Khmer Dictionary

ដែង គុ., ន.

[ដែង] daeng

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ អា ឬ មេ សម្រាប់អ្នកធំហៅរកអ្នកតូច ឬចៅហ្វាយនាយហៅរកមនុស្សដែលនៅក្រោមបង្គាប់ខ្លួន, បើប្រុសប្រើ អាដែង, ស្រីប្រើ មេដែង :

ដែន

(ម.ព. ដែន{¥¥}១{££})។

ដែន នាម ១)

[ដែន] den

រដ្ឋ, ប្រទេស, អាណាខេត្តទាំងមូលដែលនៅក្នុងអំណាចការត្រួតត្រារបស់រាជការសម្រាប់ផែនដីនីមួយៗ :

ដែន នាម ២)

[ដែន] den

(ប.ព.) ក្រុមកុំព្យូទ័រ និង ក្រុមឧបករណ៍ក្នុងបណ្ដាញមួយដែលគ្រប់គ្រងដោយសេវូបករណ៍ ដែលមានច្បាប់និងនីតិវិធីរួម។

ដែន នាម ៣)

[ដែន] den

(ប.ព.) សំណុំតម្លៃដែលអាចមានសម្រាប់មូលទិន្នន័យដូចជាលេខកូដតំបន់នៃប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទ។

ដែន នាម ៤)

[ដែន] den

(រូប.) តំបន់មួយដែលក្នុងនោះចំណុចនីមួយៗរងអំពើនៃកម្លាំងមួយ។

ដែន នាម

[ដែន-ដី] den

(ម.ព. ដែន១)។

ដែនកំណត់

(គណិត.) សំណុំចំនួននៃអថេរ x ដែលនាំឱ្យអនុគមន៍ y = f (x) មានតម្លៃ និង តាងដោយ D :

ដែនកំណត់ នាម

[ដែន-កំ-ណត់] daenkamnta≈

(គណិត.) សំណុំចំនួននៃអថេរ x ដែលនាំឱ្យអនុគមន៍ y = f (x) មានតម្លៃ និង តាងដោយ D :

ដែរ

ដូចគ្នា, បានដូចគ្នា, ផង :

ដែរ គុណកិរិយា

[ដែ] dae

ដូចគ្នា, បានដូចគ្នា, ផង :

ដែល

សំណល់, របស់ដែលសល់ឬដែលគេប្រើប្រាស់ហើយ :

ដែល ឈ.

[ដែល] dl

ពាក្យប្រាប់ដំណើរនៃអំពើ សម្រាប់និយាយភ្ជាប់នាំមុខនាមសព្ទ :

ដែល នាម

[ដែល] dl

សំណល់, របស់ដែលសល់ឬដែលគេប្រើប្រាស់ហើយ :

ដៃ

ព្រែក, ស្ទឹង, ទន្លេ, សមុទ្រ ដែលលយវែងចូលមកក្នុងដី ក៏ហៅ ដៃ ដែរ :

ដៃ នាម

[ដៃ] dai

អវយវៈមនុស្សឬសត្វពួកខ្លះ សម្រាប់ចាប់ពាល់កាន់ជាដើម។

ដៃ នាម

[ក-ដៃ] dai

ផ្នែកនៃអវយវៈដែលតពីឆ្អឹងចុងកំភួនដៃមកប្រអប់ដៃ :

ដៃ គុណនាម

[ដៃ-ឆៅ] dai

(ព.ប្រ.) ដែលចិត្តដាច់ ឥតប្រណី ជាពិសេសក្នុងការប្រើអំពើហិង្សាផ្សេងៗ :

ដៃ នាម

[រង់-វង់-ដៃ] dai

ចន្លោះដៃទាំងពីរដែលព័ទ្ធជារង្វង់ :

ដៃ នាម ១)

[ដៃ] dai

ប្រដាប់សម្រាប់ចាប់រវៃឬបង្វិល :

ដៃ នាម ២)

[ដៃ] dai

ប្រដាប់សម្រាប់ចាប់ក្បាលចង្កូត :

ដៃ នាម

[ដៃ] dai

មែកឫស្សី មែកដំណាំប្រភេទខ្លះ :

