វចនានុក្រមខ្មែរ

កំហឹង

សេចក្ដីខឹង។

កំហឹង នាម

[កំ-ហឹង] kamhoeng

សេចក្ដីខឹង។

កំហុល

ក្លិនដែលខារខុល គឺក្លិនស្អុយ :

កំហុល នាម

[កំ-ហុល] kamhol

ក្លិនដែលខារខុល គឺក្លិនស្អុយ :

កំហុស

ថ្លែងដោយដាក់កំហុសទៅនរណាម្នាក់; ដាក់កំហុសទៅជនដែលមិនបានប្រព្រឹត្ត :

កំហុស នាម

[កំ-ហុស] komhos

សេចក្ដីខុស។

កំហុស កិរិយាសព្ទ

[ទំ-លាក់-កំ-ហុស] komhos

ថ្លែងដោយដាក់កំហុសទៅនរណាម្នាក់; ដាក់កំហុសទៅជនដែលមិនបានប្រព្រឹត្ត :

កំហូច

ការខូច; របស់ដែលខូច :

កំហូច នាម

[កំ-ហូច] komhouch

ការខូច; របស់ដែលខូច :

កំហើច

បែបខើច, ភាពខើច :

កំហើច នាម

[កំ-ហើច] kamhaeuch

បែបខើច, ភាពខើច :

កំហែង

បញ្ចេញអាការៈបែបខែង ធ្វើឱ្យគេខ្លាច ភិតភ័យដោយវាចាឬអាការៈ មុខ, ដៃ, ជើង :

កំហែង កិរិយាសព្ទ

[កំ-ហែង] kamhaeng

បញ្ចេញអាការៈបែបខែង ធ្វើឱ្យគេខ្លាច ភិតភ័យដោយវាចាឬអាការៈ មុខ, ដៃ, ជើង :

កំហោក

ការខោក :

កំហោក នាម

[កំ-ហោក] kamhaok

ការខោក :

កំអួក

កាន់ខ្លួន, ឆ្មើងឆ្មៃ :

កំអួក គុណនាម

[កំ-អួក] kamuok

កាន់ខ្លួន, ឆ្មើងឆ្មៃ :

ក៏

ពាក្យមានសំឡេងកញ្ឆក់ខ្លីសម្រាប់និយាយតប្រយោគដោយឡែក :

ក៏ គុណកិរិយា

[ក] kor

ពាក្យមានសំឡេងកញ្ឆក់ខ្លីសម្រាប់និយាយតប្រយោគដោយឡែក :

ក័លក័ត្តា

ឈ្មោះក្រុងដែលស្ទឹងគង្គាហូរកាត់ ឋិតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។

ក័លក័ត្តា នាម

[ក័ល-ក័ត-តា] kloktata≈

ឈ្មោះក្រុងដែលស្ទឹងគង្គាហូរកាត់ ឋិតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។

ក្ង

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ងើយ, ពាក្យ ង ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ង នាម

[ក្ង] kngar

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទពួកកុក សម្បុរស ចំពុះខ្មៅកោង, ជើងខ្មៅ។

ក្ង គុណកិរិយា

[ក្ង] kngar

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ងើយ, ពាក្យ ង ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ងក់

កោងកាច់ចូល :

ក្ងក់ គុណនាម

[ក្ងក់] kngak

កោងកាច់ចូល :

ក្ងង់

កោងសណ្ឋានដូចកង់ :

ក្ងង់ គុណនាម

[ក្ងង់] kngong

កោងសណ្ឋានដូចកង់ :

ក្ងាន

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ សណ្ឋានប្រហែលនឹងសត្វទា តែធំ, ខ្ពស់, កវែងជាងទា, សម្បុរស។

ក្ងាន នាម

[ក្ងាន] kngan

ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ សណ្ឋានប្រហែលនឹងសត្វទា តែធំ, ខ្ពស់, កវែងជាងទា, សម្បុរស។

ក្ងិងក្ងង់

វៀចក្រវិកក្រវក់មិនរៀបរយ :

ក្ងិងក្ងង់ គុណនាម

[ក្ងិង-ក្ងង់] kngengkngang

វៀចក្រវិកក្រវក់មិនរៀបរយ :

ក្ងិច

ខ្លីខ្វង់គេចផ្អៀង :

ក្ងិច គុណនាម

[ក្ងិច] kngech

ខ្លីខ្វង់គេចផ្អៀង :

ក្ងិចក្ងក់

ដែលវៀចកុងចុះកុងឡើង :

