ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

បោះ កិរិយាសព្ទ ៥)

[បោះ] bos

កិនយកគ្រាប់ចេញ :

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ជំ-រំ] bos

តាំងទីជម្រកដើម្បីស្នាក់អាស្រ័យបណ្ដោះអាសន្ន :

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-តំ-រ៉ុយ] bos

ដោតតម្រុយ។

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ទង] bos

លូតទងឈោងវារចេញ :

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ទ័ប] bos

លើកទ័ពទៅឈប់ក្នុងទីណាមួយ។

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ពាក] bos

បញ្ចេញពាក្យសម្ដីទ្រគោះដូចគេបោះអ្វីៗចោល។

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-សន់-ទូច-រំ-លង-ភ្នំ] bos

(ព.ទ.បុ.) រំលងអ្នកធំទៅរកឯអ្នកតូចមុន ឬរំលងមុខក្រសួងមិនតាមលំដាប់ពីនេះទៅនោះ។

បោះ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-សំ-ដី] bos

(ម.ព. បោះពាក្យ)។

បោះឆ្នោត

បោះឆ្នោតដោយអ្នកមានសិទ្ធិចូលរួមប្រកបដោយលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យពិសេស :

បោះឆ្នោត កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ឆ្នោត] baohnout

ជ្រើសរើសយកសន្លឹកឆ្នោតជាតំណាងបេក្ខជន ឬគណបក្សណាមួយដែលខ្លួនពេញចិត្តតំណាងរបស់ខ្លួន. :

បោះឆ្នោត នាម

[បោះ-ឆ្នោត-សៈ-កល់] baohnout

បោះឆ្នោតដោយអ្នកមានសិទ្ធិចូលរួមជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុចាប់ពី១៨ឆ្នាំឡើងទៅ :

បោះឆ្នោត នាម

[បោះ-ឆ្នោត-អៈ-សៈ-កល់] baohnout

បោះឆ្នោតដោយអ្នកមានសិទ្ធិចូលរួមប្រកបដោយលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យពិសេស :

បោះជំហាន កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ជំ-ហ៊ាន] baoahchumhean

ឈានជើងដើរទៅមុខ; វិវឌ្ឍទៅមុខ :

បោះដុំ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ដុំ] baoahdoam

(ម.ព. បោះ៣)។

បោះដៃ

បោះទងតោងចាប់អ្វីមួយ :

បោះដៃ កិរិយាសព្ទ ១)

[បោះ-ដៃ] baoahdai

ផ្ដល់សញ្ញា រាយការណ៍ឱ្យភាគីម្ខាងទៀត ដើម្បីសហការគ្នាធ្វើអ្វីមួយ។

បោះដៃ កិរិយាសព្ទ ២)

[បោះ-ដៃ] baoahdai

បោះទងតោងចាប់អ្វីមួយ :

បោះដៃផុត

ផ្នែកមួយនៃខ្នងដែលស្ថិតនៅម្ដុំស្លាបប្រចៀវ។

បោះដៃផុត នាម

[បោះ-ដៃ-ផុត] baoahdaiphot

ផ្នែកមួយនៃខ្នងដែលស្ថិតនៅម្ដុំស្លាបប្រចៀវ។

បោះត្រួយ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ត្រួយ] baoahtruoy

លូតចេញស្លឹកខ្ចីៗ ចេញត្រួយ :

បោះទុន

ដាក់លុយរកស៊ីដើម្បីបានផលចំណេញមកវិញ :

បោះទុន កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ទុន] baoahtun

ដាក់លុយរកស៊ីដើម្បីបានផលចំណេញមកវិញ :

បោះបង់

លះបង់, ចោលបង់ មិននឹកនា មិនថែទាំ :

បោះបង់ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-បង់] baohng

លះបង់, ចោលបង់ មិននឹកនា មិនថែទាំ :

បោះបោក កិរិយាសព្ទ

[បោះ-បោក] baohk

(ម.ព. បោកបោះ)។

បោះពុម្ព

ចម្លង ឬផ្ដិតអត្ថបទ រូបភាពពីឯកសារទៅលើក្រដាស ឬលើវត្ថុផ្សេងៗ :

បោះពុម្ព កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ពុំ] baoahpuum

ចម្លង ឬផ្ដិតអត្ថបទ រូបភាពពីឯកសារទៅលើក្រដាស ឬលើវត្ថុផ្សេងៗ :

បោះពុម្ពផ្សាយ កិរិយាសព្ទ

[បោះ-ពុំ-ផ្សាយ] baoahpuumphsay

ចេញផ្សាយសៀវភៅ ទស្សនាវដ្ដី កាសែតជាសាធារណៈ :

បោះពួយ

បោះឈើ ឬឫស្សីស្រួចភ្ជាប់នឹងដើមឈើធំ សម្រាប់ចាប់តោងជាន់ឡើងចុះ (ប្រើជាជំនួសបង្អោង, ព្រោះដើមឈើធំជាង ១ឱបឡើងទៅនឹងលូកដៃឈោងព័ទ្ធចំណងចងបង្អោងមិនកើត)។

