Khmer Dictionary

ប្រាក់ជំនូនដែលមេបាខាងប្រុស ជូនទៅមេបាខាងស្រី ក្នុងវេលាដែលធ្វើអាវាហវិវាហមង្គល : ក្នុងច្បាប់ទសភរិយា លោកកំណត់តែ ៨ដេញ គឺប្រមាណ ១២រៀល តែបើនឹងដាក់ច្រើនជាងចំនួននោះក៏បាន : ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី ថា បញ្ជាប់ចិត្ត :

ខាន់ស្លា នាម

[ខាន់-ស្លា] khansla

ប្រាក់ជំនូនដែលមេបាខាងប្រុស ជូនទៅមេបាខាងស្រី ក្នុងវេលាដែលធ្វើអាវាហវិវាហមង្គល : ក្នុងច្បាប់ទសភរិយា លោកកំណត់តែ ៨ដេញ គឺប្រមាណ ១២រៀល តែបើនឹងដាក់ច្រើនជាងចំនួននោះក៏បាន : ច្បាប់រដ្ឋប្បវេណី ថា បញ្ជាប់ចិត្ត :

ខាន់ស្លាក់

ស្ត្រីដែលដាច់ចំណងមេត្រី ខកខានមិនបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បន្ទាប់ពីភ្ជាប់ពាក្យរួច :

ខាន់ស្លាក់ នាម

[ខាន់-ស្លាក់] khanslak

ឈ្មោះរោគម្យ៉ាងកើតកណ្ដាលក ធ្វើឱ្យលេបបាយ លេបទឹកពុំរួច :

ខាន់ស្លាក់ នាម

[ពោះ-ម៉ាយ-ខាន់-ស្លា] khanslak

បុរសដែលដាច់ចំណងមេត្រី ខកខានមិនបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បន្ទាប់ពីភ្ជាប់ពាក្យរួច :

ខាន់ស្លាក់ នាម

[មេ-ម៉ាយ-ខាន់-ស្លា] khanslak

ស្ត្រីដែលដាច់ចំណងមេត្រី ខកខានមិនបានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍បន្ទាប់ពីភ្ជាប់ពាក្យរួច :

ខាប កិរិយាសព្ទ

[ខាប] khab

ហៅឬអន្ទងព្រលឹងឬប្រែវិញ្ញាណអ្នកដទៃដោយមន្តគាថា។

ខាបខា

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ មានដើមមូលៗ ឈរត្រង់ៗ ដើមខ្លីៗល្មម មានជ័រស, ខ្លះមានស្លឹកសពពាលៗ, កាច់ដាំងាយរស់, គេច្រើនកាច់ដាំធ្វើជារបងទាបៗ ក្នុងសួនច្បារឬដាំក្នុងផើងប្រើជាគ្រឿងតាំងក៏បាន :

ខាបខា នាម

[ខាប-ខា] khabkha

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ មានដើមមូលៗ ឈរត្រង់ៗ ដើមខ្លីៗល្មម មានជ័រស, ខ្លះមានស្លឹកសពពាលៗ, កាច់ដាំងាយរស់, គេច្រើនកាច់ដាំធ្វើជារបងទាបៗ ក្នុងសួនច្បារឬដាំក្នុងផើងប្រើជាគ្រឿងតាំងក៏បាន :

ខាប់

ទីទៃពីរាវ គឺដែលនៅក្នុងរវាងស្ទើររាវ ស្ទើរខន់ :

ខាប់ នាម

[ខាប់] khab

ឈ្មោះពាងមួយប្រភេទ មាត់និងបាតមានទំហំស្មើគ្នា មានគ្រប :

ខាប់ គុណនាម

[ខាប់] khab

ទីទៃពីរាវ គឺដែលនៅក្នុងរវាងស្ទើររាវ ស្ទើរខន់ :

ខាប់ខណ្ឌ

ដែលចង្អៀតណែនណាន់ ប៉ុន្តែមានខណ្ឌជាជួរ ជាសង្កាត់ ដាច់ដោយប៉ែក ដោយឡែកពីគ្នា :

ខាប់ខណ្ឌ គុ.កិ., គុ.

