វចនានុក្រមខ្មែរ

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាលដោយលេបតាមមាត់ មានសណ្ឋានជាគ្រាប់ រឹង ស្ងួត ដោយបណ្ណែនម្សៅនិងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន។ ថ្នាំគ្រាប់មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា ថ្នាំគ្រាប់ស្រោបស្ករ ថ្នាំគ្រាប់រលាយក្នុងទឹកជាដើម។

ថ្នាំគ្រាប់ នាម

[ថ្នាំ-គ្រាប់] thneaumkreab≈

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាលដោយលេបតាមមាត់ មានសណ្ឋានជាគ្រាប់ រឹង ស្ងួត ដោយបណ្ណែនម្សៅនិងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន។ ថ្នាំគ្រាប់មានច្រើនប្រភេទ ដូចជា ថ្នាំគ្រាប់ស្រោបស្ករ ថ្នាំគ្រាប់រលាយក្នុងទឹកជាដើម។

ថ្នាំង

សន្លាក់ :

ថ្នាំង នាម

[ថ្នាំង] thnang

សន្លាក់ :

ថ្នាំងដៃ

ខ្នាតប្រវែងខ្មែរបុរាណគិតពីចុងម្រាមដល់គន្លាក់ទីមួយនៃចង្អុលដៃ ប្រវែងប្រហែល ២០ទៅ៣០មីល្លីម៉ែត្រ :

ថ្នាំងដៃ នាម

[ថ្នាំង-ដៃ] thneaumngdai≈

ខ្នាតប្រវែងខ្មែរបុរាណគិតពីចុងម្រាមដល់គន្លាក់ទីមួយនៃចង្អុលដៃ ប្រវែងប្រហែល ២០ទៅ៣០មីល្លីម៉ែត្រ :

ថ្នាំងថ្នាក់

សេចក្ដីអន់អាក់ចិត្ត, ត្រណាក់ចិត្ត។

ថ្នាំងថ្នាក់ នាម

[ថ្នាំង-ថ្នាក់] thnangthnak

សេចក្ដីអន់អាក់ចិត្ត, ត្រណាក់ចិត្ត។

ថ្នាំចាក់

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាវត្ថុរាវ ផ្សំនឹងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់ចាក់ចូលទៅក្នុងខ្លួនតាមសាច់ដុំឬតាមសរសៃ។

ថ្នាំចាក់ នាម

[ថ្នាំ-ចាក់] thneaumchak≈

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាវត្ថុរាវ ផ្សំនឹងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់ចាក់ចូលទៅក្នុងខ្លួនតាមសាច់ដុំឬតាមសរសៃ។

ថ្នាំចិន

ប្រភេទថ្នាំបុរាណចិនដែលមានប្រវត្តិយូរណាស់មកហើយ ផ្សំពីស្មៅ រុក្ខជាតិ និងសរីរាង្គសត្វជាដើម :

ថ្នាំចិន នាម

[ថ្នាំ-ចិន] thneaumchen≈

ប្រភេទថ្នាំបុរាណចិនដែលមានប្រវត្តិយូរណាស់មកហើយ ផ្សំពីស្មៅ រុក្ខជាតិ និងសរីរាង្គសត្វជាដើម :

ថ្នាំច្រែះ

ថ្នាំសម្រាប់លាបឬបាញ់លើដែក ដើម្បីការពារច្រែះចាប់ :

ថ្នាំច្រែះ នាម

[ថ្នាំ-ច្រែះ] thneaumchreeah≈

ថ្នាំសម្រាប់លាបឬបាញ់លើដែក ដើម្បីការពារច្រែះចាប់ :

