ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[បង់-ចំ-ណែង] bongchamnaeng
ឈ្មោះអំពើអពមង្គលជាអកុសលមួយបែបធ្វើស្ត្រីលីវ មិនឱ្យអ្នកណាត្រូវការដណ្ដឹងជាភរិយាគឺឱ្យនៅជាស្ត្រីព្រៅឥតប្ដីអស់មួយជីវិត, រាប់ថាជាវិទ្យាអាក្រក់ក្រៃលែង (គ្រាន់តែបានឮគេតំណាល) សព្វថ្ងៃនេះសាបរលាបស្ទើរតែមិនមានវិទ្យាចង្រៃនេះទៅហើយ។
(ម.ព. បង់ជំទាញ)។
[បង់-ចំ-ទាញ] bangchamteanh
(ម.ព. បង់ជំទាញ)។
កន្ធាំងជើង ជ្រែងដៃទាំងពីរ គូទរាបផ្ទាល់នឹងផ្ទៃដែលអង្គុយ :
[បង់-ជំ-ទាញ] bongchumteanh
កន្ធាំងជើង ជ្រែងដៃទាំងពីរ គូទរាបផ្ទាល់នឹងផ្ទៃដែលអង្គុយ :
ទេព្រក្ស, អ្នកតា នៅព្រៃធំ ឬនៅដើមឈើធំ ឬក៏នៅភ្នំ, នៅទួលធំ, នៅកោះ ដែលមនុស្សអ្នកប្រកាន់ជឿៗថា មានឫទ្ធិស័ក្ដិសិទ្ធិ (ប្រហែលជាក្លាយមកពីពាក្យថា បាំងបាត់ ទេដឹង? ដ្បិតមានគេនិយាយតំណាលថា ទេព្រក្ស ឬអ្នកតាទាំងនោះ ជួនកាលបំបាំងទ្រព្យរបស់មនុស្សណាមួយដែលធ្វើទាស់ខុសឱ្យបាំងបាត់មើល
[បង់-បត់] bongbot
ទេព្រក្ស, អ្នកតា នៅព្រៃធំ ឬនៅដើមឈើធំ ឬក៏នៅភ្នំ, នៅទួលធំ, នៅកោះ ដែលមនុស្សអ្នកប្រកាន់ជឿៗថា មានឫទ្ធិស័ក្ដិសិទ្ធិ (ប្រហែលជាក្លាយមកពីពាក្យថា បាំងបាត់ ទេដឹង? ដ្បិតមានគេនិយាយតំណាលថា ទេព្រក្ស ឬអ្នកតាទាំងនោះ ជួនកាលបំបាំងទ្រព្យរបស់មនុស្សណាមួយដែលធ្វើទាស់ខុសឱ្យបាំងបាត់មើល
ចន្ទល់វែងដែលទល់ជ្រែង :
[បង់-បាញ់] bangbanh
ចន្ទល់វែងដែលទល់ជ្រែង :
ដើរយោលដៃ :
[បង់-បោយ] bangbaoy
ដើរយោលដៃ :
បង់ប្រយោជន៍, អសារឥតការ, ដែលគួរតែចោល :
[បង់-ម្សៀត] bongmsiet
បង់ប្រយោជន៍, អសារឥតការ, ដែលគួរតែចោល :
បន្ទះស្បៃ លោហធាតុ ឬប្លាស្ទិកទន់ប្រើក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ សម្រាប់រុំព័ទ្ធសរីរាង្គណាមួយដែលរងរបួស។
[បង់-រុំ] bngoruum≈
បន្ទះស្បៃ លោហធាតុ ឬប្លាស្ទិកទន់ប្រើក្នុងវេជ្ជសាស្ត្រ សម្រាប់រុំព័ទ្ធសរីរាង្គណាមួយដែលរងរបួស។
(ម.ព. រម្លស់)។
[បង់-រំ-លោះ] bngorumloeah≈
(ម.ព. រម្លស់)។
ដែលអសារឥតការ, ដែលបោះបង់ចោល :
[បង់-សៀត] bongsiet
ដែលអសារឥតការ, ដែលបោះបង់ចោល :
លោតគ្រវែងខ្លួនប្រហែលដូចគេបង់សំណាញ់ :
[បង់-សំ-ណាញ់] bangsamnanh
លោតគ្រវែងខ្លួនប្រហែលដូចគេបង់សំណាញ់ :
