ស្លឹករឹត

Khmer Dictionary

Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.

68,369 entries

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-ទ្វា] chokkho

ទ្វារភ្នែក។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-និ-មិត] chokkho

ភ្នែកជាគ្រឿងសម្គាល់ ឬ ជាហេតុនៃរូបារម្មណ៍។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុន-ទ្រី] chokkho

ឥន្ទ្រិយគឺភ្នែក (ភ្នែកមានភ្នាក់ងារជាធំខាងការឃើញ)។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-ប៉ៈ-ថៈ] ឬ [ច័ក-ខុ-បត់] chokkho

គន្លងនៃភ្នែក, ខ្សែជាប់ពីភ្នែកទៅ ដែលជាផ្លូវនៃរូបារម្មណ៍។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-ប៉ៈ-សាត] chokkho

តួប្រស្រីថ្លាមានសណ្ឋានតូច (ក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនាថា មានប្រមាណប៉ុនក្បាលចៃ) ដែលតាំងនៅត្រង់កណ្ដាលកែវភ្នែក; ប្រសាទនេះហើយដែលនាំឱ្យភ្លឺមើលឃើញរូបផ្សេងៗ, បើខូចប្រសាទនេះហើយ ក៏មើលអ្វីពុំឃើញហៅថា ងងឹត ឬខ្វាក់។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-ប្រ-សាត] chokkho

(ម.ព. ចក្ខុបសាទ)។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-រោក] chokkho

រោគក្នុងភ្នែក, រោគដែលកើតក្នុងភ្នែក, ជំងឺភ្នែក។

ចក្ខុ គុ., ន.

[ច័ក-ខុ-វិ-កល់] chokkho

វិកលនៃភ្នែក; ការខ្វាក់ភ្នែក; ដែលមានភ្នែកវិកល។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខុ-វិញ-ញាន] chokkho

សេចក្ដីដឹងដែលកើតឡើងព្រោះអាស្រ័យភ្នែក សំដៅចំពោះត្រង់ដែលរូបមកប៉ះនឹងចក្ខុ ហើយកើតឡើងជាសេចក្ដីដឹង។

ចក្ខុ នាម

[ច័ក-ខ្វា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] chokkho

អាយតនៈ គឺចក្ខុ, រណ្ដៅភ្នែក ប្រឡង់ភ្នែក ឬភ្នែក។

ចក្ខុបត្ថម្ភក នាម

[ច័ក-ខុ-ប៉ាត់-ថ័ម-ភក់] chakkhobatthamphok

(ម.ព. វ៉ែនតា និង ស្នងភ្នែក)។

ចក្ខុពេទ្យ នាម

[ច័ក-ខុ-ពែត] chkakhopet

គ្រូពេទ្យផ្នែកខាងភ្នែកនិងជំងឺភ្នែក។

ចក្ខុរូបារម្មណ៍

(អ.សិ.) រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យឃើញអំពីរូបរាង :

ចក្ខុរូបារម្មណ៍ នាម

[ច័ក-ខុ-រូ-ប៉ា-រ៉ម់] chkakhorubarmo

(អ.សិ.) រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យឃើញអំពីរូបរាង :

ចក្ខុរោគសាស្ត្រ នាម

[ច័ក-ខុ-រោ-គៈ-សាស] chkakhorokeaksas

ផ្នែកមួយនៃវេជ្ជសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីភ្នែកនិងជំងឺភ្នែក។

ចក្ខុវិស័យ

ទីបំផុតឬចម្ងាយមួយក្រឡេកមើលទៅឃើញ, ចម្ងាយមួយបំផុតចុងភ្នែក។

ចក្ខុវិស័យ នាម ១)

[ច័ក-ខុ-វិ-សៃ] chkakhovisai

ការគិតទុកឬការប្រមើលមើលទៅមុខនូវផែនការឬអ្វីៗដែលនឹងកើតមានឡើងទៅអនាគត តាមរយៈគោលនយោបាយឬផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ។