ថ្នាំជក់

ដំណាំដែលគេយកស្លឹកសម្រាប់ធ្វើជាបារីជក់ឬសម្រាប់ចុក។

ថ្នាំជក់ នាម

[ថ្នាំ-ជក់] thneaumchka≈

ដំណាំដែលគេយកស្លឹកសម្រាប់ធ្វើជាបារីជក់ឬសម្រាប់ចុក។

ថ្នាំញៀន

ថ្នាំដែលមានសារធាតុញៀន។

ថ្នាំញៀន នាម

[ថ្នាំ-ញៀន] thneaumnhien≈

ថ្នាំដែលមានសារធាតុញៀន។

ថ្នាំដុសធ្មេញ

ថ្នាំសម្រាប់លាងសម្អាតនិងការពារសុខភាពមាត់ធ្មេញ។

ថ្នាំដុសធ្មេញ នាម

[ថ្នាំ-ដុស-ធ្មេញ] thneaumdosthmenh≈

ថ្នាំសម្រាប់លាងសម្អាតនិងការពារសុខភាពមាត់ធ្មេញ។

ថ្នាំបង្ការ

សារធាតុដែលចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងសរីរាង្គកាយមនុស្សឬសត្វបង្កបង្កើតបានជាអង់ទីករ អាចទប់ទល់បង្ការជំងឺឬបង្កើតភាពស៊ាំនឹងជំងឺណាមួយ :

ថ្នាំបង្ការ នាម

[ថ្នាំ-បង់-កា] thneaumbngoka≈

សារធាតុដែលចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងសរីរាង្គកាយមនុស្សឬសត្វបង្កបង្កើតបានជាអង់ទីករ អាចទប់ទល់បង្ការជំងឺឬបង្កើតភាពស៊ាំនឹងជំងឺណាមួយ :

ថ្នាំបន្តក់

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាវត្ថុរាវ ផ្សំនឹងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់បន្តក់ចូលក្នុងមាត់ឬក្នុងភ្នែក។

ថ្នាំបន្តក់ នាម

[ថ្នាំ-បន់-តក់] thneaumbnotka≈

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាវត្ថុរាវ ផ្សំនឹងសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់បន្តក់ចូលក្នុងមាត់ឬក្នុងភ្នែក។

ថ្នាំប៉ូវ

ឱសថមួយបែបប្រើសម្រាប់ជំនួយសុខភាព (គេអាចហៅថា ថ្នាំកម្លាំង ក៏បាន) :

ថ្នាំប៉ូវ នាម

[ថ្នាំ-ប៉ូវ] thneaumbouv≈

ឱសថមួយបែបប្រើសម្រាប់ជំនួយសុខភាព (គេអាចហៅថា ថ្នាំកម្លាំង ក៏បាន) :

ថ្នាំផ្សះ

(ម.ព. អង់ទីប្យូទិក)។

ថ្នាំផ្សះ នាម

[ថ្នាំ-ផ្សះ] thneaumphsah≈

(ម.ព. អង់ទីប្យូទិក)។

ថ្នាំពន្យារកំណើត

ឱសថបង្ការមិនឱ្យមានកូន។

ថ្នាំពន្យារកំណើត នាម

[ថ្នាំ-ពន់-យា-កំ-ណើត] thneaumpnoyeakamnaeut≈

ឱសថបង្ការមិនឱ្យមានកូន។

ថ្នាំពុល

សារធាតុដែលមានជាតិពុល :

ថ្នាំពុល នាម

[ថ្នាំ-ពុល] thneaumpul≈

សារធាតុដែលមានជាតិពុល :

ថ្នាំពេទ្យ

(ម.ព. ឱសថ)។

ថ្នាំពេទ្យ នាម

[ថ្នាំ-ពែត] thneaumpet≈

(ម.ព. ឱសថ)។

ថ្នាំព័ណ៌

ថ្នាំលាបមានព័ណ៌ផ្សេងៗសម្រាប់លាបឬបាញ់លើវត្ថុនានា :

ថ្នាំព័ណ៌ នាម

[ថ្នាំ-ព័រ] thneaumpro≈

ថ្នាំលាបមានព័ណ៌ផ្សេងៗសម្រាប់លាបឬបាញ់លើវត្ថុនានា :

