច់ គុ.កិ., គុ.

[ក្រ-ឡាច់] kralach

ដែលមិននឹង មិនជាប់ រអិលចុះរអិលឡើង ក្នុងកិរិយាអង្គុយឬជិះ :

ក្រឡាញ គុណនាម

[ក្រ-ឡាញ] krolanh

ដែលមើលឃើញច្បាស់ :

ក្រឡាញ គុណនាម

[ក្រ-ឡិត-ក្រ-ឡាញ] krolanh

(ព.អា.) (ម.ព. ក្រឡិត)។

ក្រឡាញ់

ឈ្មោះស្រុក ១ក្នុងខេត្តសៀមរាប។

ក្រឡាញ់ នាម

[ក្រ-ឡាញ់] krolanh

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្លែបរិភោគបាន។

ក្រឡាញ់ នាម

[ក្រ-ឡាញ់] krolanh

ឈ្មោះស្រុក ១ក្នុងខេត្តសៀមរាប។

ក្រឡាដុងដោរ

(ព.បុ.) ផ្ទៃដីព្រៃ។

ក្រឡាដុងដោរ នាម

[ក្រ-ឡា-ដុង-ដោ] kroladongdaor

(ព.បុ.) ផ្ទៃដីព្រៃ។

ក្រឡាតបៈ

(ព.បុ.) ផ្ទៃក្រឡាដីព្រៃដែលតាំងពិធីតបៈ។

ក្រឡាតបៈ នាម

[ក្រ-ឡា-តៈ-ប៉ៈ] krolatobak

(ព.បុ.) ផ្ទៃក្រឡាដីព្រៃដែលតាំងពិធីតបៈ។

ក្រឡាន

ប្រាក់រៀលឬប្រាក់កាក់ដែលហោសណ្ឋានជាក្រឡាន ក៏ហៅ ក្រឡាន ដែរ :

ក្រឡាន នាម

[ក្រ-ឡាន] krolan

បាយដំណើបចម្អិនដោយបំពង់ឫស្សីស្រស់មានលាយអំបិលនិងខ្ទិះដូងជាដើម។

ក្រឡាន នាម

[ក្រ-ឡាន] krolan

ប្រាក់រៀលឬប្រាក់កាក់ដែលហោសណ្ឋានជាក្រឡាន ក៏ហៅ ក្រឡាន ដែរ :

ក្រឡាបញ្ជី

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីជាន់កណ្ដាលខាងតុលាការ ជាស្មៀនសម្រាប់កាន់កាប់បញ្ជីនិងសំណុំរឿងផ្សេងៗជាដើម។

ក្រឡាបញ្ជី នាម

[ក្រ-ឡា-បញ់-ជី] krolabonhchi

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីជាន់កណ្ដាលខាងតុលាការ ជាស្មៀនសម្រាប់កាន់កាប់បញ្ជីនិងសំណុំរឿងផ្សេងៗជាដើម។

ក្រឡាប់

ដែលប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្ដូរខ្លាំងភ្លាមៗ, ដែលបត់បែនយ៉ាងរហ័ស :

ក្រឡាប់ កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ឡាប់] kralab

ប្រែពីផ្ងារទៅផ្កាប់ :

ក្រឡាប់ គុណនាម

[ក្រ-ឡាប់-ចាក់] kralab

ដែលប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្ដូរខ្លាំងភ្លាមៗ, ដែលបត់បែនយ៉ាងរហ័ស :

ក្រឡាពាស

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីស័ក្ដិតូចខាងអាណាចក្រសម័យជាន់ដើម។ ពួកស្នង, ពួកស្មត់។

ក្រឡាពាស នាម

[ក្រ-ឡា-ពាស] krolapeas

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីស័ក្ដិតូចខាងអាណាចក្រសម័យជាន់ដើម។ ពួកស្នង, ពួកស្មត់។

ក្រឡាភ្លើង

ឈ្មោះខ្មោចព្រាយមួយយ៉ាង តាមជំនឿខ្មែរបុរាណ ហៅថា ព្រាយក្រឡាភ្លើង។

ក្រឡាភ្លើង នាម

[ក្រ-ឡា-ភ្លើង] kralaphlaung

ឈ្មោះខ្មោចព្រាយមួយយ៉ាង តាមជំនឿខ្មែរបុរាណ ហៅថា ព្រាយក្រឡាភ្លើង។

ក្រឡាស់

(ព.ប្រ.) គេចកែសម្ដី :

ក្រឡាស់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ក្រ-ឡាស់] krolas

ប្រែពីផ្កាប់មកជាផ្ងារ ពីផ្ងារទៅជាផ្កាប់ :