ធ្វើឱ្យកកើតឡើង។
[បង់-ក] pkor
ធ្វើឱ្យកកើតឡើង :
[បង់-ក-បង់-កើត] pkor
ធ្វើឱ្យកកើតឡើង។
[បង់-កក] bangkok
ធ្វើឱ្យកក :
[បង់-កក] bangkok
បញ្ឈប់ឬឃាត់ទុកតាមច្បាប់និងជាផ្លូវការនូវការប្រើប្រាស់ឬចរាចរសាច់ប្រាក់, គណនីធនាគារ, ទ្រព្យសម្បត្តិជាដើម :
រៀបហោមពិធីបូជាប្រសិទ្ធីដើម្បីឱ្យមានស្រីសួស្ដី ជោគជ័យតេជះ ឱ្យបានសម្រេចប្រយោជន៍សមតាមបំណងដែលផ្គងឡើងក្នុងចិត្ត (ធ្វើតាមទម្លាប់ជំនឿ)។
[បង់-កក់] bongkok
ធ្វើឱ្យមានជោគជ័យ, ឱ្យមានស្រីសួស្ដី, ឱ្យសម្រេចប្រយោជន៍តាមបំណង, ឱ្យកក់ក្ដៅពេញចិត្តមានសង្ឃឹម។
[បង់-កក់-ចង់-រ៉ៃ] bongkok
រៀបពិធីរម្ងាប់ចង្រៃ ដោយមានហេតុពីភាល់ភ័យបារម្ភថា មុខជានឹងមានអពមង្គលចូលមកឱ្យទុក្ខទោសពុំខាន។
[បង់-កក់-ឆ្មប] bongkok
រៀបពិធីមង្គលឱ្យឈ្មោះកូនខ្ចី ព្រមទាំងជូនរង្វាន់ដល់ឆ្មបផង។
[បង់-កក់-ប្រ-សិត] bongkok
រៀបហោមពិធីបូជាប្រសិទ្ធីដើម្បីឱ្យមានស្រីសួស្ដី ជោគជ័យតេជះ ឱ្យបានសម្រេចប្រយោជន៍សមតាមបំណងដែលផ្គងឡើងក្នុងចិត្ត (ធ្វើតាមទម្លាប់ជំនឿ)។
[បង់-កង] bangkong
សត្វអដ្ឋិចម្មជាតិពួកមួយ មានជើងវែងៗមានតង្កៀប, មានព្រុយត្រង់ពោះ, ក្បាលស្រួច, មានពុកមាត់វែងរឹងហៅថា ពុកបង្កង, ជាសត្វកើតនៅក្នុងទឹកសាបក៏មាន នៅក្នុងទឹកប្រៃក៏មាន, មានរូបសណ្ឋានផ្សេងៗគ្នា។
បន្ទះឈើឬបន្ទះឫស្សីជាគ្រឿងគ្រឹហា ប្រើដាក់ពីលើផ្លាន សម្រាប់ទ្រដៃរណែង។
[បង់-កង់] bangkong
បន្ទះឈើឬបន្ទះឫស្សីជាគ្រឿងគ្រឹហា ប្រើដាក់ពីលើផ្លាន សម្រាប់ទ្រដៃរណែង។
ឈ្មោះកាំបិតតូចមានស្រោម សម្រាប់សៀតចង្កេះ បង្កប់បំបាំងមើលមិនឃើញ :
[បង់-កប់] bongkob
ធ្វើឱ្យកប់, ដាក់កំបាំងកុំឱ្យឃើញ :
[បង់-កប់] bongkob
ឈ្មោះកាំបិតតូចមានស្រោម សម្រាប់សៀតចង្កេះ បង្កប់បំបាំងមើលមិនឃើញ :
បង្កាច់ឱ្យខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
[បង់-កាច់] bangkeach
ពោលពាក្យកាច់មួលឱ្យខុសពីដំណើរពិត។
[បង់-កាច់-បង់-កិន] bangkeach
និយាយកាច់កិនឱ្យខុសពីដំណើរពិត។
[បង់-កាច់-បង់-ខូច] bangkeach
បង្កាច់ឱ្យខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
ធ្វើឱ្យរងថ្លា :
[បង់-កាត់] bangkeat
ធ្វើឱ្យកាត់ឱ្យឆេះកើតជាភ្លើងឡើង :