ថ្នាំភ្នែក

ថ្នាំសម្រាប់លាងឬព្យាបាលភ្នែក។

ថ្នាំភ្នែក នាម

[ថ្នាំ-ភ្នែក] thneaumphnek≈

ថ្នាំសម្រាប់លាងឬព្យាបាលភ្នែក។

ថ្នាំរក្សាឈើ

សារធាតុខាប់ពណ៌ត្នោត ផលិតចេញពីធ្យូងថ្មប្រើសម្រាប់ការពារឈើកុំឱ្យពុក។

ថ្នាំរក្សាឈើ នាម

[ថ្នាំ-រាក់-សា-ឈើ] thneaumreaksachheu≈

សារធាតុខាប់ពណ៌ត្នោត ផលិតចេញពីធ្យូងថ្មប្រើសម្រាប់ការពារឈើកុំឱ្យពុក។

ថ្នាំរឹត

(ម.ព. ថ្នាំរឺត ក្នុង រឺត)។

ថ្នាំរឹត នាម

[ថ្នាំ-រឹត] thneaumroet≈

(ម.ព. ថ្នាំរឺត ក្នុង រឺត)។

ថ្នាំលាបសក់

ផលិតផលគ្រឿងសម្អាងម្យ៉ាងមានច្រើនពណ៌សម្រាប់លាបប្ដូរពណ៌សក់។

ថ្នាំលាបសក់ នាម

[ថ្នាំ-លាប-សក់] thneaumleabska≈

ផលិតផលគ្រឿងសម្អាងម្យ៉ាងមានច្រើនពណ៌សម្រាប់លាបប្ដូរពណ៌សក់។

ថ្នាំសង្កូវ

(ម.ព. ឱសថ)។

ថ្នាំសង្កូវ នាម

[ថ្នាំ-សង់-កូវ] thneaumsngokouv≈

(ម.ព. ឱសថ)។

ថ្នាំសណ្ដំ

ឱសថម្យ៉ាងដែលប្រើដើម្បីធ្វើឱ្យសន្លប់ បាត់បង់ស្មារតី ឬវង្វេងវង្វាន់ស្មារតី។

ថ្នាំសណ្ដំ នាម

[ថ្នាំ-សន់-ដំ] thneaumsnodam≈

ឱសថម្យ៉ាងដែលប្រើដើម្បីធ្វើឱ្យសន្លប់ បាត់បង់ស្មារតី ឬវង្វេងវង្វាន់ស្មារតី។

ថ្នាំសុល

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាគ្រាប់មូលទ្រវែងផ្សំដោយសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់សុលចូលក្នុងរន្ធគូទឬយោនី។

ថ្នាំសុល នាម

[ថ្នាំ-សុល] thneaumsol≈

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានជាគ្រាប់មូលទ្រវែងផ្សំដោយសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់សុលចូលក្នុងរន្ធគូទឬយោនី។

ថ្នាំស្ពឹក

ឱសថម្យ៉ាងដែលប្រើដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់។

ថ្នាំស្ពឹក នាម

[ថ្នាំ-ស្ពឹក] thneaumspoek≈

ឱសថម្យ៉ាងដែលប្រើដើម្បីបំបាត់ការឈឺចាប់។

ថ្និត

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ថ្នម :

ថ្និត បុព្វបទ

[ថ្និត] thnet

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ថ្នម :

ថ្នឹក

ដែលអាចអូសដឹកនាំអ្វីៗ បានដោយស្រួល; ប្រសប់, ស្ទាត់ដោយធ្លាប់ :

ថ្នឹក គុ., គុ.កិ.

[ថ្នឹក] thnoek

ដែលអាចអូសដឹកនាំអ្វីៗ បានដោយស្រួល; ប្រសប់, ស្ទាត់ដោយធ្លាប់ :

ថ្នឹង

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្លឹក, ផ្កា, ផ្លែមានរសជូរសម្រាប់ប្រើជាម្ជូរស្ល។

ថ្នឹង នាម

[ថ្នឹង] thnoeng

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្លឹក, ផ្កា, ផ្លែមានរសជូរសម្រាប់ប្រើជាម្ជូរស្ល។

ថ្នូរ

របស់ដែលប្ដូរ, តម្លៃដែលដូរ :

ថ្នូរ នាម

[ថ្នូរ] thnour

របស់ដែលប្ដូរ, តម្លៃដែលដូរ :

ថ្នេរ

អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចគេដេរ ក៏ហៅថា ថ្នេរ ដែរ។

ថ្នេរ នាម ១)

[ថ្នេរ] thner

លំអានដែលដេរ។

ថ្នេរ នាម ២)