[ខាប់-ខាន់] khabkhon

ដែលចង្អៀតណែនណាន់ ប៉ុន្តែមានខណ្ឌជាជួរ ជាសង្កាត់ ដាច់ដោយប៉ែក ដោយឡែកពីគ្នា :

ខាម

ខ្លាច, ញញើត។ ច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ កោត :

ខាម កិរិយាសព្ទ

[ខាម] kham

ខ្លាច, ញញើត។ ច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ កោត :

ខារ គុណនាម

[ខា] khar

ដែលស្ទើរហាងស្ទើរក្រពុល ស្ទើរខ្មួរ :

ខារ នាម

[ខា] khar

ឈ្មោះត្រប់មួយប្រភេទ ផ្លែមានរសខារ :

ខារ កិរិយាសព្ទ

[ខា] khar

ទាញអូសដោយគ្រឿងចក្រ :

ខារ៉ាអូខេ

ទីកម្សាន្តសប្បាយមួយបែប ជាទូទៅនៅពេលរាត្រី ដោយមានការទទួលទានអាហារអមដោយការច្រៀងលេងកម្សាន្តជាមួយឧបករណ៍ឌីជីថលដែលរួមមានទូរទស្សន៍ មេក្រូ និងឧបករណ៍ផ្ដល់រូបភាព បទភ្លេង និងទំនុកច្រៀងជ្រើសរើសតាមការចូលចិត្ត :

ខារ៉ាអូខេ នាម ១)

[ខា-រ៉ា-អូ-ខេ] kharaaoukhe≈

ប្រភេទឧបករណ៍កម្សាន្តម៉្យាង ដែលគេអាចច្រៀងបញ្ចូលជាមួយបទភ្លេងដោយអានអក្សរលើអេក្រង់ :

ខារ៉ាអូខេ នាម ២)

[ខា-រ៉ា-អូ-ខេ] kharaaoukhe≈

ទីកម្សាន្តសប្បាយមួយបែប ជាទូទៅនៅពេលរាត្រី ដោយមានការទទួលទានអាហារអមដោយការច្រៀងលេងកម្សាន្តជាមួយឧបករណ៍ឌីជីថលដែលរួមមានទូរទស្សន៍ មេក្រូ និងឧបករណ៍ផ្ដល់រូបភាព បទភ្លេង និងទំនុកច្រៀងជ្រើសរើសតាមការចូលចិត្ត :

ខាល នាម

[ខាល] khal

ឈ្មោះឆ្នាំទី ៣(ខ្លា) :

ខាល់

រុញច្រានទឹកទៅខាងក្រោយ ដោយគ្រឿងចក្រឬកង្ហារ ដើម្បីធ្វើនាវាឱ្យលឿនទៅមុខ :

ខាល់ កិរិយាសព្ទ

[ខាល់] khal

រុញច្រានទឹកទៅខាងក្រោយ ដោយគ្រឿងចក្រឬកង្ហារ ដើម្បីធ្វើនាវាឱ្យលឿនទៅមុខ :

ខាវ កិរិយាសព្ទ

[ខាវ] khav

បើកក្ដោងបញ្ឆៀងខ្យល់ឬទទឹងខ្យល់ :

ខាំ កិរិយាសព្ទ

[ខាំ] kham

កាត់ដោយធ្មេញ, ដោយចង្កូម :

ខាំង បុព្វបទ

[ខាំង] khang

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយពាក្យ ខារ :

ខាំង កិរិយាសព្ទ

[ខាំង] khang

(ម.ព. ឃាំង)។

ខិង នាម

[ខិង] kheng

សំពត់ដែលគេដេរជាថង់ មានខ្សែរូតចង្កេះសម្រាប់ស្លៀកសម្លុយ។

ខិង នាម

[ខិង] kheng

កំប្រោងរាងទាប :

ខិត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខំ ថាខិតខំ :

ខិត នាម

[ខិត] khert

ចំនួនសូត្រមួយដុំដែលដោះចេញពីអាក់ :

ខិត កិរិយាសព្ទ

[ខិត] khert

កកិលចូលជិត :

ខិត កិរិយាសព្ទ

[ខិត] khert

គូសចំណាំ :