ក្រឡាស់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ក្រ-ឡាស់] krolas

(ព.ប្រ.) គេចកែសម្ដី :

ក្រឡាហោម

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងអាណាចក្រសម័យជាន់ដើម :

ក្រឡាហោម នាម

[ក្រ-ឡា-ហោម] krolahaom

ឋានន្តររបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ខាងអាណាចក្រសម័យជាន់ដើម :

ក្រឡិច

គេចដោយស្នៀត, ដោយឧបាយកល, គេចកែ គេចប្រែឱ្យខុស។

ក្រឡិច កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ឡិច] krolech≈

គេចដោយស្នៀត, ដោយឧបាយកល, គេចកែ គេចប្រែឱ្យខុស។

ក្រឡិត

របកស្បែក, ថ្នាំ ឬផ្ទៃខាងលើនៃអ្វីមួយ ដោយការប៉ះទង្គិច :

ក្រឡិត គុណនាម ១)

[ក្រ-ឡិត] krolet

(ព.អា.) ដែលមិនជិតមុខ។

ក្រឡិត កិរិយាសព្ទ ២)

[ក្រ-ឡិត] krolet

របកស្បែក, ថ្នាំ ឬផ្ទៃខាងលើនៃអ្វីមួយ ដោយការប៉ះទង្គិច :

ក្រឡឹង

ដែលមានដំណើរវិលជុំវិញ :

ក្រឡឹង កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ឡឹង] kroloeng

ធ្វើឱ្យមូលដោយគ្រឿងវិល និងដែកចាក់ដែលហៅថាគ្រឿងក្រឡឹង :

ក្រឡឹង គុណកិរិយា

[ក្រ-ឡឹង] kroloeng

ដែលមានដំណើរវិលជុំវិញ :

ក្រឡឹប

លឹប, ដែលបើកមិនស្រួល :

ក្រឡឹប គុណនាម ១)

[ក្រ-ឡឹប] kroloeb

ខ្លីខុប :

ក្រឡឹប គុណនាម ២)

[ក្រ-ឡឹប] kroloeb

លឹប, ដែលបើកមិនស្រួល :

ក្រឡឹម

ដែលលេចចេញមិនអស់, ដែលមើលទៅឃើញកំប្លឹម :

ក្រឡឹម គុណនាម

[ក្រ-ឡឹម] kroloem

ដែលលេចចេញមិនអស់, ដែលមើលទៅឃើញកំប្លឹម :

ក្រឡឺម

ចំពោះត្រង់កិរិយាដែលមកដល់ក្រោយគេ ក៏ប្រើសព្ទនេះបានដែរ :

ក្រឡឺម គុណកិរិយា ១)

[ក្រ-ឡឺម] kroleum

ប្លឺម, ដែលខានឃើញមុខហើយ លោតែឃើញមកដល់ :

ក្រឡឺម គុណកិរិយា ២)

[ក្រ-ឡឺម] kroleum

ចំពោះត្រង់កិរិយាដែលមកដល់ក្រោយគេ ក៏ប្រើសព្ទនេះបានដែរ :

ក្រឡុក

(ព.ប្រ.) រំខាន បង្កបញ្ហា ធ្វើឱ្យវង្វេងវង្វាន់ :

ក្រឡុក កិរិយាសព្ទ ១)

[ក្រ-ឡុក] krolok≈

ច្របល់ចូលគ្នាដោយអង្រួនឬបង្វិល :

ក្រឡុក កិរិយាសព្ទ ២)

[ក្រ-ឡុក] krolok≈

(ព.ប្រ.) រំខាន បង្កបញ្ហា ធ្វើឱ្យវង្វេងវង្វាន់ :

ក្រឡុញ

ដែលខ្លីពេកណាស់ :

ក្រឡុញ គុណនាម

[ក្រ-ឡុញ] krolonh

ដែលខ្លីពេកណាស់ :

ក្រឡុប

ខុប :

ក្រឡុប គុណនាម

[ក្រ-ឡុប] krolob

ខុប :

ក្រឡូម

ដែលរួមមាត់ ធំបាត :

ក្រឡូម គុណនាម

[ក្រ-ឡូម] kroloum

ដែលរួមមាត់ ធំបាត :

ក្រឡេក

មើលចំហៀងភ្នែកដោយរហ័ស គឺមើលភ្លាម ងាកមកវិញភ្លាម។

ក្រឡេក កិរិយាសព្ទ

[ក្រ-ឡេក] krolek

មើលចំហៀងភ្នែកដោយរហ័ស គឺមើលភ្លាម ងាកមកវិញភ្លាម។

ក្រឡេច

ភាពគេចកែ, ការគេចប្រែឱ្យខុសអំពីប្រក្រតីដើម ដោយកាយឬដោយវាចា :

