ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

គ្រលួង គុណនាម

[គ្រ-លួង] kroluong

ធំ, ត្លោត (ភ្នែក) :

គ្រលួច

ដែលស្រួចមូលឡើងទៅលើ (សំឡេង) :

គ្រលួច គុណនាម a

[គ្រ-លួច] kroluoch

ស្រួចមូលឡើងទៅលើ (សំឡេង) :

គ្រលួច គុណកិរិយា b

[គ្រ-លួច] kroluoch

ដែលស្រួចមូលឡើងទៅលើ (សំឡេង) :

គ្រលៀវ កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លៀវ] kroliev

គ្រលៀសលេបដោយគល់អណ្ដាត :

គ្រលៀស កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លៀស] krolies

បង្គេចចេញ; ងាកចេញបន្តិច :

គ្រលៀស កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លៀស-សំ-ដី] krolies

បំបែរសម្ដី។

គ្រលេងគ្រលោង

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទសម្បុរប្រផេះ លាយខ្មៅខ្លះ សំឡេងស្រួយ រូបទ្រើសជាងលលកបន្តិច; បើយកមកចិញ្ចឹម ហាត់ឱ្យនិយាយភាសាមនុស្ស មានចេះនិយាយបានខ្លះ។

គ្រលេងគ្រលោង នាម

[គ្រ-លេង-គ្រ-លោង] krolengkroloung

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទសម្បុរប្រផេះ លាយខ្មៅខ្លះ សំឡេងស្រួយ រូបទ្រើសជាងលលកបន្តិច; បើយកមកចិញ្ចឹម ហាត់ឱ្យនិយាយភាសាមនុស្ស មានចេះនិយាយបានខ្លះ។

គ្រលេវ កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លេវ] krolev

(ម.ព. គ្រលៀវ)។

គ្រលែង

ធ្វើឱ្យក្រឡកទឹក, កញ្ជ្រោករលាក់ញយៗ :

គ្រលែង កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-លែង] kroleaeng

ធ្វើឱ្យក្រឡកទឹក, កញ្ជ្រោករលាក់ញយៗ :

គ្រលែងវែក

ឈ្មោះឈើមួយយ៉ាងដើមតូច ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកក្រូចសើច, ប្រើធ្វើថ្នាំស្ដោះគ្រេចឬថ្នាំឫសដូងវិលមុខ។

គ្រលែងវែក នាម

[គ្រ-លែង-វែក] kroleaengveaek

ឈ្មោះសត្វបក្សីមួយប្រភេទ រូបប៉ុនមាន់ទឹក សម្បុរត្រសក់ ច្រើនយំព្រមគ្នា ដំណើរលោត ដូចជាក្អែក។

គ្រលែងវែក នាម

[គ្រ-លែង-វែក] kroleaengveaek

ឈ្មោះឈើមួយយ៉ាងដើមតូច ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកក្រូចសើច, ប្រើធ្វើថ្នាំស្ដោះគ្រេចឬថ្នាំឫសដូងវិលមុខ។

គ្រវាត់

គ្រវែងវាត់ផ្អិបចូលមិនឆ្ងាយពីខ្លួន :

គ្រវាត់ កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-វាត់] kroveat

គ្រវែងវាត់ផ្អិបចូលមិនឆ្ងាយពីខ្លួន :

គ្រវាស កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-វាស] kroveas

លើកវាសវាត់; បាចសាច :

គ្រវី

ធ្វើឱ្យវិលជុំវិញឬធ្វើឱ្យវិលទៅវិលមក :

គ្រវី កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-វី] krovi

ធ្វើឱ្យវិលជុំវិញឬធ្វើឱ្យវិលទៅវិលមក :

គ្រវីគ្រវាត់ គុ.កិ., កិ.

[គ្រ-វី-គ្រ-វាត់] krovikroveat

គ្រវាត់ចុះឡើងជារឿយៗដោយគ្មានទិសដៅ :

គ្រវីស

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គ្រវាស :

គ្រវីស បុព្វបទ

[គ្រ-វីស] krovis

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គ្រវាស :

គ្រវៀច ន., គុ.

[គ្រ-វៀច] kroviech

អ្វីៗដែលវៀច :

គ្រវៀន គុណកិរិយា

[គ្រ-វៀន] krovien

ដែលមានអាការៈវៀន, ខ្វៀន :

គ្រវែង

ចាប់អ្វីៗ បោះចោលឱ្យឃ្លាតឆ្ងាយពីខ្លួន :

គ្រវែង កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-វែង] kroveaeng

ចាប់អ្វីៗ បោះចោលឱ្យឃ្លាតឆ្ងាយពីខ្លួន :

គ្រសនី

ផ្នែកមួយនៃបំពង់ក ស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រហោងមាត់និងប្រហោងច្រមុះ និងនៅខាងលើបំពង់អាហារនិងបំពង់ខ្យល់។

គ្រសនី នាម

[គ្រៈ-សៈ-នី] kreaksakni

ផ្នែកមួយនៃបំពង់ក ស្ថិតនៅខាងក្រោយប្រហោងមាត់និងប្រហោងច្រមុះ និងនៅខាងលើបំពង់អាហារនិងបំពង់ខ្យល់។

គ្រស៊ែត គុ.កិ., គុ.

