ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

កន្តាំង នាម

[កន់-តាំង] kantang

រង្វាល់អនុភាគ គឺរង្វាល់មួយយ៉ាងដែលមានទំហំតូច មានចំណុះតិចជាងតៅ ដែលស្មើនឹងចំនួនពីរភាគ, បីភាគ ឬបួនភាគនៃតៅ :

កន្តឹប នាម

[កន់-តឹប] kontueb

ឈ្មោះមួកម្យ៉ាង ដែលមនុស្សអ្នកកាន់សាសនាមហាម៉ាត់ពាក់, មួកដែលអត់ហាម ឬមានហាមតែផ្នែកខាងមុខ។

កន្តឹប គុណនាម

[កន់-តឹប] kontueb

តូចហើយទាបទ្រនាប់ :

កន្តឹម

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យអង្គុយ ឱ្យប្លែកឡើង :

កន្តឹម គុណកិរិយា

[កន់-តឹម] kontuem

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យអង្គុយ ឱ្យប្លែកឡើង :

កន្តុញ គុណនាម

[កន់-តុញ] kantunh

ទាបពេក, តូចពេក, រញ់, រ៉ុញ :

កន្តុប គុណនាម

[កន់-តុប] kantub

តូចហើយខ្លី :

កន្តុល គុណនាម

[កន់-តុល] kantul

ថ្លោសតែទាប :

កន្តុលឱ

ឈ្មោះវល្លិព្រៃមួយប្រភេទ ផ្លែប្រើធ្វើជាបន្លែបាន។

កន្តុលឱ នាម

[កន់-តុល-អោ] knotolaao≈

ឈ្មោះវល្លិព្រៃមួយប្រភេទ ផ្លែប្រើធ្វើជាបន្លែបាន។

កន្តូ

ប្រដាប់មួយយ៉ាងមានសណ្ឋានប្រហែលនឹងក្លង ឬប្រអប់ជើងដំរី តែធំហើយមានគ្រប ច្រើនធ្វើដោយប្រាក់, ស្ពាន់, ឈើ សម្រាប់ដាក់ភោជនាហារ។

កន្តូ នាម

[កន់-តូ] kantu

ប្រដាប់មួយយ៉ាងមានសណ្ឋានប្រហែលនឹងក្លង ឬប្រអប់ជើងដំរី តែធំហើយមានគ្រប ច្រើនធ្វើដោយប្រាក់, ស្ពាន់, ឈើ សម្រាប់ដាក់ភោជនាហារ។

កន្តូឡេត

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ សណ្ឋានទងនិងស្លឹកប្រហែលនឹងស្គន់ដំរី ប្រើធ្វើជាអន្លក់បាន។

កន្តូឡេត នាម

[កន់-តូ-ឡេត] kantulet

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ សណ្ឋានទងនិងស្លឹកប្រហែលនឹងស្គន់ដំរី ប្រើធ្វើជាអន្លក់បាន។

កន្តើយ

ជើយ, ព្រងើយ, មិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងធុរៈអ្វី។

កន្តើយ គុ.កិ., គុ.

[កន់-តើយ] kantauy

ជើយ, ព្រងើយ, មិនយកចិត្តទុកដាក់នឹងធុរៈអ្វី។

កន្តេះឡង់

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ មានស្លាបរឹង សម្បុរខ្មៅ នៅក្នុងទឹក។

កន្តេះឡង់ នាម

[កន់-តេះ-ឡង់] kantehlang

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ មានស្លាបរឹង សម្បុរខ្មៅ នៅក្នុងទឹក។

កន្តែរ៉ែ នាម

[កន់-តែ-រ៉ែ] kanteaerae

ឈ្មោះរបាំ, ភ្លេងមួយយ៉ាង :

កន្ត្រ

រ៉កឥតកង់សម្រាប់ត្រធ្មៃ, ត្រតាថឿង, សម្រាប់ថ្ករតង្ករ។

កន្ត្រ នាម

[កន់-ត្រ] kontror

រ៉កឥតកង់សម្រាប់ត្រធ្មៃ, ត្រតាថឿង, សម្រាប់ថ្ករតង្ករ។

កន្ត្រក

គ្រឿងជិះកម្សាន្ត ដែលធ្វើពីលោហៈ រាងជាកន្ត្រក :

កន្ត្រក នាម ១)

[កន់-ត្រក] knotark≈

របស់ដែលត្បាញពីឫស្សី ផ្ដៅ ក្រចៅ ជ័រ ជាដើម មានដៃយួរឬគ្មានដៃយួរ មានរាងផ្សេងៗសម្រាប់ដាក់សម្ភារៈឬអីវ៉ាន់ :

