ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

កញ្ឆត គុណនាម

[កញ់-ឆត] kanhchot

ដែលខាត, មានឈូង, ឆក, មិនជាធម្មតា :

កញ្ឆល កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ឆល] kanhchol

លោត, ដាលច្រឡោត :

កញ្ឆា

ឈ្មោះដំណាំមួយប្រភេទ មានស្លឹកសម្រាប់ហាន់ជក់លាយនឹងថ្នាំជក់ទៅស្រវឹងនាំឱ្យងេងងោង វង្វេង។

កញ្ឆា នាម

[កញ់-ឆា] konhcha

ឈ្មោះដំណាំមួយប្រភេទ មានស្លឹកសម្រាប់ហាន់ជក់លាយនឹងថ្នាំជក់ទៅស្រវឹងនាំឱ្យងេងងោង វង្វេង។

កញ្ឆាក់កញ្ឆែង កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ឆាក់-កញ់-ឆែង] knhochhakknhochhaeng

ពាក្យនិយាយក្លាយពី កញ្ឆក់កញ្ឆែង។

កញ្ឆាញ គុណនាម

[កញ់-ឆាញ] konhchheanh

ដែលរីកកំពាងច្រាញ :

កញ្ឆាត់ កិ., ន.

[កញ់-ឆាត់] kanhchheat

លោតដោយស្នៀតផ្សេងៗ :

កញ្ឆិត

ដែលខាត, ខ្វះបន្តិចបន្តួច មិនពេញតាមកំណើតធម្មតា :

កញ្ឆិត គុណនាម

[កញ់-ឆិត] konhchhit

ដែលខាត, ខ្វះបន្តិចបន្តួច មិនពេញតាមកំណើតធម្មតា :

កញ្ឆិល

រេចរឹល, ត្រប៉ិល, ត្រប៉ើល ដោយរួញដោយរេច, ដោយខើច។

កញ្ឆិល គុណនាម

[កញ់-ឆិល] kanhchhil

រេចរឹល, ត្រប៉ិល, ត្រប៉ើល ដោយរួញដោយរេច, ដោយខើច។

កញ្ឆឹម

តូចជំទើរ, តូចទ្រនាប់ មើលទៅឃើញសមរម្យ (ពាក្យថ្នម) :

កញ្ឆឹម គុណនាម

[កញ់-ឆឹម] konhchhuem

តូចជំទើរ, តូចទ្រនាប់ មើលទៅឃើញសមរម្យ (ពាក្យថ្នម) :

កញ្ឆួង គុណនាម

[កញ់-ឆួង] kanhchhuong

ធ្លុះកញ្ឆត, គ្រហួង។

កញ្ឆើញ គុណនាម

[កញ់-ឆើញ] konhchhaunh

ខើចប៉ែកខាងលើ :

កញ្ឆើល គុណនាម

[កញ់-ឆើល] knhochhaeul

(ម.ព. កញ្ឆិល)។

កញ្ឆៀវ

ឈ្មោះខ្យងសមុទ្រមួយប្រភេទ មានស្នូកតូចកំប៉ាត មានកន្ទុយ សម្បុរដូចក្ដាម។

កញ្ឆៀវ នាម

[កញ់-ឆៀវ] konhchhiev

ឈ្មោះខ្យងសមុទ្រមួយប្រភេទ មានស្នូកតូចកំប៉ាត មានកន្ទុយ សម្បុរដូចក្ដាម។

កញ្ឆេង

លោតដោយសប្បាយ, ដោយមានសោមនស្ស :

កញ្ឆេង កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ឆេង] konhchheng

លោតដោយសប្បាយ, ដោយមានសោមនស្ស :

កញ្ឆែត

ឈ្មោះបន្លែវារិជតិណជាតិមួយប្រភេទ ជាវល្លិដុះក្នុងទឹកសម្រាប់ប្រើជាអន្លក់; ប្រើជាបន្លែក៏បាន។

កញ្ឆែត នាម

[កញ់-ឆែត] konhchhet

ឈ្មោះបន្លែវារិជតិណជាតិមួយប្រភេទ ជាវល្លិដុះក្នុងទឹកសម្រាប់ប្រើជាអន្លក់; ប្រើជាបន្លែក៏បាន។

កញ្ឆែវ គុ.កិ., គុ.