ដៃ នាម

[ដៃ] dai

ព្រែក, ស្ទឹង, ទន្លេ, សមុទ្រ ដែលលយវែងចូលមកក្នុងដី ក៏ហៅ ដៃ ដែរ :

ដៃកែវ

ប្រដាប់មានសណ្ឋានខាងចុង ង ដូចភ្លុកដំរីសម្រាប់ពាក់, ព្យួរ, ទ្រអ្វីៗ :

ដៃកែវ នាម

[ដៃ-កែវ] daikaev

ប្រដាប់មានសណ្ឋានខាងចុង ង ដូចភ្លុកដំរីសម្រាប់ពាក់, ព្យួរ, ទ្រអ្វីៗ :

ដៃខ្លា

ដំឡូងមួយប្រភេទ មើមមានទ្រង់ទ្រាយក្រញាង ស្រដៀងនឹងម្រាមដៃខ្លា :

ដៃខ្លា នាម ១)

[ដៃ-ខ្លា] daikhla

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្កាក្រអូប ក្លិនដូចផ្កាកែវ, ដើមមានសាច់រឹងស្និទ្ធ គេច្រើនឆ្លាក់ប្រើធ្វើជាត្រា។

ដៃខ្លា នាម ២)

[ដៃ-ខ្លា] daikhla

ដំឡូងមួយប្រភេទ មើមមានទ្រង់ទ្រាយក្រញាង ស្រដៀងនឹងម្រាមដៃខ្លា :

ដៃគូ

បុគ្គលដែលជនណាមួយរៀបការជាមួយឬរស់នៅរួមសង្វាសជាមួយ។

ដៃគូ នាម ១)

[ដៃ-គូ] daiku≈

បុគ្គលឬអង្គការណាមួយដែលអ្នកណាម្នាក់ចូលរួមជាមួយជិតស្និទ្ធក្នុងការបំពេញកិច្ចការណាមួយ។

ដៃគូ នាម ២)

[ដៃ-គូ] daiku≈

បុគ្គលដែលជនណាមួយរៀបការជាមួយឬរស់នៅរួមសង្វាសជាមួយ។

ដៃច្រើន

(សំនួន.) ដែលប្រើប្រាស់ច្រើនគ្នាឬប្រើប្រាស់រួមគ្នា :

ដៃច្រើន គុ., គុ.កិ.

[ដៃ-ច្រើន] daichreun≈

(សំនួន.) ដែលប្រើប្រាស់ច្រើនគ្នាឬប្រើប្រាស់រួមគ្នា :

ដៃឆ្នេរ

ឆកតូចដែលលយចូលក្នុងច្រាំងសមុទ្រ និងមានជម្រៅល្មម។

ដៃឆ្នេរ នាម

[ដៃ-ឆ្នេ] daichhne≈

ឆកតូចដែលលយចូលក្នុងច្រាំងសមុទ្រ និងមានជម្រៅល្មម។

ដៃឆ្វេង

មនុស្សជំនិតលំដាប់ទីពីររបស់មេកោយណាម្នាក់ :

ដៃឆ្វេង នាម

[ដៃ-ឆ្វេង] daichhveng≈

មនុស្សជំនិតលំដាប់ទីពីររបស់មេកោយណាម្នាក់ :

ដៃជើង

បក្សពួកក្រោមបង្គាប់, សេនា, បរិវារ :

ដៃជើង នាម

[ដៃ-ជើង] daicheung≈

បក្សពួកក្រោមបង្គាប់, សេនា, បរិវារ :

ដៃដល់

(សំនួន.) ដែលប្រព្រឹត្តអ្វីមួយដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ :

ដៃដល់ គុណនាម

[ដៃ-ដល់] daidlo≈

(សំនួន.) ដែលប្រព្រឹត្តអ្វីមួយដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ :

ដៃដែក

(សំនួន.) ដែលមានកម្លាំងដៃខ្លាំងក្លា :

ដៃដែក គុណនាម

[ដៃ-ដែក] daidaek≈

(សំនួន.) ដែលមានកម្លាំងដៃខ្លាំងក្លា :