កន្ត្រក នាម ២)

[កន់-ត្រក] knotark≈

គ្រឿងជិះកម្សាន្ត ដែលធ្វើពីលោហៈ រាងជាកន្ត្រក :

កន្ត្រង

ប្រដាប់សម្រាប់ត្រងឬច្រោះរបស់រាវ ឬម្សៅ :

កន្ត្រង នាម

[កន់-ត្រង] kontrong

ឈ្មោះសត្វមួយប្រភេទក្នុងពួកទន្សង, ត្រកួត។

កន្ត្រង នាម

[កន់-ត្រង] kontrong

ប្រដាប់សម្រាប់ត្រងឬច្រោះរបស់រាវ ឬម្សៅ :

កន្ត្រងប្រេង

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រូបដូចត្រីកញ្ចាញ់ច្រាស តែធំជាង។

កន្ត្រងប្រេង នាម

[កន់-ត្រង-ប្រេង] kantrongobreng

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រូបដូចត្រីកញ្ចាញ់ច្រាស តែធំជាង។

កន្ត្រប់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ពួកត្រីក្រាញ់តែរូបកន្តុលស្ដើងបន្តិចហើយធំជាងត្រីក្រាញ់។

កន្ត្រប់ នាម

[កន់-ត្រប់] kantrob

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ពួកត្រីក្រាញ់តែរូបកន្តុលស្ដើងបន្តិចហើយធំជាងត្រីក្រាញ់។

កន្ត្រាក គុណនាម

[កន់-ត្រាក] kontreak

រយីករយាក, សាកត្រាក :

កន្ត្រាក់ កិរិយាសព្ទ ១)

[កន់-ត្រាក់] kontrak

ទាញកញ្ឆក់ដោយប្រញាប់ :

កន្ត្រាក់ កិរិយាសព្ទ ២)

[កន់-ត្រាក់] kontrak

មានចលនាលោតឬទាញចុះឡើង, ធ្វើចលនារីករួមចុះឡើង :

កន្ត្រាក់សាច់ដុំ

(វេជ្ជ.) អាការៈទាញកញ្ឆក់នៃសាច់ដុំដែលរំញោចដោយប្រព័ន្ធប្រសាទឬដោយមូលហេតុផ្សេងៗ។

កន្ត្រាក់សាច់ដុំ នាម

[កន់-ត្រាក់-សាច់-ដុំ] knotreaksachdoam≈

(វេជ្ជ.) អាការៈទាញកញ្ឆក់នៃសាច់ដុំដែលរំញោចដោយប្រព័ន្ធប្រសាទឬដោយមូលហេតុផ្សេងៗ។

កន្ត្រើយ

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ មានផ្កាចាក់ជាប់សំពត់អាវ :

កន្ត្រើយ នាម

[កន់-ត្រើយ] kantrauy

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ មានផ្កាចាក់ជាប់សំពត់អាវ :

កន្ត្រែង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ កន្ត្រាក់ :

កន្ត្រែង បុព្វបទ

[កន់-ត្រែង] kontreang

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ កន្ត្រាក់ :

កន្ត្រៃ

ប្រដាប់ធ្វើដោយដែកមានផ្លែពីរ មានមុខមុត មានត្រចៀក សម្រាប់កាត់សំពត់ កាត់សក់ជាដើម។

កន្ត្រៃ នាម

[កន់-ត្រៃ] kontrey

ប្រដាប់ធ្វើដោយដែកមានផ្លែពីរ មានមុខមុត មានត្រចៀក សម្រាប់កាត់សំពត់ កាត់សក់ជាដើម។

កន្ត្រោង

លើកជើងមុខទាំងពីរលោតមកប៉ះនឹងមនុស្ស វត្ថុផ្សេងៗជាដើម (និយាយចំពោះតែឆ្កែ ឆ្មាជាដើម) :

កន្ត្រោង កិរិយាសព្ទ ១)

[កន់-ត្រោង] kontroung

លោតចាប់, លោតបេះ :

កន្ត្រោង កិរិយាសព្ទ ២)

[កន់-ត្រោង] kontroung

លើកជើងមុខទាំងពីរលោតមកប៉ះនឹងមនុស្ស វត្ថុផ្សេងៗជាដើម (និយាយចំពោះតែឆ្កែ ឆ្មាជាដើម) :

កន្ត្រោន គុ.កិ., គុ.

