វចនានុក្រមខ្មែរ

គ្នេរ

រិះរេមើល, គិតលៃលក :

គ្នេរ កិរិយាសព្ទ

[គ្នេ] kner

រិះរេមើល, គិតលៃលក :

គ្នេរគ្នាន់

រិះរេគិតលៃលកមើល។

គ្នេរគ្នាន់ កិរិយាសព្ទ

[គ្នេ-គ្នាន់] knerknean

រិះរេគិតលៃលកមើល។

គ្មាន

ពាក្យបដិសេធប្រាប់សេចក្ដីថា មិនមាន, ឥត។

គ្មាន កិរិយាសព្ទ

[គ្មាន] kmean

ពាក្យបដិសេធប្រាប់សេចក្ដីថា មិនមាន, ឥត។

គ្រ គុណនាម

[គ្រ] kror

ដែលផុស, ដែលផ្អួរ, ជ្រេញ ដោយស្នួល ឬដោយនូវទុំញោស (និយាយបានតែចំពោះផ្លែឈើ ដែលមានរសជាតិជូរ) :

គ្រក គុណកិរិយា

[គ្រក] krok

ច្រើនគ្នា, ទាំងហ្វូង, ទាំងសណ្ដោង, ទាំងគ្រួ។

គ្រក នាម

[គ្រក] krok

ហ្វូងសត្វមួយមេ, ដូចពាក្យថា មាន់បណ្ដើរកូនមួយគ្រក :

គ្រក់

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ប្រើបរិភោគជ្រលក់ទឹកត្រី :

គ្រក់ នាម

[គ្រក់] krok

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ប្រើបរិភោគជ្រលក់ទឹកត្រី :

គ្រក់ៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រក់-គ្រក់] krok

សូរឮដោយជក់ខ្សៀគ្រក់។

គ្រកៗ

សូរឮដោយស្លេស្មឡើងជាដើម :

គ្រកៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រក-គ្រក] krok

សូរឮដោយស្លេស្មឡើងជាដើម :

គ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រង] krong

ចាំរក្សា, រក្សាជាជំនួស, :

គ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រង] krong

(ស.ស.) ស្លៀកដណ្ដប់ត្រៃចីវរ :

គ្រងរាជ្យ

បានឡើងជាក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ។

គ្រងរាជ្យ កិរិយាសព្ទ

[គ្រង-រាច] krongreach

បានឡើងជាក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ។

គ្រង់

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានសាច់ស្រួយ។

គ្រង់ នាម

[គ្រង់] krong

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានសាច់ស្រួយ។

គ្រជាំ

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ លិច ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រជាំ គុណនាម

[គ្រ-ជាំ] krochoam

អាប់, ជាំ :

គ្រជាំ បុព្វបទ

[គ្រ-ជាំ] krochoam

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ លិច ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រជីវ

ដែលស្វិតហើយជ្រួញជ្រីវ :

គ្រជីវ គុណនាម ១)

[គ្រ-ជីវ] krochiv

ដែលជ្រីវ, ដែលជ្រួញខ្លាំង :

គ្រជីវ គុណនាម ២)

[គ្រ-ជីវ] krochiv

ដែលស្វិតហើយជ្រួញជ្រីវ :

គ្រជឹប

ជ្រួញក្រពឹតដូចគេខ្ជឹប :

គ្រជឹប គុណនាម

[គ្រ-ជឹប] krochueb

ជ្រួញក្រពឹតដូចគេខ្ជឹប :

គ្រជឹបគ្រជីវ

ជ្រួញក្រពឹត មិនរាប មិនស្មើ, ក្រញីវក្រញូវ :

គ្រជឹបគ្រជីវ គុណនាម

[គ្រ-ជឹប-គ្រ-ជីវ] krochuebkrochiv

ជ្រួញក្រពឹត មិនរាប មិនស្មើ, ក្រញីវក្រញូវ :

គ្រជឹបគ្រជួច

គ្រជឹបច្រើនអន្លើ :

គ្រជឹបគ្រជួច គុណនាម

[គ្រ-ជឹប-គ្រ-ជួច] krochuebkrochuoch

គ្រជឹបច្រើនអន្លើ :

គ្រជូរ

ក្រញូវ, ដែលក្រញូវមុខជូរ :

គ្រជូរ កិ., គុ.