ចក្ខុវិស័យ នាម ២)

[ច័ក-ខុ-វិ-សៃ] chkakhovisai

ទីបំផុតឬចម្ងាយមួយក្រឡេកមើលទៅឃើញ, ចម្ងាយមួយបំផុតចុងភ្នែក។

ចក្ខុសម្ផស្ស

ការប៉ះពាល់រវាងភ្នែកនិងរូប គឺការប៉ះប្រសព្វ ចួបគ្នា រវាងភ្នែកនិងរូប ទើបកើតសេចក្ដីដឹងឡើង ឬឃើញឡើង។

ចក្ខុសម្ផស្ស នាម

[ច័ក-ខុ-ស័ម-ផ័ស] ឬ [ច័ក-ខុ-សំ-ផស់] chakkhosmphoss

ការប៉ះពាល់រវាងភ្នែកនិងរូប គឺការប៉ះប្រសព្វ ចួបគ្នា រវាងភ្នែកនិងរូប ទើបកើតសេចក្ដីដឹងឡើង ឬឃើញឡើង។

ចក្រ

កង់; កង់មានកាំ; អាវុធមានសណ្ឋានជាវង់មូលមានងៀងជាបន្លាជុំវិញ មានមុខមុត; មណ្ឌល, រង្វង់មូល; ប្រទេស, អាណាខេត្ត; ពួក, ហ្វូង; កងទ័ព; កណ្ដាប់ព័ទ្ធជុំវិញ ...។

ចក្រ នាម

[ច័ក] chak

កង់; កង់មានកាំ; អាវុធមានសណ្ឋានជាវង់មូលមានងៀងជាបន្លាជុំវិញ មានមុខមុត; មណ្ឌល, រង្វង់មូល; ប្រទេស, អាណាខេត្ត; ពួក, ហ្វូង; កងទ័ព; កណ្ដាប់ព័ទ្ធជុំវិញ ...។

ចក្របាណី

អ្នកដែលមានចក្រក្នុងដៃ ឬ ដែលមានដៃកាន់ចក្រ គឺអ្នកដែលមានដៃកាន់អាវុធមានវង់មូល ជាកង់មានងៀងមុខមុតជុំវិញ (ព្រះវិស្ណុ)។

ចក្របាណី នាម

[ច័ក-ក្រៈ-ប៉ា-ណី] chakrabanei

អ្នកដែលមានចក្រក្នុងដៃ ឬ ដែលមានដៃកាន់ចក្រ គឺអ្នកដែលមានដៃកាន់អាវុធមានវង់មូល ជាកង់មានងៀងមុខមុតជុំវិញ (ព្រះវិស្ណុ)។

