វចនានុក្រមខ្មែរ

ជនជាតិដើមដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ច្រើនរស់នៅជាក្រុមតូចៗតាមតំបន់ខ្ពង់រាប ឬតំបន់ជួរភ្នំ ដោយរក្សាទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ភាសា និងរបៀបរបបរស់នៅរបស់ខ្លួន :

ជនជាតិ នាម ១)

[ជន់-ជាត] choncheate

(ម.ព. ជាតិពន្ធុ)។

ជនជាតិ នាម ២)

[ជន់-ជាត] choncheate

មនុស្សឬក្រុមមនុស្សដែលមានកំណើត អម្បូរ វប្បធម៌ ភាសា ជំនឿ សាសនា ទំនៀមទម្លាប់ ការរស់នៅ និងប្រវតិ្តសាស្ត្រ ក្នុងភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់ណាមួយ :

ជនជាតិ នាម

[ជន់-ជាត-ដើម-ភាក-តិច] choncheate

ជនជាតិដើមដែលមានចំនួនប្រជាជនតិចនៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ច្រើនរស់នៅជាក្រុមតូចៗតាមតំបន់ខ្ពង់រាប ឬតំបន់ជួរភ្នំ ដោយរក្សាទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ភាសា និងរបៀបរបបរស់នៅរបស់ខ្លួន :

ជនជាតិដើម

ជាតិពន្ធុដែលរស់នៅដំបូងគេនៅលើទឹកដីណាមួយ (ប្រទេស តំបន់ ទ្វីប) :

ជនជាតិដើម នាម

[ជន់-ជាត-ដើម] chnocheatdaeum≈

ជាតិពន្ធុដែលរស់នៅដំបូងគេនៅលើទឹកដីណាមួយ (ប្រទេស តំបន់ ទ្វីប) :

ជនជាតិភាគតិច

ជនជាតិដែលមានចំនួនតិចក្នុងចំណោមប្រជាជនទាំងអស់លើទឹកដីណាមួយ។

ជនជាតិភាគតិច នាម

[ជន់-ជាត-ភាក-តិច] chnocheatpheaktech≈

ជនជាតិដែលមានចំនួនតិចក្នុងចំណោមប្រជាជនទាំងអស់លើទឹកដីណាមួយ។

ជនជាប់សង្ស័យ

បុគ្គលដែលគេសង្ស័យថា បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសអ្វីមួយ ហើយមិនទាន់មានការចោទប្រកាន់។

ជនជាប់សង្ស័យ នាម

[ជន់-ជាប់-សង់-សៃ] chnocheabsngosai≈

បុគ្គលដែលគេសង្ស័យថា បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសអ្វីមួយ ហើយមិនទាន់មានការចោទប្រកាន់។

ជនតា

ប្រជុំជនខាងក្រោយ គឺប្រជុំជនតៗទៅ។

ជនតា នាម

[ជៈ-នៈ-តា] chonta

ប្រជុំជន, ពួកជន (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យ)។

ជនតា នាម

[ប៉័ច-ឆា-ជៈ-នៈ-តា] chonta

ប្រជុំជនខាងក្រោយ គឺប្រជុំជនតៗទៅ។

ជននាថ

អ្នកដែលជាទីពឹង, ជាពំនាក់របស់ប្រជាជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

ជននាថ គុ., ន.

[ជៈ-នៈ-នាត] chonneath

អ្នកដែលជាទីពឹង, ជាពំនាក់របស់ប្រជាជន (ក្សត្រទ្រង់រាជ្យ)។

ជននិករ

ប្រជុំជន, ពួកជន។

ជននិករ នាម

[ជៈ-នៈ-និ-ក] chonnikar

ប្រជុំជន, ពួកជន។

ជននិកាយ

(ម.ព. ជនកាយ, ជនតា, ជននិករ)។

ជននិកាយ នាម

[ជៈ-នៈ-និ-កាយ] chonnikay

(ម.ព. ជនកាយ, ជនតា, ជននិករ)។

ជននី

(រ.ស.) ព្រះមាតានៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ :

ជននី នាម ១)

[ជៈ-នៈ-នី] chonni

ស្ត្រីអ្នកបង្កើតកូន (មាតា)។

ជននី នាម ២)

[ជៈ-នៈ-នី] chonni

(រ.ស.) ព្រះមាតានៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ :

ជននីនាថ

មាតាដែលជាទីពឹង, ពំនាក់នៃប្រជាជន (ព្រះមាតានៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ) :

ជននីនាថ នាម

[ជៈ-នៈ-នី-នាត] chononineath

មាតាដែលជាទីពឹង, ពំនាក់នៃប្រជាជន (ព្រះមាតានៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ) :

ជននីនាថា

(ម.ព. ជននីនាថ)។

ជននីនាថា នាម

[ជៈ-នៈ-នី-នា-ថា] cheakneaknineatha≈

(ម.ព. ជននីនាថ)។

ជនបទ

កន្លែងក្រៅពីទីប្រជុំជន មានមនុស្សរស់នៅតិច មានលក្ខណៈជាស្រែចម្ការឬព្រៃ។

ជនបទ នាម ១)

[ជៈ-នៈ-បត់] ឬ [ជន់-នៈ-បត់] chonbot

ប្រទេសជាទីប្រជុំជន គឺទីតំបន់ស្រុកក្រៅ ដែលមានប្រជាជននៅកុះករ មានអ្នករាជការរដ្ឋបាលនៅជាប្រធានកាន់កាប់រក្សាផង (ខេត្តក្រៅ, ទីរួមខេត្ត)។

