ទីឃា— នាម
[ទី-ឃា—] tikhea—≈
(ម.ព. ទីឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[ទី-ឃា—] tikhea—≈
(ម.ព. ទីឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ទីឃ)។
[ទី-ឃៈ] tikheak≈
(ម.ព. ទីឃ)។
(ម.ព. ទីឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ទី-ឃៈ—] tikheak—≈
(ម.ព. ទីឃ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
សូរស្គរធំដែលពាសស្បែករឹតតឹងជាងស្គរធំដែលឮសូរទូងៗ។
[ទីង] ting
ឈ្មោះស្គរធំដែលឮសូរទីងៗ ជាគូគ្នានឹងស្គរទូងៗ :
[ទីង] ting
សូរស្គរធំដែលពាសស្បែករឹតតឹងជាងស្គរធំដែលឮសូរទូងៗ។
[ទីង-ទាង] tingteang
ដែលមានដំណើរឬលំនាំគាយងីសងាស :
ដែលមានដំណើរឬលំនាំកន្ធាំងអ៊ីកអ៊ាក :
[ទីង-ទាំង] tingteang
ដែលមានដំណើរឬលំនាំកន្ធាំងអ៊ីកអ៊ាក :
(ម.ព. តាមោង)។
[ទីង-មោង] tingmoung
(ម.ព. តាមោង)។
(ម.ព. ទីង)។
[ទីង-ទីង] tingting≈
(ម.ព. ទីង)។
កន្លែងរដ្ឋបាលដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រង រៀបចំ ចាត់ចែង ឬបែងចែកកិច្ចការផ្សេងៗរបស់អង្គភាព :
[ទី-ចាត់-កា] tichatka≈
កន្លែងរដ្ឋបាលដែលទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រង រៀបចំ ចាត់ចែង ឬបែងចែកកិច្ចការផ្សេងៗរបស់អង្គភាព :
ទីដែលគេដៅទុក, ទីដែលគេកំណត់។
[ទី-ដៅ] tidau
ទីដែលគេដៅទុក, ទីដែលគេកំណត់។
ចំណុចប្រជុំដែលរក្សាបាននូវស្ថិរភាពនៃទម្ងន់ ឬកម្លាំង :
[ទី-តាំង] titang
ទីកន្លែង, កន្លែងទុកដាក់, មូលដ្ឋាន, ទីភូមិសាស្ត្រជាក់លាក់មួយ ឬទីកន្លែងរស់នៅ, ទីនៅ, ឬទីកន្លែងចង្អុលបង្ហាញចំណុចណាមួយឱ្យបានច្បាស់លាស់ ចំណុចកំណត់ប្រាប់កន្លែងណាមួយ បើពាក្យពុទ្ធសាសនា សំដៅយកមូលហេតុ ឬជាហេតុ ជាដែនកើត :
[ទី-តាំង-លំ-នឹង] titang
ចំណុចប្រជុំដែលរក្សាបាននូវស្ថិរភាពនៃទម្ងន់ ឬកម្លាំង :
សក់កូនក្មេងតូចគេកោរទុកត្រង់ចំហៀងក្បាលខាងស្ដាំមួយ ខាងឆ្វេងមួយ ហៅថា កោរទុកស្នែងទីទុយ។
[ទី-ទុយ] tituy
ឈ្មោះសត្វបក្សីរត្តិចរមួយប្រភេទ មានភ្នែកធំ មានរោមនៅក្បាលសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្នែង គេឱ្យឈ្មោះតាមសំឡេងដែលវាយំ។
[ស្នែង-ទី-ទុយ] tituy
សក់កូនក្មេងតូចគេកោរទុកត្រង់ចំហៀងក្បាលខាងស្ដាំមួយ ខាងឆ្វេងមួយ ហៅថា កោរទុកស្នែងទីទុយ។
ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ ជាបទភ្លេងរាយរងសម្រាប់លេងកម្សាន្តក្នុងពេលក្រៅពីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍ អ្នកច្រៀងចេញសម្ដីផ្ដើមថា ទីទុយពើតពើង ផ្ទួនៗ គ្រប់រយៈបទ។
