ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ច្រាច់ នាម

[ច្រាច់] chrach

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ច្រើនដុះតែក្នុងថ្លុក, ត្រពាំង, វាលស្រែ សន្តាននឹងស្របាល នឹងត្រកៀត តែដើមតូចៗជាង, ប្រើជាបន្លែឬជាអន្លក់ក៏បានខ្លះ។

ច្រាញ

ដែលមិនរលីង, ដែលបះរឹងឡើង, ដែលឡើងស្ញាញច្រាងឡើង។

ច្រាញ គុណនាម

[ច្រាញ] chranh

ដែលមិនរលីង, ដែលបះរឹងឡើង, ដែលឡើងស្ញាញច្រាងឡើង។

ច្រាន

ធ្វើឱ្យឃ្លាតទៅដោយរុញនឹងដៃ។

ច្រាន កិរិយាសព្ទ

[ច្រាន] chran

ធ្វើឱ្យឃ្លាតទៅដោយរុញនឹងដៃ។

ច្រានចោល កិរិយាសព្ទ

[ច្រាន-ចោល] chreanchaol

បដិសេធ មិនព្រមទទួល ទាត់ចោល :

ច្រាប

ឈ្មោះផ្សិតដែលដុះនៅដីច្រាប :

ច្រាប នាម

[ច្រាប] chrab

អំណាចភ័យ :

ច្រាប នាម

[ច្រាប] chrab

ឈ្មោះផ្សិតដែលដុះនៅដីច្រាប :

ច្រាល គុណនាម ១)

[ច្រាល] chral

ដែលដាលឡើង ដោយអំណាចនៃពណ៌ក្រហម :

ច្រាល គុណនាម ២)

[ច្រាល] chral

ក្រហមខ្លាំង :

ច្រាល់

ខ្ទាតចេញមកក្រៅតាមកន្លែងចូល។

ច្រាល់ កិរិយាសព្ទ

[ច្រាល់] chral

ខ្ទាតចេញមកក្រៅតាមកន្លែងចូល។

ច្រាវ

សូរប្រាក់, ស្ពាន់ ឬដែកស្ដើង ឬច្រវាក់ទង្គិចគ្នា។

ច្រាវ ឧទានសព្ទ

[ច្រាវ] chrav

សូរប្រាក់, ស្ពាន់ ឬដែកស្ដើង ឬច្រវាក់ទង្គិចគ្នា។

ច្រាស កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស] chras

វិលត្រឡប់ពីចុងទៅគល់, ពីក្រោមទៅលើ :

ច្រាស កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស] chras

បោសសម្អាតដោយច្រាស, បោសវាយវាត់ពង្រេចពង្រឹលស្មៅមិនឱ្យដុះបាន :

ច្រាស នាម

[ច្រាស] chras

ប្រដាប់សម្រាប់ដុសសម្អាត :

ច្រាស កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស] chras

ត្រដាងស្លាបស្ទុះចូលខ្ញាំ :

ច្រាស កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស] chras

(ព.ទ្រ.) ស៊ី :

ច្រាសច្រំ កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស-ច្រំ] chraschram

(ព.ទ.ម.) ស៊ីដូចគេច្រំបញ្ចូល :

ច្រាសដុសធ្មេញ នាម

[ច្រាស-ដុស-ធ្មេញ] chreasdosthmenh

ច្រាសតូចមានដងវែងសម្រាប់ដុសធ្មេញ។

ច្រាស់ច្រាល់ កិរិយាសព្ទ

[ច្រាស់-ច្រាល់] chraschral

អន្ទះអន្ទែង, ស្ទុះចុះស្ទុះឡើង :

ច្រាំង នាម

[ច្រាំង] chrang

រឹមស្ទឹង, ទន្លេ, សមុទ្រ ...។

ច្រិចៗ

សូរទឹកចេញពីប្រហោងតូចៗ មានអាក់ៗម្ដងៗ។

ច្រិចៗ ឧទានសព្ទ

[ច្រិច-ច្រិច] chrech

សូរទឹកចេញពីប្រហោងតូចៗ មានអាក់ៗម្ដងៗ។

ច្រិល

រអិលឥតទាក់, រលេញស្រួល :

ច្រិល គុណកិរិយា

[ច្រិល] chrel

រអិលឥតទាក់, រលេញស្រួល :

ច្រឹកៗ

សូររបស់រឹងស្រួយតូចរណ្ដំគ្នាច្រើនដង។

ច្រឹកៗ ឧទានសព្ទ

[ច្រឹក-ច្រឹក] chroek

សូររបស់រឹងស្រួយតូចរណ្ដំគ្នាច្រើនដង។

ច្រឹង

ស្ទូងគោក (ពាក្យប្រើដោយសណ្ដាប់ស្រុកខ្លះ)។

ច្រឹង គុណនាម

[ច្រឹង] chroeng

ដែលរឹងដោយប្រឹង (ម.ប្រ.)។

ច្រឹង កិ., គុ.កិ.

