វចនានុក្រមខ្មែរ

ប្រយូរ នាម

[ប្រៈ-យូ-រៈ-ពង់] brayur

(ម.ព. ប្រយូរវង្ស)។

ប្រយូរ នាម

[ប្រៈ-យូ-រៈ-វង់] brayur

ញាតិវង្សដែលជាប់ពូជត្រកូលជាមួយគ្នាមក (តាមប្រពៃណី ប្រើចំពោះតែវង្សក្សត្រិយ៍ដែលយារចុះមកជា ព្រះអង្គ ឬ ព្រះវង្ស ពុំមែនជាសាធារណៈដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងពួងទេ)។

ប្រយែង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រយ័ត្ន ថា ប្រយ័ត្នប្រយែង គឺប្រយ័ត្នដោយយកចិត្តទុកដាក់, ប្រយ័ត្នដោយប្រឹងប្រែង។

ប្រយែង បុព្វបទ

[ប្រ-យ៉ែង] broyaeng

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រយ័ត្ន ថា ប្រយ័ត្នប្រយែង គឺប្រយ័ត្នដោយយកចិត្តទុកដាក់, ប្រយ័ត្នដោយប្រឹងប្រែង។

ប្រយោគ

ក្រុមសន្និបាតអ្នកត្រួតត្រាពិនិត្យការប្រឡង។

ប្រយោគ នាម ១)

[ប្រ-យោក] broyouk

ការប្រកប, ការប្រកបព្យាយាម, អាការៈសម្រាប់ប្រកបតាមទំនង។

ប្រយោគ នាម ២)

[ប្រ-យោក] broyouk

ដំណើរពាក្យដែលមានសេចក្ដីគ្រប់គ្រាន់មួយសង្កាត់ៗ :

ប្រយោគ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ប្រ-យោក] broyouk

ប្រកបចិត្តឱ្យឱនទៅរកសេចក្ដីសង្វេគគិតរំពឹងដល់រូបកាយ :

ប្រយោគ នាម

[ជើង-ប្រ-យោក] broyouk

របៀបពាក្យដែលរៀបរៀងតាមមុនតាមក្រោយនៃភាសានីមួយៗ។

ប្រយោគ នាម

[ប្រ-យោក-សង់-កត់-នៃ] broyouk

(ម.ព. ល្បះសង្កត់ន័យ ក្នុង ល្បះ២)។

ប្រយោគ នាម

[មេ-ប្រ-យោក] broyouk

ក្រុមសន្និបាតអ្នកត្រួតត្រាពិនិត្យការប្រឡង។

ប្រយោគវិបត្តិ

ការខ្ជិលច្រអូសមិនខំប្រឹងប្រែងប្រកបកិច្ចការ។

ប្រយោគវិបត្តិ នាម ១)

[ប្រ-យោ-គៈ-វិ-ប័ត] broyoukvibatte

ការមិនបរិបូរដោយកាយប្រយោគនិងវចីប្រយោគគឺសភាពនៃបុគ្គលដែលអ្នកធំស្អប់ឬដែលអ្នកធំមិនស្គាល់ ក៏ឃ្វាងចាកការឧបត្ថម្ភនៃអ្នកធំ :

ប្រយោគវិបត្តិ នាម ២)

[ប្រ-យោ-គៈ-វិ-ប័ត] broyoukvibatte

ការខ្ជិលច្រអូសមិនខំប្រឹងប្រែងប្រកបកិច្ចការ។

ប្រយោគសម្បត្តិ

ការបរិបូណ៌ដោយដំណើរប្រកបព្យាយាម គឺការប្រឹងប្រែងមិនបន្ធូរបន្ថយវីរិយភាពដ៏ត្រឹមត្រង់តាមផ្លូវសុចរិតយុត្តិធម៌ :

ប្រយោគសម្បត្តិ នាម ១)

[ប្រ-យោ-គៈ-សំ-ប័ត] broyouksombatte

ការបរិបូណ៌ដោយកាយប្រយោគនិងវចីប្រយោគ គឺសភាពនៃបុគ្គលដែលមានអ្នកធំស្រឡាញ់រាប់អានកាន់ទ្រង់ ក៏អាចញ៉ាំងសេចក្ដីចម្រើនឱ្យលូតលាស់កើតកើនបាន :