ក្ងិចក្ងក់ គុណនាម

[ក្ងិច-ក្ងក់] kngechkngok

ដែលវៀចកុងចុះកុងឡើង :

ក្ងិចក្ងុច

ម.ព ក្ងិចក្ងក់)។

ក្ងិចក្ងុច គុណនាម

[ក្ងិច-ក្ងុច] kngichknguch≈

ម.ព ក្ងិចក្ងក់)។

ក្ងិត

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យខ្មៅ ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ងិត គុណនាម

[ក្ងិត] knget

ឆែបបន្តិច; ច្រើននិយាយតែច្រមុះ :

ក្ងិត កិរិយាសព្ទ

[ច្រ-មុះ-ក្ងិត] knget

ច្រមុះកញ្ឆែប។

ក្ងិត គុណកិរិយា

[ក្ងិត] knget

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យខ្មៅ ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ងុក

កោងដូចតម្ពក់ :

ក្ងុក គុណនាម

[ក្ងុក] kngok

កោងដូចតម្ពក់ :

ក្ងុង

កោងសណ្ឋានកង់ :

ក្ងុង គុណនាម

[ក្ងុង] kngong

កោងសណ្ឋានកង់ :

ក្ងុល

ដែលមានដំណើរឱន, មានរាងឱន :

ក្ងុល គុ.កិ., គុ.

[ក្ងុល] kngol

ដែលមានដំណើរឱន, មានរាងឱន :

ក្ងុះ

ខ្លីឥតសមរម្យ, អាប់ឥតរាសី។

ក្ងុះ គុណនាម

[ក្ងុះ] kngoh

ខ្លីឥតសមរម្យ, អាប់ឥតរាសី។

ក្ងួរ

ដែលមានសំឡេងវល់ និយាយមិនសូវច្បាស់ដោយខ្យល់ចេញពីច្រមុះច្រើន ព្រោះខូចមណ្ឌលច្រមុះឬធ្លុះគល់ក្រអូម, ដាច់កន្លើត :

ក្ងួរ គុណនាម

[ក្ងួ] knguor

ដែលមានសំឡេងវល់ និយាយមិនសូវច្បាស់ដោយខ្យល់ចេញពីច្រមុះច្រើន ព្រោះខូចមណ្ឌលច្រមុះឬធ្លុះគល់ក្រអូម, ដាច់កន្លើត :

ក្ងៀក

ដែលក្ងៀងផ្អៀងទន់ទៅម្ខាង :

ក្ងៀក គុណនាម

[ក្ងៀក] kngiek

ដែលក្ងៀងផ្អៀងទន់ទៅម្ខាង :

ក្ងៀង

ផ្អៀង :

ក្ងៀង គុណនាម

[ក្ងៀង] kngieng

ផ្អៀង :

ក្ងេះ

ដែលខ្មៅហើយមិនស្អាត, មិនល្អ, មិនសមរម្យ។

ក្ងេះ គុណកិរិយា

[ក្ងេះ] kngeh

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ខ្មៅ ឱ្យវិសេសឡើង។

ក្ងេះ គុណនាម

[ខ្មៅ-ក្ងេះ] kngeh

ដែលខ្មៅហើយមិនស្អាត, មិនល្អ, មិនសមរម្យ។

ក្ងែង

ដែលមានសន្លាក់កែងដៃជាប់គ្នាលាមិនត្រង់ដោយមានរបួសឬរោគបៀតបៀន :

ក្ងែង គុណនាម

[ក្ងែង] kngaeng

ដែលមានសន្លាក់កែងដៃជាប់គ្នាលាមិនត្រង់ដោយមានរបួសឬរោគបៀតបៀន :

ក្ងោក

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្កាពណ៌ក្រហមឆ្អៅ :

ក្ងោក នាម

[ក្ងោក] kngaok

ឈ្មោះសត្វបក្សីធំមួយប្រភេទ មានរោមស្លាបដុះនៅលើក្បាលដូចជាជុក មានឆ្នាល់ដូចមាន់ សំណុំកន្ទុយធំវែង មានត្រានៅចុងរោមកន្ទុយទាំងអស់ សម្រែកឮខ្លាំង ហើយស្អា។

ក្ងោក នាម

[ក្ងោក] kngaok

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានផ្កាពណ៌ក្រហមឆ្អៅ :