[គ្រ-ជូ] krochur

ក្រញូវ, ដែលក្រញូវមុខជូរ :

គ្រញិច

(ម.ព. គ្រញេច)។

គ្រញិច កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ញិច] kronhich

(ម.ព. គ្រញេច)។

គ្រញឹក

បន្ទាន់ :

គ្រញឹក កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ញឹក] kronhuek

បន្ទាន់ :

គ្រញូង

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានខ្លឹម, សម្បុរក្រហមក្រមៅ សាច់ជិតស្និទ្ធរឹងជាប់អង្វែង សម្រាប់ប្រើការធ្វើគ្រឿងចលនវត្ថុផ្សេងៗ; គ្រញូងមាន២យ៉ាង គឺគ្រញូងដែក សម្បុរក្រមៅ, គ្រញូងឈាមមាន់ សម្បុរភាវ។

គ្រញូង នាម

[គ្រ-ញូង] kronhung

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទមានខ្លឹម, សម្បុរក្រហមក្រមៅ សាច់ជិតស្និទ្ធរឹងជាប់អង្វែង សម្រាប់ប្រើការធ្វើគ្រឿងចលនវត្ថុផ្សេងៗ; គ្រញូងមាន២យ៉ាង គឺគ្រញូងដែក សម្បុរក្រមៅ, គ្រញូងឈាមមាន់ សម្បុរភាវ។

គ្រញេច

ញេចញី, សង្កត់សង្កិន :

គ្រញេច កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ញិច] kronhich≈

ញេចញី, សង្កត់សង្កិន :

គ្រញែង

ញាក់ទទាក់ខ្លួនដោយព្រឺ, ដោយស្ញើប, ដោយខឹងខ្លាំងណាស់ :

គ្រញែង កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ញែង] kronheaeng

ញាក់ទទាក់ខ្លួនដោយព្រឺ, ដោយស្ញើប, ដោយខឹងខ្លាំងណាស់ :

គ្រន្ថី

ក្រពេញទឹកមាត់ដែលស្ថិតនៅសងខាងមាត់និងខាងមុខត្រចៀក។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី] kornthei≈

(ម.ព. ក្រពេញ)។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-ខេ-ឡឹក] korntheikheloek≈

ក្រពេញទឹកមាត់។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-ជី-រៈ-ណឹក] korntheichireaknoek≈

ក្រពេញរំលាយអាហារមានតួនាទីផលិតអង់ស៊ីមរំលាយអាហារនិងស្រូបយកសារជាតិរបស់អាហារដែលបានកិនរំលាយរួច។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-ទឹក-ដម] korntheitoekdmo≈

ក្រពេញម្យ៉ាងផលិតទឹកដម ច្រើនតែមាននៅក្នុងផ្កា។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-ពោះ-វៀន] korntheipoeahvien≈

ក្រពេញពោះវៀនមានតួនាទីផលិតអង់ស៊ីមម្យ៉ាងសម្រាប់រំលាយអាហារ។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-សំ-បោ] korntheisambao≈

ក្រពេញសំបោរ។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-ហៈ-នុ-កា] korntheihaknuka≈

ក្រពេញម្យ៉ាងដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោមនៃឆ្អឹងថ្គាមសងខាង។

គ្រន្ថី នាម

[គ្រន់-ថី-អ៊ុ-ប៉ៈ-កាន់] korntheiaubakkan≈

ក្រពេញទឹកមាត់ដែលស្ថិតនៅសងខាងមាត់និងខាងមុខត្រចៀក។

គ្រប កិរិយាសព្ទ

[គ្រប] krob

បិទខ្ទប់ពីលើ :

គ្រប នាម

[គ្រប] krob

ប្រដាប់សម្រាប់បិទខ្ទប់ពីលើ :

គ្របគ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រប-គ្រង] krobkrong

បីបាច់, រក្សា, ថែទាំដោយទទួលរងបន្ទុក រងខុសត្រូវលើខ្លួន។

គ្របដណ្ដប់

មានវិសាលភាពលើ, មានអំពើលើ, មានឥទ្ធិពលលើ, ពោរពេញ :

គ្របដណ្ដប់ កិរិយាសព្ទ

[គ្រប-ដន់-ដប់] korbdnodba≈

មានវិសាលភាពលើ, មានអំពើលើ, មានឥទ្ធិពលលើ, ពោរពេញ :

គ្របធ្មេញឈើ

គ្រឿងតម្បាញ មានសណ្ឋានជាគម្រប ធ្វើដោយឈើ សម្រាប់ដាក់ធ្មេញឈើ។

គ្របធ្មេញឈើ នាម

[គ្រប-ធ្មេញ-ឈើ] krobathmenhchhau

គ្រឿងតម្បាញ មានសណ្ឋានជាគម្រប ធ្វើដោយឈើ សម្រាប់ដាក់ធ្មេញឈើ។

គ្រប់

ទាំងអស់, រាល់, រៀងរាល់ :

គ្រប់ គុណនាម

[គ្រប់] krub

ពេញត្រឹម :

គ្រប់ គុណនាម

[គ្រប់-គ្រប់] krub

ទាំងអស់, រាល់, រៀងរាល់ :

