Khmer Dictionary

ថ្ងួច

ស្រែកហៅគ្នា, ស្រែករកគ្នា (ក្របី) :

ថ្ងួច កិរិយាសព្ទ

[ថ្ងួច] thnguoch

ស្រែកហៅគ្នា, ស្រែករកគ្នា (ក្របី) :

ថ្ងេះ

ព្រុស ឬកោះង៉េះៗតិចៗ ឱ្យដំណឹងដល់ម្ចាស់ :

ថ្ងេះ កិរិយាសព្ទ

[ថ្ងេះ] thngeeah≈

ព្រុស ឬកោះង៉េះៗតិចៗ ឱ្យដំណឹងដល់ម្ចាស់ :

ថ្ងៃ

សំដិលខ្លួនហាលថ្ងៃ អង្គុយឬឈរក្រោមកម្ដៅថ្ងៃ ដើម្បីសុខភាព :

ថ្ងៃ នាម ១)

[ថ្ងៃ] thngai

វេលាមានពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រាកដដែលផ្ទុយនឹងយប់ :

ថ្ងៃ នាម ២)

[ថ្ងៃ] thngai

តាមហោរាសាស្ត្រ កំណត់វេលា ២៤នាឡិកា គឺ ២៤ម៉ោង រាប់ពីក្រោយវេលាអធ្រាត្រមកដល់ពាក់កណ្ដាលអធ្រាត្រវិញ (ជា ២៤ម៉ោង) ហៅថា មួយថ្ងៃ; ហៅតាមពាក្យធម្មតាថា យប់មួយ ថ្ងៃមួយ ឬ មួយថ្ងៃមួយយប់ :

ថ្ងៃ នាម ៣)

[ថ្ងៃ] thngai

ដួងអាទិត្យឬសូរ្យមណ្ឌលក៏ហៅ ថ្ងៃ ដែរ :

ថ្ងៃ នាម ៤)

[ថ្ងៃ] thngai

រយៈពេលដែលប្រើសម្រាប់បំពេញការងារ :

ថ្ងៃ កិរិយាសព្ទ

[ដេញ-ថ្ងៃ-ខែ] thngai

(ព.ហ.) ដេញវេលា, គន់គូរតាមក្បួនហោរា :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-កោ] thngai

ថ្ងៃនៃខែចន្ទគតិ ដែលព្រះសង្ឃពុទ្ធសាសនាត្រូវកោរសក់ មុនថ្ងៃពេញបូណ៌មីឬថ្ងៃខែដាច់មួយថ្ងៃ គឺថ្ងៃ១៤កើត ១៤រោច ឬ ១៣រោច :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-ក្រោយ] thngai

ថ្ងៃបន្ទាប់; លើកក្រោយ; ពេលអនាគត :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-ខែ-ដាច់] thngai

ថ្ងៃចុងក្រោយនៃខែចន្ទគតិ គឺ ថ្ងៃ១៤ឬ ១៥រោច :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-គូ] thngai

ថ្ងៃទីដែលមានលេខគូ ដូចជាថ្ងៃទី២, ទី៤, ទី៦... :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-ឈប់] thngai

ថ្ងៃសម្រាកពីការងារ :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-ណា-មួយ] thngai

(ម.ព. ថ្ងៃមួយ)។

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-តា-រ៉ា-គៈ-តិ] thngai

រយៈពេល២៣ម៉ោង ៥៦នាទី ៤,១វិនាទីនៃរង្វិលខ្ញាល់ផែនដីដើម្បីបានមួយជុំខ្លួនឯងដោយផ្អែកលើការគណនាតាមតារាសាស្ត្រ។

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-បន់-ដើ-កូន] thngai

ពន្លឺព្រះអាទិត្យដែលចាំងមកលើផ្ទៃដី ឃើញដូចជាមានរលកពន្លឺចាំងព្រិចៗ :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-បាក់-រ-សៀល] thngai

(សំនួន.) ពេលរសៀលជ្រេថ្ងៃជិតលិច :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-មុក] thngai

