ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ជំ កិរិយាសព្ទ

[ជំ] jum

(ព.បុ.) ពិគ្រោះ, ស្នើឱ្យដឹងការណ៍, ឱ្យដឹងផ្លូវច្បាប់ :

ជំងឺ នាម ១)

[ជំ-ងឺ] jomngir

ភាវៈឈឺ, សេចក្ដីឈឺចាប់, អាពាធ, រោគ :

ជំងឺ នាម ២)

[ជំ-ងឺ] jomngir

អ្នកដែលឈឺ :

ជំងឺចិត្ត

ការទទួលរងនូវការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត ផ្លូវអារម្មណ៍ ឬកិត្តិយសពីទង្វើរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ :

ជំងឺចិត្ត នាម

[ជំ-ងឺ-ចិត] chumngeuchet≈

ការទទួលរងនូវការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត ផ្លូវអារម្មណ៍ ឬកិត្តិយសពីទង្វើរបស់បុគ្គលណាម្នាក់ :

ជំងឺតួឯក

ទស្សនៈអាត្មានិយម ដែលប្រកាន់ថា មានតែខ្លួនទេដែលល្អដាច់គេ លើសគេ ជាអ្នកសំខាន់ឬអស្ចារ្យជាងគេ។ ប្រសិនបើពុំមានវត្តមានរបស់ខ្លួនទេ ពុំមាននរណាផ្សេងអាចជំនួសខ្លួនបានឡើយ។

ជំងឺតួឯក នាម

[ជំ-ងឺ-តួ-អែក] chumngeutuoaaek≈

ទស្សនៈអាត្មានិយម ដែលប្រកាន់ថា មានតែខ្លួនទេដែលល្អដាច់គេ លើសគេ ជាអ្នកសំខាន់ឬអស្ចារ្យជាងគេ។ ប្រសិនបើពុំមានវត្តមានរបស់ខ្លួនទេ ពុំមាននរណាផ្សេងអាចជំនួសខ្លួនបានឡើយ។

ជំងឺផ្លូវចិត្ត

ឈ្មោះជំងីដែលធ្វើឱ្យគិតផ្ដេសផ្ដាស ហើយត្រូវព្យាបាលបែបចិត្តសាស្ត្ររួមផ្សំនិងឱសថ :

ជំងឺផ្លូវចិត្ត នាម

[ជំ-ងឺ-ផ្លូវ-ចិត] chumngeuphluvchet≈

ឈ្មោះជំងីដែលធ្វើឱ្យគិតផ្ដេសផ្ដាស ហើយត្រូវព្យាបាលបែបចិត្តសាស្ត្ររួមផ្សំនិងឱសថ :

ជំងឺវិទ្យា

ប៉ាតូវិទ្យា, វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីជំងឺគ្រប់ប្រភេទដើម្បីរកមូលហេតុរោគវិនិច្ឆ័យនិងវិធីព្យាបាល។

ជំងឺវិទ្យា នាម

[ជំ-ងឺ-វិត-ទ្យា] chumngeuvittyea≈

ប៉ាតូវិទ្យា, វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីជំងឺគ្រប់ប្រភេទដើម្បីរកមូលហេតុរោគវិនិច្ឆ័យនិងវិធីព្យាបាល។

ជំងឺសាច់ដុំ នាម

[ជំ-ងឺ-សាច់-ដុំ] chumngeusachdoam≈

ជំងឺគ្រប់ប្រភេទនៃប្រព័ន្ធសាច់ដុំ។

ជំងឺឱកាសនិយម

ជំងឺដែលអាចជ្រៀតចូលបានតែលើមនុស្សដែលមានសុខភាពទន់ខ្សោយដូចជា ជំងឺរលាកសួត ជំងឺមហារីកស្បែក ជាដើម :

ជំងឺឱកាសនិយម នាម

[ជំ-ងឺ-អោ-កាស-និ-យំ] chumngeuaaokasniyum≈

ជំងឺដែលអាចជ្រៀតចូលបានតែលើមនុស្សដែលមានសុខភាពទន់ខ្សោយដូចជា ជំងឺរលាកសួត ជំងឺមហារីកស្បែក ជាដើម :

ជំទង់ គុណកិរិយា

[ជំ-ទង់] chumtong

(ម.ព. ចំទង់)។

ជំទប់

មន្ត្រីអ្នកកាន់ការក្នុងសង្កាត់ ជាអ្នកជួយទប់ទល់ចៅសង្កាត់នានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មាន ៣នាក់ គឺ ជំទប់លេខ ១មានឋានន្តរជា ជំទប់រាជា, លេខ ២ជា ជំទប់សេនា, លេខ ៣ជា ជំទប់ភក្ដី; ហៅកាត់ខ្លីថា ជំទប់លេខ ១, ជំទប់លេខ ២, ជំទប់លេខ ៣។

