ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ក្នក់ កិ., គុ.

[ក្នក់] knok

អាក់អន់ចិត្ត, ខឹង :

ក្នក់ នាម

[ក្នក់] knok

ប៉ែកខាងនៃសំពត់ហូល :

ក្នាញ់

មិនស្រួលចិត្តដោយមានហេតុអ្វីផ្សេងៗ នាំឱ្យជាទីទាស់ចិត្ត :

ក្នាញ់ គុណនាម

[ក្នាញ់] knanh

មិនស្រួលចិត្តដោយមានហេតុអ្វីផ្សេងៗ នាំឱ្យជាទីទាស់ចិត្ត :

ក្និកក្នក់

ដែលមានមាយាង៉ិកង៉ក់, ច្រើនក្និច។ (និយាយថា ក្នក់ក្និក ក៏បាន) :

ក្និកក្នក់ គុណនាម

[ក្និក-ក្នក់] knekknak

ដែលមានមាយាង៉ិកង៉ក់, ច្រើនក្និច។ (និយាយថា ក្នក់ក្និក ក៏បាន) :

ក្និច

សម្ដែងអាការៈមាយាកកិចកកុចភ្លាមៗ គឺឥតបើខឹង ក៏ធ្វើជាខឹង។

ក្និច កិរិយាសព្ទ

[ក្និច] knech

សម្ដែងអាការៈមាយាកកិចកកុចភ្លាមៗ គឺឥតបើខឹង ក៏ធ្វើជាខឹង។

ក្នុង

កំលុង, រវាងមានល័ក្ខខ័ណ្ឌ :

ក្នុង ធ.

[ក្នុង] knong

កំលុង, រវាងមានល័ក្ខខ័ណ្ឌ :

ក្បក

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រូបសំប៉ែត :

ក្បក នាម

[ក្បក] kbok

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ រូបសំប៉ែត :

ក្បង់

ចាប់យកដោយដៃទាំងពីរផ្ដុំផ្ងារ :

ក្បង់ កិរិយាសព្ទ

[ក្បង់] kbong

ចាប់យកដោយដៃទាំងពីរផ្ដុំផ្ងារ :

ក្បត់

ដណ្ដើមយករាជសម្បត្តិឬចូលសមគំនិតនឹងអ្នកបរទេស នាំគេចូលមកលុកលុយសង្កត់សង្កិនដែន, ប្រទេសរបស់ខ្លួន។

ក្បត់ កិរិយាសព្ទ

[ក្បត់] kbat

ធ្វើការដោយឧបាយដោយកលកំបាំង ក្នុងបំណងឱ្យបាត់បង់ខ្លួនអ្នកដទៃ, ឬអ្នកដែលត្រូវជួយ ត្រូវទំនុកបម្រុង, ពុំនោះធ្វើបំផ្លាញមនុស្សដែលជាមិត្រ។

ក្បត់ កិរិយាសព្ទ

[ក្បត់-ជាត] kbat

ធ្វើសកម្មភាពឬទង្វើដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជាតិ :

ក្បត់ កិរិយាសព្ទ

[ក្បត់-ផែន-ដី] kbat

ដណ្ដើមយករាជសម្បត្តិឬចូលសមគំនិតនឹងអ្នកបរទេស នាំគេចូលមកលុកលុយសង្កត់សង្កិនដែន, ប្រទេសរបស់ខ្លួន។

ក្បាក់

របស់មានរូបភាពប្រហែលនឹងថាស តែតូច មានជើងឬឥតជើង ច្រើនធ្វើដោយឈើឬស្មាច់ហើយខ្មុកម្រ័ក្សណ៍។

ក្បាក់ នាម

[ក្បាក់] kbak

របស់មានរូបភាពប្រហែលនឹងថាស តែតូច មានជើងឬឥតជើង ច្រើនធ្វើដោយឈើឬស្មាច់ហើយខ្មុកម្រ័ក្សណ៍។