[ទី-ទុយ-ពើត-ពើង] tituypautpaung
ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ ជាបទភ្លេងរាយរងសម្រាប់លេងកម្សាន្តក្នុងពេលក្រៅពីមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍ អ្នកច្រៀងចេញសម្ដីផ្ដើមថា ទីទុយពើតពើង ផ្ទួនៗ គ្រប់រយៈបទ។
រួញរា, អល់អែក, ញញើតញញើម, ស្ទាក់ស្ទើរ, ស្ទើរទៅស្ទើរទេ :
[ទី-ទើ] titaur
រួញរា, អល់អែក, ញញើតញញើម, ស្ទាក់ស្ទើរ, ស្ទើរទៅស្ទើរទេ :
បងប្អូនបង្កើត ដែលមានម្ដាយជាមួយ ឪពុកផ្សេងគ្នា, ដោយបរិយាយថា បើឪពុកលះលែងម្ដាយ ឬឪពុកស្លាប់ទៅម្ដាយមានប្ដីទៀតហើយមានកូន, កូនមុននិងកូនក្រោយហៅថា បងប្អូនឪពុកទីទៃ។
[ទី-ទៃ] titey
ដទៃ; ផ្សេង, ដោយខ្លួន :
[ម្ដាយ-ទី-ទៃ] titey
បងប្អូនបង្កើត ដែលមានឪពុកជាមួយ ម្ដាយផ្សេងគ្នា ដោយបរិយាយថា ឥតពីម្ដាយទៅឪពុកមានប្រពន្ធទៀត ក៏មានកូន កូនទាំងនោះហៅថា បងប្អូនម្ដាយទីទៃ :
[អូវ-ពុក-ទី-ទៃ] titey
បងប្អូនបង្កើត ដែលមានម្ដាយជាមួយ ឪពុកផ្សេងគ្នា, ដោយបរិយាយថា បើឪពុកលះលែងម្ដាយ ឬឪពុកស្លាប់ទៅម្ដាយមានប្ដីទៀតហើយមានកូន, កូនមុននិងកូនក្រោយហៅថា បងប្អូនឪពុកទីទៃ។
យានជំនិះឬប្រាសាទ ដំណាក់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍។
[ទី-នាំង] tineaumng≈
យានជំនិះឬប្រាសាទ ដំណាក់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍។
សេះជំនិះក្សត្រិយ៍។
[ទី-នាំង] tineang
(ម.ព. ទីនាំង)។
[ព្រះ-ទី-នាំង-គៈ-ជេន] tineang
ដំរីជំនិះក្សត្រិយ៍។
[ព្រះ-ទី-នាំង-នា-វា] tineang
ទូកឬកប៉ាល់សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់គង់។
[ព្រះ-ទី-នាំង-អ័ស-សៈ-ដ] tineang
សេះជំនិះក្សត្រិយ៍។
ចំណុចនៅផ្នែកខាងលើនៃគុហាមាត់ (ធ្មេញលើ ជើងធ្មេញលើ ក្រអូម រនាំងក្រអូម ចុងរនាំងក្រអូមឬកន្លើត...) ដែលអណ្ដាតធ្វើចលនាទៅប៉ះ ដើម្បីបង្កើតសូរណាមួយ។
[ទី-បន់-ឡឺ] tibnoleu≈
ចំណុចនៅផ្នែកខាងលើនៃគុហាមាត់ (ធ្មេញលើ ជើងធ្មេញលើ ក្រអូម រនាំងក្រអូម ចុងរនាំងក្រអូមឬកន្លើត...) ដែលអណ្ដាតធ្វើចលនាទៅប៉ះ ដើម្បីបង្កើតសូរណាមួយ។
ឈ្មោះភ្នំមួយ ឬប្រទេសមួយក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច។
[ទី-បេ] tibe≈
ឈ្មោះភ្នំមួយ ឬប្រទេសមួយក្នុងប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច។