[គ្រ-ស៊ែត] kroseaet

ឃែត, ទទេ, មិនប្រកបដូចបំណង :

គ្រហរ

ពាក្យជេរដោយស្និទ្ធស្នាល ឬ ដោយស្រឡាញ់ :

គ្រហរ កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ហ៊] krohar

ជេរដោយកំហឹងតែសម្រាលពាក្យមិនឱ្យធ្ងន់ពេក :

គ្រហរ នាម

[គ្រ-ហ៊] krohar

ពាក្យជេរដោយស្និទ្ធស្នាល ឬ ដោយស្រឡាញ់ :

គ្រហស្ថ

អ្នកមានផ្ទះ, អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះ គឺអ្នកមានគ្រួសារ។

គ្រហស្ថ នាម

[គ្រ-ហ៊ាស់] krohosthor

អ្នកមានផ្ទះ, អ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះ គឺអ្នកមានគ្រួសារ។

គ្រហាញ គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ាញ] krohanh

កំពាញមានសាច់ច្រើន :

គ្រហិកគ្រហុក គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ិក-គ្រ-ហ៊ុក] krohekkrohok

ដែលរាក់ខ្លះ, ជ្រៅខ្លះ, ដែលមានរណ្ដៅក្រហេងក្រហូង :

គ្រហីត

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ផ្កាប់, ពាក្យ ចំតិត ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រហីត គុណកិរិយា

[គ្រ-ហ៊ីត] kroheit

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ផ្កាប់, ពាក្យ ចំតិត ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រហឹម

ឱ្យសំឡេងរន្ទឺ, ឱ្យសំឡេងគំរាម ដោយបិទមាត់ :

គ្រហឹម កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ហ៊ឹម] krohoem

ឱ្យសំឡេងរន្ទឺ, ឱ្យសំឡេងគំរាម ដោយបិទមាត់ :

គ្រហុច គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ុច] krohoch

កន្ធុច :

គ្រហុប គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ុប] krohob

ដែលខុបចូល, (មាត់ឥតធ្មេញ) :

គ្រហូ

ដែលច្រហ, ដែលមានចន្លោះ :

គ្រហូ គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ូ] krohou

ដែលច្រហ, ដែលមានចន្លោះ :

គ្រហួង

ដែលធ្លុះ ឬ ឆែប មានសណ្ឋានក្រហត, ធ្លួង :

គ្រហួង គុណនាម

[គ្រ-ហួង] krohuong

ដែលធ្លុះ ឬ ឆែប មានសណ្ឋានក្រហត, ធ្លួង :

គ្រហួច

ដែលមានរន្ធ, ប្រហោងតូចមូល :

គ្រហួច គុណនាម

[គ្រ-ហួច] krohuoch

ដែលមានរន្ធ, ប្រហោងតូចមូល :

គ្រហួប

ដែលផតរួប, ដែលផតដោយឥតធ្មេញ :

គ្រហួប គុណនាម

[គ្រ-ហួប] krohuob

ដែលផតរួប, ដែលផតដោយឥតធ្មេញ :

គ្រហើ

ដែលមានកិរិយាតោសម៉ោសឥតគួរឥតសម ដោយប្រើឫក ឬ ប្រើសម្ដីថ្លោសទៅរកអ្នកដទៃ :

គ្រហើ គុ.កិ., គុ.

[គ្រ-ហ៊ើ] krohaeu

ដែលមានកិរិយាតោសម៉ោសឥតគួរឥតសម ដោយប្រើឫក ឬ ប្រើសម្ដីថ្លោសទៅរកអ្នកដទៃ :

គ្រហែត

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ កន្លះ ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រហែត គុណនាម

[គ្រ-ហ៊ែត] krohaet

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ កន្លះ ឱ្យប្លែកឡើង :

គ្រហែម

ឱ្យសំឡេងជាដំណឹង ឬ ឱ្យសំឡេងដោយស្អា, ស្អក ឬដោយមានស្លេស្មជាប់នៅបំពង់ក។

គ្រហែម កិរិយាសព្ទ

[គ្រ-ហ៊ែម] krohaem

ឱ្យសំឡេងជាដំណឹង ឬ ឱ្យសំឡេងដោយស្អា, ស្អក ឬដោយមានស្លេស្មជាប់នៅបំពង់ក។

គ្រា នាម

[គ្រា] krea

កាល, សម័យ :