ក្បាច់

ចំនួនដែលថែមលើសពី១០, និយាយចំពោះផ្លែឈើផ្សេងៗ មានផ្លែស្វាយនិងក្រូចពោធិ៍សាត់ជាដើម ដែលត្រូវទិញឬលក់ គឺគេគិតតម្លៃតែត្រឹម ១០តែគេថែម ២ទៀតត្រូវជា ១២ផ្លែ, ចំនួន ២ដែលគេថែមនេះ ហៅថា ក្បាច់។

ក្បាច់ នាម

[ក្បាច់] kbach

ប្រដាប់សម្រាប់កែនលេខមានស្នូក ៤ជ្រុងទ្រវែង មានគ្រាប់ខ័ណ្ឌជា ២សង្កាត់, សង្កាត់ខាងលើ ១ខ្ទង់ ២គ្រាប់ ក្នុង ១គ្រាប់ ទុកជា ៥។ សង្កាត់ខាងក្រោម ១ខ្ទង់ ៥គ្រាប់ ជាគ្រាប់រាយ។ ជួនកាលគេហៅថា ក្បាច់ចិន។

ក្បាច់ នាម

[ក្បាច់] kbach

ការរចនាវិចិត្រផ្សេងៗ, បុរាណសរសេរ “ក្បេច” :

ក្បាច់ នាម

[ក្បាច់] kbach

ចំនួនដែលថែមលើសពី១០, និយាយចំពោះផ្លែឈើផ្សេងៗ មានផ្លែស្វាយនិងក្រូចពោធិ៍សាត់ជាដើម ដែលត្រូវទិញឬលក់ គឺគេគិតតម្លៃតែត្រឹម ១០តែគេថែម ២ទៀតត្រូវជា ១២ផ្លែ, ចំនួន ២ដែលគេថែមនេះ ហៅថា ក្បាច់។

ក្បាច់ហួន

ឈ្មោះក្បាច់មេមួយប្រភេទក្នុងទម្រង់ល្ខោនបាសាក់ ដែលប្រើកាយវិការ ហក់ លោតរហ័ស ស្វាហាប់ទៅតាមចង្វាក់ភ្លេង និងទៅតាមបច្ចេកទេសក្បាច់ដោយឡែកៗ មានក្បាច់ហួនដៃ ក្បាច់ហួនផ្លិត ក្បាច់ហួនដំបង ក្បាច់ហួនដាវ ក្បាច់ហួនលំពែង ក្បាច់ហួនធ្នូ ក្បាច់ហួនកាំបិតខ្លី ក្បាច់ហួនយក្ស ក្បាច់ហួនន

ក្បាច់ហួន នាម

[ក្បាច់-ហួន] kbachhuon≈

ឈ្មោះក្បាច់មេមួយប្រភេទក្នុងទម្រង់ល្ខោនបាសាក់ ដែលប្រើកាយវិការ ហក់ លោតរហ័ស ស្វាហាប់ទៅតាមចង្វាក់ភ្លេង និងទៅតាមបច្ចេកទេសក្បាច់ដោយឡែកៗ មានក្បាច់ហួនដៃ ក្បាច់ហួនផ្លិត ក្បាច់ហួនដំបង ក្បាច់ហួនដាវ ក្បាច់ហួនលំពែង ក្បាច់ហួនធ្នូ ក្បាច់ហួនកាំបិតខ្លី ក្បាច់ហួនយក្ស ក្បាច់ហួនន

ក្បាន

ប្រដាប់សម្រាប់ទ្រចាន មានសណ្ឋានដូចក្បាក់ តែរាក់កំផែលឥតកំពែង គ្មានឡើងកណ្ដាប់មាត់ដូចក្បាក់ទេ; សព្វថ្ងៃគេប្រើជាបរិវារសព្ទ ជាពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ចាន :

ក្បាន នាម

[ក្បាន] kban

ប្រដាប់សម្រាប់ទ្រចាន មានសណ្ឋានដូចក្បាក់ តែរាក់កំផែលឥតកំពែង គ្មានឡើងកណ្ដាប់មាត់ដូចក្បាក់ទេ; សព្វថ្ងៃគេប្រើជាបរិវារសព្ទ ជាពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ចាន :

ក្បាប នាម

[ក្បាប] kbab

ទ្រនុងកំពូលត្នោត :