កន្លែងដែលមានអគារឬគេហដ្ឋានច្រើននិងមនុស្សរស់នៅច្រើន ដោយមិនគិតអំពីដែនដីរដ្ឋបាល។
[ទី-ប្រ-ជុំ-ជន់] tibrochuumchno≈
កន្លែងដែលមានអគារឬគេហដ្ឋានច្រើននិងមនុស្សរស់នៅច្រើន ដោយមិនគិតអំពីដែនដីរដ្ឋបាល។
អ្នកមានចំណេះដឹងក្នុងជំនាញណាមួយប្រកបដោយបទពិសោធ មានតួនាទីជាអ្នកប្រឹក្សាផ្ដល់យោបល់ :
[ទី-ប្រឹក-សា] tibroeksa≈
អ្នកមានចំណេះដឹងក្នុងជំនាញណាមួយប្រកបដោយបទពិសោធ មានតួនាទីជាអ្នកប្រឹក្សាផ្ដល់យោបល់ :
(សេ.ហិ.) ទីផ្សារឬកន្លែងជួញដូរមូលបត្រ ឬប្រព័ន្ធដែលផ្ដល់មធ្យោបាយនៃការធ្វើសំណើលក់ ផ្ទេរ ឬស្វីការទិញលក់មូលបត្រ។
[ទី-ផ្សា] tiphsa≈
(ម.ព. ផ្សារ១)។
[ទី-ផ្សា] tiphsa≈
ការងារដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការជំរុញឱ្យមនុស្សទិញផលិតផល ឬសេវាកម្មផ្សេងៗ :
[ទី-ផ្សា-ក័ត-តា-ផៈ-លិ-តៈ-កាំ] tiphsaktataphaklitakkaam≈
ទីផ្សារដែលទិញឬលក់កម្លាំងពលកម្ម មូលធន ផលិតផលកែច្នៃរួច វត្ថុធាតុដើម និង សហគ្រិនភាព :
[ទី-ផ្សា-ផៈ-លិ-តៈ-ផល់] tiphsaphaklitakphlo≈
ទីកន្លែងដែលផលិតផលសម្រេច ឬសេវាត្រូវបានទិញ និងលក់ :
[ទី-ផ្សា-ពៈ-លៈ-កាំ] tiphsapeakleakkaam≈
(សេ.ហិ.) ទីផ្សារនៃតម្រូវការនិងការផ្គត់ផ្គង់ការងារនៅក្នុងតំបន់ឬប្រទេសណាមួយ។
[ទី-ផ្សា-មូ-លៈ-ប័ត] tiphsamuleakbta≈
(សេ.ហិ.) ទីផ្សារឬកន្លែងជួញដូរមូលបត្រ ឬប្រព័ន្ធដែលផ្ដល់មធ្យោបាយនៃការធ្វើសំណើលក់ ផ្ទេរ ឬស្វីការទិញលក់មូលបត្រ។
ឈ្មោះត្រីរំអិលពួកត្រីប្រា, ច្រើនហៅក្លាយមកជា ត្រីពោ; មាន ២ប្រភេទគឺ ត្រីពោព្រុយ, ត្រីពោខ្មៅត្រចៀក។
[ទី-ពោ] tipou
ឈ្មោះត្រីរំអិលពួកត្រីប្រា, ច្រើនហៅក្លាយមកជា ត្រីពោ; មាន ២ប្រភេទគឺ ត្រីពោព្រុយ, ត្រីពោខ្មៅត្រចៀក។
កន្លែងឬការិយាល័យដែលភ្នាក់ងារធ្វើការ អង្គភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនឬអង្គការដែលផ្ដល់សេវាកម្មពិសេសណាមួយ :
[ទី-ភ្នាក់-ងា] tiphneakngea≈
កន្លែងឬការិយាល័យដែលភ្នាក់ងារធ្វើការ អង្គភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុនឬអង្គការដែលផ្ដល់សេវាកម្មពិសេសណាមួយ :
ដែលស្ទាក់ស្ទើរដំណើរ, ដែលមិនទាន់ស្រេចជាត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ឬត្រូវទៅផ្លូវណា។
[ទីម-ទាម] timteam
ដែលស្ទាក់ស្ទើរដំណើរ, ដែលមិនទាន់ស្រេចជាត្រូវធ្វើដូចម្ដេច ឬត្រូវទៅផ្លូវណា។