[ច្រឹង] chroeng

រត់ជើងរទេញ, រត់ជើងញាប់សេញ តែក្បាលនិងដងខ្លួនមិនឃ្លេងឃ្លោង :

ច្រឹង កិរិយាសព្ទ

[ច្រឹង] chroeng

ស្ទូងគោក (ពាក្យប្រើដោយសណ្ដាប់ស្រុកខ្លះ)។

ច្រឹប

ខាំផ្ដាច់ដោយដុំ, ដោយអន្លើ :

ច្រឹប កិរិយាសព្ទ ១)

[ច្រឹប] chroeb

កាត់តម្រឹមដោយកន្ត្រៃ :

ច្រឹប កិរិយាសព្ទ ២)

[ច្រឹប] chroeb

ខាំផ្ដាច់ដោយដុំ, ដោយអន្លើ :

ច្រឺះ

ដែលរឹង, ដែលណែនខ្លាំង ចុចមិនទ្រុឌ :

ច្រឺះ គុណនាម

[ច្រឺះ] chreuah

ដែលរឹង, ដែលណែនខ្លាំង ចុចមិនទ្រុឌ :

ច្រុង

(ព.ប្រ.) កែមិនឡើង; អស់ប្រដៅកើត :

ច្រុង កិរិយាសព្ទ ១)

[ច្រុង] chrong

កែគ្រឿងសស្ត្រាដែលធ្វើដោយដែក :

ច្រុង កិរិយាសព្ទ ២)

[ច្រុង] chrong

(ព.ប្រ.) កែមិនឡើង; អស់ប្រដៅកើត :

ច្រុបៗ

សូរឮដោយទំពាវត្ថុ មានសាច់ស្រស់ស្រួយ, ឆៅ។

ច្រុបៗ គុណនាម

[ច្រុប-ច្រុប] chrob

ដែលមានសាច់ស្រស់ស្រួយល្មមទំពាបាន យ៉ាងដូចមើមដំឡូងជ្វាឆៅជាដើម។

ច្រុបៗ ឧទានសព្ទ

[ច្រុប-ច្រុប] chrob

សូរឮដោយទំពាវត្ថុ មានសាច់ស្រស់ស្រួយ, ឆៅ។

ច្រុមៗ កិ., គុ.កិ.

[ច្រុម-ច្រុម] chrom

(ម.ព. ច្រិមច្រុម)។

ច្រុំៗ កិ., គុ.កិ.

[ច្រុំ-ច្រុំ] chruumchruum

(ម.ព. ច្រុមៗ)។

ច្រុះ

ដាំចម្រុះបង្គោលឈើ ឬបង្គោលឫស្សីឱ្យញឹក ដើម្បីនឹងគាំនឹងទប់អ្វីៗឱ្យមាំ។

ច្រុះ កិរិយាសព្ទ

[ច្រុះ] chroh

ដាំចម្រុះបង្គោលឈើ ឬបង្គោលឫស្សីឱ្យញឹក ដើម្បីនឹងគាំនឹងទប់អ្វីៗឱ្យមាំ។

ច្រូង

ច្រូងក្រញាងមិនរៀបរយ។

ច្រូង គុ.កិ., គុ.

[ច្រូង] chroung

ដែលឈររកឹងដូចជាចម្រូង :

ច្រូង គុ.កិ., គុ.

[ច្រូង-ច្រាង] chroung

ច្រូងក្រញាងមិនរៀបរយ។

ច្រូច

សូរទឹកហូរចេញអំពីចំពួយធ្លាក់មកលើទឹកខាងក្រោម។

ច្រូច កិរិយាសព្ទ

[ច្រូច] chrouch

ចាក់បញ្ច្រូច។

ច្រូច ឧទានសព្ទ

[ច្រូច] chrouch

សូរទឹកហូរចេញអំពីចំពួយធ្លាក់មកលើទឹកខាងក្រោម។

ច្រូត

ចាប់ក្របួចសក់កាត់ដោយកន្ត្រៃដូចគេច្រូត។

ច្រូត កិរិយាសព្ទ

[ច្រូត] chrout

កាត់ដោយកណ្ដៀវ :

ច្រូត កិរិយាសព្ទ

[ច្រូត-សក់] chrout

ចាប់ក្របួចសក់កាត់ដោយកន្ត្រៃដូចគេច្រូត។

ច្រូតកាត់ កិរិយាសព្ទ

[ច្រូត-កាត់] chrutkat

ប្រមូលផលស្រូវ :

ច្រួច

សម្រក់ឬចាក់បង្ហូរទឹកពីចំពួយជាដើម, ដាក់លើបាតដៃនៃអ្នកទទួលអំណោយ, ឬឧទ្ទិសផលបុណ្យចំពោះទៅអ្នកដែលទទួលមរណភាពទៅហើយ, ឬក៏តាំងសេចក្ដីប្រាថ្នាថា សូមឱ្យបានសេចក្ដីសម្រេចដូច្នោះៗ, ពុំនោះតាំងចិត្តយកទឹកជាសាក្សីពេជ្រញាណ :