[បង់-កាត់] bangkeat
ធ្វើឱ្យកាត់ពូជ :
[បង់-កាត់-បន់-សាំ] bangkeat
ធ្វើឱ្យកាត់សាំ គឺដឹកនាំឱ្យឆ្លងគំនិតតាមយោបល់ខ្លួន។
[បង់-កាត់] bangkeat
ឈ្មោះនេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទ មានក្រឡាធំៗជាងក្រឡាបន្តឹង, មានដង, មានខ្សែរួតក្រសោបសម្រាប់ដាក់ឱ្យជាប់សត្វចតុប្បាទ :
[បង់-កាត់] bangkeat
ដាក់ថ្នាំឱ្យកាត់សាច់មានមុខធ្លាយខ្ទុះឬឈាម :
[បង់-កាត់] bangkeat
ធ្វើឱ្យរងថ្លា :
ធ្វើឱ្យពូជសត្វឬរុក្ខជាតិក្នុងប្រភេទតែមួយឬផ្សេងគ្នាកាន់តែប្រសើរឡើង។
[បង់-កាត់-ពូជ] bngokatpuch≈
ធ្វើឱ្យពូជសត្វឬរុក្ខជាតិក្នុងប្រភេទតែមួយឬផ្សេងគ្នាកាន់តែប្រសើរឡើង។
លិខិតបណ្ដោះអាសន្នដែលចេញឱ្យជាជំនួសបង្កាន់ដៃទៅសិន ហើយនឹងចេញបង្កាន់ដៃត្រឹមត្រូវឱ្យជាខាងក្រោយ ហៅ បង្កាន់ដៃបណ្ដោះអាសន្ន ក៏បាន។
[បង់-កាន់-ដៃ] bongkandai
ប្រដាប់មានសណ្ឋានជាស្នួ ជារបាំងសម្រាប់ចាប់កាន់នឹងដៃ ដើម្បីនឹងអបអងទប់ខ្លួនកុំឱ្យភ្លាត់ជើង, កុំឱ្យដួល, កុំឱ្យធ្លាក់ឬកុំឱ្យស្ញើបញញើត :
[បង់-កាន់-ដៃ] bongkandai
សំបុត្រសាដានសម្គាល់ជាភ័ស្តុតាង ឱ្យដឹងថាបានទទួលប្រាក់ឬរបស់អ្វីនីមួយហើយ :
[បង់-កាន់-ដៃ-ក្លែង] bongkandai
បង្កាន់ដៃដែលបានចេញឱ្យដោយក្លែងបន្លំខុសច្បាប់។
[បង់-កាន់-ដៃ-ព្រៃ] bongkandai
លិខិតបណ្ដោះអាសន្នដែលចេញឱ្យជាជំនួសបង្កាន់ដៃទៅសិន ហើយនឹងចេញបង្កាន់ដៃត្រឹមត្រូវឱ្យជាខាងក្រោយ ហៅ បង្កាន់ដៃបណ្ដោះអាសន្ន ក៏បាន។
ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បន្លែ :
[បង់-កា] bongkar
រារាំង, ប្រុងប្រយ័ត្ន ការពារសេចក្ដីអន្តរាយ ឬការខ្វះខាតក្រែងនឹងមានទៅខាងមុខ :
[បង់-កា] bongkar
ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បន្លែ :
ធ្វើឱ្យកិន, ប្រមៀលឱ្យកិន។
[បង់-កិន] bongkin
ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្កាច់ :
[បង់-កិន] bongkin
ធ្វើឱ្យកិន, ប្រមៀលឱ្យកិន។
ធ្វើឱ្យកិល, ឱ្យខិតឃ្លាតចេញ។
[បង់-កិល] bangkil
ធ្វើឱ្យកិល, ឱ្យខិតឃ្លាតចេញ។
ធ្វើឱ្យកោងដូចជាកុង :
[បង់-កុង] bangkung
ធ្វើឱ្យកោងដូចជាកុង :
ស្រែកឮខ្លាំងថា កូ៎ក រួចទើបប្រកាសសេចក្ដី (កុំប្រើពាក្យថា ប្រកូកប្រកាស ឡើយ)។