ខិត កិរិយាសព្ទ

[ខិត] khert

ដាក់កំហិត, ខាខាំង :

ខិត បុព្វបទ

[ខិត] khert

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខំ ថាខិតខំ :

ខិតខាត់

ដែលមានរលីបរលាបបន្តិចបន្តួច, ខ្សត់ខ្សោយ, ខ្វះខាត, មិនបរិបូណ៌, អត្តខាត់។ ប្រើជា កិ. ក៏មាន។

ខិតខាត់ គុណនាម

[ខិត-ខាត់] khetkhat

ដែលមានរលីបរលាបបន្តិចបន្តួច, ខ្សត់ខ្សោយ, ខ្វះខាត, មិនបរិបូណ៌, អត្តខាត់។ ប្រើជា កិ. ក៏មាន។

ខិតខំ កិរិយាសព្ទ

[ខិត-ខំ] khetkhom

(ម.ព. ខិត៥ ខំ)។

ខិត្តប័ណ្ណ

សំបុត្រដែលគេបោះបាចឬចែកផ្សាយ ដើម្បីឱ្យដឹងដំណឹងអ្វីមួយ។

ខិត្តប័ណ្ណ នាម

[ខិត-តៈ-ប័ន] khettboann

សំបុត្រដែលគេបោះបាចឬចែកផ្សាយ ដើម្បីឱ្យដឹងដំណឹងអ្វីមួយ។

ខិម គុណនាម

[ខិម] khem

ស្រស់បំព្រង, ស្រស់ប៉ប្រិម :

ខិល គុណនាម

[ខិល] khel

រប៉ិលរប៉ូច, :

ខីណភាព

ភាពនៃវត្ថុដែលអស់ទៅ, ការអស់រលីង, ដំណើរដែលអស់ឥតមានសេសសល់។

ខីណភាព នាម

[ខី-ណៈ-ភាប] kheinopheap

ភាពនៃវត្ថុដែលអស់ទៅ, ការអស់រលីង, ដំណើរដែលអស់ឥតមានសេសសល់។

ខីណាសវបុគ្គល នាម

[ខី-ណា-សៈ-វ៉ៈ-បុក-គល់] kheinasakvakbokklo≈

(ម.ព. ខីណាស្រព)។

ខីណាស្រព

ព្រះអរិយបុគ្គលដែលអស់អាសវៈហើយ (ព្រះអរហន្ត)។

ខីណាស្រព នាម

[ខី-ណា-ស្រប] kheinasrap

ព្រះអរិយបុគ្គលដែលអស់អាសវៈហើយ (ព្រះអរហន្ត)។

ខីរជាតិ

ជាតិនៃទឹកដោះ, ទឹកដោះស្រស់ដែលទើបនឹងរឹត នៅថ្មីៗ។

ខីរជាតិ នាម

[ខី-រៈ-ជាត] kheircheat

ជាតិនៃទឹកដោះ, ទឹកដោះស្រស់ដែលទើបនឹងរឹត នៅថ្មីៗ។

ខឹកៗ ឧទានសព្ទ

[ខឹក-ខឹក] khoek

សូរសំណើចតិចៗ រឿយៗ :

ខឹង កិរិយាសព្ទ

[ខឹង] kherng

កម្រើកចិត្តដោយទោមនស្ស ព្រោះមានអារម្មណ៍មិនគាប់ចិត្ត មកប៉ះពាល់ត្រូវទ្វារទាំង ៦មានចក្ខុទ្វារជាដើម នាំឱ្យក្ដួលក្ដៅចិត្តឡើង។

ខឹង កិរិយាសព្ទ

[ខឹង-សំ-បា] kherng

(ម.ព. សម្បា)។

ខឹង នាម

[ខឹង] kherng

រង្វាល់តូចចុះពីកន្តាំងតូចមក :

ខឹមខាត់

ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះធ្វើដោយប្រាក់ឬមាសមានក្បាលរចនាដាំត្បូងផ្សេងៗ :

ខឹមខាត់ នាម

[ខឹម-ខាត់] khoemkhat

ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះធ្វើដោយប្រាក់ឬមាសមានក្បាលរចនាដាំត្បូងផ្សេងៗ :