ដៃតោង

សរីរាង្គនៃរុក្ខជាតិវារ មានសណ្ឋានតូច ឆ្មារ មូល វែង និងទន់ សម្រាប់តោងឡើងលើ :

ដៃតោង នាម

[ដៃ-តោ-ង] daitaongo≈

សរីរាង្គនៃរុក្ខជាតិវារ មានសណ្ឋានតូច ឆ្មារ មូល វែង និងទន់ សម្រាប់តោងឡើងលើ :

ដៃត្រង់

(សំនួន.) ដែលមានភាពប៉ិនប្រសប់ខាងបាញ់ គប់ ចោល ជាដើម :

ដៃត្រង់ គុណនាម

[ដៃ-ត្រង់] daitarng≈

(សំនួន.) ដែលមានភាពប៉ិនប្រសប់ខាងបាញ់ គប់ ចោល ជាដើម :

ដៃទូលាយ

(សំនួន.) ដែលហ៊ានចំណាយច្រើន, ដែលមិនសូវសន្សំសំចៃ :

ដៃទូលាយ គុ., គុ.កិ.

[ដៃ-ទូ-លាយ] daituleay≈

(សំនួន.) ដែលហ៊ានចំណាយច្រើន, ដែលមិនសូវសន្សំសំចៃ :

ដៃទំពក់

សរីរាង្គនៃរុក្ខជាតិវារ មានសណ្ឋានសំប៉ែតនិងរឹង សម្រាប់ចាប់តោងឡើងលើ :

ដៃទំពក់ នាម

[ដៃ-ទំ-ពក់] daitumpka≈

សរីរាង្គនៃរុក្ខជាតិវារ មានសណ្ឋានសំប៉ែតនិងរឹង សម្រាប់ចាប់តោងឡើងលើ :

ដៃធំ

(ម.ព. ដៃទូលាយ)។

ដៃធំ គុ., គុ.កិ.

[ដៃ-ធំ] daithum≈

(ម.ព. ដៃទូលាយ)។

ដៃព្រះនារាយណ៍

(សំនួន.) ដែលមានការងារច្រើន, ដែលទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការច្រើនមុខ ក្នុងពេលតែមួយ :

ដៃព្រះនារាយណ៍ គុណនាម

[ដៃ-ព្រះ-នា-រាយ] daipreahneareay≈

(សំនួន.) ដែលមានការងារច្រើន, ដែលទទួលរ៉ាប់រងកិច្ចការច្រើនមុខ ក្នុងពេលតែមួយ :

ដៃភ្លើងជើងមាន់

(សំនួន.) ដែលតែងតែធ្វើឱ្យខូចរបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ, ដែលមិនចេះថែទាំរបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ, ដែលពូកែខាងបង្ហិនបង្ហោច, ចង្រៃ :

ដៃភ្លើងជើងមាន់ គុណនាម

[ដៃ-ភ្លើង-ជើង-មាន់] daiphleungcheungmean≈

(សំនួន.) ដែលតែងតែធ្វើឱ្យខូចរបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ, ដែលមិនចេះថែទាំរបស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ, ដែលពូកែខាងបង្ហិនបង្ហោច, ចង្រៃ :

ដៃមឹក

(សំនួន.) ដែលរពឹសដៃ ដែលចូលចិត្តកេះនាយកេះអាយឬលូកនាយលូកអាយ :

ដៃមឹក គុណនាម

[ដៃ-មឹក] daimoek≈

(សំនួន.) ដែលរពឹសដៃ ដែលចូលចិត្តកេះនាយកេះអាយឬលូកនាយលូកអាយ :

ដៃរគៀម

កែវស្លកើតពីជ័រឈើ ដែលស្រក់ទៅក្នុងដីឬខ្សាច់ឆ្នេរសមុទ្រ :

ដៃរគៀម នាម

[ដៃ-រ-គៀម] dairkiem

កែវស្លកើតពីជ័រឈើ ដែលស្រក់ទៅក្នុងដីឬខ្សាច់ឆ្នេរសមុទ្រ :