[កន់-ត្រោន] kontroun

ក្រញោន, កំប្រោន :

កន្ថឹក

ឈ្មោះដង្កូវមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានទំហំប្រហែលគ្នា, ប៉ុនគ្នានឹងកន្ថឹក :

កន្ថឹក នាម

[កន់-ថឹក] kanthuek

ឈ្មោះសត្វមួយប្រភេទ ក្នុងពួកសត្វមានដោះ សណ្ឋានសម្បុរប្រហែលនឹងកង្ហែន តែមានរូបតូចជាង, សម្បុរខៀវប្រផេះ។

កន្ថឹក នាម

[កន់-ថឹក] kanthuek

ឈ្មោះដង្កូវមួយប្រភេទ មានសណ្ឋានទំហំប្រហែលគ្នា, ប៉ុនគ្នានឹងកន្ថឹក :

កន្ថោរ

ប្រដាប់សម្រាប់ស្ដោះទឹកមាត់ ឬសម្រាប់បន្ទោបង់។

កន្ថោរ នាម

[កន់-ថោ] kanthour

ប្រដាប់សម្រាប់ស្ដោះទឹកមាត់ ឬសម្រាប់បន្ទោបង់។

កន្ទក់

ផង់អង្ករ គឺផង់ដែលស្រិតអង្ករហើយរបកចេញជាធូលី គេច្រើនប្រើធ្វើជាបបរឱ្យជ្រូកស៊ី។

កន្ទក់ នាម

[កន់-ទក់] kantok

ផង់អង្ករ គឺផង់ដែលស្រិតអង្ករហើយរបកចេញជាធូលី គេច្រើនប្រើធ្វើជាបបរឱ្យជ្រូកស៊ី។

កន្ទក់អង្កាន់ គុ., ន.

[កន់-ទក់-អង់-កាន់] kontokoaongkan

សេចក្ដីឃ្នើសចិត្ត, ទាស់ចិត្ត, កន្ទួលចិត្ត។

កន្ទនជៃ នាម

[កន់-ទន-ជៃ] kontonchey

(ម.ព. កញ្ជនជៃ)។

កន្ទន់បាក់ក

សម្ដីមេមត់ហៅចេកទុំ; មេមត់ខ្លះហៅ មហាត្រសោល។ (ទំនងជាក្លាយមកពីបាលីថា កទលិបក្ក គឺ កទលិ "ចេក" + បក្ក "ផ្លែទុំ" ផ្លែចេកទុំ។ កទលិ ក្លាយជា កទល់ៗ ក្លាយតទៅទៀតជា កន្ទន់, បក្ក ក្លាយជា បាក់ក ទេដឹង?)។

កន្ទន់បាក់ក នាម

[កន់-ទន់-បាក់-ក] kontonbakkor

សម្ដីមេមត់ហៅចេកទុំ; មេមត់ខ្លះហៅ មហាត្រសោល។ (ទំនងជាក្លាយមកពីបាលីថា កទលិបក្ក គឺ កទលិ "ចេក" + បក្ក "ផ្លែទុំ" ផ្លែចេកទុំ។ កទលិ ក្លាយជា កទល់ៗ ក្លាយតទៅទៀតជា កន្ទន់, បក្ក ក្លាយជា បាក់ក ទេដឹង?)។

កន្ទប

សំពត់ចាស់មានបំណះច្រើនអន្លើ ឬសំពត់សម្រាប់វ័ណ្ឌ, ប៉ឹង, ក្ដោប :

កន្ទប នាម

[កន់-ទប] kantob

សំពត់ចាស់មានបំណះច្រើនអន្លើ ឬសំពត់សម្រាប់វ័ណ្ឌ, ប៉ឹង, ក្ដោប :

កន្ទាទូក

ឈ្មោះសត្វទឹកមួយប្រភេទ មានស្លាប ដូចកន្លាតតែរូបធំជាងច្រើន ដល់វេលាពង ឡើងពងភ្ជាប់នឹងស្មៅរឹងឬនឹងឈើ។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅថា ក្ដាមទូក។

កន្ទាទូក នាម

[កន់-ទា-ទូក] konteatuk

ឈ្មោះសត្វទឹកមួយប្រភេទ មានស្លាប ដូចកន្លាតតែរូបធំជាងច្រើន ដល់វេលាពង ឡើងពងភ្ជាប់នឹងស្មៅរឹងឬនឹងឈើ។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅថា ក្ដាមទូក។

កន្ទាលត្រអាក

កន្ទួលឃ្មឹលជាបន្ទះតិចឬច្រើននៅលើស្បែក មានឬគ្មានពណ៌ក្រហមបណ្ដាលឱ្យរមាស់កើតឡើងដោយប្រតិកម្មអាឡែស៊ី :