ក្ដ

(ព.ទ្រ.) គុយ្ហប្រទេស, អវយវៈបុរសគឺអង្គជាត; ពាក្យគួរសម, រាបសាហៅ កេរ្តិ៍ខ្មាស, ខ្មាសប្រុស; ពាក្យខ្ពស់, ពាក្យថ្លៃថ្លាហៅ គុយ្ហប្រទេសឬគុយ្ហាវយវៈ "អវយវៈកំបាំង"។

ក្ដ នាម

[ក្ដ] kdar

(ព.ទ្រ.) គុយ្ហប្រទេស, អវយវៈបុរសគឺអង្គជាត; ពាក្យគួរសម, រាបសាហៅ កេរ្តិ៍ខ្មាស, ខ្មាសប្រុស; ពាក្យខ្ពស់, ពាក្យថ្លៃថ្លាហៅ គុយ្ហប្រទេសឬគុយ្ហាវយវៈ "អវយវៈកំបាំង"។

ក្ដក់

ធ្វើសូរនឹងមាត់ ផ្ទាត់នឹងអណ្ដាត :

ក្ដក់ កិរិយាសព្ទ

[ក្ដក់] kdok

ធ្វើសូរនឹងមាត់ ផ្ទាត់នឹងអណ្ដាត :

ក្ដន់

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ណែន ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ដន់ គុណកិរិយា

[ក្ដន់] kdon

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ណែន ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្ដាត នាម

[ក្ដាត] kdat

ឈ្មោះដំណាំជាបន្លែមួយយ៉ាងពួកត្រាវ, មានមើម ធាងប្រើជាបន្លែឬអន្លក់បាន។

ក្ដាត់

ក្រៃលែង, ណាស់, ពេក :

ក្ដាត់ គុណនាម

[ក្ដាត់] kdat

ក្រៃលែង, ណាស់, ពេក :

ក្ដាន់

ឈ្មោះម្រឹគមួយប្រភេទ មានស្នែងម្ខាងៗ បែកខ្នែងជា ៣ដូចជាប្រើស តែរូបតូចជាងប្រើស, សម្បុរក៏ខុសគ្នាពីប្រើស។

ក្ដាន់ នាម

[ក្ដាន់] kdan

ឈ្មោះម្រឹគមួយប្រភេទ មានស្នែងម្ខាងៗ បែកខ្នែងជា ៣ដូចជាប្រើស តែរូបតូចជាងប្រើស, សម្បុរក៏ខុសគ្នាពីប្រើស។

ក្ដាប់

ត្រៀម :

ក្ដាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ក្ដាប់] kdab

រួបក្រសោបបិទម្រាមដៃ :

ក្ដាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ក្ដាប់] kdab

(ព.ប្រ.) ស្គាល់ច្បាស់, ដឹងច្បាស់, យល់ច្បាស់ :

ក្ដាប់ កិរិយាសព្ទ

[ក្ដាប់] kdab

ត្រៀម :

ក្ដាម

ឈ្មោះសត្វមានស្នូក ជើង ១០ភ្នែកលៀន; ក្ដាមមានច្រើនយ៉ាង :

ក្ដាម នាម

[ក្ដាម] kdam

ឈ្មោះសត្វមានស្នូក ជើង ១០ភ្នែកលៀន; ក្ដាមមានច្រើនយ៉ាង :

ក្ដាមកាច់

អាការៈឈឺចាប់ ដែលសរសៃពួរឡើងរឹងធ្វើឱ្យសន្លាក់ប្រអប់ដៃជើងបត់មិនបានក្នុងរយៈពេលខ្លី ហើយធ្វើឱ្យមានការឈឺចាប់។

ក្ដាមកាច់ នាម

[ក្ដាម-កាច់] kdamkach≈

អាការៈឈឺចាប់ ដែលសរសៃពួរឡើងរឹងធ្វើឱ្យសន្លាក់ប្រអប់ដៃជើងបត់មិនបានក្នុងរយៈពេលខ្លី ហើយធ្វើឱ្យមានការឈឺចាប់។

ក្ដាមទូក

(ម.ព. កន្ទាទូក)។

ក្ដាមទូក នាម

[ក្ដាម-ទូក] kdamtuk

(ម.ព. កន្ទាទូក)។

ក្ដារ

បន្ទះឈើដែលអារ មានបន្ទារធំ ទោលតូច សម្រាប់ប្រើការ មានក្រាលជារនាបនិងបិទបាំងជាជញ្ជាំងជាដើម។