ដៃរណែង

បន្ទះឫស្សីឬឈើ មានជ្រុង ៤ជាគ្រឿងផ្ទះ គេរាយភ្ជាប់ពីលើបង្កង់ សម្រាប់ទទួលតម្ពក់ក្បឿង :

ដៃរណែង នាម

[ដៃ-រ-ណែង] dairnaeng

បន្ទះឫស្សីឬឈើ មានជ្រុង ៤ជាគ្រឿងផ្ទះ គេរាយភ្ជាប់ពីលើបង្កង់ សម្រាប់ទទួលតម្ពក់ក្បឿង :

ដៃរវៃ

ប្រដាប់ធ្វើពីដែកសម្រាប់បង្វិលបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន។

ដៃរវៃ នាម

[ដៃ-រ-វៃ] dairovey≈

ប្រដាប់ធ្វើពីដែកសម្រាប់បង្វិលបញ្ឆេះម៉ាស៊ីន។

ដៃរហាត់

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ច្រើនដុះក្បែរដងស្ទឹង, មានផ្លែល្អិតៗ ពួកក្មេងច្រើនប្រើបរិភោគជាអាហារ។

ដៃរហាត់ នាម

[ដៃ-រ-ហាត់] dairhat

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ច្រើនដុះក្បែរដងស្ទឹង, មានផ្លែល្អិតៗ ពួកក្មេងច្រើនប្រើបរិភោគជាអាហារ។

ដៃស្ដាំ

(សំនួន.) មនុស្សជំនិតទីមួយ, មនុស្សដែលជាទីទុកចិត្តបំផុតរបស់អ្នកណាម្នាក់ :

ដៃស្ដាំ នាម

[ដៃ-ស្ដាំ] daisdaam≈

(សំនួន.) មនុស្សជំនិតទីមួយ, មនុស្សដែលជាទីទុកចិត្តបំផុតរបស់អ្នកណាម្នាក់ :

ដៃស្នា

បង់បាញ់; ផ្នែកមួយនៃគ្រឿងសំណង់មានតួនាទីសម្រាប់ទ្រចុងផ្ទោងសំយាបដំបូល :

ដៃស្នា នាម

[ដៃ-ស្នា] daisnea≈

បង់បាញ់; ផ្នែកមួយនៃគ្រឿងសំណង់មានតួនាទីសម្រាប់ទ្រចុងផ្ទោងសំយាបដំបូល :

ដៃស្បូន

សរីរាង្គមានរាងជាបំពង់ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីតួស្បូនផ្នែកខាងឆ្វេងនិងខាងស្តាំ។

ដៃស្បូន នាម

[ដៃ-ស្បូន] daisboun≈

សរីរាង្គមានរាងជាបំពង់ដែលលាតសន្ធឹងចាប់ពីតួស្បូនផ្នែកខាងឆ្វេងនិងខាងស្តាំ។

ដៃស្វា

ឈើមានសណ្ឋានទាំងខាងចុងទាំងខាងដើមស្រដៀងនឹងចង្កេះស្លឹកសីមា សម្រាប់ចាប់ទាមឈើ ដែលបែកដែលប្រេះកុំឱ្យបែកដាច់ពីគ្នា :

ដៃស្វា នាម

[ដៃ-ស្វា] daisva

ឈើមានសណ្ឋានទាំងខាងចុងទាំងខាងដើមស្រដៀងនឹងចង្កេះស្លឹកសីមា សម្រាប់ចាប់ទាមឈើ ដែលបែកដែលប្រេះកុំឱ្យបែកដាច់ពីគ្នា :

ដៃអរូប

គោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលដំណើរការដោយតួអង្គ ឬ ភ្នាក់ងារជាច្រើនរួមមាន អ្នកទិញ អ្នកលក់ អ្នកផលិត... ដោយសេរីនៅក្នុងទីផ្សារប្រកួតប្រជែង ដោយផ្អែកលើអត្ថប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និង ពុំមានអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋ :

ដៃអរូប នាម

[ដៃ-អៈ-រូប] daiaakrub≈

គោលការណ៍សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារដែលដំណើរការដោយតួអង្គ ឬ ភ្នាក់ងារជាច្រើនរួមមាន អ្នកទិញ អ្នកលក់ អ្នកផលិត... ដោយសេរីនៅក្នុងទីផ្សារប្រកួតប្រជែង ដោយផ្អែកលើអត្ថប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន និង ពុំមានអន្តរាគមន៍របស់រដ្ឋ :