[កញ់-ឆែវ] konhchhev

ដែលវៀចឆែវទៅម្ខាងៗ :

កញ្ឆោត គុណនាម

[កញ់-ឆោត] kanhchhout

ដែលងាយបញ្ឆោត :

កញ្ជង់

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យលិចឱ្យប្លែកឡើង :

កញ្ជង់ គុណកិរិយា

[កញ់-ជង់] kanhjong

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យលិចឱ្យប្លែកឡើង :

កញ្ជនជៃ

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ក្នុងពួកត្រីរ៉ស់ សម្បុរខ្មៅពព្រុស ក្បាលរាងស្រួច សាច់សក្បុស។ ស្រុកខ្លះហៅ កន្ទន់ជៃ។

កញ្ជនជៃ នាម

[កញ់-ជន-ជៃ] kanhchonchey

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ក្នុងពួកត្រីរ៉ស់ សម្បុរខ្មៅពព្រុស ក្បាលរាងស្រួច សាច់សក្បុស។ ស្រុកខ្លះហៅ កន្ទន់ជៃ។

កញ្ជប់

ដែលរារង់, បង្អែបង្អង់, បណ្ដោះបណ្ដៃបំណុលគេដោយមានល្មមនឹងសងគេបាន ហើយទម្រន់បង្អង់មិនសងគេងាយ, ឬដែលខ្ចីប្រដាប់ប្រើប្រាស់របស់គេទៅ ហើយទម្រន់បង្អង់ទុកមិនឱ្យមកគេវិញ :

កញ្ជប់ គុណនាម

[កញ់-ជប់] konhjob

ដែលរារង់, បង្អែបង្អង់, បណ្ដោះបណ្ដៃបំណុលគេដោយមានល្មមនឹងសងគេបាន ហើយទម្រន់បង្អង់មិនសងគេងាយ, ឬដែលខ្ចីប្រដាប់ប្រើប្រាស់របស់គេទៅ ហើយទម្រន់បង្អង់ទុកមិនឱ្យមកគេវិញ :

កញ្ជរ

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងដែនកម្ពុជា ក្នុងកាលអំពីដើម (ឥឡូវរួមក្នុង ខេត្តក្រចេះ)។

កញ្ជរ នាម

[កញ់-ជ] kanhjor

ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងដែនកម្ពុជា ក្នុងកាលអំពីដើម (ឥឡូវរួមក្នុង ខេត្តក្រចេះ)។

កញ្ជាក់ នាម

[កញ់-ជាក់] kanhcheak

អ្វីៗដែលគេខ្ជាក់ចោល :

កញ្ជាក់ស្លា

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រាងដូចត្រីកន្ត្រប់ សម្បុរប្រាយលាជ :

កញ្ជាក់ស្លា នាម

[កញ់-ជាក់-ស្លា] kanhcheaksla

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រាងដូចត្រីកន្ត្រប់ សម្បុរប្រាយលាជ :

កញ្ជាត

ជាតិ។ ពាក្យសាមញ្ញ ប្រើដោយមានទោសៈ មើលងាយទ្រគោះបន្តុះបង្អាប់អ្នកដទៃណាមួយ ឥតខ្លាចចិត្ត ឥតញញើត :

កញ្ជាត នាម

[កញ់-ជាត] kanhjeat

ជាតិ។ ពាក្យសាមញ្ញ ប្រើដោយមានទោសៈ មើលងាយទ្រគោះបន្តុះបង្អាប់អ្នកដទៃណាមួយ ឥតខ្លាចចិត្ត ឥតញញើត :

កញ្ជុសមាន់

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅស្បែក មានសណ្ឋានដូចស្រែង បណ្ដាលឱ្យស្កៀបរមាស់ក្នុងវេលាដែលបែកញើស។

កញ្ជុសមាន់ នាម

[កញ់-ជុះ-មាន់] konhchusmean

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅស្បែក មានសណ្ឋានដូចស្រែង បណ្ដាលឱ្យស្កៀបរមាស់ក្នុងវេលាដែលបែកញើស។

កញ្ជួ គុណនាម

[កញ់-ជួ] konhjuo

(ព.ទ្រ.) ជួឥតគួរឥតសម :

កញ្ជើ នាម

[កញ់-ជើ] kanhchau

របស់ត្បាញដោយបន្ទោះឫស្សី សម្រាប់ដាក់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង, ខាងលើមានរាងមូលហៅថាមាត់ ក្ដាប់នឹងបន្ទោះផ្ដៅ ខាងក្រោមរាបហៅថា បាត :

កញ្ជើ

របស់ត្បាញដោយបន្ទោះឫស្សី សម្រាប់ដាក់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង, ខាងលើមានរាងមូលហៅថាមាត់ ក្ដាប់នឹងបន្ទោះផ្ដៅ ខាងក្រោមរាបហៅថា បាត :

កញ្ជើជំពោះ នាម

[កញ់-ជើ-ជំ-ពោះ] konhchauchumpuoh

កញ្ជើមួយប្រភេទ មានជើងខាងក្រោមត្បាញកាច់ជ្រុង មាត់ខាងលើកាច់ជ្រុងក៏មាន មូលក៏មាន រាងតូចក្រោម ធំក្អេងខាងលើ :