(ម.ព. ថ្ងៃក្រោយ)។

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-មុន] thngai

ថ្ងៃកន្លងមក ពេលកន្លងមក :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-មួយ] thngai

ថ្ងៃដែលកន្លងមក ឬថ្ងៃខាងមុខ ដែលមិនបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-សិល] thngai

ថ្ងៃឧបោសថ; ថ្ងៃពិសេសដែលពុទ្ធបរិស័ទសមាទានសីល គឺសំដៅ ថ្ងៃ៨កើត, ថ្ងៃ៨រោច, ថ្ងៃ១៥កើត, និងថ្ងៃ១៥រោច ឬ១៤រោច :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-សុ-រ៉ិ-យ៉ៈ-គៈ-តិ] thngai

រយៈពេល២៤ម៉ោងកើតឡើងដោយចលនាតាមឃើញនៃព្រះអាទិត្យដែលធ្វើដំណើរចេញពីលើខ្សែបណ្ដោយណាមួយរហូតដល់លើខ្សែបណ្ដោយដដែលនេះវិញ។

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-សែស] thngai

ថ្ងៃទីដែលមានលេខសេស ដូចជាថ្ងៃទី១, ទី៣, ទី៥... :

ថ្ងៃ នាម

[ថ្ងៃ-អន់-សា] thngai

ថ្ងៃឬពេលដែលត្រូវជួបគ្រោះកាចធ្ងន់ធ្ងរ ឬអស់ជីវិត :

ថ្ងៃ កិរិយាសព្ទ

[មើល-ថ្ងៃ-ខែ] thngai

(ម.ព. ដេញថ្ងៃខែ)។

ថ្ងៃ នាម

[លើក-ថ្ងៃ] thngai

អធិកវារៈ, ឆ្នាំដែលត្រូវបន្ថែមមួយថ្ងៃ :

ថ្ងៃ កិរិយាសព្ទ

[អាំង-ថ្ងៃ] thngai

សំដិលខ្លួនហាលថ្ងៃ អង្គុយឬឈរក្រោមកម្ដៅថ្ងៃ ដើម្បីសុខភាព :

ថ្ងៃកំណើត

ថ្ងៃដែលបានកើត :

ថ្ងៃកំណើត នាម

[ថ្ងៃ-កំ-ណើត] thngeykamnaeut≈

ថ្ងៃដែលបានកើត :

ថ្ងៃខែ

(ម.ព. រដូវ{¥¥}២{££})។

ថ្ងៃខែ នាម

[ថ្ងៃ-ខែ] thngeykhae≈

(ព.សា.) កាលបរិច្ឆេទ :

ថ្ងៃខែ នាម

[ថ្ងៃ-ខែ] thngeykhae≈

(ម.ព. រដូវ២)។

ថ្ដែ

ដែលតូចចង្អៀត, ណែនណាន់តាន់តាប់ :

ថ្ដែ គុណនាម

[ថ្ដែ] thdae≈

ដែលតូចចង្អៀត, ណែនណាន់តាន់តាប់ :

ថ្ដែថ្ដក

(ម.ព. ថ្ដែ)។

ថ្ដែថ្ដក គុណនាម

[ថ្ដែ-ថ្ដក] thdaethadk≈

(ម.ព. ថ្ដែ)។

ថ្ដែថ្ដុក

ស្ញែស្ញុក (ម.ព. ស្ញុក)។

ថ្ដែថ្ដុក គុ., គុ.កិ.

[ថ្ដែ-ថ្ដុក] thdaethdok≈

ស្ញែស្ញុក (ម.ព. ស្ញុក)។

ថ្ដោក

(ម.ព. ត្រដោក)។

ថ្ដោក នាម

[ថ្ដោក] thdaok

(ម.ព. ត្រដោក)។

ថ្ដោកក្ដារ

(ម.ព. ត្រដោកក្ដារ)។

ថ្ដោកក្ដារ នាម

[ថ្ដោក-ក្ដា] thdaokkda≈

(ម.ព. ត្រដោកក្ដារ)។

ថ្ដោកជើងចែវ

(ម.ព. ត្រដោកជើងចែវ)។

ថ្ដោកជើងចែវ នាម

[ថ្ដោក-ជើង-ចែវ] thdaokchaungchaev

(ម.ព. ត្រដោកជើងចែវ)។

ថ្នក់

កន្លែងដែលផត, ខូង, ផតយុល :