គ្រប់គ្រង

(ម.ព. គ្របគ្រង)។

គ្រប់គ្រង កិរិយាសព្ទ

[គ្រប់-គ្រង] korbkorng≈

(ម.ព. គ្របគ្រង)។

គ្រប់គ្រាន់

ដោយពេញលេញ មិនលើសមិនខ្វះ :

គ្រប់គ្រាន់ គុណនាម a

[គ្រប់-គ្រាន់] korbkrean≈

ដែលពេញលេញ មិនលើសមិនខ្វះ :

គ្រប់គ្រាន់ គុណកិរិយា b

[គ្រប់-គ្រាន់] korbkrean≈

ដោយពេញលេញ មិនលើសមិនខ្វះ :

គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ

ដែលពុំមានខ្វះចន្លោះ, ដែលគ្រប់សព្វ, ល្អិតល្អន់ :

គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ គុ., គុ.កិ.

[គ្រប់-ជ្រុង-ជ្រោយ] korbchrungchroy≈

ដែលពុំមានខ្វះចន្លោះ, ដែលគ្រប់សព្វ, ល្អិតល្អន់ :

គ្រមរ

ដែលរល ឬ ក្រាស់ដោយព្រមរ ឥតរាង, មិនសម :

គ្រមរ គុណនាម

[គ្រ-ម] kromor

ដែលរល ឬ ក្រាស់ដោយព្រមរ ឥតរាង, មិនសម :

គ្រមល់

ដែលធំរលខ្លី :

គ្រមល់ គុណនាម

[គ្រ-មល់] kromol

ដែលធំរលខ្លី :

គ្រមាក

ដែលថ្លោសរាងគ្រហាញ :

គ្រមាក គុណនាម

[គ្រ-មាក] kromeak

ដែលថ្លោសរាងគ្រហាញ :

គ្រមាញ

ដែលធំកំពាញ, គ្រហាញ :

គ្រមាញ គុណនាម

[គ្រ-មាញ] kromeanh

ដែលធំកំពាញ, គ្រហាញ :

គ្រមាម

ដែលធំរីកសម្បើមដូចមុខខ្លា :

គ្រមាម គុណនាម

[គ្រ-មាម] kromeam

ដែលធំរីកសម្បើមដូចមុខខ្លា :

គ្រមាំង

ដែលក្រាស់គម្រាំង :

គ្រមាំង គុណនាម

[គ្រ-មាំង] kromeang

ដែលក្រាស់គម្រាំង :

គ្រមិងគ្រមាំង

ដែលគគ្រិងគគ្រាំង, គម្រិងគម្រាំង :

គ្រមិងគ្រមាំង គុណនាម

[គ្រ-មិង-គ្រ-មាំង] kromingkromeang

ដែលគគ្រិងគគ្រាំង, គម្រិងគម្រាំង :

គ្រមើម

ដែលធំសម្បើម, ធ្មើម :

គ្រមើម គុណនាម

[គ្រ-មើម] kromaum

ដែលធំសម្បើម, ធ្មើម :

គ្រលង់

ដែលទ្រនង់, ឃ្នង :

គ្រលង់ គុណនាម

[គ្រ-លង់] krolong

ដែលទ្រនង់, ឃ្នង :

គ្រលរ

ដែលមិនច្បាស់, ដែលមានសំឡេងវិលវល់នៅដើមក :

គ្រលរ គុណកិរិយា a

[គ្រ-ល] krolor

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ និយាយ ឱ្យវិសេសឡើង :

គ្រលរ គុណនាម b

[គ្រ-ល] krolor

ដែលមិនច្បាស់, ដែលមានសំឡេងវិលវល់នៅដើមក :

គ្រលស

ដែលយឺតក្រអឺតក្រទម :

គ្រលស គុណកិរិយា a

[គ្រ-លស] krolos

ដែលមានសភាពឃ្នង, ទ្រនង់បន្តិច ហើយយឺតក្រអឺតក្រទម :

គ្រលស គុណនាម b

[គ្រ-លស] krolos

ដែលយឺតក្រអឺតក្រទម :

គ្រលីត

ក្បិតឱ្យរាបស្មើ; ពន្លាត់ឡើងបន្តិច :

គ្រលីត កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លីត] krolit

ក្បិតឱ្យរាបស្មើ; ពន្លាត់ឡើងបន្តិច :

គ្រលុក

ជង្ហុករាក់ៗ :

គ្រលុក កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លុក] kroluk

បុកស្រាលៗ ញំៗ ដើម្បីឱ្យទក់ ឱ្យពៀចសព្វសាច់ ហើយឱ្យចូលជាតិគ្រឿង ឬអំបិល :

គ្រលុក កិ., គុ.កិ.

[គ្រ-លុក] kroluk

បង្ខំដូចគេចូលលុក :

គ្រលុក នាម

[គ្រ-លុក] kroluk

ជង្ហុករាក់ៗ :