ក្បាយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បោះ :

ក្បាយ បុព្វបទ

[ក្បាយ] kbay

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បោះ :

ក្បាល

មនុស្សខិលខូចជាងគេ តែងនាំគេឱ្យធ្វើការពុំគប្បីជាមួយ។

ក្បាល នាម

[ក្បាល] kbal

អវយវៈប៉ែកខាងលើ ឬខាងមុខបង្អស់នៃរូបកាយមនុស្ស, សត្វ ឬវត្ថុ :

ក្បាល កិរិយាសព្ទ ១)

[កាត់-ក្បាល] kbal

ប្រហារជីវិតដោយការកាត់ក្បាល។

ក្បាល កិរិយាសព្ទ ២)

[កាត់-ក្បាល] kbal

កាត់ផ្នែកខាងលើនៃក្រដាសកិច្ចការប្រឡង :

ក្បាល គុណនាម

[ក្បាល-ខិល] kbal

(សំនួន.) ដែលរប៉ិលរប៉ូច លូកលនាយអាយនិយាយលេងសើចកំប្លុកកំប្លែងឱ្យគេបានសើចសប្បាយ :

ក្បាល គុណនាម

[ក្បាល-ខូច] kbal

(សំនួន.) ដែលមានល្បិចកិច្ចកល, ដែលមានគំនិតមិនល្អ, ដែលចេះតែខូចខិល :

ក្បាល នាម

[ក្បាល-ម៉ា-ស៊ីន-ដឹក-នាំ] kbal

(សំនួន.) ថ្នាក់ដឹកនាំនៃអង្គការ ស្ថាប័ន រដ្ឋាភិបាលឬប្រទេសណាមួយ :

ក្បាល នាម

[ក្បាល-ម៉ា-ស៊ីន-ទឹក] kbal

ឧបករណ៍ម្យ៉ាងដែលធ្វើអំពីជ័រឬដែក ដាក់នៅចុងបំពង់ទឹក សម្រាប់បើកឬបិទទឹក :

ក្បាល នាម

[ក្បាល-រឹង] kbal

(សំនួន.) ដែលជាមនុស្សមានចរិតរឹងរូស មិនស្ដាប់បង្គាប់ជាដើម :

ក្បាល នាម

[មៈ-នុស-ក្បាល-សៈ-កៈ-រ៉ាច] kbal

មនុស្សខិលខូចជាងគេ តែងនាំគេឱ្យធ្វើការពុំគប្បីជាមួយ។

ក្បាលក្រពើ នាម

[ក្បាល-ក្រ-ពើ] kbalkraper

ប្រជុំចុងទូករទេះសម្រាប់ទ្រនឹម :

ក្បាលក្រពើ នាម

[ជ្រុល-ក្បាល-ក្រ-ពើ] kbalkraper

(សំនួន.) ជ្រុលដំណើរ, ហួសពេល។

ក្បាលខាប

ក្បាច់ចម្លាក់បុរាណមួយប្រភេទមានសណ្ឋានជាក្បាលសត្វស្រដៀងគ្នានឹងក្បាលគ្រុឌ ក្បាលរាហូជាដើម ខាំពាំ ឬខ្ជាក់នូវចង្វាយ ក្បាច់ងៗជានិមិត្តរូបនៃភាពអមតៈ និងភាពរុងរឿង។

ក្បាលខាប នាម

[ក្បាល-ខាប] kbalkhab≈

ក្បាច់ចម្លាក់បុរាណមួយប្រភេទមានសណ្ឋានជាក្បាលសត្វស្រដៀងគ្នានឹងក្បាលគ្រុឌ ក្បាលរាហូជាដើម ខាំពាំ ឬខ្ជាក់នូវចង្វាយ ក្បាច់ងៗជានិមិត្តរូបនៃភាពអមតៈ និងភាពរុងរឿង។

ក្បាលជង្គង់

ប៉ែកកណ្ដាលនៃជើងនៅត្រង់សន្លាក់ដែលភ្ជាប់ឆ្អឹងភ្លៅទៅឆ្អឹងកំភួនជើង អាចឱ្យកំភួនជើងបត់ទៅក្រោយបាន :

