វចនានុក្រមខ្មែរ

តួព្យញ្ជនៈទី៣នៃអក្ខរក្រមព្យញ្ជនៈខ្មែរ និងជាតួព្យញ្ជនៈទី៣ក្នុងវគ្គទី១។ តួព្យញ្ជនៈនេះមានអក្ខរសូរអន្តរជាតិ [k] ជាព្យញ្ជនៈរនាំងក្រអូម ខ្យល់មាត់ សូរស្ទះ សិថិល អឃោសៈ។

គ គុណនាម ១)

[គ] ko≈

ឥតសម្ដី :

គ គុណនាម ២)

[គ] ko≈

ឥតសូរ (ចំពោះលោហជាតិ) :

គ នាម

[គ] ko≈

ឈ្មោះឈើជាដំណាំ ផ្លែមានសរសៃជាប៉ុយសំឡីសម្រាប់ច្រកញាត់ខ្នើយ, កែប, ពូក ជាដើម :

គក នាម

[គក] kok

ឈ្មោះមាន់មួយពួករូបធំៗ ច្រើនមិនសូវមានរោម, សាច់ត្រង់ណាដែលគ្មានរោមនោះ មានសម្បុរក្រហមរងាល :

គក់

ហត្ថក្រពុំ គឺខ្នាតរង្វាស់ប្រវែងពីត្រឹមកែងដៃ ទៅដល់ចុងម្រាមដៃដែលក្ដាប់ក្ដោបចូល :

គក់ កិរិយាសព្ទ

[គក់] kok

តប់ដោយដៃក្ដាប់ :

គក់ កិរិយាសព្ទ

[គក់] kok

បោកសម្អាតខោអាវជាដើម ដោយអាការៈជ្រំៗ ដូចគេគក់ ដើម្បីឱ្យជ្រះក្អែល :

គក់ នាម

[គក់] kok

ហត្ថក្រពុំ គឺខ្នាតរង្វាស់ប្រវែងពីត្រឹមកែងដៃ ទៅដល់ចុងម្រាមដៃដែលក្ដាប់ក្ដោបចូល :

គគាច

ច្បាស់, ក្បោះក្បាយ, ក្រឡាញ :

គគាច គុណនាម

[គ-គាច] kokeach

ច្បាស់, ក្បោះក្បាយ, ក្រឡាញ :

គគាត

អង់អាច, ឥតក្រែង, ឥតញញើត, ឥតភ្លឹក :

គគាត គុ.កិ., គុ.

[គ-គាត] kokeat

អង់អាច, ឥតក្រែង, ឥតញញើត, ឥតភ្លឹក :

គគី

(ម.ព. កាគី)។

គគី ន., គុ.

[គ-គី] koki≈

(ម.ព. កាគី)។

គគីរ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់រឹងជាប់សម្រាប់ប្រើធ្វើទូកនិងការឯទៀតផ្សេងៗ។ គគីរមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាង មាន គគីរថ្ម, គគីរខ្សាច់ ជាដើម។

គគីរ នាម

[គ-គី] kokir

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់រឹងជាប់សម្រាប់ប្រើធ្វើទូកនិងការឯទៀតផ្សេងៗ។ គគីរមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាង មាន គគីរថ្ម, គគីរខ្សាច់ ជាដើម។

គគឹក

សូរឮដោយខ្យល់, ដោយទឹក :

គគឹក ឧទានសព្ទ

[គ-គឹក] kokuek

សូរឮដោយខ្យល់, ដោយទឹក :

គគឹត

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានជ័រជាពិសរោលសាច់មនុស្ស។

គគឹត នាម

[គ-គឹត] kokuet

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានជ័រជាពិសរោលសាច់មនុស្ស។

គគុក

ដែលហូរ, ដែលបក់, ដែលទៅមកបន្តគ្នាឥតអាក់ :

គគុក គុណនាម

[គ-គុក] kokuk

ដែលនៅក្ដៅងំ :

គគុក ឧ., គុ.កិ.