ជំទប់ នាម

[ជំ-ទប់] chumtob

មន្ត្រីអ្នកកាន់ការក្នុងសង្កាត់ ជាអ្នកជួយទប់ទល់ចៅសង្កាត់នានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មាន ៣នាក់ គឺ ជំទប់លេខ ១មានឋានន្តរជា ជំទប់រាជា, លេខ ២ជា ជំទប់សេនា, លេខ ៣ជា ជំទប់ភក្ដី; ហៅកាត់ខ្លីថា ជំទប់លេខ ១, ជំទប់លេខ ២, ជំទប់លេខ ៣។

ជំទយ កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទយ] chumtoy

(ម.ព. ចំទយ)។

ជំទាញ កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទាញ] chumteanh

(ម.ព. ចំទាញ)។

ជំទាវ

បណ្ដាស័ក្ដិសម្រាប់ស្ត្រីជាភរិយាសេនាបតីដោយព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិត ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទានតាំង។

ជំទាវ នាម

[ជំ-ទាវ] chumteav

បណ្ដាស័ក្ដិសម្រាប់ស្ត្រីជាភរិយាសេនាបតីដោយព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិត ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទានតាំង។

ជំទាស់ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-ទាស់] chumteas

(ម.ព. ចំទាស់)។

ជំទាំង កិរិយាសព្ទ

[ជំ-ទាំង] chumteang

(ម.ព. ចំទាំង)។

ជំទួយ កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទួយ] chumtuoy

(ម.ព. ចំទួយ)។

ជំទើត កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទើត] chumteut≈

(ម.ព. ចំទើត)។

ជំទើរ កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទើ] chumtaur

(ម.ព. ចំទើរ)។

ជំទើស កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទើស] chumtaus

(ម.ព. ចំទើស)។

ជំទែង កិ., គុ.កិ.

[ជំ-ទែង] chumteaeng

(ម.ព. ចំទែង)។

ជំនក់ នាម

[ជំ-នក់] chumnok

ការជក់, ការបឺតស្រូប :

ជំនង់

ការជង់, ការមុតទល់ពីខាងក្រោម; ឈើឬដែកស្រួចសម្រាប់ជង់ :

ជំនង់ នាម

[ជំ-នង់] chumnong

ការជង់, ការមុតទល់ពីខាងក្រោម; ឈើឬដែកស្រួចសម្រាប់ជង់ :

ជំនច់ នាម

[ជំ-នច់] chumnoch

ការជច់; ស្នាមដែលជច់ :

ជំនន់

ដំណើរដែលជន់, ទឹកដែលជន់ :

ជំនន់ នាម

[ជំ-នន់] chumnon

ដំណើរដែលជន់, ទឹកដែលជន់ :

ជំនា

សេចក្ដីល្អជា, ដំណើរដែលប្រព្រឹត្តទៅល្អ, ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅបាន; (ច្រើនប្រើតែក្នុងសេចក្ដីផ្ដន្ទាព្យាបាទ) :

ជំនា នាម

[ជំ-នា] chumnea

សេចក្ដីល្អជា, ដំណើរដែលប្រព្រឹត្តទៅល្អ, ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅបាន; (ច្រើនប្រើតែក្នុងសេចក្ដីផ្ដន្ទាព្យាបាទ) :

ជំនាង

ថ្វីដៃ, ស្នាដៃរបស់ជាង។

ជំនាង នាម

[ជំ-នាង] chumneang

ថ្វីដៃ, ស្នាដៃរបស់ជាង។

ជំនាងផ្ទះ

ទេវតាដែលថែរក្សាផ្ទះ, វត្ថុសក្ដិសិទ្ធិដែលនៅអាស្រ័យក្នុងផ្ទះ (តាមប្រពៃណីខ្មែរ, នៅវេលាសង់ផ្ទះថ្មី, មុននឹងដាក់មេដំបូល, គេតែងយកសំពត់ជាតីឬ ព្រែពណ៌ក្រហមប្រមាណជាកន្លះម៉ែត្រ មានគូរយ័ន្តទៅដាក់ភ្ជាប់ចំកណ្ដាលមេដំបូល គេរៀបទ្រនឹបជាងមានបង្អែម, ចម្អាប, ទៀន, ធូប, ភ្ញីផ្កាជាដើម