ក្រុង ធានី ទីក្រុងនៃខេត្តដែលជាទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ខេត្ត :
[ទី-រួម-ខែត] tiruomkhaet≈
ក្រុង ធានី ទីក្រុងនៃខេត្តដែលជាទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ខេត្ត :
កន្លែងវាលស្រឡះ លញ់ឬបូកឱ្យរលីង ដែលរៀបចំសម្រាប់មហាជនប្រើ :
[ទី-លាន-សា-ធា-រៈ-ណៈ] tileansatheareaknak≈
កន្លែងវាលស្រឡះ លញ់ឬបូកឱ្យរលីង ដែលរៀបចំសម្រាប់មហាជនប្រើ :
(ម.ព. លំនៅ)។
[ទី-លំ-នៅ] tilumnov≈
(ម.ព. លំនៅ)។
ស្លាកសម្រាប់រាប់ចំនួនស្រូវដែលវាល់, តាមធម្មតាច្រើនធ្វើដោយឫស្សី។
[ទីវ] tiv
ស្លាកសម្រាប់រាប់ចំនួនស្រូវដែលវាល់, តាមធម្មតាច្រើនធ្វើដោយឫស្សី។
កន្លែងដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្នាក់អាស្រ័យនៅជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយដែលមិនមែនជាលំនៅឋាន :
[ទី-សំ-ណាក់] tisamnak≈
កន្លែងដែលបុគ្គលម្នាក់ៗស្នាក់អាស្រ័យនៅជាក់ស្តែងក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយដែលមិនមែនជាលំនៅឋាន :
ការិយាល័យ កន្លែងធ្វើការរបស់ក្រសួង :
[ទី-ស្ដី-កា] tisdeika≈
ការិយាល័យ កន្លែងធ្វើការរបស់ក្រសួង :
ស្ថាប័នប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលមានសមាសភាពរដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់ក្រសួង ហើយគ្រប់គ្រងដោយប្រធានម្នាក់ :
[ទី-ស្ដី-កា-គៈ-ណៈ-រ័ត-មន់-ត្រី] ឬ [ទី-ស្ដី-កា-គៈ-ណៈ-រ័ត-ឋៈ-មន់-ត្រី] tisdeikakeaknakrtamnotri]rue[tisdeikakeaknakrtathakmnotri≈
ស្ថាប័នប្រតិបត្តិជាន់ខ្ពស់នៃរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដែលមានសមាសភាពរដ្ឋមន្ត្រីគ្រប់ក្រសួង ហើយគ្រប់គ្រងដោយប្រធានម្នាក់ :
ទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការ កន្លែងធ្វើការងារ កន្លែងផ្ដល់សេវាកម្ម ឬកន្លែងធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :
[ទី-ស្នាក់-កា] tisneakka≈
ទីតាំងស្នូលសម្រាប់ផ្ដល់សេវាកម្ម និងព័ត៌មានផ្សេងៗនៃស្ថាប័ន ឬក្រុមហ៊ុនណាមួយ :
[ទី-ស្នាក់-កា] tisneakka≈
ទីកន្លែងសម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការ កន្លែងធ្វើការងារ កន្លែងផ្ដល់សេវាកម្ម ឬកន្លែងធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :
កម្រិតភាពសុទ្ធនៃលោហៈមានតម្លៃ :
[ទឹក] teuk