ថ្នក់ នាម ១)

[ថ្នក់] thnok

ចុងកំនួចសំពត់ត្រង់ទីប្រជុំដែលស្លៀកខាងមុខ :

ថ្នក់ នាម ២)

[ថ្នក់] thnok

ចុងក្រមាឬសំពត់ដែលចងកួចឱ្យមានសណ្ឋានផតយុល សម្រាប់ដក់អ្វីៗ :

ថ្នក់ នាម ៣)

[ថ្នក់] thnok

កន្លែងដែលផត, ខូង, ផតយុល :

ថ្នង

ប្រដាប់នេសាទមួយប្រភេទ ច្រើនតែធ្វើដោយខ្សែអំបោះចងជាក្រឡា មានដងមានចំពាស់សម្រាប់ដងត្រី។

ថ្នង នាម

[ថ្នង] thnong

ប្រដាប់នេសាទមួយប្រភេទ ច្រើនតែធ្វើដោយខ្សែអំបោះចងជាក្រឡា មានដងមានចំពាស់សម្រាប់ដងត្រី។

ថ្នម

(ម.ព. ស្នំ{¥¥}២{££})។

ថ្នម កិរិយាសព្ទ

[ថ្នម] thnom

ធ្វើមិនឱ្យមានហ្មង, ថែទាំមិនឱ្យនឿយហត់ពេក; ប្រើប្រាស់ដោយប្រយ័ត្នខ្លាចក្រែងឆាប់ចាស់, ឆាប់ខូច ... :

ថ្នម កិរិយាសព្ទ

[កាន់-ថ្នម-ដៃ] thnom

កាន់សម្រាលដៃមិនបាប់ច្របាច់ ឬសង្កត់ខ្លាំង។

ថ្នម គុណកិរិយា

[ថ្នម-ថ្នម] thnom

សន្សឹមៗ ស្រាលៗ :

ថ្នម នាម

[ថ្នម] thnom

(ម.ព. ស្នំ២)។

ថ្នរ

ដែលមានវ័យស្រករគ្នា, ដែលមានភាពស្មើគ្នាទាំងជិតដិតស្និទ្ធស្នាលផងទៀត, ប្រើបានចំពោះតែផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គ្នា ថា គ្នាថ្នរ គឺជាគ្នាស្មើ, ជាគូកន :

ថ្នរ គុណនាម

[ថ្ន] thnar

ដែលមានវ័យស្រករគ្នា, ដែលមានភាពស្មើគ្នាទាំងជិតដិតស្និទ្ធស្នាលផងទៀត, ប្រើបានចំពោះតែផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ គ្នា ថា គ្នាថ្នរ គឺជាគ្នាស្មើ, ជាគូកន :

ថ្នល់

(ម.ព. ចិញ្ចើមផ្លូវ ក្នុង ផ្លូវ)។

ថ្នល់ នាម

[ថ្នល់] thnol

ផ្លូវខ្ពស់ដោយដីលើក :

ថ្នល់ នាម

[ចិញ-ចើម-ថ្នល់] thnol

(ម.ព. ចិញ្ចើមផ្លូវ ក្នុង ផ្លូវ)។

ថ្នល់ទទឹង

ទីប្រជុំថ្នល់វែងៗ ខ្វែងជាបួន; ហៅបានចំពោះតែថ្នល់ក្រៅពីក្រុង។ ហៅថា ថ្នល់បែកបួន ឬ ថ្នល់ត្រឡែងកែង ឬក៏ ថ្នល់ត្រឡែងកែងបួន ដូចជាហៅផ្លូវខ្វែងក្នុងក្រុងដែរក៏បាន។