ជំនាងផ្ទះ នាម

[ជំ-នាង-ផ្ទះ] chumneangphtah

ទេវតាដែលថែរក្សាផ្ទះ, វត្ថុសក្ដិសិទ្ធិដែលនៅអាស្រ័យក្នុងផ្ទះ (តាមប្រពៃណីខ្មែរ, នៅវេលាសង់ផ្ទះថ្មី, មុននឹងដាក់មេដំបូល, គេតែងយកសំពត់ជាតីឬ ព្រែពណ៌ក្រហមប្រមាណជាកន្លះម៉ែត្រ មានគូរយ័ន្តទៅដាក់ភ្ជាប់ចំកណ្ដាលមេដំបូល គេរៀបទ្រនឹបជាងមានបង្អែម, ចម្អាប, ទៀន, ធូប, ភ្ញីផ្កាជាដើម

ជំនាញ

ដែលជាញ, ដែលវាងវៃ, ប៉ិន, ប្រសប់, ស្ទាត់, ដែលចេះស្ទាត់ប្រាកដ, ភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការបំពេញការងារណាមួយ :

ជំនាញ គុ., ន.

[ជំ-នាញ] chum neanh

ដែលជាញ, ដែលវាងវៃ, ប៉ិន, ប្រសប់, ស្ទាត់, ដែលចេះស្ទាត់ប្រាកដ, ភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការបំពេញការងារណាមួយ :

ជំនាញការ

អ្នកមានចំណេះដឹងពិសេស ឬប៉ិនប្រសប់ខាងការងារអ្វីមួយច្បាស់លាស់, អ្នកឯកទេស :

ជំនាញការ នាម

[ជំ-នាញ-កា] chumneanhka≈

អ្នកមានចំណេះដឹងពិសេស ឬប៉ិនប្រសប់ខាងការងារអ្វីមួយច្បាស់លាស់, អ្នកឯកទេស :

ជំនាញជាញជ័យ

ជំនាញអង់អាចក្លាហានតែងតែមានជម្នះជាដរាប។ ប្រើត្រឹមតែ ជាញជ័យ ក៏បាន :

ជំនាញជាញជ័យ គុណនាម

[ជំ-នាញ-ជាញ-ជៃ] chumneanhcheanhchey

ជំនាញអង់អាចក្លាហានតែងតែមានជម្នះជាដរាប។ ប្រើត្រឹមតែ ជាញជ័យ ក៏បាន :

ជំនាញទន់

ជំនាញក្នុងការធ្វើអ្វីមួយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត នវានុវត្តន៍ និងលក្ខណៈចិត្តសាស្ត្រ ក្នុងនោះមានការទាក់ទង ការដឹកនាំ ការចរចា ការលើកទឹកចិត្ត ការគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ជាដើម។

ជំនាញទន់ នាម

[ជំ-នាញ-ទន់] chumneanhtno≈

ជំនាញក្នុងការធ្វើអ្វីមួយប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត នវានុវត្តន៍ និងលក្ខណៈចិត្តសាស្ត្រ ក្នុងនោះមានការទាក់ទង ការដឹកនាំ ការចរចា ការលើកទឹកចិត្ត ការគ្រប់គ្រងពេលវេលា និងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ជាដើម។

ជំនាញរឹង

ជំនាញវិជ្ជាជីវៈឬបច្ចេកទេសមួយដែលបុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីធ្វើការងារ។

ជំនាញរឹង នាម

[ជំ-នាញ-រឹង] chumneanhroeng≈

ជំនាញវិជ្ជាជីវៈឬបច្ចេកទេសមួយដែលបុគ្គលម្នាក់ៗត្រូវការចាំបាច់ដើម្បីធ្វើការងារ។

ជំនានីស

មិនឱ្យជំនា, ឈ្នានីសគេ គឺពង្វាងបង្វែរកាត់លាភកាត់ប្រយោជន៍គេ។

ជំនានីស កិរិយាសព្ទ

[ជំ-នា-នីស] chumneanis

មិនឱ្យជំនា, ឈ្នានីសគេ គឺពង្វាងបង្វែរកាត់លាភកាត់ប្រយោជន៍គេ។

ជំនាន់

(ភូមិ.) រយៈពេលមធ្យមដែលក្មេងម្នាក់ៗធំធាត់ក្លាយជាមនុស្សពេញវ័យឬដែលមានកូនរបស់ខ្លួន : ជាទូទៅមួយជំនាន់ មានរយៈពេលប្រមាណ៣០ឆ្នាំ :

