ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ថែ កិរិយាសព្ទ

[ថែ-ថួន] thae

(ម.ព. ថួន២)។

ថែទាំ

ថែទក់ទាំ គឺថែដោយប្រយ័ត្នមុតមាំមិនប្រហែសធ្វេស (ថែហើយថែទៀត ឬថែញឹកញយ)។

ថែទាំ កិរិយាសព្ទ

[ថែ-ទាំ] thaetoam

ថែទក់ទាំ គឺថែដោយប្រយ័ត្នមុតមាំមិនប្រហែសធ្វេស (ថែហើយថែទៀត ឬថែញឹកញយ)។

ថែប

ដែកម៉្យាងដែលរឹងហើយស្វិត :

ថែប កិរិយាសព្ទ

[ថែប] thaeb

ប៉ះដែកល្អនិងដែកអន់ដើម្បីឱ្យមុត :

ថែប នាម

[ថែប] thaeb

ផែងធ្វើដោយឫស្សី, បបុសឬស្លឹកត្នោត, ស្លឹកចាកជាដើម សម្រាប់ហាលថ្នាំ; អ្នកស្រុកខ្លះហៅ លៀប។

ថែប នាម

[ថែប] thaeb

ប្រដាប់សម្រាប់ជ្រកភ្លៀង ធ្វើរាងដូចដំបូលសម្រាប់បើកបិទបាន :

ថែប នាម

[ថែប] thaeb

ដែកម៉្យាងដែលរឹងហើយស្វិត :

ថែម

ដែលច្រើនដង, ដែលបង្គ្រប់, ដែលបំពេញចំនួន :

ថែម កិរិយាសព្ទ a

[ថែម] thaem

បញ្ចូលឱ្យច្រើនឡើង, បង្គ្រប់មិនឱ្យខ្វះ, បំពេញចំនួន :

ថែម គុណកិរិយា b

[ថែម] thaem

ដែលច្រើនដង, ដែលបង្គ្រប់, ដែលបំពេញចំនួន :

ថែវ

កុដិវែងមានល្វែងច្រើន បាំងជញ្ជាំងខណ្ឌដោយសង្កាត់ៗ មានទ្វារខាងទទឹង។

ថែវ នាម

[ថែវ] thaev

រោងជួរមានសណ្ឋានវែង, បរិវេណ។

ថែវ នាម

[កុត-ថែវ] thaev

កុដិវែងមានល្វែងច្រើន បាំងជញ្ជាំងខណ្ឌដោយសង្កាត់ៗ មានទ្វារខាងទទឹង។

ថៃ

(ម.ព. សៀម)។

ថៃ នាម

[ថៃ] thai

(ម.ព. សៀម)។

ថៃហ្ល័ង កិរិយាសព្ទ

[ថៃ-ឡាំង] thaihlang

(ម.ព. ថយហ្ល័ង)។

ថៃឡាំង កិរិយាសព្ទ

[ថៃ-ឡាំង] thailaamng

(ម.ព. ថយហ្ល័ង)។

ថោ នាម

[ថោ] thao

ភាជនៈតូចឬធំធ្វើដោយដី មានសណ្ឋានដូចខាប់ ប៉ុន្តែគម្របមានអណ្ដាត :

ថោក

មិនថ្លៃថ្នូរ​, ដែលមានតម្លៃតិច :

ថោក គុណនាម

[ថោក] thaok

មិនថ្លៃថ្នូរ​, ដែលមានតម្លៃតិច :

ថោមនាការ

អាការៈ, ដំណើរនៃសេចក្ដីស្ងើចសរសើរ :

ថោមនាការ នាម

[ថោ-ម៉ៈ-ណា-កា] thaomneakar

អាការៈ, ដំណើរនៃសេចក្ដីស្ងើចសរសើរ :

ថោមនៈ នាម

[ថោ-ម៉ៈ-ណៈ] thaomaknak

ការកោតសរសើរ។

ថោមភាព

ភាពដែលគួរឱ្យសរសើរ, ការស្ងើចឬកោតសរសើរ, ពាក្យសរសើរតម្កើងដោយសារមានជោគជ័យ :

ថោមភាព នាម

[ថោ-ម៉ៈ-ភាប] thaomopheap

ភាពដែលគួរឱ្យសរសើរ, ការស្ងើចឬកោតសរសើរ, ពាក្យសរសើរតម្កើងដោយសារមានជោគជ័យ :

ថោមវាទ នាម

[ថោ-ម៉ៈ-វាត] thaomveat

ពាក្យសរសើរ។

ថោមវាទី

ដែលរមែងពោលពាក្យសរសើរ; មនុស្សដែលច្រើនតែនិយាយសរសើរគេ។

ថោមវាទី នាម

[ថោ-ម៉ៈ-វា-ទី] thaomveati

ដែលរមែងពោលពាក្យសរសើរ; មនុស្សដែលច្រើនតែនិយាយសរសើរគេ។

ថោះ

ឈ្មោះឆ្នាំទី៤(ទន្សាយ) :

