ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

បង្ហោច កិរិយាសព្ទ

[បង់-ហោច] banghouch

ធ្វើឱ្យហោច។

បង្ហោច បុព្វបទ

[បង់-ហោច] banghouch

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្ហិន :

បង្ហោះ

ជិះទោចក្រយានតែលើកង់ក្រោយ ហើយទុកកង់មុខឱ្យហោះ :

បង្ហោះ កិរិយាសព្ទ ១)

[បង់-ហោះ] bong hoh

ធ្វើឱ្យហោះ :

បង្ហោះ កិរិយាសព្ទ ២)

[បង់-ហោះ] bong hoh

ជិះទោចក្រយានតែលើកង់ក្រោយ ហើយទុកកង់មុខឱ្យហោះ :

បង្អក

ធ្វើឱ្យអក, ច្រកឱ្យលេប :

បង្អក កិរិយាសព្ទ

[បង់-អក] bangaok

ធ្វើឱ្យអក, ច្រកឱ្យលេប :

បង្អង់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អង់] bangaong

អែអង់, រេរង់, ឈប់ចាំ :

បង្អត់

ធ្វើឱ្យអត់ គឺខារខាំងមិនឱ្យបរិភោគចំណីអាហារជាដើម :

បង្អត់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អត់] bangaot

ធ្វើឱ្យអត់ គឺខារខាំងមិនឱ្យបរិភោគចំណីអាហារជាដើម :

បង្អន់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អន់] bongaon

ធ្វើឱ្យអន់ :

បង្អរ

ធ្វើឱ្យអរ, នាំឱ្យអរ; ច្រើននិយាយថា បង្អួតបង្អរ គឺបង្អួតឱ្យអរ ឱ្យស្ងើច ឱ្យស្រឡាញ់។

បង្អរ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អ] bangaor

ធ្វើឱ្យអរ, នាំឱ្យអរ; ច្រើននិយាយថា បង្អួតបង្អរ គឺបង្អួតឱ្យអរ ឱ្យស្ងើច ឱ្យស្រឡាញ់។

បង្អស់

ធ្វើឱ្យអស់; ថែមសម្លបង្អស់បាយ; បង្អស់ទ្រព្យ។

បង្អស់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អស់] bongos

ធ្វើឱ្យអស់; ថែមសម្លបង្អស់បាយ; បង្អស់ទ្រព្យ។

បង្អាក់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អាក់] bangaeak

ធ្វើឱ្យអាក់, បង្អាក់ដំណើរ។

បង្អាច នាម a

[បង់-អាច] bongaeach

ការញ៉ាំងចិត្តឱ្យអាច, សភាពអាច :

បង្អាច កិរិយាសព្ទ b

[បង់-អាច] bongaeach

ធ្វើឱ្យអាច។

បង្អាប់ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អាប់] bangaeab

ធ្វើឱ្យអាប់ :

បង្អុរ

ធ្លាក់ភ្លៀង, និយាយក្លាយជា បង្អោរ ក៏មាន, កុំសរសេរតាម ពីព្រោះពាក្យ បង្អោរ នេះដូចជា ឆ្នាំកុរ, កណ្ដុរ, ខ្នុរ, សម្បុរ និយាយថា ឆ្នាំកោរ, កណ្ដោរ, ខ្នោរ, សម្បោរ ដូច្នោះដែរ, បើគ្រាន់តែនិយាយជាពាក្យសាមញ្ញក៏មិនជាអ្វីឡើយ, កុំសរសេរតាមហ្នឹង។

បង្អុរ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អុល] bangaur

ធ្លាក់ភ្លៀង, និយាយក្លាយជា បង្អោរ ក៏មាន, កុំសរសេរតាម ពីព្រោះពាក្យ បង្អោរ នេះដូចជា ឆ្នាំកុរ, កណ្ដុរ, ខ្នុរ, សម្បុរ និយាយថា ឆ្នាំកោរ, កណ្ដោរ, ខ្នោរ, សម្បោរ ដូច្នោះដែរ, បើគ្រាន់តែនិយាយជាពាក្យសាមញ្ញក៏មិនជាអ្វីឡើយ, កុំសរសេរតាមហ្នឹង។