ក្បាលជង្គង់ នាម

[ក្បាល-ជង់-គង់] kbalchngokngo≈

ប៉ែកកណ្ដាលនៃជើងនៅត្រង់សន្លាក់ដែលភ្ជាប់ឆ្អឹងភ្លៅទៅឆ្អឹងកំភួនជើង អាចឱ្យកំភួនជើងបត់ទៅក្រោយបាន :

ក្បាលទឹក

ពិធីសែនព្រេនតាមបែបប្រពៃណីជនជាតិចិន។ ជាទូទៅពិធីនេះ គេកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃ១៥កើត ខែ៧(តាមខែចិន) រៀងរាល់ឆ្នាំ :

ក្បាលទឹក នាម

[ក្បាល-ទឹក] kbaltoek≈

ផ្នែកនៃសំបុករបស់ឃ្មុំឬសត្វអំបូរឃ្មុំ ដែលស្ថិតនៅផ្នែកខាងលើផ្លិត ជាប់នឹងបង្គង សម្រាប់ផ្ទុកទឹកផ្អែមរបស់វា :

ក្បាលទឹក នាម

[ក្បាល-ទឹក] kbaltoek≈

ពិធីសែនព្រេនតាមបែបប្រពៃណីជនជាតិចិន។ ជាទូទៅពិធីនេះ គេកំណត់ធ្វើនៅថ្ងៃ១៥កើត ខែ៧(តាមខែចិន) រៀងរាល់ឆ្នាំ :

ក្បាលបូស

ដុំសរសៃៗពណ៌សនៅក្នុងបូសដែលកើតឡើងដោយសារការប្រមូលផ្ដុំនៃជាលិកាស្បែកងាប់។

ក្បាលបូស នាម

[ក្បាល-បូស] kbalbous≈

ដុំសរសៃៗពណ៌សនៅក្នុងបូសដែលកើតឡើងដោយសារការប្រមូលផ្ដុំនៃជាលិកាស្បែកងាប់។

ក្បាលមឿង

ឈ្មោះរន្ធពិសេសពីរក្នុងល្បែងបាយខុំ ស្ថិតនៅខាងដើម គេសន្មតថារន្ធពីរនេះជាធំ ជាប្រធាន គេដាក់គ្រាប់ក្នុងមួយរន្ធ ៥គ្រាប់។ គ្រាប់លញ់ ៤គ្រាប់ដែលក្មេងតម្រៀប ក្នុងល្បែងបាញ់រងក៏ហៅថាក្បាលមឿងដែរ គឺក្មេងរៀបបីគ្រាប់ដូចមុំចង្ក្រានហើយដាំមួយពីលើរួចតម្រៀបរាយបន្តគ្នាជាខ្សែច្រើនគ្រ

ក្បាលមឿង នាម

[ក្បាល-មឿង] kbalmoeang

ឈ្មោះរន្ធពិសេសពីរក្នុងល្បែងបាយខុំ ស្ថិតនៅខាងដើម គេសន្មតថារន្ធពីរនេះជាធំ ជាប្រធាន គេដាក់គ្រាប់ក្នុងមួយរន្ធ ៥គ្រាប់។ គ្រាប់លញ់ ៤គ្រាប់ដែលក្មេងតម្រៀប ក្នុងល្បែងបាញ់រងក៏ហៅថាក្បាលមឿងដែរ គឺក្មេងរៀបបីគ្រាប់ដូចមុំចង្ក្រានហើយដាំមួយពីលើរួចតម្រៀបរាយបន្តគ្នាជាខ្សែច្រើនគ្រ

ក្បាលរថភ្លើង

យានរត់លើផ្លូវដែក ដើរដោយថាមពលចំហាយ ឥន្ធនៈ ឬអគ្គិសនី ដែលប្រើសម្រាប់អូសទូរថភ្លើង។

ក្បាលរថភ្លើង នាម

[ក្បាល-រត់-ភ្លើង] kbalrtaphleung≈

យានរត់លើផ្លូវដែក ដើរដោយថាមពលចំហាយ ឥន្ធនៈ ឬអគ្គិសនី ដែលប្រើសម្រាប់អូសទូរថភ្លើង។

ក្បាលហុង នាម

[ក្បាល-ហុង] kbalhong≈

កន្លែងដែលជាប្រភពទឹកចេញ :