គ្រាក កិរិយាសព្ទ

[គ្រាក] kreak

លាក, លាកចេញពីគ្នា; រសាយ :

គ្រាក់

ឈ្មោះសម្លម្ជូរម្យ៉ាង ស្លដោយត្រីបាក់សាច់ :

គ្រាក់ កិរិយាសព្ទ

[គ្រាក់] kreak

ស្លម្ជូរដោយត្រីបាក់សាច់ :

គ្រាក់ នាម

[គ្រាក់] kreak

ឈ្មោះសម្លម្ជូរម្យ៉ាង ស្លដោយត្រីបាក់សាច់ :

គ្រាក់ៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រាក់-គ្រាក់] kreak

(ម.ព. ក្រាក់ៗ)។

គ្រាក់ៗ ឧទានសព្ទ

[គ្រាក់-គ្រាក់] kreak

(ម.ព. គ្រុកៗ)។

គ្រាក់ៗ គុណនាម

[គ្រាក់-គ្រាក់] kreak

ដែលធំៗ, ដែលមហិមា :

គ្រាង

ឈ្មោះចង្អេរយ៉ាងធំ សម្រាប់ហាល, សំដិលគ្រាប់អ្វីផ្សេងៗ ឬ ម្សៅ :

គ្រាង នាម

[គ្រាង] kreang

ឈ្មោះចង្អេរយ៉ាងធំ សម្រាប់ហាល, សំដិលគ្រាប់អ្វីផ្សេងៗ ឬ ម្សៅ :

គ្រាន់

ល្មម, មិនខ្វះ, ល្មមប្រើបាន :

គ្រាន់ កិ., គុ.

[គ្រាន់] krorn

ល្មម, មិនខ្វះ, ល្មមប្រើបាន :

គ្រាន់បើ កិរិយាសព្ទ

[គ្រាន់-បើ] kreanber

បើនិយាយអំពីជំងឺថា បានស្រាកស្បើយ, រកកល់ជា។

គ្រាប់

ដុំក្រួស ឬ ដុំដីលញ់សម្រាប់ច្រកកាំភ្លោះជាដើមហើយបាញ់ :

គ្រាប់ នាម

[គ្រាប់] krorb

ពូជកើតក្នុងផ្លែមានសណ្ឋានផ្សេងៗ :

គ្រាប់ នាម

[គ្រាប់-ពូច] krorb

គ្រាប់ដែលល្អ និងមានគុណភាពសម្រាប់យកទៅដាំ៎ឱ្យបានកូនថ្មី ឬសាប ឬបណ្ដុះជាកូនថ្មី :

គ្រាប់ នាម ១)

[គ្រាប់] krorb

ដុំមូលធ្វើដោយលោហជាតិផ្សេងៗ មានសំណជាដើម សម្រាប់ច្រកក្នុងកាំភ្លើងហើយបាញ់ :

គ្រាប់ នាម ២)

[គ្រាប់] krorb

ដុំក្រួស ឬ ដុំដីលញ់សម្រាប់ច្រកកាំភ្លោះជាដើមហើយបាញ់ :

គ្រាប់កិប

ប្រដាប់ធ្វើពីលោហជាតិ មានសណ្ឋានជាសរសៃឆ្មារ កោងសងខាងប្រើសម្រាប់ចោះនិងកិបភ្ជាប់សន្លឹកក្រដាសឬវត្ថុឯទៀត :

គ្រាប់កិប នាម

[គ្រាប់-កិប] kreabkeb

ប្រដាប់ធ្វើពីលោហជាតិ មានសណ្ឋានជាសរសៃឆ្មារ កោងសងខាងប្រើសម្រាប់ចោះនិងកិបភ្ជាប់សន្លឹកក្រដាសឬវត្ថុឯទៀត :

គ្រាប់ខ្នុរ

ឈ្មោះបង្អែមមួយបែប ធ្វើពីសណ្ដែកចំហុយកូរលាយខ្ទិះដូង លញ់ជាដុំៗប៉ុនគ្រាប់ខ្នុរ ប្រឡាក់នឹងស៊ុតក្រហម បង់ក្នុងទឹកស្ករដាំពុះ។

គ្រាប់ខ្នុរ នាម

[គ្រាប់-ខ្នុល] kreabkhnul

ឈ្មោះបង្អែមមួយបែប ធ្វើពីសណ្ដែកចំហុយកូរលាយខ្ទិះដូង លញ់ជាដុំៗប៉ុនគ្រាប់ខ្នុរ ប្រឡាក់នឹងស៊ុតក្រហម បង់ក្នុងទឹកស្ករដាំពុះ។