ជនបទ នាម ២)

[ជៈ-នៈ-បត់] ឬ [ជន់-នៈ-បត់] chonbot

កន្លែងក្រៅពីទីប្រជុំជន មានមនុស្សរស់នៅតិច មានលក្ខណៈជាស្រែចម្ការឬព្រៃ។

ជនបទាធិបតី

មន្ត្រីដែលជាអធិបតីក្នុងជនបទ។

ជនបទាធិបតី នាម

[ជៈ-នៈ-ប៉ៈ-ទា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] chonboteathibotei

មន្ត្រីដែលជាអធិបតីក្នុងជនបទ។

ជនបម្លាស់ទី

ជនដែលប្ដូរទីកន្លែងរស់នៅដោយសារកត្តាផ្សេងៗ។

ជនបម្លាស់ទី នាម

[ជន់-បំ-ឡាស់-ទី] chnobamlasti≈

ជនដែលប្ដូរទីកន្លែងរស់នៅដោយសារកត្តាផ្សេងៗ។

ជនបរទេស

ជនដែលមកពីប្រទេសណាមួយ ចូលទៅកាន់ប្រទេសមួយផ្សេងទៀត :

ជនបរទេស នាម

[ជន់-ប-រ៉ៈ-ទេស] chnobaraktes≈

ជនដែលមកពីប្រទេសណាមួយ ចូលទៅកាន់ប្រទេសមួយផ្សេងទៀត :

ជនប្រវេសន៍

ជនដែលផ្លាស់លំនៅ។

ជនប្រវេសន៍ នាម

[ជន់-ប្រ-វេស] chnobroves≈

ជនដែលផ្លាស់លំនៅ។

ជនពាល

ជនមានចរិតជាអ្នកលេង, ជនមានចរិតកាចសាហាវទាំងកាយ វាចា និងចិត្ត :

ជនពាល នាម

[ជន់-ពាល] chonpeal

ជនមានចរិតជាអ្នកលេង, ជនមានចរិតកាចសាហាវទាំងកាយ វាចា និងចិត្ត :

ជនពិការ

ជនដែលខ្វះខាតឬបាត់បង់សម្បទាណាមួយ បណ្ដាលឱ្យមានការរំខានដល់ជីវភាពរស់នៅឬសកម្មភាពនានាប្រចាំថ្ងៃ។ ជួនកាលមានគេប្រើពាក្យ ជនមានពិការភាព ផងដែរ :

ជនពិការ នាម

[ជន់-ពិ-កា] chnopika≈

ជនដែលខ្វះខាតឬបាត់បង់សម្បទាណាមួយ បណ្ដាលឱ្យមានការរំខានដល់ជីវភាពរស់នៅឬសកម្មភាពនានាប្រចាំថ្ងៃ។ ជួនកាលមានគេប្រើពាក្យ ជនមានពិការភាព ផងដែរ :

ជនភៀសខ្លួន

មនុស្សទាំងឡាយដែលបានចាកចេញពីតំបន់ណាមួយដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅទៅកាន់តំបន់មួយផ្សេងទៀតដោយសារតែពួកគេទទួលរងការភ័យខ្លាចពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើមូលហេតុពូជសាសន៍ សាសនា សញ្ជាតិ នយោបាយ សង្គ្រាម ឬគ្រោះធម្មជាតិជាដើម :

ជនភៀសខ្លួន នាម

[ជន់-ភៀស-ខ្លួន] chnophieskhluon≈

មនុស្សទាំងឡាយដែលបានចាកចេញពីតំបន់ណាមួយដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅទៅកាន់តំបន់មួយផ្សេងទៀតដោយសារតែពួកគេទទួលរងការភ័យខ្លាចពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើមូលហេតុពូជសាសន៍ សាសនា សញ្ជាតិ នយោបាយ សង្គ្រាម ឬគ្រោះធម្មជាតិជាដើម :

ជនល្មើស

ជនដែលប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសច្បាប់ :

ជនល្មើស នាម

[ជន់-ល្មើស] chnolmeus≈

ជនដែលប្រព្រឹត្តអំពើល្មើសច្បាប់ :

ជនវាទ

ពាក្យចចាមអារ៉ាម។

ជនវាទ នាម

[ជៈ-នៈ-វាត] cheakneakveat≈

ពាក្យចចាមអារ៉ាម។

ជនសង្ស័យ

(ម.ព. ជនជាប់សង្ស័យ)។

ជនសង្ស័យ នាម

[ជន់-សង់-សៃ] chonsangsey

(ម.ព. ជនជាប់សង្ស័យ)។

ជនអនន្តោប្រវេសន៍

ជនដែលចូលទៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មជាតំណាងអង្គការអន្តរជាតិឬអង្គការតំបន់ជាតំណាងប្រទេស ឬដើម្បីបំពេញបេសកកម្មឬការងារផ្សេងទៀត តាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសដើមកំណើតនៃជននោះនិងប្រទេសដែលខ្លួនចូលទៅ :

ជនអនន្តោប្រវេសន៍ នាម

[ជន់-អៈ-ណន់-តោ-ប្រ-វេស] chnoaaknnotaobroves≈

ជនដែលចូលទៅក្នុងប្រទេសណាមួយ ដើម្បីបំពេញបេសកកម្មជាតំណាងអង្គការអន្តរជាតិឬអង្គការតំបន់ជាតំណាងប្រទេស ឬដើម្បីបំពេញបេសកកម្មឬការងារផ្សេងទៀត តាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសដើមកំណើតនៃជននោះនិងប្រទេសដែលខ្លួនចូលទៅ :