ច្រួច កិរិយាសព្ទ

[ច្រួច] chruoch

សម្រក់ឬចាក់បង្ហូរទឹកពីចំពួយជាដើម, ដាក់លើបាតដៃនៃអ្នកទទួលអំណោយ, ឬឧទ្ទិសផលបុណ្យចំពោះទៅអ្នកដែលទទួលមរណភាពទៅហើយ, ឬក៏តាំងសេចក្ដីប្រាថ្នាថា សូមឱ្យបានសេចក្ដីសម្រេចដូច្នោះៗ, ពុំនោះតាំងចិត្តយកទឹកជាសាក្សីពេជ្រញាណ :

ច្រួល

កងដែកភ្ជាប់គ្នាជារូបច្រវាក់។

ច្រួល នាម

[ច្រួល] chruol

កងដែកភ្ជាប់គ្នាជារូបច្រវាក់។

ច្រើន

ដែលមានចំនួនមិនតិច, ក្រាស់ក្រែល, តាំងពីចំនួនពីរឡើងទៅ។

ច្រើន គុណនាម

[ច្រើន] jrern

ដែលមានចំនួនមិនតិច, ក្រាស់ក្រែល, តាំងពីចំនួនពីរឡើងទៅ។

ច្រើនតែ

ច្រើនដង, តែងតែច្រើនលើក, ធ្លាប់ច្រើនសា។

ច្រើនតែ គុណកិរិយា

[ច្រើន-តែ] chraeuntae

ច្រើនដង, តែងតែច្រើនលើក, ធ្លាប់ច្រើនសា។

ច្រៀក

បំបែកជាចម្រៀក, ធ្វើឱ្យជាចម្រៀក :

ច្រៀក កិរិយាសព្ទ

[ច្រៀក] chriek

បំបែកជាចម្រៀក, ធ្វើឱ្យជាចម្រៀក :

ច្រៀង

បញ្ចេញសំឡេងរាយទំនុកឱ្យឮមានខ្ពស់ទាបជាបទគ្វាម។

ច្រៀង កិរិយាសព្ទ

[ច្រៀង] jreang

បញ្ចេញសំឡេងរាយទំនុកឱ្យឮមានខ្ពស់ទាបជាបទគ្វាម។

ច្រៀច

សូរឮដោយវត្ថុទទឹកទន់ ដែលជាន់ឬសង្កត់ទៅពៀច។

ច្រៀច ឧទានសព្ទ

[ច្រៀច] chriech

សូរឮដោយវត្ថុទទឹកទន់ ដែលជាន់ឬសង្កត់ទៅពៀច។

ច្រៀប

ដែលស្ងាត់ឈឹងឥតមានឮសូរសព្ទអ្វី, សូន្យឈឹង, ស្ងាត់ច្រៀប។

ច្រៀប គុណកិរិយា

[ច្រៀប] chrieb

ដែលស្ងាត់ឈឹងឥតមានឮសូរសព្ទអ្វី, សូន្យឈឹង, ស្ងាត់ច្រៀប។

ច្រៀវច្រៃ

លឿនលង់ខ្ពង់ខ្ពស់មហិមា, លន្លឹមលន្លោច, ត្រដែតត្រដឹង :

ច្រៀវច្រៃ គុណកិរិយា

[ច្រៀវ-ច្រៃ] chrievchrai

លឿនលង់ខ្ពង់ខ្ពស់មហិមា, លន្លឹមលន្លោច, ត្រដែតត្រដឹង :

ច្រេច

សូរសម្រែកតូចស្រួយស្រួចដូចយ៉ាងសម្រែកចង្រិតជាដើម។

ច្រេច ឧទានសព្ទ

[ច្រេច] chrech

សូរសម្រែកតូចស្រួយស្រួចដូចយ៉ាងសម្រែកចង្រិតជាដើម។

ច្រេចៗ ឧទានសព្ទ

[ច្រេច-ច្រេច] chrechchrech

(ម.ព. ច្រេច)។

ច្រេញច្រុញ

ច្រិមច្រុមតិញតុញញញើតញញើមដោយអាការៈមិនស៊ប់ :

ច្រេញច្រុញ កិ., គុ.កិ., គុ.

[ច្រេញ-ច្រុញ] chrenhchronh

ច្រិមច្រុមតិញតុញញញើតញញើមដោយអាការៈមិនស៊ប់ :

ច្រេស

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកប្រើធ្វើជាបន្លែស្លស្រឡក់។

ច្រេស នាម

[ច្រេស] chres

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកប្រើធ្វើជាបន្លែស្លស្រឡក់។

ច្រេះ

កាប់ឬចាំងរេះត្រង់ទីខាងៗនៃវត្ថុអ្វីមួយដើម្បីឱ្យរបេះបន្តិចម្ដងៗ :

ច្រេះ កិរិយាសព្ទ

[ច្រេះ] chreh

កាប់ឬចាំងរេះត្រង់ទីខាងៗនៃវត្ថុអ្វីមួយដើម្បីឱ្យរបេះបន្តិចម្ដងៗ :