វចនានុក្រមខ្មែរ

ដោយ កិរិយាសព្ទ

[ដោយ] doy

ជាប់តាម, ជាប់ទៅជាមួយ :

ដោយ កិរិយាសព្ទ ១)

[ដោយ] doy

សេពមេថុនធម្ម, ធ្វើសេវនកិច្ច, រួមសង្វាស, រួមប្រវេណី :

ដោយ កិរិយាសព្ទ ២)

[ដោយ] doy

ស្រឡាញ់ស្នេហ៍ស្និទ្ធ :

ដោយឈ្មោល

ព្រមរួមភេទនឹងសត្វឈ្មោលនៅក្នុងរយៈពេលបង្កកំណើត (និយាយចំពោះសត្វញី)។

ដោយឈ្មោល កិរិយាសព្ទ

[ដោយ-ឈ្មោល] daoychhmol≈

ព្រមរួមភេទនឹងសត្វឈ្មោលនៅក្នុងរយៈពេលបង្កកំណើត (និយាយចំពោះសត្វញី)។

ដោយនូវ

តាម, តាមដោយ :

ដោយនូវ ធ.

[ដោយ-នៅ] daoynuv

តាម, តាមដោយ :

ដោយសារ

ព្រោះតែ, អាស្រ័យនឹង :

ដោយសារ កិរិយាសព្ទ

[ដោយ-សា] daoysar

អាស្រ័យផង :

ដោយសារ ឈ.

[ដោយ-សា] daoysar

ព្រោះតែ, អាស្រ័យនឹង :

ដោយហេតុ

ព្រោះហេតុ, អាស្រ័យហេតុ :

ដោយហេតុ ឈ.

[ដោយ-ហែត] daoyhet

ព្រោះហេតុ, អាស្រ័យហេតុ :

ដោយឡែក

អ្វីដែលផ្សេងពីគ្នា, ដែលនៅដាច់ពីគេ ជនជាតិខ្មែរលើ រស់នៅដោយឡែកពីសង្គមខ្មែរជឿនលឿន។

ដោយឡែក គុណកិរិយា

[ដោយ-ឡែក] daoylaek

អ្វីដែលផ្សេងពីគ្នា, ដែលនៅដាច់ពីគេ ជនជាតិខ្មែរលើ រស់នៅដោយឡែកពីសង្គមខ្មែរជឿនលឿន។

ដោរ

ដែលឡើងកន្ទួលធំខ្លោតដោយពិសអ្វីរោលជាដើម :

ដោរ គុ.កិ., គុ.

[ដោ] daor

ដែលឡើងកន្ទួលធំខ្លោតដោយពិសអ្វីរោលជាដើម :

ដោល

(ព.ទ.បុ.) បងប្អូនក្នុងក្រុមគ្រួសារតែមួយរករឿងឈ្លោះប្រកែកតែគ្នាឯង។

ដោល កិរិយាសព្ទ ១)

[ដោល] daol

រុញច្រានដោយថ្នោល :

ដោល កិរិយាសព្ទ ២)

[ដោល] daol

ស្ទុះដាលរុញឡើង :

ដោល កិរិយាសព្ទ

[ដោល] daol

(ព.ទ.បុ.) បងប្អូនក្នុងក្រុមគ្រួសារតែមួយរករឿងឈ្លោះប្រកែកតែគ្នាឯង។

ដោះ

ដួសចេញពីឆ្នាំង (និយាយចំពោះបាយ) :

ដោះ នាម ១)

[ដោះ] dos

អវយវៈរបស់មនុស្សឬសត្វ ឋិតនៅត្រង់ដើមទ្រូង; បើជាស្រីឬញី សម្រាប់ឱ្យកូនបៅ។

ដោះ នាម ២)

[ដោះ] dos

ប៉ែករបស់គ្រឿងវាយដំពួកមួយ ដែលមានសណ្ឋានខាងក្រោមផតចូល ខាងលើខ្ពស់កំពុងឡើង ស្រដៀងនឹងដោះ :

ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ] dos

ស្រាយ, កែស្រាយ, ធ្វើឱ្យរបូតពីចំពាក់គ្នា, បើកលែង, គេចចេញ, គេចកែ :

ដោះ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ] dos

ដួសចេញពីឆ្នាំង (និយាយចំពោះបាយ) :

ដោះខ្លួន

រំលៀកខ្លួនចេញ គេចវេះយករួចខ្លួន :

ដោះខ្លួន កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-ខ្លួន] daoahkhluon≈

រំលៀកខ្លួនចេញ គេចវេះយករួចខ្លួន :

ដោះខ្វាក់

ដោះមនុស្សប្រុសដែលទ្រុឌត្រង់កណ្ដាល។

ដោះខ្វាក់ នាម

[ដោះ-ខ្វាក់] daoahkhveak≈

ដោះមនុស្សប្រុសដែលទ្រុឌត្រង់កណ្ដាល។

ដោះគន់

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ មានផ្កាក្រអូបឆ្ងិត (គួរហៅ ពិដោរគន្ធ ឬ វល្លិសុគន្ធ, ផ្កាសុគន្ធ សមណាស់)។

ដោះគន់ នាម

[ដោះ-គន់] daohn

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ មានផ្កាក្រអូបឆ្ងិត (គួរហៅ ពិដោរគន្ធ ឬ វល្លិសុគន្ធ, ផ្កាសុគន្ធ សមណាស់)។

ដោះញ

(ម.ព. ញ{¥¥}២{££})។

ដោះញ នាម

[ដោះ-ញ] daoh

(ម.ព. ញ២)។

ដោះដៃ

ដោះគេចចេញ, ដោះចេញ ឈប់ លែងតយុទ្ធ ឬលែងសេពគប់ :

ដោះដៃ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-ដៃ] daoh

ដោះគេចចេញ, ដោះចេញ ឈប់ លែងតយុទ្ធ ឬលែងសេពគប់ :

ដោះទាល់

ធ្វើអ្វីមួយឱ្យតែបានដើម្បីយករួចខ្លួនមួយពេលៗ :

ដោះទាល់ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-ទាល់] daoahteal≈

ធ្វើអ្វីមួយឱ្យតែបានដើម្បីយករួចខ្លួនមួយពេលៗ :

ដោះទុក្ខសត្វ

(ព.គ.) ជុះ, នោម :

ដោះទុក្ខសត្វ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-ទុក-សាត់] daohtuksat

(ព.គ.) ជុះ, នោម :

ដោះបន្ទុក

ផ្ដល់ភស្ដុតាង សាក្សី និងទឡ្ហីករណ៍ ដើម្បីឱ្យតុលាការបន្ធូរបន្ថយឬទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ទាំងស្រុង :

ដោះបន្ទុក កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-បន់-ទុក] daoahbnotuk≈

ផ្ដល់ភស្ដុតាង សាក្សី និងទឡ្ហីករណ៍ ដើម្បីឱ្យតុលាការបន្ធូរបន្ថយឬទម្លាក់បទចោទប្រកាន់ទាំងស្រុង :

ដោះលែង

ផ្ដល់សេរីភាពឡើងវិញ :

ដោះលែង កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-លែង] daoahleng≈

ផ្ដល់សេរីភាពឡើងវិញ :

ដោះសណ្ដាយ

ដោះដែលធំ ទ្រវែង :

ដោះសណ្ដាយ នាម

[ដោះ-សន់-ដាយ] daoahsnoday≈

ដោះដែលធំ ទ្រវែង :

ដោះសា

រ៉ាយរ៉ាប់, រៀបរាប់, បូរបាច់, សាដំណើរ, សាទុក្ខ, សាទោស :