បង្អូន

ធ្វើឱ្យអូន (ម.ប្រ., ច្រើនប្រើថា បង្អាប់បង្អូន ឬ បង្អាប់បង្អោន គឺធ្វើឱ្យអាប់អូន ឬធ្វើឱ្យអាប់ឱន)។

បង្អូន កិរិយាសព្ទ

[បង់-អូន] bongaun

ធ្វើឱ្យអូន (ម.ប្រ., ច្រើនប្រើថា បង្អាប់បង្អូន ឬ បង្អាប់បង្អោន គឺធ្វើឱ្យអាប់អូន ឬធ្វើឱ្យអាប់ឱន)។

បង្អូស កិរិយាសព្ទ

[បង់-អូស] bongaus

ធ្វើឱ្យអូស, ដាក់ឱ្យអូស :

បង្អូស កិរិយាសព្ទ

[ដើ-បង់-អូស-ជើង] bongaus

ដើរលើកជើងស្ទើរមិនផុតពីដី ហើយឈានអូសបន្តិចៗ។

បង្អូស កិរិយាសព្ទ

[និ-យាយ-បង់-អូស] bongaus

និយាយសម្ដីយឺតៗ ម្លាយៗ។

បង្អួច

រង្វះជញ្ជាំងគេហដ្ឋាន ធ្វើសម្រាប់ឱ្យខ្យល់ និងពន្លឺចេញចូលបាន។

បង្អួច នាម

[បង់-អួច] bongauoch

រង្វះជញ្ជាំងគេហដ្ឋាន ធ្វើសម្រាប់ឱ្យខ្យល់ និងពន្លឺចេញចូលបាន។

បង្អួត កិរិយាសព្ទ

[បង់-អួត] bongourt

សម្ដែងឱ្យគេដឹងឱ្យគេស្គាល់អ្វីៗ ជារបស់ខ្លួនដោយដំណើរអួត ដើម្បីនឹងឱ្យគេស្ងើច ឱ្យគេសរសើរ។

បង្អួត កិរិយាសព្ទ

[បង់-អួត-បង់-អ] bongourt

(ម.ព. បង្អរ)។

បង្អួល កិរិយាសព្ទ

[បង់-អួល] bangauol

ធ្វើឱ្យអួល។

បង្អួល កិរិយាសព្ទ

[បង់-អាក់-បង់-អួល] bangauol

ធ្វើឱ្យរអាក់រអួល។

បង្អើត កិរិយាសព្ទ

[បង់-អើត] bangaaut

ធ្វើឱ្យអើត (ម.ប្រ.)។

បង្អើល កិរិយាសព្ទ

[បង់-អើល] bongaaul

ធ្វើឱ្យផ្អើល :

បង្អៀង

អំពើដែលផ្អៀង, លំនាំផ្អៀង :

បង្អៀង នាម

[បង់-អៀង] bongaieng

អំពើដែលផ្អៀង, លំនាំផ្អៀង :

បង្អៀន កិរិយាសព្ទ

[បង់-អៀន] bangaien

ធ្វើឱ្យអៀន :

បង្អៀវ

បញ្ឈប់សេះដោយប្រើពាក្យថា អៀវ! ប្រែថា ឈប់ ឬថា ឯងចូរឈប់!

បង្អៀវ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អៀវ] bongaiev

បញ្ឈប់សេះដោយប្រើពាក្យថា អៀវ! ប្រែថា ឈប់ ឬថា ឯងចូរឈប់!

បង្អែ

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្អង់ :

បង្អែ បុព្វបទ

[បង់-អែ] bongaeae

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ បង្អង់ :

បង្អែក

មន្ទីរពេទ្យដែលអាចផ្ដល់សេវាសុខភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋចន្លោះពី ៦ដល់២០ម៉ឺននាក់ និងរយៈពេលធ្វើដំណើរពីលំនៅស្ថានទៅកាន់ទីនោះតិចជាង៣ម៉ោង :