ចក្របាលត្រី

ឋានន្តរនាយទាហានរងជើងទឹកថ្នាក់ក្រោមក្នុងថ្នាក់ចក្របាល ទាបជាងចក្របាលទោ។

ចក្របាលត្រី នាម

[ច័ក-ក្រៈ-បាល-ត្រី] chkakreakbaltri

ឋានន្តរនាយទាហានរងជើងទឹកថ្នាក់ក្រោមក្នុងថ្នាក់ចក្របាល ទាបជាងចក្របាលទោ។

ចក្របាលទោ

ឋានន្តរនាយទាហានរងជើងទឹក នៅចន្លោះចក្របាលត្រីនិងចក្របាលឯក។

ចក្របាលទោ នាម

[ច័ក-ក្រៈ-បាល-ទោ] chkakreakbalto

ឋានន្តរនាយទាហានរងជើងទឹក នៅចន្លោះចក្របាលត្រីនិងចក្របាលឯក។

ចក្របាលរងទោ

ឋានន្តរពលទាហានជើងទឹកខ្ពស់ជាងនាវិកឯក ទាបជាងចក្របាលរងឯក។

ចក្របាលរងទោ នាម

[ច័ក-ក្រៈ-បាល-រង-ទោ] chkakreakbalrngoto

ឋានន្តរពលទាហានជើងទឹកខ្ពស់ជាងនាវិកឯក ទាបជាងចក្របាលរងឯក។

ចក្របាលរងឯក

ឋានន្តរពលទាហានជើងទឹកខ្ពស់ជាងនាវិកទោ ទាបជាងចក្របាលត្រី។

ចក្របាលរងឯក នាម

[ច័ក-ក្រៈ-បាល-រង-អែក] chkakreakbalrngoaaek

ឋានន្តរពលទាហានជើងទឹកខ្ពស់ជាងនាវិកទោ ទាបជាងចក្របាលត្រី។

ចក្របាលឯក

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានរងជើងទឹកខ្ពស់បំផុតថ្នាក់ចក្របាល។

ចក្របាលឯក នាម

[ច័ក-ក្រៈ-បាល-អែក] chkakreakbalaaek

ឋានន្តរសក្ដិនាយទាហានរងជើងទឹកខ្ពស់បំផុតថ្នាក់ចក្របាល។

ចក្រពង្ស

វង្សនៃស្ដេចចក្រពត្តិ, វង្សនៃក្សត្រអ្នកគ្រប់គ្រងអាណាចក្រ (គោរម្យព្រះបរមនាមនៃព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ)។

ចក្រពង្ស នាម

[ច័ក-ក្រៈ-ពង់] ឬ [ច័ក-ក្រ-ពង់] chakrapong

វង្សនៃស្ដេចចក្រពត្តិ, វង្សនៃក្សត្រអ្នកគ្រប់គ្រងអាណាចក្រ (គោរម្យព្រះបរមនាមនៃព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ)។

ចក្រពត្តិ

បរមក្សត្រដែលមានបុណ្យអំណាចដ៏ពន្លឹក មានចក្រកើតសម្រាប់បុណ្យ, អាចត្រាស់ប្រើចក្រនោះឱ្យប្រព្រឹត្តទៅគ្រប់ទីតំបន់បានតាមត្រូវការ ឥតមានទើសទាក់, ទ្រង់មានឥទ្ធានុភាពច្រើនជាអនេក, ជាម្ចាស់លើទ្វីបក្នុងពិភពលោក, ទ្រង់ប្រព្រឹត្តសុចរិតធម៌ និងទសពិធរាជធម៌ ខ្ជាប់ខ្ជួនមិនមានល្អៀង ហើយ

ចក្រពត្តិ នាម

[ច័ក-ក្រៈ-ព័ត] ឬ [ច័ក-ក្រ-ព័ត] chokropot

បរមក្សត្រដែលមានបុណ្យអំណាចដ៏ពន្លឹក មានចក្រកើតសម្រាប់បុណ្យ, អាចត្រាស់ប្រើចក្រនោះឱ្យប្រព្រឹត្តទៅគ្រប់ទីតំបន់បានតាមត្រូវការ ឥតមានទើសទាក់, ទ្រង់មានឥទ្ធានុភាពច្រើនជាអនេក, ជាម្ចាស់លើទ្វីបក្នុងពិភពលោក, ទ្រង់ប្រព្រឹត្តសុចរិតធម៌ និងទសពិធរាជធម៌ ខ្ជាប់ខ្ជួនមិនមានល្អៀង ហើយ

ចក្រពត្តិនិយម

នយោបាយមួយនៃការប្រើអំណាចត្រួតត្រារបស់រដ្ឋមួយទៅលើរដ្ឋដទៃទៀត។ ការត្រួតត្រានេះអាចមានលក្ខណៈជាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ឬអាចមានទម្រង់ជាវប្បធម៌ :

ចក្រពត្តិនិយម នាម ១)