ដោះសា កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-សា] daohsar

រ៉ាយរ៉ាប់, រៀបរាប់, បូរបាច់, សាដំណើរ, សាទុក្ខ, សាទោស :

ដោះស្រាយ

រកវិធីបញ្ចប់បញ្ហាអ្វីមួយ :

ដោះស្រាយ កិរិយាសព្ទ ១)

[ដោះ-ស្រាយ] daoahsreay≈

គណនា ពន្យល់ :

ដោះស្រាយ កិរិយាសព្ទ ២)

[ដោះ-ស្រាយ] daoahsreay≈

រកវិធីបញ្ចប់បញ្ហាអ្វីមួយ :

ដោះអំពើ

ព្យាបាលអ្នកដែលត្រូវអំពើគេដោយប្រើមន្តអាគម។

ដោះអំពើ កិរិយាសព្ទ

[ដោះ-អំ-ពើ] daoahaampeu≈

ព្យាបាលអ្នកដែលត្រូវអំពើគេដោយប្រើមន្តអាគម។

ដៅ

សំដៅ, តម្រង់ចំពោះដោយស្មាន :

ដៅ កិរិយាសព្ទ ១)

[ដៅ] dav

ចុចឱ្យដិតជាសម្គាល់, ធ្វើឱ្យមានគ្រឿងសម្គាល់, គូសចំណាំ :

ដៅ កិរិយាសព្ទ ២)

[ដៅ] dav

សំដៅ, តម្រង់ចំពោះដោយស្មាន :

ដំ កិរិយាសព្ទ

[ដំ] dom

វាយឱ្យពៀច, ឱ្យទក់ ដោយញញួរឬអន្លូង ជាដើម :

ដំ កិរិយាសព្ទ

[ដំ-កន់-ឡែង] dom

(ព.ប្រ.) គឺវាតទីធ្វើកន្លែងនៅ។

ដំកង់

ដែលមានវង់មូល, អង្គុយជុំគ្នាជាវង់មូល :

ដំកង់ គុ.កិ., គុ.

[ដំ-កង់] damkong

ដែលមានវង់មូល, អង្គុយជុំគ្នាជាវង់មូល :

ដំងើច

ដំអក់ក្រឆ្លើយ, ដំអក់ក្រទៅ, ក្រមក :

ដំងើច កិរិយាសព្ទ

[ដំ-ង៉ើច] damngauch

ដំអក់ក្រឆ្លើយ, ដំអក់ក្រទៅ, ក្រមក :

ដំណក នាម ១)

[ដំ-ណក] damnok

ការដកអ្វីៗ :

ដំណក នាម ២)

[ដំ-ណក] damnok

(ម.ព. និស្សារណកម្ម)។

ដំណកឃ្លា

គម្លាត លំហទទេ ចន្លោះមួយឯកតារវាងធាតុពីរដែលមានដូចជាពាក្យ ឃ្លា ល្បះ ... :

ដំណកឃ្លា នាម

[ដំ-ណក-ឃ្លា] damnkakhlea≈

គម្លាត លំហទទេ ចន្លោះមួយឯកតារវាងធាតុពីរដែលមានដូចជាពាក្យ ឃ្លា ល្បះ ... :

ដំណកដាំ

ការដករុក្ខជាតិទៅដាំឡើងវិញ :

ដំណកដាំ នាម ១)

[ដំ-ណក-ដាំ] damnkadaam≈

ការដកអំប៊្រីយ៉ុងឬសរីរាង្គពីភាវៈរស់មួយទៅដាក់នឹងភាវៈរស់មួយទៀតដូចជាការយកអំប៊្រីយ៉ុងពីសត្វញីមួយទៅដាក់ក្នុងប្រដាប់បន្តពូជសត្វញីមួយទៀត។

ដំណកដាំ នាម ២)

[ដំ-ណក-ដាំ] damnkadaam≈

ការដករុក្ខជាតិទៅដាំឡើងវិញ :