ក្រឡេច កិរិយាសព្ទ a

[ក្រ-ឡិច] krolech

គេចកែ, គេចប្រែឱ្យខុសអំពីប្រក្រតីដើម ដោយកាយឬដោយវាចា :

ក្រឡេច នាម b

[ក្រ-ឡិច] krolech

ភាពគេចកែ, ការគេចប្រែឱ្យខុសអំពីប្រក្រតីដើម ដោយកាយឬដោយវាចា :

ក្រឡេចក្រឡុច

របិញរបុញមិននឹង មិនប្រាកដ :

ក្រឡេចក្រឡុច គុណនាម

[ក្រ-ឡិច-ក្រ-ឡុច] krolechkroloch

របិញរបុញមិននឹង មិនប្រាកដ :

ក្រឡែ

ដែលលៀនចេញក្រឡែត ឬដែលត្លោតចេញក្រៅ :

ក្រឡែ គុណកិរិយា

[ក្រ-ឡែ] krolae

ដែលលៀនចេញក្រឡែត ឬដែលត្លោតចេញក្រៅ :

ក្រឡែត

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ភ្លឺ ឱ្យប្លែកឡើង :

ក្រឡែត គុណកិរិយា

[ក្រ-ឡែត] kralaet

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ភ្លឺ ឱ្យប្លែកឡើង :

ក្រឡោ

សម្ដីនិយាយឃ្លាតក្លាយពី កឡោបិ៍។

ក្រឡោ នាម

[ក្រ-ឡោ] krolao

សម្ដីនិយាយឃ្លាតក្លាយពី កឡោបិ៍។

ក្រឡោជី

ឈ្មោះនំមួយយ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើបដាក់ស្នូលសណ្ដែកបាយ ទំហំប៉ុនផ្លែអង្គញ់ ឬធំជាង បរិភោគលាយជាមួយនឹងទឹកស្ករ :

ក្រឡោជី នាម

[ក្រ-ឡោ-ជី] krolaochi

ឈ្មោះនំមួយយ៉ាងធ្វើពីម្សៅដំណើបដាក់ស្នូលសណ្ដែកបាយ ទំហំប៉ុនផ្លែអង្គញ់ ឬធំជាង បរិភោគលាយជាមួយនឹងទឹកស្ករ :

ក្រឡោត

ធំលៀន :

ក្រឡោត គុណនាម

[ក្រ-ឡោត] kralaot

ធំលៀន :

ក្រឡៅ

មើលចំទៅមុខហើយសង្កេតឱ្យច្បាស់ (ក្នុងសាស្ត្រាបុរាណ និង ទំនុកច្រៀងខ្លះ) :

ក្រឡៅ គុណនាម ១)

[ក្រ-ឡៅ] krolau

ជាក់, ច្បាស់, ប្រាកដ, ស្ដែង :

ក្រឡៅ កិរិយាសព្ទ ២)

[ក្រ-ឡៅ] krolau

មើលចំទៅមុខហើយសង្កេតឱ្យច្បាស់ (ក្នុងសាស្ត្រាបុរាណ និង ទំនុកច្រៀងខ្លះ) :

ក្រអាញ

ដែលធំសងខាងជាងទៅលើ :

ក្រអាញ គុណនាម

[ក្រ-អាញ] kraaanh

ដែលធំសងខាងជាងទៅលើ :

ក្រអឹមក្រអៀម

ស្ងៀមមិននិយាយដោយអៀន, ដោយញញើត :

ក្រអឹមក្រអៀម គុណនាម

[ក្រ-អឹម-ក្រ-អៀម] kraaoemkraaiem

ស្ងៀមមិននិយាយដោយអៀន, ដោយញញើត :

ក្រអឺត

ស្មឿក, ដែលមានឫកពាបែបឆ្មើងឆ្មៃ, បែបកោង :

ក្រអឺត គុ.កិ., គុ.

[ក្រ-អឺត] kraaeut

ស្មឿក, ដែលមានឫកពាបែបឆ្មើងឆ្មៃ, បែបកោង :

ក្រអឺតក្រទម

ដែលសម្ដែងឫកពា, កិរិយាយឺតយ៉ាវ ធ្វើក្រអឺត ក្រប្រែឥរិយាបថ :

ក្រអឺតក្រទម គុណនាម

[ក្រ-អឺត-ក្រ-ទម] kroaeutkrotom

ដែលសម្ដែងឫកពា, កិរិយាយឺតយ៉ាវ ធ្វើក្រអឺត ក្រប្រែឥរិយាបថ :

ក្រអឺតក្រអោង

ដែលបញ្ចេញឫកព្រហើន, ឫកកោង :