កញ្ជើជំពោះ

កញ្ជើមួយប្រភេទ មានជើងខាងក្រោមត្បាញកាច់ជ្រុង មាត់ខាងលើកាច់ជ្រុងក៏មាន មូលក៏មាន រាងតូចក្រោម ធំក្អេងខាងលើ :

កញ្ជើបាយដាច នាម

[កញ់-ជើ-បាយ-ដាច] kanhchaubaydach

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លាខ្លីៗ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកសុរភី មានផ្លែក្លិនហាងបន្តិចៗ ប៉ុន្តែគេអាចបរិភោគផ្លែទុំបាន :

កញ្ជើបាយដាច

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លាខ្លីៗ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកសុរភី មានផ្លែក្លិនហាងបន្តិចៗ ប៉ុន្តែគេអាចបរិភោគផ្លែទុំបាន :

កញ្ជែះ នាម

[មៈ-នុស-កញ់-ជែស-ច្រក] kanhcheaeeah

មនុស្សក្រីក្ររហេមរហាម ដែលរកព្រឹកបានស៊ីព្រឹក រកល្ងាចបានស៊ីល្ងាច។

កញ្ជែះ កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ជែស] kanhcheaeeah

បុកតិចៗ, បុកថ្នមៗ។ កញ្ជែះស្រូវ, កញ្ជែះអង្ករ, គឺបុកស្រូវ, ស្រិតអង្ករបន្តិចបន្តួច ប្រមាណ ១ក្ដាប់ ២ក្ដាប់ មិនពេញត្បាល់។

កញ្ជែះ

មនុស្សក្រីក្ររហេមរហាម ដែលរកព្រឹកបានស៊ីព្រឹក រកល្ងាចបានស៊ីល្ងាច។

កញ្ជោ នាម

[កញ់-ជោ] kanhjo

ចម្រឹងឬបង្គោលបោះចងរនងសន្ទូច, រនង :

កញ្ជោ

ចម្រឹងឬបង្គោលបោះចងរនងសន្ទូច, រនង :

កញ្ជះ គុ., ន.

[កញ់-ជះ] kanhcheah

មនុស្សដែលនៅបម្រើគេ ដោយចំពាក់ទ្រព្យគេ គឺខ្ញុំកំដរដែលគេប្រើតាមតែប្រទះ ដូចជារបស់កញ្ជះកញ្ជាយ :

កញ្ជះ

មនុស្សដែលនៅបម្រើគេ ដោយចំពាក់ទ្រព្យគេ គឺខ្ញុំកំដរដែលគេប្រើតាមតែប្រទះ ដូចជារបស់កញ្ជះកញ្ជាយ :

កញ្ជះកញ្ជាយ កិ., គុ.

[កញ់-ជះ-កញ់-ជាយ] kanhcheahkanhjay

រាយឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់; ចាយវាយទ្រព្យធនឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

កញ្ជះកញ្ជាយ

រាយឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់; ចាយវាយទ្រព្យធនឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

កញ្ជ្រក់

(ព.ទ្រ.) ដែលអាប់ស្រីសួស្ដី, ឥតរាសី, ពភ្លក់ :

កញ្ជ្រក់ គុណនាម

[កញ់-ជ្រក់] kanhjrok

(ព.ទ្រ.) ដែលអាប់ស្រីសួស្ដី, ឥតរាសី, ពភ្លក់ :

កញ្ជ្រម គុណនាម

[កញ់-ជ្រម] kanhchrom

(ព.ទ្រ.) ដែលមិនអង់អាចឬដែលមានកិរិយាបែបជាអ្នកខ្លាចគេ :

កញ្ជ្រម

(ព.ទ្រ.) ដែលមិនអង់អាចឬដែលមានកិរិយាបែបជាអ្នកខ្លាចគេ :

កញ្ជ្រឹល នាម

[កញ់-ជ្រិល] kanhchruel

ឈ្មោះរោគស្បែកមួយយ៉ាង ក្នុងពួកជំងឺអុតក្ដាម, ជំងឺស្អូច :

កញ្ជ្រឹល នាម

[កញ់-ជ្រិល] kanhchruel

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ជាថ្នាំសម្រាប់ត្រាំងូតរម្ងាប់រោគកញ្ជ្រឹល :

កញ្ជ្រឹល

ឈ្មោះរោគស្បែកមួយយ៉ាង ក្នុងពួកជំងឺអុតក្ដាម, ជំងឺស្អូច :

កញ្ជ្រូក នាម

[កញ់-ជ្រូក] konhjruk

ឈ្មោះត្រីរំអិលតូចមួយប្រភេទ មានស្នែងពីរបើកបិទបាន មុខស្រួច មានព្រុយពីរ ទ្រនុងក្រហម កន្ទុយឆែក។

កញ្ជ្រូក

ឈ្មោះត្រីរំអិលតូចមួយប្រភេទ មានស្នែងពីរបើកបិទបាន មុខស្រួច មានព្រុយពីរ ទ្រនុងក្រហម កន្ទុយឆែក។