កន្ទាលត្រអាក នាម

[កន់-ទាល-ត្រ-អាក] kantealtraak

កន្ទួលឃ្មឹលជាបន្ទះតិចឬច្រើននៅលើស្បែក មានឬគ្មានពណ៌ក្រហមបណ្ដាលឱ្យរមាស់កើតឡើងដោយប្រតិកម្មអាឡែស៊ី :

កន្ទាំងបាយស

ដើមឈើតូចមួយប្រភេទ ពួកធ្មៃ មានសំបកវេញខ្សែបាន ដើមនិងមែកប្រើធ្វើជាអំបោស។

កន្ទាំងបាយស នាម

[កន់-ទាំង-បាយ-ស] kantangbaysor

ដើមឈើតូចមួយប្រភេទ ពួកធ្មៃ មានសំបកវេញខ្សែបាន ដើមនិងមែកប្រើធ្វើជាអំបោស។

កន្ទាំងហែ

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ពួកត្រកួន តែដើមឈររឹងជាងត្រកួន, មានសំបកងាយបកណាស់ ប្រើជាអន្លក់ឬជាបន្លែស្លម្ជូរមានរសឆ្ងាញ់ពីសា។

កន្ទាំងហែ នាម

[កន់-ទាំង-ហែ] kantanghe

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ពួកត្រកួន តែដើមឈររឹងជាងត្រកួន, មានសំបកងាយបកណាស់ ប្រើជាអន្លក់ឬជាបន្លែស្លម្ជូរមានរសឆ្ងាញ់ពីសា។

កន្ទី

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ សម្រាប់ប្រើធ្វើជាថ្នាំក្ដៅ។

កន្ទី នាម

[កន់-ទី] konti

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ សម្រាប់ប្រើធ្វើជាថ្នាំក្ដៅ។

កន្ទីងរីង

ឈ្មោះវារិជតិណជាតិមួយប្រភេទ ពួកកណ្ដៀង, កន្ទាំងហែ ដើមមានប្រហោងតូច ទន់ល្មៃ មានថ្នាំងរង្វើលៗ ស្លឹកស្រួចៗ ស្រដៀងនឹងកណ្ដៀងដែរ គេប្រើទាំងដើមទាំងស្លឹកលាយគ្នាធ្វើជាបន្លែស្លកកូរ, ស្លប្រហើរ ឬស្លម្ជូរក៏បាន :

កន្ទីងរីង នាម

[កន់-ទីង-រីង] kontingring

ឈ្មោះវារិជតិណជាតិមួយប្រភេទ ពួកកណ្ដៀង, កន្ទាំងហែ ដើមមានប្រហោងតូច ទន់ល្មៃ មានថ្នាំងរង្វើលៗ ស្លឹកស្រួចៗ ស្រដៀងនឹងកណ្ដៀងដែរ គេប្រើទាំងដើមទាំងស្លឹកលាយគ្នាធ្វើជាបន្លែស្លកកូរ, ស្លប្រហើរ ឬស្លម្ជូរក៏បាន :

កន្ទឹស គុ., ន.

[កន់-ទឹស] kantues

កន្ទួលដាសឡើងឃ្មឹល :

កន្ទុត

ពាក្យសម្រាប់ហៅសកម្មភាពរួមភេទរបស់សត្វល្អិត សត្វស្លាប ជាដើម។

កន្ទុត នាម

[កន់-ទុត] knotut≈

ពាក្យសម្រាប់ហៅសកម្មភាពរួមភេទរបស់សត្វល្អិត សត្វស្លាប ជាដើម។

កន្ទុយ

ក្រៅពីអវយវៈរបស់សត្វ ក៏ហៅ កន្ទុយ បានខ្លះដែរ :

កន្ទុយ នាម

[កន់-ទុយ] kantuy

អវយវៈរបស់សត្វដែលមានតពីទីបំផុតឆ្អឹងខ្នង មានសណ្ឋានទីទៃៗពីគ្នា តាមគួរដល់ធម្មតារបស់សត្វ :

កន្ទុយ កិរិយាសព្ទ

[តោង-កន់-ទុយ] kantuy

(ព.ប្រ.) នៅពីក្រោយគេរហូត ពឹងគេរហូត :

កន្ទុយ នាម

[កន់-ទុយ] kantuy

ក្រៅពីអវយវៈរបស់សត្វ ក៏ហៅ កន្ទុយ បានខ្លះដែរ :

កន្ទុយក្រពើ

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទមានសណ្ឋានប្រហែលនឹងកន្ទុយក្រពើ មានជ័ររអិលត្រជាក់ :

កន្ទុយក្រពើ នាម

[កន់-ទុយ-ក្រ-ពើ] kontuykroper

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទមានសណ្ឋានប្រហែលនឹងកន្ទុយក្រពើ មានជ័ររអិលត្រជាក់ :