ជំនាន់ នាម ១)

[ជំ-នាន់] jumnorn

កាល, សម័យ ដែលជាជាន់ជាគ្រាដោយលើកៗ :

ជំនាន់ នាម ២)

[ជំ-នាន់] jumnorn

(ភូមិ.) រយៈពេលមធ្យមដែលក្មេងម្នាក់ៗធំធាត់ក្លាយជាមនុស្សពេញវ័យឬដែលមានកូនរបស់ខ្លួន : ជាទូទៅមួយជំនាន់ មានរយៈពេលប្រមាណ៣០ឆ្នាំ :

ជំនាន់កំណើត

ក្រុមមនុស្សដែលកើតក្នុងឆ្នាំឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយជាមួយគ្នា។

ជំនាន់កំណើត នាម ១)

[ជំ-នាន់-កំ-ណើត] chumneankamnaeut≈

រយៈពេលណាមួយដែលមនុស្សមានវ័យស្រករគ្នាបានដឹងឮ ឬចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាមួយគ្នា។

ជំនាន់កំណើត នាម ២)

[ជំ-នាន់-កំ-ណើត] chumneankamnaeut≈

ក្រុមមនុស្សដែលកើតក្នុងឆ្នាំឬក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយជាមួយគ្នា។

ជំនាប់

ឈ្មោះភូមិភាគមួយក្នុងខេត្តកំពត។

ជំនាប់ នាម

[ជំ-នាប់] chumneab

ទីដែលជាប់ទឹក, ទីដែលទប់ខាំងជីជាតិដែលធ្លាក់អំពីភ្នំមកឱ្យជាប់នៅ :

ជំនាប់ នាម

[ជំ-នាប់] chumneab

ឈ្មោះភូមិភាគមួយក្នុងខេត្តកំពត។

ជំនាវ គុណនាម

[ជំ-នាវ] chumneav

ដែលសម្រាប់ជាវ, ដែលបម្រុងជាវ :

ជំនាវ នាម

[ជំ-នាវ] chumneav

ការជាវ, ការលក់ឬទិញ :

ជំនិត

ដែលជិតដិត, ដែលជាទីស្និទ្ធស្នាល ជាទីទុកចិត្ត :

ជំនិត គុណនាម

[ជំ-និត] chumnit

ដែលជិតដិត, ដែលជាទីស្និទ្ធស្នាល ជាទីទុកចិត្ត :

ជំនិះ

យាន, ពាហនៈសម្រាប់ជិះ; ច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យយានថែមទៀត :

ជំនិះ នាម

[ជំ-និស] chumnis

យាន, ពាហនៈសម្រាប់ជិះ; ច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យយានថែមទៀត :

ជំនីក គុណនាម a

[ជំ-នីក] jumnik

ដែលកើតពីការជីក :

ជំនីក នាម b

[ជំ-នីក] jumnik

ការជីក, អំពើដែលជីក :

ជំនីក នាម c

[ជំ-នីក] jumnik

ស្នាមដែលជីក :

ជំនីប

ការជីប; ផ្នត់ឬអង្កាញ់ដែលជីប :

ជំនីប នាម

[ជំ-នីប] chumnib

ការជីប; ផ្នត់ឬអង្កាញ់ដែលជីប :

ជំនុំ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-នុំ] chumnuum

ពិគ្រោះគ្នា, ពិភាក្សាគ្នា ក្នុងវេលាចួបជុំ។

ជំនុំ នាម

[ជំ-នុំ] chumnuum

ទីប្រជុំជន, ភូមិ, តំបន់ដែលមានមនុស្សច្រើន, ក្រុង :

ជំនុំ ធ.

[ជំ-នុំ] chumnuum

បណ្ដា, ពាក្យសម្រាប់ប្រើដករំលែកចំនួននីមួយៗ អំពីចំនួនច្រើន ឱ្យដាច់ដោយឡែក :

ជំនុំ កិរិយាសព្ទ

[ជំ-នុំ-ជំ-រះ] chumnuum

ជំនុំឱ្យជ្រះស្រឡះ។

ជំនូត នាម

[ជំ-នូត] chumnut

ការជូត :

ជំនូន នាម

[ជំ-នូន] chumnun

របស់ដែលជូន :

ជំនួញ

អំពើជួញដូរមនុស្សដែលកើតមាននៅមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនិងទ្វីបអាព្រិក ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១៥ដល់សតវត្សរ៍ទី១៩ដើម្បីយកទៅធ្វើជាទាសករ។