ក្ដារ កិរិយាសព្ទ

[ក្ដា] kdar

ខារទម្លុះ, ទម្លុះដោយដែកកណ្ដារ។

ក្ដារ នាម

[ក្ដា] kdar

បន្ទះឈើដែលអារ មានបន្ទារធំ ទោលតូច សម្រាប់ប្រើការ មានក្រាលជារនាបនិងបិទបាំងជាជញ្ជាំងជាដើម។

ក្ដារកុងផ្លាកេ

(ម.ព. ក្ដារបន្ទះ)។

ក្ដារកុងផ្លាកេ នាម

[ក្ដា-កុង-ផ្លា-កេ] kdakongphleake≈

(ម.ព. ក្ដារបន្ទះ)។

ក្ដារខៀន

ប្រដាប់សម្រាប់សរសេរធ្វើដោយឈើឬកញ្ចក់ រាងបួនជ្រុងទ្រវែងធំ ច្រើនភ្ជាប់នឹងជញ្ជាំងបន្ទប់រៀនឬមានជើងទម្រ។

ក្ដារខៀន នាម

[ក្ដា-ខៀន] kdarkhien

ប្រដាប់សម្រាប់សរសេរធ្វើដោយឈើឬកញ្ចក់ រាងបួនជ្រុងទ្រវែងធំ ច្រើនភ្ជាប់នឹងជញ្ជាំងបន្ទប់រៀនឬមានជើងទម្រ។

ក្ដារចុច

ផ្នែកនៃឧបករណ៍ភ្លេង អង្គុលីលេខ ឬកុំព្យូទ័រជាដើមដែលមានគ្រាប់ចុចជាច្រើនសម្រាប់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ចុចបញ្ជា។

ក្ដារចុច នាម

[ក្ដា-ចុច] kdachoch≈

ផ្នែកនៃឧបករណ៍ភ្លេង អង្គុលីលេខ ឬកុំព្យូទ័រជាដើមដែលមានគ្រាប់ចុចជាច្រើនសម្រាប់ឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ចុចបញ្ជា។

ក្ដារឆ្នួន

ប្រដាប់សម្រាប់សរសេរធ្វើពីឈើខ្មុក ពីថ្ម ពីបន្ទះលោហៈ ឬពីបន្ទះជ័ររាងបួនជ្រុងទ្រវែង មានទំហំតូចល្មមសម្រាប់កាន់សរសេរ។

ក្ដារឆ្នួន នាម

[ក្ដា-ឆ្នួន] kdarchhnuon

ប្រដាប់សម្រាប់សរសេរធ្វើពីឈើខ្មុក ពីថ្ម ពីបន្ទះលោហៈ ឬពីបន្ទះជ័ររាងបួនជ្រុងទ្រវែង មានទំហំតូចល្មមសម្រាប់កាន់សរសេរ។

ក្ដារបន្ទះ

គ្រឿងសំណង់ប្រភេទជាក្ដារកែច្នៃដោយបិទបន្ទះក្ដារស្ដើងៗច្រើនស្រទាប់ មានទទឹងប្រមាណជាជាងមួយម៉ែត្រនិងបណ្ដោយប្រមាណជា ២ម៉ែត្រ ដែលអាចយកទៅផលិតជាគ្រឿងសង្ហារិម ពិតានផ្ទះជាដើម។ សព្វថ្ងៃនេះហៅថាក្ដារកុងផ្លាកេក៏បាន។

ក្ដារបន្ទះ នាម

[ក្ដា-បន់-ទះ] kdabnoteah≈

គ្រឿងសំណង់ប្រភេទជាក្ដារកែច្នៃដោយបិទបន្ទះក្ដារស្ដើងៗច្រើនស្រទាប់ មានទទឹងប្រមាណជាជាងមួយម៉ែត្រនិងបណ្ដោយប្រមាណជា ២ម៉ែត្រ ដែលអាចយកទៅផលិតជាគ្រឿងសង្ហារិម ពិតានផ្ទះជាដើម។ សព្វថ្ងៃនេះហៅថាក្ដារកុងផ្លាកេក៏បាន។

ក្ដារពុម្ព

គ្រឿងសំណង់ប្រភេទជាបន្ទះក្ដារ ដែលគេប្រើសម្រាប់ធ្វើពុម្ពចាក់សសរ ធ្នឹម ពិតានជាដើម។

ក្ដារពុម្ព នាម

[ក្ដា-ពុំ] kdapuum≈

គ្រឿងសំណង់ប្រភេទជាបន្ទះក្ដារ ដែលគេប្រើសម្រាប់ធ្វើពុម្ពចាក់សសរ ធ្នឹម ពិតានជាដើម។