បង្អែក នាម

[បង់-អែក] bongaeaek

ប្រដាប់សម្រាប់ផ្អែក; អំពើដែលផ្អែក; ពំនឹង, ទីពឹងផ្អែក។

បង្អែក គុណនាម

[អិត-ខ្នង-បង់-អែក] bongaeaek

(ម.ព. ឥតបង្អែក)។

បង្អែក គុណនាម

[អិត-បង់-អែក] bongaeaek

(ព.ប្រ.) ឥតមានពំនឹង។

បង្អែក គុណនាម

[បង់-អែក] bongaeaek

មន្ទីរពេទ្យដែលអាចផ្ដល់សេវាសុខភាពដល់ប្រជាពលរដ្ឋចន្លោះពី ៦ដល់២០ម៉ឺននាក់ និងរយៈពេលធ្វើដំណើរពីលំនៅស្ថានទៅកាន់ទីនោះតិចជាង៣ម៉ោង :

បង្អែន កិរិយាសព្ទ

[បង់-អែន] bongaeaen

ធ្វើឱ្យអែន, ឱ្យជច់។

បង្អែប កិរិយាសព្ទ

[បង់-អែប] bangaeaeb

ធ្វើឱ្យអែប, ឱ្យជិតគ្នា។

បង្អែម នាម

[បង់-អែម] bongaeaem

ចំណីផ្អែម។

បង្អោង

ឈើឬឫស្សីមានកាំសម្រាប់ឡើងឈើខ្ពស់ :

បង្អោង នាម

[បង់-អោង] bongaoung

ឈើឬឫស្សីមានកាំសម្រាប់ឡើងឈើខ្ពស់ :

បង្អោត

ធ្វើឱ្យអោត គឺធ្វើសំឡេងឱ្យអោតខ្ពស់ឡើង :

បង្អោត កិរិយាសព្ទ

[បង់-អោត] bangaout

ធ្វើឱ្យអោត គឺធ្វើសំឡេងឱ្យអោតខ្ពស់ឡើង :

បង្អោន កិរិយាសព្ទ

[បង់-អោន] bangaoun

ធ្វើឱ្យឱន, ឱ្យទន់ចុះ :

បង្អោរ

ពាក្យក្លាយឃ្លាតពី បង្អុរ។

បង្អោរ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អោ] bangaour

ពាក្យក្លាយឃ្លាតពី បង្អុរ។

បង្អៅ

ពន្យុះ, ញុះ ដោយប្រើពាក្យថា អៅ! ឬថា អៅៗ! បុរាណសរសេរ ឳ! ឬ ឳៗ! (ស. អៅ "យក")។

បង្អៅ កិរិយាសព្ទ

[បង់-អៅ] bangaov

ពន្យុះ, ញុះ ដោយប្រើពាក្យថា អៅ! ឬថា អៅៗ! បុរាណសរសេរ ឳ! ឬ ឳៗ! (ស. អៅ "យក")។

បច្ចន្តគ្រាម

ស្រុកនៅចុងដែន, ស្រុកនៅជិតព្រំប្រទល់ដែន (ចុងស្រុក; (ព.សា.) ស្រុកចុងកាត់មាត់ញក)។

បច្ចន្តគ្រាម នាម

[ប៉័ច-ច័ន-តៈ-គ្រាម] bochchontokream

ស្រុកនៅចុងដែន, ស្រុកនៅជិតព្រំប្រទល់ដែន (ចុងស្រុក; (ព.សា.) ស្រុកចុងកាត់មាត់ញក)។

បច្ចន្តជនបទ នាម

[ប៉័ច-ច័ន-តៈ-ជៈ-នៈ-បត់] ឬ [ប៉័ច-ច័ន-តៈ-ជន់-នៈ-បត់] bochchontochonobot

ជនបទនៅចុងដែន។

បច្ចន្តប្រទេស

ប្រទេសជាចុងនៃប្រទេសធំៗ។ ក្នុងគម្ពីរវិន័យខាងព្រះពុទ្ធសាសនា មានសេចក្ដីចង្អុលប្រាប់បញ្ជាក់ដោយដាច់ខាតថា ប្រទេសទាំងប៉ុន្មានក្រៅអំពី មធ្យមប្រទេស គឺប្រទេសឥណ្ឌាភាគកណ្ដាលចេញ ហៅថា បច្ចន្តប្រទេស ទាំងអស់; ឯមធ្យមប្រទេសនោះ ហៅថា ជម្ពូទ្វីប វិញក៏បាន។