ក្បិត

បិទឬសង្កត់ដោយដៃឱ្យរាបឱ្យរបប :

ក្បិត កិរិយាសព្ទ

[ក្បិត] kbet

បិទឬសង្កត់ដោយដៃឱ្យរាបឱ្យរបប :

ក្បិតក្បៀត កិ., គុ.កិ.

[ក្បិត-ក្បៀត] kbetkbiet

សំច័យ, សំចែសំច័យ, មិនកញ្ជះកញ្ជាយ :

ក្បិន

(ព.ប្រ.) ធ្វើតាមតែគំនិតប្រពន្ធរហូត :

ក្បិន នាម

[ក្បិន] kben

រមូរជាយសំពត់សងខាងដែលចុកនៅកន្លែងឆ្នុកក្បិន :

ក្បិន នាម

[ក្បិន] kben

(ព.ប្រ.) ធ្វើតាមតែគំនិតប្រពន្ធរហូត :

ក្បិល

ផ្ដាច់មិនឱ្យមានតទៅទៀត ឬតម្រឹមឱ្យខ្លី :

ក្បិល កិរិយាសព្ទ

[ក្បិល] kbel

ផ្ដាច់មិនឱ្យមានតទៅទៀត ឬតម្រឹមឱ្យខ្លី :

ក្បឺត កិរិយាសព្ទ

[ក្បឺត] kbeut

រឹតឱ្យដក ឱ្យលូតចេញ :

ក្បុង

ទឹកប្រៃដែលច្រោះត្រងយកពីក្បុងមក។

ក្បុង នាម

[ក្បុង] kbong

កម្លោចផ្ទី, កម្លោចគជាដើម សម្រាប់យកទឹកប្រៃលាងរបស់ផ្សេងៗ ឬប្រមោកសូត្រ, កក់សក់ក៏បាន។

ក្បុង នាម

[ទឹក-ក្បុង] kbong

ទឹកប្រៃដែលច្រោះត្រងយកពីក្បុងមក។

ក្បុស

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ស ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្បុស គុណនាម

[ក្បុស] kbos

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ស ឱ្យវិសេសឡើង :

ក្បូង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បាល ថា ក្បាលក្បូង :

ក្បូង បុព្វបទ

[ក្បូង] kboung≈

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បាល ថា ក្បាលក្បូង :

ក្បូន

របស់ដែលចងជាដុំឱ្យអណ្ដែតទឹក :

ក្បូន នាម

[ក្បូន] kboun

របស់ដែលចងជាដុំឱ្យអណ្ដែតទឹក :

ក្បូរ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បាច់ :

ក្បូរ បុព្វបទ

[ក្បូ] kbour

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ក្បាច់ :

ក្បួន

របៀបឬបែបបទកំណត់អ្វីមួយ :

ក្បួន នាម

[ក្បួន] kbuon

តម្រា, សេចក្ដីតែងជាបែបបទកំណត់ជាគោលចារឹក :

ក្បួន នាម

[ក្បួន-ខ្នាត] kbuon

របៀបឬបែបបទកំណត់អ្វីមួយ :

ក្បឿង

បន្ទះដីដែលគេដុតឱ្យឆ្អិន សម្រាប់ប្រក់លំនៅ មានធ្វើជាដោះ សម្រាប់កោះភ្ជាប់នឹងដៃរណែង។

ក្បឿង នាម

[ក្បឿង] kboeang

បន្ទះដីដែលគេដុតឱ្យឆ្អិន សម្រាប់ប្រក់លំនៅ មានធ្វើជាដោះ សម្រាប់កោះភ្ជាប់នឹងដៃរណែង។

ក្បៀប

ពាក្យសម្រាប់ប្រើបន្ថែមលើពាក្យ ក្បិត ឱ្យវិសេសឡើង :