ដំណក់

ការដក់, ដំណើរដែលដក់នៅ :

ដំណក់ នាម

[ដំ-ណក់] damnak

ការដក់, ដំណើរដែលដក់នៅ :

ដំណង

ការដង :

ដំណង នាម

[ដំ-ណង] damnong

ការដង :

ដំណល់

ការដល់, ដំណើរមកដល់ :

ដំណល់ នាម

[ដំ-ណល់] damnal

ការដល់, ដំណើរមកដល់ :

ដំណាក់

ទីដែលដាក់, ដែលឈប់, ទីសម្រាប់ស្នាក់; លំនៅក្សត្រ :

ដំណាក់ នាម

[ដំ-ណាក់] damnak

ទីដែលដាក់, ដែលឈប់, ទីសម្រាប់ស្នាក់; លំនៅក្សត្រ :

ដំណាក់កាល

ពេលវេលាជាដំណាក់ៗឬជាថ្នាក់ៗ ដំណើរវិវត្តនៃព្រឹត្តិការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់។

ដំណាក់កាល នាម

[ដំ-ណាក់-កាល] damnakkal≈

ពេលវេលាជាដំណាក់ៗឬជាថ្នាក់ៗ ដំណើរវិវត្តនៃព្រឹត្តិការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់។

ដំណាច់

ការដាច់, ដំណើរដាច់, អ្វីៗដែលដាច់ :

ដំណាច់ នាម

[ដំ-ណាច់] damnach

ការដាច់, ដំណើរដាច់, អ្វីៗដែលដាច់ :

ដំណាប់

(ម.ព. តំណាប់)។

ដំណាប់ នាម

[ដំ-ណាប់] damnab

រណ្ដៅ, រន្ធ ដែលកើតពីដាប់ :

ដំណាប់ នាម

[ដំ-ណាប់] damnab

(ម.ព. តំណាប់)។

ដំណាល គុណនាម

[ដំ-ណាល] damnal

ដែលស្មើអាយុគ្នា, ស្មើឆ្នាំគ្នា, ស្មើកាលគ្នា :

ដំណាល គុណកិរិយា

[ដំ-ណាល] damnal

ព្រមគ្នា, ជាមួយគ្នា :

ដំណាល់

ការដាល់គ្នា :

ដំណាល់ នាម

[ដំ-ណាល់] damnal

ការដាល់គ្នា :

ដំណាស់

ការដាស់ :

ដំណាស់ នាម

[ដំ-ណាស់] damnas

ការដាស់ :

ដំណាំ

សរពើពីជគាមឬភូតគាម ដែលគេដាំ :

ដំណាំ នាម

[ដំ-ណាំ] damnam

សរពើពីជគាមឬភូតគាម ដែលគេដាំ :

ដំណិត

ការដិត, ស្នាមដែលដិតជាប់ :

ដំណិត នាម

[ដំ-ណិត] damnet

ការដិត, ស្នាមដែលដិតជាប់ :

ដំណឹង

សេចក្ដីដែលឱ្យដឹង, សេចក្ដីដែលដឹង, ការដឹង :

ដំណឹង នាម

[ដំ-ណឹង] dom nerng

សេចក្ដីដែលឱ្យដឹង, សេចក្ដីដែលដឹង, ការដឹង :

ដំណុត

ការដុត :

ដំណុត នាម

[ដំ-ណុត] damnot

ការដុត :

ដំណុស

ការដុសឱ្យជ្រះ, ឱ្យរលីង, ឱ្យស្អាត; កន្លែងដែលគេដុសជម្រះ :

ដំណុស នាម

[ដំ-ណុស] damnos

ការដុសឱ្យជ្រះ, ឱ្យរលីង, ឱ្យស្អាត; កន្លែងដែលគេដុសជម្រះ :

ដំណុះ

ការដុះ, ដំណើរដុះ :