[គ-គុក] kokuk

ដែលហូរ, ដែលបក់, ដែលទៅមកបន្តគ្នាឥតអាក់ :

គគុកគគាក់

សូរឮដោយខ្យល់, ដោយទឹក ឬដោយមានការប្រជុំគ្នាច្រើន :

គគុកគគាក់ ឧទានសព្ទ

[គ-គុក-គ-គាក់] kokukkokeak

សូរឮដោយខ្យល់, ដោយទឹក ឬដោយមានការប្រជុំគ្នាច្រើន :

គគុល

ដែលឆេះមានតែរងើក :

គគុល គុ.កិ., គុ.

[គ-គុល] kokul

ដែលសើមប៉ផ្អៀច :

គគុល គុ.កិ., គុ.

[គ-គុល] kokul

ដែលឆេះមានតែរងើក :

គគុះ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយពាក្យ គគុល :

គគុះ បុព្វបទ

[គ-គុះ] kokuh

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយពាក្យ គគុល :

គគើម

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ វារឬដើរ ឱ្យវិសេសឡើង :

គគើម គុណកិរិយា

[គ-គើម] kokaum

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ វារឬដើរ ឱ្យវិសេសឡើង :

គគ្រក់

ដែលកខ្វក់មិនស្អាត :

គគ្រក់ ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រក់] kokrok

គ្រក់ៗមិនដាច់សូរ។

គគ្រក់ គុណនាម

[គ-គ្រក់] kokrok

ដែលកខ្វក់មិនស្អាត :

គគ្រន់

ដែលព្រឺព្រួច, ញ័រ, ស្ញុលដោយរងា :

គគ្រន់ គុ.កិ., គុ.

[គ-គ្រន់] kokron

ដែលព្រឺព្រួច, ញ័រ, ស្ញុលដោយរងា :

គគ្រាក់

សូរទឹកពុះលោតកូនក្រាញ់ :

គគ្រាក់ ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រាក់] kokreak

សូរទឹកពុះលោតកូនក្រាញ់ :

គគ្រាត

ដែលមិនរលីង។

គគ្រាត គុណនាម

[គ-គ្រាត] kokreat

ដែលមិនរលីង។

គគ្រាំ

ដែលឮសូរគ្រាំៗច្រើនដង :

គគ្រាំ ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រាំ] kokroam

ដែលឮសូរគ្រាំៗច្រើនដង :

គគ្រាំគគ្រេង

(ម.ព. គគ្រេងគគ្រាំ)។

គគ្រាំគគ្រេង ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រាំ-គ-គ្រេង] kokreaumkokreng≈

(ម.ព. គគ្រេងគគ្រាំ)។

គគ្រាំង

សូរឮគ្រាំងៗច្រើនដង។

គគ្រាំង គុណនាម

[គ-គ្រាំង] kokreang

ដែលមិនស្អាត មិនរលីង, ដែលរឹងគម្រាំង, ដែលមានសភាវៈអ្វីប៉ះប្រឡាក់ហើយខះក្ដាំង :

គគ្រាំង ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រាំង] kokreang

សូរឮគ្រាំងៗច្រើនដង។

គគ្រិងគគ្រាំង

គម្រិងគម្រាំង។

គគ្រិងគគ្រាំង គុណនាម

[គ-គ្រិង-គ-គ្រាំង] kokringkokreang

គម្រិងគម្រាំង។

គគ្រិច

ដែលមានអាការៈគ្រិចៗ ដោយដង្កូវចុះ :

គគ្រិច គុណនាម

[គ-គ្រិច] kokrich

ដែលមានអាការៈគ្រិចៗ ដោយដង្កូវចុះ :

គគ្រិះ

ដែលមានញើសក្អែលរីកជាំ, ខ្មៅត្រង់មុខ ឬ ត្រង់សព៌ាង្គកាយ :

គគ្រិះ គុណនាម

[គ-គ្រិស] kokris

ដែលមានញើសក្អែលរីកជាំ, ខ្មៅត្រង់មុខ ឬ ត្រង់សព៌ាង្គកាយ :