បោះពួយ កិរិយាសព្ទ ១)

[បោះ-ពួយ] baohy

ហើរសម្របស្លាបសំយុងក្បាលដូចគេពួយចុះពេញទំហឹង ពេញល្បឿន (ចំពោះតែបក្សី) :

បោះពួយ កិរិយាសព្ទ ២)

[បោះ-ពួយ] baohy

បោះឈើ ឬឫស្សីស្រួចភ្ជាប់នឹងដើមឈើធំ សម្រាប់ចាប់តោងជាន់ឡើងចុះ (ប្រើជាជំនួសបង្អោង, ព្រោះដើមឈើធំជាង ១ឱបឡើងទៅនឹងលូកដៃឈោងព័ទ្ធចំណងចងបង្អោងមិនកើត)។

បោះសោក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បញ្ជោះ ថា បញ្ជោះបោះសោក។

បោះសោក បុព្វបទ

[បោះ-សោក] baohk

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បញ្ជោះ ថា បញ្ជោះបោះសោក។

បោះស្នឹង

ឈ្មោះមន្តអាគមគាថាសម្រាប់ចងព្រលឹងភូតនៃដួងវិញ្ញាណផ្សេងៗដើម្បីធ្វើស្នេហ៍ ធ្វើអំពើ ឬការពារអំពើ :

បោះស្នឹង នាម

[បោះ-ស្នឹង] baoahsnoeng

ឈ្មោះមន្តអាគមគាថាសម្រាប់ចងព្រលឹងភូតនៃដួងវិញ្ញាណផ្សេងៗដើម្បីធ្វើស្នេហ៍ ធ្វើអំពើ ឬការពារអំពើ :

បៅ កិរិយាសព្ទ

[បៅ] bau

បៀមស្រូប ឬបឺតជញ្ជក់ :

បៅ នាម

[ក្មេង-បៅ-ដៃ] bau

ក្មេងបៀមដៃ។

បំណង នាម

[បំ-ណង] bom nong

សេចក្ដីប៉ង :

បំណន់

ពាក្យដែលបន់, ដំណើរ ឬសេចក្ដីដែលបន់ :

បំណន់ នាម

[បំ-ណន់] bamnan

ពាក្យដែលបន់, ដំណើរ ឬសេចក្ដីដែលបន់ :

បំណាក់

ការបាក់; អ្វីៗដែលបាក់, កន្លែងដែលបាក់ :

បំណាក់ នាម

[បំ-ណាក់] bamnak

ការបាក់; អ្វីៗដែលបាក់, កន្លែងដែលបាក់ :

បំណាក់ជាពីរ នាម

[បំ-ណាក់-ជា-ពី] bamnakcheapi

ការបាក់ជាពីរកំណាត់ឬបំណែក។

បំណាច់ នាម ១)

[បំ-ណាច់] bamnach

ថ្វីដៃ, ស្នាដៃ, ផលប្រយោជន៍ :

បំណាច់ នាម ២)

[បំ-ណាច់] bamnach

រង្វាន់ដែលគេឱ្យតបថ្វីដៃអ្នកធ្វើការ, ថ្លៃនឿយហត់, រង្វាន់ឱ្យដោយឡែកផ្សេង, សគុណ :

បំណាច់ ឈ.

[បំ-ណាច់] bamnach

ដ្បិត, បានជា, ដោយហេតុដែល :

បំណាច់នឹង ឈ.

[បំ-ណាច់-និង] bamnachonueng

ទោះបីនឹង, បើបានជានឹង :

បំណាត់ នាម

[បំ-ណាត់] bamnat

ការបាត់; ដែលបាត់ :

បំណាំ

ដំណើរបណ្ដែតបណ្ដោយ មិនស្ដីថា មិនរំឭកដាស់តឿន ឬមិនជួយខ្នះខ្នែង, មិនជួយធ្វើ ចាំតែមើលពុត មើលមារយាទ; សម្រាប់និយាយផ្សំតែនឹងពាក្យ មើល :

បំណាំ នាម

[ចំ-ណាំ] bamnam

ដំណើរបណ្ដែតបណ្ដោយ មិនស្ដីថា មិនរំឭកដាស់តឿន ឬមិនជួយខ្នះខ្នែង, មិនជួយធ្វើ ចាំតែមើលពុត មើលមារយាទ; សម្រាប់និយាយផ្សំតែនឹងពាក្យ មើល :

បំណិទ

ការបិទ; កន្លែងដែលបិទ :

បំណិទ នាម

[បំ-ណិត] bamnet

ការបិទ; កន្លែងដែលបិទ :

បំណិន

បំណិនខាងបញ្ញា បំណិនបុគ្គល បំណិនអន្តរបុគ្គល និងបំណិនវិជ្ជាជីវៈដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការសម្រេចចិត្ត មានទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងបំណិនខាងការចេះរស់នៅនិងគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងដែលធ្វើឱ្យជីវិតល្អប្រសើរនិងមានផលិតភាព ដើម្បីធានាបាននូវជោគជ័យក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រចាំថ