[ច័ក-ក្រ-ព័ត-និ-យំ] chakrapotniyom

សេចក្ដីកំណត់, ការទៀងទាត់, ធម្មតារបស់ស្ដេចចក្រពត្តិ។ សម័យសព្វថ្ងៃ គេប្រើពាក្យនេះ សំដៅយកពួកមហាអំណាចខ្លាំងពូកែ ដែលវាតពង្រីកអាណាចក្ររបស់ខ្លួនទៅលើប្រទេសដទៃ។

ចក្រពត្តិនិយម នាម ២)

[ច័ក-ក្រ-ព័ត-និ-យំ] chakrapotniyom

នយោបាយមួយនៃការប្រើអំណាចត្រួតត្រារបស់រដ្ឋមួយទៅលើរដ្ឋដទៃទៀត។ ការត្រួតត្រានេះអាចមានលក្ខណៈជាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ឬអាចមានទម្រង់ជាវប្បធម៌ :

ចក្រភព

ប្រទេសឬរដ្ឋច្រើនដែលបញ្ចូលគ្នា ហើយគ្រប់គ្រងដោយអធិរាជឬរដ្ឋាភិបាលមួយដែលរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងនយោបាយត្រូវបានបង្កើតឡើងនិងគ្រប់គ្រងតាមមធ្យោបាយពីរយ៉ាង : ១. ចក្រភពតាមគោលការណ៍ទឹកដី ផ្អែកលើការឈ្លានពាននិងត្រួតត្រាទឹកដីដោយប្រើកម្លាំងយោធា។ ២. ចក្រភពបែបអនុត្តរភាពនិយមតាមការបង

ចក្រភព នាម

[ច័ក-ក្រៈ-ភប់] chakraphop

ប្រទេសឬរដ្ឋច្រើនដែលបញ្ចូលគ្នា ហើយគ្រប់គ្រងដោយអធិរាជឬរដ្ឋាភិបាលមួយដែលរចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងនយោបាយត្រូវបានបង្កើតឡើងនិងគ្រប់គ្រងតាមមធ្យោបាយពីរយ៉ាង : ១. ចក្រភពតាមគោលការណ៍ទឹកដី ផ្អែកលើការឈ្លានពាននិងត្រួតត្រាទឹកដីដោយប្រើកម្លាំងយោធា។ ២. ចក្រភពបែបអនុត្តរភាពនិយមតាមការបង

ចក្ររាសី

ខេត្តជុំវិញនៃផ្កាយអាទិត្យ ដែលជាផ្លូវនៃផ្កាយព្រះគ្រោះ (តាមហោរាសាស្ត្រ)។

ចក្ររាសី នាម

[ច័ក-ក្រៈ-រា-សី] chakrareasei

ខេត្តជុំវិញនៃផ្កាយអាទិត្យ ដែលជាផ្លូវនៃផ្កាយព្រះគ្រោះ (តាមហោរាសាស្ត្រ)។

ចក្រលេខា នាម

[ច័ក-ក្រៈ-លេ-ខា] chkakreaklekha

(ម.ព. ចក្កលេខា)។

ចក្រវាត

ខ្យល់មានមណ្ឌលមូលដូចជាកង់ (ព្យុះចាប់ដក, ព្យុះសង្ឃរា, ខ្យល់កំបុតត្បូងធំ)។ ខ្យល់ដែលបណ្ដាលពីក្នុងរូបកាយឱ្យឃើញដូចជាកង់វិលមកគ្រប (ខ្យល់ឆ្កួតជ្រូក, ខ្យល់ប្រឆ្ងិត)។

ចក្រវាត នាម

[ច័ក-ក្រៈ-វាត] chakraveat

ខ្យល់មានមណ្ឌលមូលដូចជាកង់ (ព្យុះចាប់ដក, ព្យុះសង្ឃរា, ខ្យល់កំបុតត្បូងធំ)។ ខ្យល់ដែលបណ្ដាលពីក្នុងរូបកាយឱ្យឃើញដូចជាកង់វិលមកគ្រប (ខ្យល់ឆ្កួតជ្រូក, ខ្យល់ប្រឆ្ងិត)។