គគ្រីតគគ្រាត

ដែលគគ្រាតគគ្រើមមិនរាបស្មើ។

គគ្រីតគគ្រាត គុណនាម

[គ-គ្រីត-គ-គ្រាត] kokritkokreat

ដែលគគ្រាតគគ្រើមមិនរាបស្មើ។

គគ្រីវ

ឈ្មោះរោគញាក់សរសៃកើតនៅជើង; ខ្លះហៅ ប្រគ្រីវ។

គគ្រីវ នាម

[គ-គ្រីវ] kokriv

ឈ្មោះរោគញាក់សរសៃកើតនៅជើង; ខ្លះហៅ ប្រគ្រីវ។

គគ្រីសគគ្រូស

រឹងរូស, ដែលលាន់មាត់ងងិះងងុះមិនចង់ធ្វើតាមបង្គាប់ :

គគ្រីសគគ្រូស គុណនាម

[គ-គ្រីស-គ-គ្រូស] kokriskokrus

រឹងរូស, ដែលលាន់មាត់ងងិះងងុះមិនចង់ធ្វើតាមបង្គាប់ :

គគ្រឹក

សូរសន្ធឹកដើរច្រើនគ្នា :

គគ្រឹក ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រឹក] kokruek

សូរសន្ធឹកដើរច្រើនគ្នា :

គគ្រឹកគគ្រេង

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ លេង, ពាក្យ ធ្វើបុណ្យ ជាដើម ឱ្យប្លែកឡើង :

គគ្រឹកគគ្រេង គុ.កិ., គុ.

[គ-គ្រឹក-គ-គ្រេង] kokruekkokreng

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ លេង, ពាក្យ ធ្វើបុណ្យ ជាដើម ឱ្យប្លែកឡើង :

គគ្រឹម

គ្រឹមៗ ច្រើនដងមិនដាច់សូរ :

គគ្រឹម ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រឹម] kokruem

គ្រឹមៗ ច្រើនដងមិនដាច់សូរ :

គគ្រឺត

ធ្វើកិរិយាព្រហើន, កំញើញដាក់, កង្ខើញចូល :

គគ្រឺត កិរិយាសព្ទ

[គ-គ្រឺត] kokrueut

ធ្វើកិរិយាព្រហើន, កំញើញដាក់, កង្ខើញចូល :

គគ្រុក

គ្រុកៗមិនដាច់សូរ។

គគ្រុក គុណនាម

[គ-គ្រុក] kokruk

ដែលមានដង្កូវចុះ :

គគ្រុក កិរិយាសព្ទ

[សំ-អុយ-គ-គ្រុក] kokruk

ខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះដូចជាសម្អុយដែលដង្កូវចុះគគ្រុក។

គគ្រុក ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រុក] kokruk

គ្រុកៗមិនដាច់សូរ។

គគ្រុម

គ្រុមៗមិនដាច់សូរ។

គគ្រុម ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រុម] kokrum

គ្រុមៗមិនដាច់សូរ។

គគ្រុយ

ដែលមានលំនាំយឺតគ្រុយៗ :

គគ្រុយ គុណកិរិយា

[គ-គ្រុយ] kokruy

ដែលមានលំនាំយឺតគ្រុយៗ :

គគ្រូក

ដែលឮសូរគ្រូកៗ ច្រើនដង :

គគ្រូក ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រូក] kokruk

ដែលឮសូរគ្រូកៗ ច្រើនដង :

គគ្រួប

ដែលឮគ្រួបៗ។

គគ្រួប ឧទានសព្ទ

[គ-គ្រួប] kokruob

ដែលឮគ្រួបៗ។

គគ្រើម

ដែលនៅគ្រើមៗ មិនល្អិតល្អ។

គគ្រើម គុណនាម

[គ-គ្រើម] kokraum

ដែលនៅគ្រើមៗ មិនល្អិតល្អ។

គគ្រេង

សូរសន្ធឹកដោយលោតទឹក, កញ្ជ្រោកទឹកដោយគ្នាច្រើន ឬ សូរឮដោយរលកទឹក :