ថោះ នាម

[ថោះ] thaoh

ឈ្មោះឆ្នាំទី៤(ទន្សាយ) :

ថៅកែ

គហបតី, មេជំនួញ, ម្ចាស់ហាង។

ថៅកែ នាម

[ថៅ-កែ] thaukae

គហបតី, មេជំនួញ, ម្ចាស់ហាង។

ថៅឡិង

ទៃតូចមានថ្នេរខ័ណ្ឌជាពីរសង្កាត់ សម្រាប់ប្រើការច្រកប្រាក់ក្រវាត់ចង្កេះ; ប្រើតាមបែបចិន ក្នុងសម័យពីដើម, គេច្រើនយកសំពត់សូត្រដេរ ព្រោះជាប់បានយូរក្រដាច :

ថៅឡិង នាម

[ថៅ-ឡិង] thauleng

ទៃតូចមានថ្នេរខ័ណ្ឌជាពីរសង្កាត់ សម្រាប់ប្រើការច្រកប្រាក់ក្រវាត់ចង្កេះ; ប្រើតាមបែបចិន ក្នុងសម័យពីដើម, គេច្រើនយកសំពត់សូត្រដេរ ព្រោះជាប់បានយូរក្រដាច :

ថៈណាយ

ទទួលរ៉ាប់រងការជួស, ធានារ៉ាប់រងជួស :

ថៈណាយ នាម a

[ថៈ-ណាយ] thaknay

អ្នកទទួលរ៉ាប់រងការជាជំនួស, អ្នកធានារ៉ាប់រងជួស :

ថៈណាយ កិរិយាសព្ទ b

[ថៈ-ណាយ] thaknay

ទទួលរ៉ាប់រងការជួស, ធានារ៉ាប់រងជួស :

ថ្ករ

ឈ្មោះមច្ឆជាតិមួយប្រភេទពួកឆ្លាម។

ថ្ករ កិរិយាសព្ទ

[ថ្ក] thkar

ឆ្វាត់តង្ករតម្បាញ។

ថ្ករ នាម

[ថ្ក] thkar

ឈ្មោះមច្ឆជាតិមួយប្រភេទពួកឆ្លាម។

ថ្កល់

នឹងណាស់, ដែលនឹងដូចគេតម្កល់ :

ថ្កល់ កិរិយាសព្ទ

[ថ្កល់] thkal

(ម.ព. តម្កល់)។

ថ្កល់ គុណកិរិយា

[ថ្កល់] thkal

នឹងណាស់, ដែលនឹងដូចគេតម្កល់ :

ថ្កាត់

បុរាណច្រើនប្រើ កិ. គឺចាប់ឈឺ ដូចមានក្នុងតម្រាថា ទោះថ្កាត់ថ្ងៃសុក្រ ជាដើម។

ថ្កាត់ បុព្វបទ

[ថ្កាត់] thkat

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឈឺ :

ថ្កាត់ កិរិយាសព្ទ

[ថ្កាត់] thkat

បុរាណច្រើនប្រើ កិ. គឺចាប់ឈឺ ដូចមានក្នុងតម្រាថា ទោះថ្កាត់ថ្ងៃសុក្រ ជាដើម។

ថ្កាន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យថ្កើង :

ថ្កាន ធ.

[ថ្កាន] thkan

កាន់, ត្រង់, ឆ្ពោះ, សំដៅ, ចំពោះទៅរក (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យ)។

ថ្កាន បុព្វបទ

[ថ្កាន] thkan

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យថ្កើង :

ថ្កាប់ កិរិយាសព្ទ

[ថ្កាប់] thkab

ចាប់ដោយតង្កាប់។

ថ្កាស

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ។

ថ្កាស នាម

[ថ្កាស] thkas

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ។

ថ្កុំ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យថ្កើង :

ថ្កុំ បុព្វបទ

[ថ្កុំ] thkoam

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យថ្កើង :

ថ្កូវ

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែទុំមានរសជូរបន្តិចៗ អាចបរិភោគជាអាហារបាន។

ថ្កូវ នាម

[ថ្កូវ] thkouv

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ផ្លែទុំមានរសជូរបន្តិចៗ អាចបរិភោគជាអាហារបាន។

ថ្កើង

ឧត្តុង្គ, ឧត្តម, ខ្ពង់ខ្ពស់, មានយសបរិពារ, មានគេចុះចូលរាប់អានច្រើន :

ថ្កើង គុណនាម

[ថ្កើង] thkaeung

ឧត្តុង្គ, ឧត្តម, ខ្ពង់ខ្ពស់, មានយសបរិពារ, មានគេចុះចូលរាប់អានច្រើន :

ថ្កៀប

ចាប់ដោយតង្កៀបឬចាប់កៀបដោយម្រាមជើងឬម្រាមដៃ។

ថ្កៀប កិរិយាសព្ទ

[ថ្កៀប] thkieb

ចាប់ដោយតង្កៀបឬចាប់កៀបដោយម្រាមជើងឬម្រាមដៃ។

ថ្កោល

រំពៃគយគន់មើលទោសខុសរបស់អ្នកដទៃ :