ដៃឯក

ដែលឆ្នើមជាងគេ ដែលល្អប្រសើរដាច់គេ :

ដៃឯក គុណនាម

[ដៃ-អែក] daiaaek≈

ដែលឆ្នើមជាងគេ ដែលល្អប្រសើរដាច់គេ :

ដោក

ជាលរាងធំត្បាញជិតមាំ សម្រាប់ដាក់ស្រូវ :

ដោក នាម

[ដោក] daok

ជាលរាងធំត្បាញជិតមាំ សម្រាប់ដាក់ស្រូវ :

ដោច

(ម.ព. ដាច់ដោចគ្នា)។

ដោច បុព្វបទ

[ដោច] daoch

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ដាច់ :

ដោច កិរិយាសព្ទ

[ដាច់-ដោច-គ្នា] daoch

លែងលះប្ដីប្រពន្ធដាច់ស្រឡះ។

ដោច កិរិយាសព្ទ

[ដាច់-ដោច-ប្ដី-ប្រ-ពន់] daoch

(ម.ព. ដាច់ដោចគ្នា)។

ដោត

ពាក្យជេរដោយសម្ដីទ្រគោះ។

ដោត កិរិយាសព្ទ

[ដោត] daot

ចាក់ដោយដែកឬដោយឈើ, ឫស្សីស្រួចជាដើម ឱ្យធ្លុះឱ្យជាប់នៅអ្វីៗ :

ដោត កិរិយាសព្ទ

[ដោត] daot

ពាក្យជេរដោយសម្ដីទ្រគោះ។

ដោនស្ទ្រីម

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មដែលមានការធ្វើប្រព្រឹត្តកម្ម ការដឹកជញ្ជូន សន្និធិ និងពាណិជ្ជកម្មប្រេងនិងផលិតផលប្រេងកាត។

ដោនស្ទ្រីម នាម

[ដោន-ស្ទ្រីម] daonstrim≈

សកម្មភាពទាក់ទងនឹងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មដែលមានការធ្វើប្រព្រឹត្តកម្ម ការដឹកជញ្ជូន សន្និធិ និងពាណិជ្ជកម្មប្រេងនិងផលិតផលប្រេងកាត។

ដោប

ដែលនៅមិនទាន់បើក មិនទាន់រីក, ដែលនៅក្ដោប :

ដោប គុណនាម

[ដោប] daob

ដែលនៅមិនទាន់បើក មិនទាន់រីក, ដែលនៅក្ដោប :

ដោម

(ព.បុ.) កំពូលប្រាសាទ, គ្រឹហា មានសណ្ឋានក្រឡូមច្រឡោ, ស្រដៀងនឹងរាងដោក, ខ្ពស់ត្រដែត :

ដោម គុណនាម

[ដោម] daom

ខ្ពស់, ខ្ពស់ស្រោង, ខ្ពស់ត្រដួចត្រដឹម, (ច្រើនប្រើក្នុងតែពាក្យកាព្យ) :

ដោម នាម

[ដោម] daom

(ព.បុ.) កំពូលប្រាសាទ, គ្រឹហា មានសណ្ឋានក្រឡូមច្រឡោ, ស្រដៀងនឹងរាងដោក, ខ្ពស់ត្រដែត :

ដោមដុង

(ម.ព. ដោម)។

ដោមដុង គុណនាម

[ដោម-ដុង] daomdong≈

(ម.ព. ដោម)។

ដោយ

ស្រឡាញ់ស្នេហ៍ស្និទ្ធ :

ដោយ កិរិយាសព្ទ

[ដោយ] doy

ព្រមតាម, ប្រតិបត្តិតាម :

ដោយ ធ.

[ដោយ] doy

នឹង; ពាក្យប្រាប់ដំណើរសម្រេចនូវអំពើ; សម្រាប់ប្រើនិយាយភ្ជាប់នាំមុខនាម :