ថ្នល់ទទឹង នាម

[ថ្នល់-ទ-ទឹង] thnaltotueng

ទីប្រជុំថ្នល់វែងៗ ខ្វែងជាបួន; ហៅបានចំពោះតែថ្នល់ក្រៅពីក្រុង។ ហៅថា ថ្នល់បែកបួន ឬ ថ្នល់ត្រឡែងកែង ឬក៏ ថ្នល់ត្រឡែងកែងបួន ដូចជាហៅផ្លូវខ្វែងក្នុងក្រុងដែរក៏បាន។

ថ្នាក់

(កសិ.) ផ្នែកសំខាន់នៃវគ្គីសាស្ត្រស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីសាខា :

ថ្នាក់ នាម

[ថ្នាក់] thnak

ជាន់, សង្កាត់; ល្បាក់ សម្រាប់ដាក់អ្វីៗ :

ថ្នាក់ នាម ១)

[ថ្នាក់-លើ] thnak

អ្នកដឹកនាំ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងថ្នាក់ខ្ពស់ :

ថ្នាក់ នាម ២)

[ថ្នាក់-លើ] thnak

លំដាប់នៃកម្រិតសិក្សា :

ថ្នាក់ នាម

[ថ្នាក់] thnak

(កសិ.) ផ្នែកសំខាន់នៃវគ្គីសាស្ត្រស្ថិតនៅបន្ទាប់ពីសាខា :

ថ្នាក់ក្រោមជាតិ

កម្រិត (រដ្ឋបាល) ខេត្តរាជធានី ក្រុងស្រុកខណ្ឌ ឬឃុំសង្កាត់ :

ថ្នាក់ក្រោមជាតិ នាម

[ថ្នាក់-ក្រោម-ជាត] thneakkromcheat≈

កម្រិត (រដ្ឋបាល) ខេត្តរាជធានី ក្រុងស្រុកខណ្ឌ ឬឃុំសង្កាត់ :

ថ្នាក់ជាតិ

កម្រិតក្រសួងឬស្ថាប័នដែលស្ថិតនៅលើថ្នាក់ក្រោមជាតិ :

ថ្នាក់ជាតិ នាម

[ថ្នាក់-ជាត] thneakcheat≈

កម្រិតក្រសួងឬស្ថាប័នដែលស្ថិតនៅលើថ្នាក់ក្រោមជាតិ :

ថ្នាក់ដឹកនាំ

ក្រុមមនុស្សដែលមានឋានៈ តួនាទី ក្នុងស្ថាប័ន ឬប្រទេសណាមួយ :

ថ្នាក់ដឹកនាំ នាម

[ថ្នាក់-ដឹក-នាំ] thneakdoekneaum≈

ក្រុមមនុស្សដែលមានឋានៈ តួនាទី ក្នុងស្ថាប័ន ឬប្រទេសណាមួយ :

ថ្នាក់ថ្នម

បីបាច់រក្សាមិនឱ្យមានហ្មង, បីបាច់រក្សាដោយប្រយ័ត្ន, ថ្នមមិនឱ្យអាក់ចិត្ត :

ថ្នាក់ថ្នម កិរិយាសព្ទ

[ថ្នាក់-ថ្នម] thnakthnam

បីបាច់រក្សាមិនឱ្យមានហ្មង, បីបាច់រក្សាដោយប្រយ័ត្ន, ថ្នមមិនឱ្យអាក់ចិត្ត :

ថ្នាក់ថ្នល់

សេចក្ដីអាក់អន់កល់កើលចិត្ត ហាក់ដូចជាមានថ្នាក់មានថ្នល់; គ្រោះថ្នាក់។

ថ្នាក់ថ្នល់ នាម

[ថ្នាក់-ថ្នល់] thnakthnol

សេចក្ដីអាក់អន់កល់កើលចិត្ត ហាក់ដូចជាមានថ្នាក់មានថ្នល់; គ្រោះថ្នាក់។

ថ្នាក់ថ្នាំង

សេចក្ដីអាក់អន់ចិត្តដោយគ្រាដោយកាលហាក់ដូចជាមានថ្នាក់មានថ្នាំង :