បំណិន នាម

[បំ-ណិន] bamnen

ភាពប៉ិនប្រសប់និងសមត្ថភាពដែលទទួលបានតាមរយៈកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដោយចេតនាជាប្រព័ន្ធនិងប្រកបដោយចីរភាព។

បំណិន នាម

[បំ-ណិន-ជី-វិត] bamnenchivit

បំណិនខាងបញ្ញា បំណិនបុគ្គល បំណិនអន្តរបុគ្គល និងបំណិនវិជ្ជាជីវៈដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការសម្រេចចិត្ត មានទំនាក់ទំនងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងបំណិនខាងការចេះរស់នៅនិងគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងដែលធ្វើឱ្យជីវិតល្អប្រសើរនិងមានផលិតភាព ដើម្បីធានាបាននូវជោគជ័យក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រចាំថ

បំណុល នាម

[បំ-ណុល] bamnol

ទ្រព្យដែលជំពាក់ព្រោះបុលគេ, ព្រោះខ្ចីគេ :

បំណុល នាម

[កូន-បំ-ណុល] bamnol

អ្នកជំពាក់បំណុល។

បំណុល នាម

[បំ-ណុល-បុល-ឡិ-កា] bamnol

បំណុលច្រើនមុខនេះខ្លះនោះខ្លះ (ព.សា.)។

បំណុល នាម

[បំ-ណុល-សា-ធា-រៈ-ណៈ] bamnol

បំណុលជាកាតព្វកិច្ចដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសមួយត្រូវទូទាត់សងទៅតាមលក្ខខណ្ឌនិងកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់។ បំណុលសាធារណៈកើតឡើងដោយសារឱនភាពថវិការបស់រដ្ឋាភិបាល។

បំណុល នាម

[បំ-ណែ-បំ-ណុល] bamnol

(ម.ព. បំណែក)។

បំណុល នាម

[មេ-បំ-ណុល] bamnol

អ្នកឱ្យគេបុល។

បំណុល នាម

[ម្ចាស់-បំ-ណុល] bamnol

(ម.ព. មេបំណុល)។

បំណើក

ការបើក; រយៈពេលឬខណៈដែលបើក :

បំណើក នាម

[បំ-ណើក] bamnaeuk

ការបើក; រយៈពេលឬខណៈដែលបើក :

បំណែ

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បំណុល ថា បំណែបំណុល គឺបំណុលច្រើនមុខ ឬ បំណុលរាយរងនេះខ្លះនោះខ្លះ (ព.សា.)។

បំណែ បុព្វបទ

[បំ-ណែ] bamnae

ពាក្យបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បំណុល ថា បំណែបំណុល គឺបំណុលច្រើនមុខ ឬ បំណុលរាយរងនេះខ្លះនោះខ្លះ (ព.សា.)។

បំណែក

ភាគ, ប៉ែកនៃអ្វីនីមួយដែលបែកឬរបេះដាច់ឃ្លាតខ្ចាត់ចេញពីគ្នា :

បំណែក នាម

[បំ-ណែក] bamnaek

ភាគ, ប៉ែកនៃអ្វីនីមួយដែលបែកឬរបេះដាច់ឃ្លាតខ្ចាត់ចេញពីគ្នា :

បំណែកល្ង នាម

[បំ-ណែក-ល្ង] bamnaekalngor

ឈ្មោះចាបតូចៗពួកមួយ :

បំណោក

ការបោក; រយៈកាល ឬគ្រាដែលបោក :

បំណោក នាម

[បំ-ណោក] bamnaok

ការបោក; រយៈកាល ឬគ្រាដែលបោក :

បំណះ នាម ១)

[បំ-ណះ] bamnah

កន្លែងឬមុខដែលប៉ះលើគ្នា :

បំណះ នាម ២)

[បំ-ណះ] bamnah

គូដែលប៉ះគ្នា :

បំបង់

ធ្វើឱ្យបង់, នាំឱ្យបង់ (ឱ្យខាត, ឱ្យអស់) :

បំបង់ កិរិយាសព្ទ

[បំ-បង់] bambang

ធ្វើឱ្យបង់, នាំឱ្យបង់ (ឱ្យខាត, ឱ្យអស់) :

បំបត់

ធ្វើឱ្យបត់, ឱ្យត្រឡប់ :

បំបត់ កិរិយាសព្ទ

[បំ-បត់] bambat

ធ្វើឱ្យបត់, ឱ្យត្រឡប់ :

បំបប កិរិយាសព្ទ

[បំ-បប] bambab

ធ្វើឱ្យមានរបប, ឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់, ឱ្យបានបទដោយខ្លបខ្លាច។

បំបប កិរិយាសព្ទ

[បំ-បាក់-បំ-បប] bambab

ធ្វើឱ្យបាក់បប។