ប្រព័ន្ធគំនិតសំខាន់នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាចិន ចេញពីការបង្រៀនរបស់ខុងជឺនិងសាវ័ករបស់គាត់ ដែលយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគោលការណ៍ស្ដីពីចរិយាត្រឹមត្រូវ ជំនាញនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ គតិបណ្ឌិតស័ក្ដិសិទ្ធិ និងទំនាក់ទំនងសង្គមត្រឹមត្រូវ :

ខុងជឺនិយម នាម

[ខុង-ជឺ-និ-យំ] khongcheuniyum≈

ប្រព័ន្ធគំនិតសំខាន់នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាចិន ចេញពីការបង្រៀនរបស់ខុងជឺនិងសាវ័ករបស់គាត់ ដែលយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះគោលការណ៍ស្ដីពីចរិយាត្រឹមត្រូវ ជំនាញនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ គតិបណ្ឌិតស័ក្ដិសិទ្ធិ និងទំនាក់ទំនងសង្គមត្រឹមត្រូវ :

ខុងម៉ូវ

ផ្នៀងនង្គ័ល។

ខុងម៉ូវ នាម

[ខុង-ម៉ូវ] khongmouv≈

ផ្នៀងនង្គ័ល។

ខុងៗ

សូរក្អកខ្លាំងៗ :

ខុងៗ ឧទានសព្ទ

[ខុង-ខុង] khong

សូរក្អកខ្លាំងៗ :

ខុទ្ទកភាព

ភាពដែលតូច, ដំណើរដែលតូចតាច, តំណូច។

ខុទ្ទកភាព នាម

[ខុត-ទៈ-កៈ-ភាប] khottkopheap

ភាពដែលតូច, ដំណើរដែលតូចតាច, តំណូច។

ខាត់ នាម

ខាត់ណា នាម

ខាត់ណា នាម

ខាត់ណា នាម

ខាទនីយាហារ នាម

ខាន កិរិយាសព្ទ

ខានស្អែក គុ.កិ., ន.

ខានស្អែកមួយ គុ.កិ., ន.

ខានស្អែកមួយនាយ គុ.កិ., ន.

ខាន់ នាម

ខាន់ខៅ នាម

ខាន់ជីប នាម

ខាន់បៀត នាម

ខាន់លឿង នាម

ខាន់ស្លា នាម

ខាន់ស្លាក់ នាម

ខាន់ស្លាក់ នាម

ខាន់ស្លាក់ នាម

ខាប កិរិយាសព្ទ

ខាបខា នាម

ខាប់ នាម

ខាប់ គុណនាម

ខាប់ខណ្ឌ គុ.កិ., គុ.

ខាម កិរិយាសព្ទ

ខារ គុណនាម

ខារ នាម

ខារ កិរិយាសព្ទ

ខារ៉ាអូខេ នាម ១)

ខារ៉ាអូខេ នាម ២)

ខាល នាម

ខាល់ កិរិយាសព្ទ

ខាវ កិរិយាសព្ទ

ខាំ កិរិយាសព្ទ

ខាំង បុព្វបទ

ខាំង កិរិយាសព្ទ

ខិង នាម

ខិង នាម

ខិត នាម

ខិត កិរិយាសព្ទ

ខិត កិរិយាសព្ទ

ខិត កិរិយាសព្ទ

ខិត បុព្វបទ

ខិតខាត់ គុណនាម

ខិតខំ កិរិយាសព្ទ

ខិត្តប័ណ្ណ នាម

ខិម គុណនាម

ខិល គុណនាម

ខីណភាព នាម

ខីណាសវបុគ្គល នាម

ខីណាស្រព នាម

ខីរជាតិ នាម

ខឹកៗ ឧទានសព្ទ

ខឹង កិរិយាសព្ទ

ខឹង កិរិយាសព្ទ

ខឹង នាម

ខឹមខាត់ នាម

ខុងជឺនិយម នាម

ខុងម៉ូវ នាម

ខុងៗ ឧទានសព្ទ

ខុទ្ទកភាព នាម