[បង់-កូក] bongkuk
ស្រែកហៅឬឆ្លើយពីចម្ងាយដោយសំឡេងឮខ្លាំងសូរវែងខ្ពស់ថា កូ៎ក ជាមុន :
[បង់-កូក-ប្រ-កាស] bongkuk
ស្រែកឮខ្លាំងថា កូ៎ក រួចទើបប្រកាសសេចក្ដី (កុំប្រើពាក្យថា ប្រកូកប្រកាស ឡើយ)។
អ្នកដើរក្នុងព្រៃជ្រៅផ្លុំស្នែងបង្កូកហៅគ្នា។
[បង់-កូក-ស្នែង] bngokouksneng≈
អ្នកដើរក្នុងព្រៃជ្រៅផ្លុំស្នែងបង្កូកហៅគ្នា។
សត្វតូចពួកថ្លែន តែមានទ្រនុងលើ-ក។
[បង់-កួយ] bangkuoy
សត្វតូចពួកថ្លែន តែមានទ្រនុងលើ-ក។
(ម.ព. ត្រង{¥¥}១{££})។
[បង់-កួយ-ត្រង] bangkuoytrang
(ម.ព. ត្រង១)។
ធ្វើឱ្យកើច, ឱ្យមានទ្រង់ទ្រាយដូចជាក្បាំង :
[បង់-កើច] bangkauch
ធ្វើឱ្យកើច, ឱ្យមានទ្រង់ទ្រាយដូចជាក្បាំង :
ដែលកើតពីផ្ទៃជាមួយគ្នា ឬដែលកើតពីពូជវង្សជាមួយគ្នា :
[បង់-កើត] pkert
ធ្វើឱ្យកើត :
[បង់-កើត] pkert
ដែលកើតពីខ្លួន :
[បង់-កើត] pkert
ដែលកើតពីផ្ទៃជាមួយគ្នា ឬដែលកើតពីពូជវង្សជាមួយគ្នា :
ធ្វើកសិកម្ម, ធ្វើស្រែចម្ការ ដាំដំណាំផ្សេងៗ :
[បង់-កើន] bong kern
ធ្វើឱ្យកើន, ឱ្យលើសច្រើនឡើង :
[បង់-ក-បង់-កើន-ផល់] bong kern
ធ្វើកសិកម្ម, ធ្វើស្រែចម្ការ ដាំដំណាំផ្សេងៗ :
ដែលនៅជិតគ្នា :
[បង់-កើយ] bongkauy
ដែលជិតណាស់ ដោយប្រៀបប្រដូចថា ស្ទើរតែនឹងកើយបាន :
[បង់-កើយ] bongkauy
ដែលនៅជិតគ្នា :
ធ្វើឱ្យកើល :
[បង់-កើល] bongkaul
ធ្វើឱ្យកើល :
ធ្វើឱ្យកឿង, ឱ្យកើល :
[បង់-កឿង] bangkoeang
ធ្វើឱ្យកឿង, ឱ្យកើល :
ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្គោះ :
[បង់-កៀ] bongkier
ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្គោះ :
ធ្វើឱ្យកេល, ធ្វើឱ្យវិលវង់ទៅម្ខាងៗ។
[បង់-កេល] bongkel
ធ្វើឱ្យកេល, ធ្វើឱ្យវិលវង់ទៅម្ខាងៗ។
ធ្វើឱ្យកែក, ឱ្យកន្ធែកចេញពីគ្នា។
[បង់-កែក] bongkeaek
ធ្វើឱ្យកែក, ឱ្យកន្ធែកចេញពីគ្នា។
យកសន្ទូចមានដង មាននុយទៅដោតនៅមាត់ទឹក ឬនៅក្នុងទឹក រង់បម្រុងឱ្យត្រីមកត្របាក់, មកស៊ី :
[បង់-កៃ] bongkey
ឈ្មោះសន្ទូចមួយប្រភេទ មានដងសម្រាប់ដោត :
[បង់-កៃ] bongkey
យកសន្ទូចមានដង មាននុយទៅដោតនៅមាត់ទឹក ឬនៅក្នុងទឹក រង់បម្រុងឱ្យត្រីមកត្របាក់, មកស៊ី :
(ម.ព. បង្កៃ{¥¥}១{££})។