ថ្កោល កិរិយាសព្ទ

[ថ្កោល] thkaol

រំពៃរង់ចាំមើល អំពីទីខ្ពស់ទៅទីទាប :

ថ្កោល កិរិយាសព្ទ

[ថ្កោល-ទោស] thkaol

រំពៃគយគន់មើលទោសខុសរបស់អ្នកដទៃ :

ថ្កំ បុព្វបទ

[ថ្កំ] thkam

(ម.ព. ថ្កុំ)។

ថ្គាម

ធ្មេញដែលនៅបន្ទាប់ពីចង្កូមទាំងពីរ។

ថ្គាម នាម

[ថ្គាម] thkam

ធ្មេញធំៗ ដែលដុះនៅខាងចុងឆ្អឹងចង្កាទាំងពីរខាង មានទាំងខាងលើខាងក្រោម :

ថ្គាម នាម

[ថ្គាម-ទាល់] thkam

ធ្មេញថ្គាមដែលដុះក្រោយគេបំផុត ជួនកាលដុះចេញមកតែផ្នែកណាមួយ ឬកប់បាត់ទាំងស្រុងក្នុងអញ្ចាញ។

ថ្គាម នាម

[ថ្គាម-មុក] thkam

ធ្មេញដែលនៅបន្ទាប់ពីចង្កូមទាំងពីរ។

ថ្គោល

ដែលលេចធ្លោឡើង, ដែលទ្រុលឬហុយទ្រលោមឡើង :

ថ្គោល គុ., គុ.កិ.

[ថ្គោល] thkaol

ដែលលេចធ្លោឡើង, ដែលទ្រុលឬហុយទ្រលោមឡើង :

ថ្ង

ឈ្មោះឫស្សីព្រៃមួយប្រភេទ មានថ្នាំងលាសសាច់ស្ដើង :

ថ្ង នាម

[ថ្ង] thngar

ឈ្មោះឫស្សីព្រៃមួយប្រភេទ មានថ្នាំងលាសសាច់ស្ដើង :

ថ្ងប

ស្រាក, ស្រន់, គ្រាន់ទប់ទល់ :

ថ្ងប កិរិយាសព្ទ

[ថ្ងប] thngob

ស្រាក, ស្រន់, គ្រាន់ទប់ទល់ :

ថ្ងាន់

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សន្តានទន្លា តែដុះនៅដីគោក ដំបូក ទួល ត្រួយនិងផ្កាជ្រក់ធ្វើជាអាហារបាន។

ថ្ងាន់ នាម

[ថ្ងាន់] thngan

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សន្តានទន្លា តែដុះនៅដីគោក ដំបូក ទួល ត្រួយនិងផ្កាជ្រក់ធ្វើជាអាហារបាន។

ថ្ងាស

អវយវៈដែលនៅខាងលើខ្មាសបុរសស្ត្រី។

ថ្ងាស នាម

[ថ្ងាស] thngas

ភាគមុខមនុស្ស ត្រង់ខាងក្រោមជើងសក់ និងខាងលើចិញ្ចើម។

ថ្ងាស នាម

[ថ្ងាស] thngas

អវយវៈដែលនៅខាងលើខ្មាសបុរសស្ត្រី។

ថ្ងិចថ្ងរ

មាយាង៉ិកង៉ក់នាំ-ង; ដែលមានកិរិយាមាយាក្និចក្នក់ច្រើន (ច្រើនប្រើតែខាងមនុស្សស្រី)។

ថ្ងិចថ្ងរ កិ., គុ.

[ថ្ងិច-ថ្ង] thngechthngar

មាយាង៉ិកង៉ក់នាំ-ង; ដែលមានកិរិយាមាយាក្និចក្នក់ច្រើន (ច្រើនប្រើតែខាងមនុស្សស្រី)។

ថ្ងុង

ដែលធ្វើមុខត្អួរដើរប៉ើយទៅ :

ថ្ងុង គុណកិរិយា

[ថ្ងុង] thngong

ដែលធ្វើមុខត្អួរដើរប៉ើយទៅ :

ថ្ងុញ គុ., គុ.កិ.

[ថ្ងុញ] thngonh

ត្រឹម :

ថ្ងុយ គុ., គុ.កិ.

[ថ្ងុយ] thngoy

(ម.ព. ថ្ងុញ)។

ថ្ងូរ

បញ្ចេញសំឡេងដោយមានទុក្ខវេទនាអំពីរោគបៀតបៀនជាដើម :

ថ្ងូរ កិរិយាសព្ទ

[ថ្ងូរ] thngour

បញ្ចេញសំឡេងដោយមានទុក្ខវេទនាអំពីរោគបៀតបៀនជាដើម :

ថ្ងូវ

ដែលបះអើតឡើងតែទ្រេតបន្តិច មើលទៅឃើញច្រងូវ។

ថ្ងូវ គុណកិរិយា

[ថ្ងូវ] thngouv

ដែលបះអើតឡើងតែទ្រេតបន្តិច មើលទៅឃើញច្រងូវ។