ធាតុរាវ, តាមកំណើតដើមឥតព័ណ៌ ឥតក្លិន, ជារបស់មានប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់ សម្រាប់ពួកមនុស្ស សត្វ, មានត្រូវផឹក, ងូតជាដើម។
[ទឹក-ក្រុត] teuk
ថ្នាំរាវសម្រាប់បង្កាត់លោហជាតិ។
[ទឹក-ក្លស់-ទឹក-សាំង] teuk
ទឹកមង្គលដែលស្រោចលើព្រះសិរព្រះរាជា ក្នុងកាលដែលអភិសេកឱ្យពេញទីស៊ប់ជាព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យ (ហៅមុទ្ធាភិសិត្តរាជ្យ)។
[ទឹក-ចត់] teuk
ទឹកមានរសចត់ គឺទឹកជ្រលក់ចីវររបស់ពួកបព្វជិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។
[ទឹក-ដម] teuk
(ម.ព. ដម)។
[ទឹក-ដូង] teuk
ទឹកដែលកើតនៅក្នុងផ្លែដូង។
[ទឹក-ដោះ-ខាប់] teuk
ទឹកដោះគោដែលគេរំងាស់ឱ្យខាប់។
[ទឹក-ដោះ-ជូ-ឡើង-ព-ពុះ] teuk
ទឹកដោះគោដែលគេទុកឱ្យឡើងពពុះ។
[ទឹក-ដោះ-ថ្លា] teuk
ទឹកដោះគោដែលគេរំងាស់ទាល់តែឡើងថ្លា។
[ទឹក-ប៉័ស-សា-វ៉ៈ] teuk
(ម.ព. បស្សាវៈ)។
[ទឹក-បាន] teuk
ទឹកដែលមានពុទ្ធានុញ្ញាតឱ្យពួកបព្វជិតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាប្រើជាភេសជ្ជៈបាន។
[ទឹក-បាយ] teuk
ទឹកដែលផាត់សម្រេងចេញពីអង្ករស្ងោរ ដើម្បីនឹងផ្ងំអង្ករនោះឱ្យងំកើតបានជាបាយ។
[ទឹក-ពិ-ភ័ត-ទៈ-ស័ច-ចា] teuk
(ម.ព. ពិពឌ្ឍនសច្ចា)។
[ទឹក-សំ-បត់] teuk
ទឹកដែលពួកមនុស្សតាំងសច្ចាប្រណិធានស្បថ ទៅវិញទៅមក ហើយផឹកដោយសេចក្ដីប្ដេជ្ញាគ្នាយ៉ាងតឹង ក្នុងកិច្ចការណាមួយ ដែលជាអំពើទាស់ខុសនឹងច្បាប់សម្រាប់ប្រទេសដែលខ្លួននៅ។
[ទឹក-សំ-បួ] teuk
ទឹកដែលគេអប់ដោយផ្សែងទៀនក្រមួនឃ្មុំ ហើយដាក់ផ្លែសំបួរទុំ ឬដាក់ចំណិតផ្លែក្រូចសើចលាយខ្លះផងក៏មាន សន្មតថាជាទឹកមង្គលក្នុងការនិមន្តភិក្ខុសង្ឃសូត្រព្រះបរិត្តឱ្យកើតស្រីសួស្ដី ...។
[ទឹក-អំ-ម្ចត់] teuk
(ម.ព. ទឹកចត់)។
[មាត់-ទឹក] teuk
ទីដែលនៅប្របជិតទឹក ដូចជាសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង បឹងបួរ ជាដើម :
[ទឹក] teuk
រយៈពេលកំណត់សម្រាប់ការប្រកួតកីឡាខ្លះ ដូចជាប្រដាល់ ចំបាប់ បញ្ជល់មាន់ជាដើម, (ព.ប្រ.) ពេល, លើក, នាទី :
[ទឹក-ឈូ] teuk
ឈ្មោះកន្លែងទឹកជ្រោះជាទីកម្សាន្តមួយមានទឹកថ្លាស្អាតហូរជានិច្ចនៅក្នុងខេត្តកំពត។
[មួយ-ទឹក] teuk
ដែលប្រើប្រាស់រួចហើយ (ទំនិញ) ដែលធ្លាប់បានប្រើម្ដងរួចហើយ :
[អោយ-ទឹក] teuk
ពិនិត្យមើលអាការៈ សុខភាពរបស់កីឡាករប្រដាល់ឬមាន់បញ្ជល់ជាដើម នៅពេលសម្រាក ដើម្បីព្យាបាលឬលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រយុទ្ធបន្ត។