ចក្រវាល

(ភូមិ.) សំណុំនៃអង្គនភានិងកាឡាក់ស៊ីទាំងអស់ដោយគិតទាំងលំហដែលវាស្ថិតនៅផង។

ចក្រវាល នាម ១)

[ច័ក-ក្រៈ-វ៉ាល] chakroval

លោកធាតុ គឺភ្នំជាកំពែងព័ទ្ធជុំវិញនៃពិភពលោកទាំងមូល។

ចក្រវាល នាម ២)

[ច័ក-ក្រៈ-វ៉ាល] chakroval

(ភូមិ.) សំណុំនៃអង្គនភានិងកាឡាក់ស៊ីទាំងអស់ដោយគិតទាំងលំហដែលវាស្ថិតនៅផង។

ចក្រាយុធ នាម

[ច័ក-ក្រា-យុត] chokrayuth

អ្នកមានចក្រជាអាវុធ (វិស្ណុ)។

ចក្រាវុធ នាម

[ច័ក-ក្រា-វុត] chkakreavut

(ម.ព. ចក្រាយុធ)។

ចក្រី

ងារសេនាបតីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ សម្រេចកិច្ចខាងក្រសួងយុទ្ធនាធិការ ចម្បាំងជើងគោក :

ចក្រី នាម

[ច័ក-ក្រី] chokrei

អ្នកមានចក្រ, អ្នកទ្រទ្រង់ចក្រ, (វិស្ណុ, ស្ដេចចក្រពត្តិ, ព្រះមហាក្សត្រ) ; អ្នកជិះលើរថ ...។

ចក្រី នាម

[ច័ក-ក្រី] chokrei

ងារសេនាបតីក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ សម្រេចកិច្ចខាងក្រសួងយុទ្ធនាធិការ ចម្បាំងជើងគោក :

ចក្សុ នាម

[ច័ក-ក្សុ] chakso

ភ្នែក។

ចង កិរិយាសព្ទ

[ចង] chorng

កួចភ្ជាប់គ្នា, ព័ន្ធព័ទ្ធមុខគ្នា, ធ្វើឱ្យជាចំណង :

ចង កិរិយាសព្ទ

[ចង-ក្រោត] chorng

(ម.ព. ចងកំហឹង)។

ចង កិរិយាសព្ទ

[ចង-កំ-ហឹង] chorng

កួចកាន់ផ្ងំកំហឹងទុក មិនស្រាយ មិនរំលត់។

ចង កិរិយាសព្ទ

[ចង-គំ-នុំ] chorng

ចងចិត្តគុំបម្រុងនឹងព្យាបាទ។

ចងក

ព្យួរកដោយខ្សែ (វិធីធ្វើឃាតឬអត្តឃាត) :

ចងក កិរិយាសព្ទ

[ចង-ក] chngoka

ព្យួរកដោយខ្សែ (វិធីធ្វើឃាតឬអត្តឃាត) :

ចងការ

ខ្ចីប្រាក់គេឬឱ្យប្រាក់គេខ្ចីដោយមានខសន្យាថាត្រូវឱ្យប្រាក់ការទៅគេតាមកម្រិត :

ចងការ កិរិយាសព្ទ

[ចង-កា] changkar

ខ្ចីប្រាក់គេឬឱ្យប្រាក់គេខ្ចីដោយមានខសន្យាថាត្រូវឱ្យប្រាក់ការទៅគេតាមកម្រិត :

ចងក្រង កិរិយាសព្ទ

[ចង-ក្រង] chongkrong

ប្រមូលផ្ដុំ រៀបរៀង :

ចងចិញ្ចើម

(សំនួន.) ធុញថប់ មួម៉ៅ ខឹង មានកំហឹងនឹងបញ្ហាអ្វីមួយ។

ចងចិញ្ចើម កិរិយាសព្ទ ១)

[ចង-ចិញ-ចើម] chngochenhchaeum

ជ្រួញចិញ្ចើមចូលជិតគ្នា :