[ថ្នេរ] thner

អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចគេដេរ ក៏ហៅថា ថ្នេរ ដែរ។

ថ្នោល

ជើងធំខាងមុខពីររបស់បង្កងដែលមានតង្កៀបក៏ហៅ ថ្នោល ដែរ។

ថ្នោល នាម

[ថ្នោល] thnaol

ប្រដាប់ធ្វើដោយឈើឬឫស្សី សម្រាប់ប្រើដោល។

ថ្នោល នាម

[ថ្នោល] thnaol

ជើងធំខាងមុខពីររបស់បង្កងដែលមានតង្កៀបក៏ហៅ ថ្នោល ដែរ។

ថ្នះ

ជិតស្លាប់, វិះនឹងស្លាប់ (ព.បុ.)។

ថ្នះ កិរិយាសព្ទ

[ថ្នះ] thnah

ហៀបនឹង, ជិតនឹង, ស្ទើរនឹង :

ថ្នះ កិរិយាសព្ទ

[ថ្នះ-ម] thnah

(ម.ព. ថ្នះមរណ៍)។

ថ្នះ កិរិយាសព្ទ

[ថ្នះ-ម] thnah

ជិតស្លាប់, វិះនឹងស្លាប់ (ព.បុ.)។

ថ្ពក់

កោះកាវដោយតម្ពក់ :

ថ្ពក់ កិរិយាសព្ទ

[ថ្ពក់] thpok

កោះកាវដោយតម្ពក់ :

ថ្ពង

ឈ្មោះខេត្ត១ក្នុងអាណាខេត្តកម្ពុជា នៅប៉ែកខាងលិច សព្វថ្ងៃនេះ ទៅជាស្រុកក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

ថ្ពង នាម

[ថ្ពង] thpong

ឈ្មោះខេត្ត១ក្នុងអាណាខេត្តកម្ពុជា នៅប៉ែកខាងលិច សព្វថ្ងៃនេះ ទៅជាស្រុកក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

ថ្ពាល់

ថ្ពាល់ដែលមានសាច់ផត។

ថ្ពាល់ នាម

[ថ្ពាល់] thpal

សរីរាវយវៈនៃមនុស្សសត្វត្រង់ចំហៀងមុខទាំងខាងស្ដាំទាំងខាងឆ្វេង :

ថ្ពាល់ នាម

[ថ្ពាល់-ខ្លា-ចង្កា-ហ៊ីង] thpal

(ព.ទ.បុ.) មនុស្សដែលមានថ្ពាល់រីកគ្រហាញមានចង្កាខ្លី ច្រើនតែមានសម្ដីថ្វីមាត់ក្អេងក្អាង។

ថ្ពាល់ នាម

[ថ្ពាល់-គូទ] thpal

(ព.សា.) កំប៉េះគូទ។

ថ្ពាល់ នាម

[ថ្ពាល់-ត្រ-គាក] thpal

កំប៉េះត្រគាក។

ថ្ពាល់ នាម

[ថ្ពាល់-ផត] thpal

ថ្ពាល់ដែលមានសាច់ផត។

ថ្ពាល់ត្រី

តិណជាតិស្ទើរវារ មានកម្ពស់ពី១០ទៅ៣០សង់ទីម៉ែត្រ ដុះនៅតំបន់ត្រូពិកដែលមានដីសើម។ ស្លឹកវារាងមូលស្រួចខាងចុងស្រដៀងនឹងស្លឹកពោធិ៍ :

ថ្ពាល់ត្រី នាម

[ថ្ពាល់-ត្រី] thpealtri≈

តិណជាតិស្ទើរវារ មានកម្ពស់ពី១០ទៅ៣០សង់ទីម៉ែត្រ ដុះនៅតំបន់ត្រូពិកដែលមានដីសើម។ ស្លឹកវារាងមូលស្រួចខាងចុងស្រដៀងនឹងស្លឹកពោធិ៍ :

ថ្ពិន

(ម.ព. ឆ្ពិន)។

ថ្ពិន នាម

[ថ្ពិន] thpen

(ម.ព. ឆ្ពិន)។

ថ្ពឹន

ចងបិទបាំងភ្នែកដោយខ្ទប់នឹងសំពត់ ឬបាំងបំភាន់ភ្នែកដោយមន្តអាគម ឬដោយកលល្បិចអ្វីម្យ៉ាងៗ :

ថ្ពឹន កិរិយាសព្ទ

[ថ្ពឹន] thpoen

ចងបិទបាំងភ្នែកដោយខ្ទប់នឹងសំពត់ ឬបាំងបំភាន់ភ្នែកដោយមន្តអាគម ឬដោយកលល្បិចអ្វីម្យ៉ាងៗ :