កញ្ជ្រួច នាម

[កញ់-ជ្រួច] knhochruoch

(ម.ព. កាំជ្រួច១)។

កញ្ជ្រៀច នាម

[កញ់-ជ្រៀច] kanhchriech

ឈ្មោះស្រុកមួយក្នុងខេត្តព្រៃវែង :

កញ្ជ្រៀច នាម

[កញ់-ជ្រៀច] kanhchriech

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ ស្រដៀងនឹងសារិកាក្របី, តែសម្បុរប្រផេះ។

កញ្ជ្រៀប នាម

[កញ់-ជ្រៀប] kanhjrieb

ឈ្មោះត្រសក់ផ្អរយ៉ាងតូច :

កញ្ជ្រៀវ កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ជ្រៀវ] kanhjriev

ស្រែកខ្ញៀវខ្ញារ :

កញ្ជ្រោក កិរិយាសព្ទ ២)

[កញ់-ជ្រោក] konhchrouk

(ព.ប្រ.) និយាយគំរាមដូចគេកញ្ជ្រោកទឹក :

កញ្ជ្រោក កិរិយាសព្ទ ១)

[កញ់-ជ្រោក] konhchrouk

បោកបាចសាចទឹក :

កញ្ជ្រោក

(ព.ប្រ.) និយាយគំរាមដូចគេកញ្ជ្រោកទឹក :

កញ្ជ្រោកបោកបាច កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ជ្រោក-បោក-បាច] kanhjroukbaokbach

និយាយខ្លាំងៗដូចគេកញ្ជ្រោកទឹក ដូចគេបោក ដូចគេបាចសាចទឹក :

កញ្ជ្រោង នាម

[កញ់-ជ្រោង] konhchroung

ឈ្មោះសត្វព្រៃជើង ៤មួយប្រភេទ ក្នុងពួកសត្វមានដោះ រូបរាងស្រដៀងគ្នានឹងខ្លាត្រី រោមប្រផេះពព្រុស។

កញ្ជ្រោង

ឈ្មោះសត្វព្រៃជើង ៤មួយប្រភេទ ក្នុងពួកសត្វមានដោះ រូបរាងស្រដៀងគ្នានឹងខ្លាត្រី រោមប្រផេះពព្រុស។

កញ្ជ្រោល កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ជ្រោល] konhjroul

ច្រឡោតដាល, លោត :

កញ្ឈូស កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ឈូស] konhchhus

គ្រលុកត្រីប្រហុកដោយថ្នមៗ ស្រាលៗ ដើម្បីឱ្យជ្រុះស្រកា គឺវេលាធ្វើប្រហុកនោះ ត្រីដែលតូចៗ យកស្រកាមិនកើត គេគ្រាន់តែកាត់ក្បាលត្រាំទឹកក្នុងពាងឬក្នុងវត្ថុអ្វីដែលជ្រៅ ហើយគេយកឫស្សីទាំងមូលមួយកំណាត់ មកសាប់ចុងម្ខាង ទើបគេគ្រលុកត្រីដែលត្រាំទឹកនោះទៅ លុះជ្រុះស្រកាអស់ហើយ គេស្រង់យ

កញ្ឈូស កិរិយាសព្ទ

[កញ់-ឈូស] konhchhus

ឈូសដោយបំពាន, ដោយបង្ខំ; សព្ទនេះសម្រាប់និយាយបានតែដំរីឈូសដី :

កញ្ឈូស

គ្រលុកត្រីប្រហុកដោយថ្នមៗ ស្រាលៗ ដើម្បីឱ្យជ្រុះស្រកា គឺវេលាធ្វើប្រហុកនោះ ត្រីដែលតូចៗ យកស្រកាមិនកើត គេគ្រាន់តែកាត់ក្បាលត្រាំទឹកក្នុងពាងឬក្នុងវត្ថុអ្វីដែលជ្រៅ ហើយគេយកឫស្សីទាំងមូលមួយកំណាត់ មកសាប់ចុងម្ខាង ទើបគេគ្រលុកត្រីដែលត្រាំទឹកនោះទៅ លុះជ្រុះស្រកាអស់ហើយ គេស្រង់យ

កញ្ញា នាម

[ក័ញ-ញ៉ា] kanha

ឈ្មោះខែទី ៩តាមសុរិយគតិ មាន ៣០ថ្ងៃ និងរាសីរូបស្រីក្រមុំ។

កញ្ញា នាម

[ក័ញ-ញ៉ា] kanha

ស្រីក្រមុំតូច, ស្រីជំទង់។

កញ្ញា

ឈ្មោះខែទី ៩តាមសុរិយគតិ មាន ៣០ថ្ងៃ និងរាសីរូបស្រីក្រមុំ។