ថ្នាក់ថ្នាំង នាម

[ថ្នាក់-ថ្នាំង] thnakthnang

សេចក្ដីអាក់អន់ចិត្តដោយគ្រាដោយកាលហាក់ដូចជាមានថ្នាក់មានថ្នាំង :

ថ្នាល

(វេជ្ជ.) ប៊ូយ៉ុងសម្រាប់បណ្ដុះនិងចិញ្ចឹមបាក់តេរី។

ថ្នាល នាម

[ថ្នាល] thnal

ទីដីសម្រាប់សាបពូជស្រូវ ឬព្រោះពូជថ្នាំជាដើម :

ថ្នាល នាម

[ថ្នាល-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] thnal

(វេជ្ជ.) ប៊ូយ៉ុងសម្រាប់បណ្ដុះនិងចិញ្ចឹមបាក់តេរី។

ថ្នាស

ពុំងាយនឹង, កម្រនឹង :

ថ្នាស គុណកិរិយា ១)

[ថ្នាស] thnas

ត្រាតែ, ទាល់តែ, លុះត្រាតែ :

ថ្នាស ធ. ២)

[ថ្នាស] thnas

ពុំងាយនឹង, កម្រនឹង :

ថ្នាំ

ស្រោច រោយ បង់ថ្នាំ ដើម្បីកម្ចាត់សត្វល្អិត :

ថ្នាំ នាម

[ថ្នាំ] thnam

ឱសថ, វត្ថុសម្រាប់រម្ងាប់រោគផ្សេងៗ :

ថ្នាំ កិរិយាសព្ទ

[ដាក់-ថ្នាំ] thnam

ប្រើប្រាស់ឱសថដោយបន្តក់ លាប លេប ឬចាក់ ដើម្បីព្យាបាលរោគ :

ថ្នាំ នាម

[ថ្នាំ] thnam

ថ្នាំជក់, ឈ្មោះដំណាំមានស្លឹកយកមកហាន់ហាល សម្រាប់ជក់ឬចុក :

ថ្នាំ នាម

[ថ្នាំ] thnam

ថ្នាំពណ៌​, វត្ថុមានពណ៌ផ្សេងៗ សម្រាប់លាបតាក់តែងអ្វីៗទាំងពួង :

ថ្នាំ នាម ១)

[ថ្នាំ] thnam

ថ្នាំគីមី, សារជាតិគីមីសម្រាប់ដាក់លើចំណីអាហារ ការពារកុំឱ្យឆាប់ស្អុយរលួយ។

ថ្នាំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ថ្នាំ] thnam

សារធាតុគីមីដើម្បីឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់បានល្អនិងអាចប្រមូលផលបានច្រើនដង :

ថ្នាំ នាម ៣)

[ថ្នាំ] thnam

សារធាតុគីមីសម្រាប់ការពារដំណាំនិងភោគផលប្រឆាំងនឹងបរាសិត ផ្សិត ស្មៅ និងសត្វល្អិតចង្រៃ :

ថ្នាំ កិរិយាសព្ទ ១)

[ដាក់-ថ្នាំ] thnam

ប្រើសារជាតិគីមីលើចំណីអាហារ ការពារកុំឱ្យឆាប់ស្អុយរលួយ :

ថ្នាំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ដាក់-ថ្នាំ] thnam

ប្រើថ្នាំបន្លំក្នុងអ្វីមួយ ដើម្បីបំពុល សណ្ដំ ឬពង្វក់ស្មារតី :

ថ្នាំ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ដាក់-ថ្នាំ] thnam

ស្រោច រោយ បង់ថ្នាំ ដើម្បីកម្ចាត់សត្វល្អិត :

ថ្នាំកាប់ស៊ុល

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានមូលទ្រវែងមានផ្ទុកសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់លេប។

ថ្នាំកាប់ស៊ុល នាម

[ថ្នាំ-កាប់-ស៊ុល] thneaumkabsul≈

ថ្នាំពេទ្យសម្រាប់ព្យាបាល មានសណ្ឋានមូលទ្រវែងមានផ្ទុកសារធាតុសកម្មមួយចំនួន សម្រាប់លេប។