ចងចិញ្ចើម កិរិយាសព្ទ ២)

[ចង-ចិញ-ចើម] chngochenhchaeum

(សំនួន.) ធុញថប់ មួម៉ៅ ខឹង មានកំហឹងនឹងបញ្ហាអ្វីមួយ។

ចងចិត្ត កិរិយាសព្ទ

[ចង-ចិត] chngochet

តាំងចិត្តកួចកាន់មិនលែង។

ចងជើង

ទាក់ចិត្ត, ធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយដើម្បីលួងចិត្តកុំឱ្យគេចាកចេញពីខ្លួន :

ចងជើង កិរិយាសព្ទ

[ចង-ជើង] changchaung

ទាក់ចិត្ត, ធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយដើម្បីលួងចិត្តកុំឱ្យគេចាកចេញពីខ្លួន :

ចងដៃ

យកអំបោះមង្គលចងដៃបញ្ជាប់ព្រលឹង; យកប្រាក់ ឬ ទ្រព្យរបស់ណាមួយប្រគល់ឱ្យក្នុងកាលដែលមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬក្នុងការមង្គលឯទៀតក៏ហៅ ចងដៃ ដែរ។

ចងដៃ កិរិយាសព្ទ

[ចង-ដៃ] chongdai

យកអំបោះមង្គលចងដៃបញ្ជាប់ព្រលឹង; យកប្រាក់ ឬ ទ្រព្យរបស់ណាមួយប្រគល់ឱ្យក្នុងកាលដែលមានអាពាហ៍ពិពាហ៍ ឬក្នុងការមង្គលឯទៀតក៏ហៅ ចងដៃ ដែរ។

ចងទោស កិរិយាសព្ទ

[ចង-ទោស] chngotos

ប្រកាន់ទោសមិនលែង។

ចងពន្ធ

ផ្សំផ្គុំកូនប្រុសស្រីឱ្យបានគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ។

ចងពន្ធ កិរិយាសព្ទ

[ចង-ពន់] chongponth

ផ្សំផ្គុំកូនប្រុសស្រីឱ្យបានគ្នាជាប្ដីប្រពន្ធ។

ចងពុង

ចងរបស់អ្វីៗខ្ជែងជាសង្រែកប្រសព្វមុខចំណងតែមួយ ដើម្បីនឹងសែង ឬ នឹងយួរបានដោយងាយ កុំឱ្យឃ្លោង កុំឱ្យក្រឡាច់ កុំឱ្យក្រឡាប់។

ចងពុង កិរិយាសព្ទ

[ចង-ពុង] changpung

ចងរបស់អ្វីៗខ្ជែងជាសង្រែកប្រសព្វមុខចំណងតែមួយ ដើម្បីនឹងសែង ឬ នឹងយួរបានដោយងាយ កុំឱ្យឃ្លោង កុំឱ្យក្រឡាច់ កុំឱ្យក្រឡាប់។

ចងពៀរ

កពៀរឱ្យមានជាប់ទៅក្នុងអនាគតកាល ឬ ក្នុងជាតិខាងមុខ។

ចងពៀរ កិរិយាសព្ទ

[ចង-ពៀ] chngopie

កពៀរឱ្យមានជាប់ទៅក្នុងអនាគតកាល ឬ ក្នុងជាតិខាងមុខ។

ចងមេត្រី

ចងចិត្តរាប់អានគ្នាជាមិត្រសម្លាញ់ទុកជាញាតិជិត។

ចងមេត្រី កិរិយាសព្ទ

[ចង-មេ-ត្រី] chngometri

ចងចិត្តរាប់អានគ្នាជាមិត្រសម្លាញ់ទុកជាញាតិជិត។

ចងវិគ្គហៈ

ញែកឱ្យឃើញសេចក្ដីអធិប្បាយរបស់សព្ទ (ហៅ ចងវិគ្រោះ ឬ លើកវិគ្រោះ ក៏បាន)។