បច្ចន្តប្រទេស នាម

[ប៉័ច-ច័ន-តៈ-ប្រ-ទេស] bachchantobrates

ប្រទេសជាចុងនៃប្រទេសធំៗ។ ក្នុងគម្ពីរវិន័យខាងព្រះពុទ្ធសាសនា មានសេចក្ដីចង្អុលប្រាប់បញ្ជាក់ដោយដាច់ខាតថា ប្រទេសទាំងប៉ុន្មានក្រៅអំពី មធ្យមប្រទេស គឺប្រទេសឥណ្ឌាភាគកណ្ដាលចេញ ហៅថា បច្ចន្តប្រទេស ទាំងអស់; ឯមធ្យមប្រទេសនោះ ហៅថា ជម្ពូទ្វីប វិញក៏បាន។

បច្ចយសន្និស្សិតសីល នាម

[ប៉័ច-ចៈ-យ៉ៈ-សន់-និស-សិ-តៈ-សិល] bochchoyosonnissetoseil

សីលដែលមាន ព្រោះអាស្រ័យការពិចារណាបច្ច័យ ៤។

បច្ចវេក្ខណញ្ញាណ នាម

[ប៉័ច-ចៈ-វ៉េក-ខៈ-ណ័ញ-ញាន] bachchavekkhnanhnhean

ប្រាជ្ញាដែលពិចារណាឃើញច្បាស់ :

បច្ចវេក្ខណៈ

សេចក្ដីពិចារណាឃើញច្បាស់, ការត្រិះរិះ, ការនឹករំពឹង :

បច្ចវេក្ខណៈ នាម

[ប៉័ច-ចៈ-វ៉េក-ខៈ-ណៈ] bochchovekkhonak

សេចក្ដីពិចារណាឃើញច្បាស់, ការត្រិះរិះ, ការនឹករំពឹង :

បច្ចិមជនតា នាម

[ប៉័ច-ចិម-ជៈ-នៈ-តា] bchachemcheakneakta

អ្នកបន្តវេន, អ្នកជំនាន់ក្រោយ, មនុស្សជាតិ។

បច្ចុប្បន្ន នាម

[ប៉័ច-ចុប-បន់] pach chobon

ពេលដែលកំពុងតែមាននៅទីចំពោះមុខ គឺពេលឥឡូវនេះ។

បច្ចុប្បន្នកម្ម

ការធ្វើឱ្យមានព័ត៌មាន ឬទិន្នន័យផ្សេងៗមានភាពសមស្របតាមកាលៈទេសៈ ឬត្រឹមត្រូវតាមពេលវេលាណាមួយ។

បច្ចុប្បន្នកម្ម នាម

[ប៉ាច់-ចុប-បន់-ណៈ-កាំ] bachchobbnonakkaam

ការធ្វើឱ្យមានព័ត៌មាន ឬទិន្នន័យផ្សេងៗមានភាពសមស្របតាមកាលៈទេសៈ ឬត្រឹមត្រូវតាមពេលវេលាណាមួយ។

បច្ចុប្បន្នកាល

កាលជាបច្ចុប្បន្ន គឺកាលដែលនៅក្នុងចន្លោះកណ្ដាលអតីតកាលនិងអនាគតកាល (កាលឥឡូវនេះ)។

បច្ចុប្បន្នកាល នាម

[ប៉័ច-ចុប-បន់-ណៈ-កាល] bachchobbnnokal

កាលជាបច្ចុប្បន្ន គឺកាលដែលនៅក្នុងចន្លោះកណ្ដាលអតីតកាលនិងអនាគតកាល (កាលឥឡូវនេះ)។

បច្ចុប្បន្នភាព

រឿងឬព្រឹត្តិការណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន ព័ត៌មានទើបទទួលបានថ្មីៗ :

បច្ចុប្បន្នភាព នាម

[ប៉័ច-ចុប-បន់-ណៈ-ភាប] pachobon pheap

រឿងឬព្រឹត្តិការណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ន ព័ត៌មានទើបទទួលបានថ្មីៗ :

បច្ចុប្បន្ន— នាម

[ប៉័ច-ចុប-បន់-ណៈ—] bchachobbnonak—

(ម.ព. បច្ចុប្បន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

បច្ចូស

ពេលបំព្រាង គឺវេលាភ្លឺឯកើត (មុនបុព្វណ្ហសម័យ) :