ប្រយោគសម្បត្តិ នាម ២)

[ប្រ-យោ-គៈ-សំ-ប័ត] broyouksombatte

ការបរិបូណ៌ដោយដំណើរប្រកបព្យាយាម គឺការប្រឹងប្រែងមិនបន្ធូរបន្ថយវីរិយភាពដ៏ត្រឹមត្រង់តាមផ្លូវសុចរិតយុត្តិធម៌ :

ប្រយោជន៍

ដំណើរដែលគួរប្រកប, អ្វីៗដែលគេត្រូវការ, ដែលគេប្រកបទៅកើតការ, ផលដែលសម្រេចអំពីការប្រកប :

ប្រយោជន៍ នាម

[ប្រ-យ៉ោច] proyouch

ដំណើរដែលគួរប្រកប, អ្វីៗដែលគេត្រូវការ, ដែលគេប្រកបទៅកើតការ, ផលដែលសម្រេចអំពីការប្រកប :

ប្រយោជន៍និយម

លទ្ធិមួយរបស់ទស្សនវិជ្ជាសីលធម៌ដែលយល់ថា សេចក្ដីរីករាយខាងវិញ្ញាណ ឬ សុភមង្គលសម្រាប់មនុស្សភាគច្រើននៅក្នុងសង្គមគឺជាកុសលដ៏ប្រសើរនិងជាគោលបំណងដ៏ពិសិដ្ឋនៃជីវិត។

ប្រយោជន៍និយម នាម

[ប្រ-យ៉ោច-និ-យំ] broyaochniyum≈

លទ្ធិមួយរបស់ទស្សនវិជ្ជាសីលធម៌ដែលយល់ថា សេចក្ដីរីករាយខាងវិញ្ញាណ ឬ សុភមង្គលសម្រាប់មនុស្សភាគច្រើននៅក្នុងសង្គមគឺជាកុសលដ៏ប្រសើរនិងជាគោលបំណងដ៏ពិសិដ្ឋនៃជីវិត។

ប្រយោល កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-យ៉ោល] broyoul

ចងដុំអ្វីមួយនឹងខ្សែសំយុងស្ទង់មើលឱ្យដឹងជំហរវៀចត្រង់ឬសាច់ខ្ពស់ទាប, ផតខូងឬស្មើ :

ប្រយោល នាម

[ប្រ-យ៉ោល] broyoul

ខ្សែដែលចងដុំអ្វីមួយសម្រាប់សំយុងស្ទង់ជំហរ :

ប្រយោល គុ., គុ.កិ.

[ប្រ-យ៉ោល] broyoul

ដែលរយាល, ដែលឆ្ងាយពីដៃ :

ប្រយោល គុណកិរិយា

[ប្រ-យ៉ោល] broyoul

មិនផ្ទាល់ មិនចំពោះ មិនចំ :

ប្រយ័ត

លាង, ជម្រះ, សម្អាត; ខំប្រឹង, ខ្មីឃ្មាត, ថែទាំ; ប្រុងដោយមិនធ្វេសប្រហែស :

ប្រយ័ត គុណនាម a

[ប្រ-យ៉ាត់] brayoat

ដែលលាង, ជម្រះ, សម្អាត។ ដែលមានព្យាយាម, ខ្មីឃ្មាត, ថែទាំ; ប្រុងដោយមិនធ្វេសប្រហែស :

ប្រយ័ត កិរិយាសព្ទ b

[ប្រ-យ៉ាត់] brayoat

លាង, ជម្រះ, សម្អាត; ខំប្រឹង, ខ្មីឃ្មាត, ថែទាំ; ប្រុងដោយមិនធ្វេសប្រហែស :

ប្រយ័ត្ន នាម a

[ប្រ-យ៉ាត់] prayat

ព្យាយាម, ការខំប្រឹងថែទាំ; ការប្រុងដោយមិនធ្វេសប្រហែស។

ប្រយ័ត្ន កិរិយាសព្ទ b

[ប្រ-យ៉ាត់] prayat

ខំប្រឹងថែទាំ; ប្រុងដោយមិនធ្វេសប្រហែស :

ប្រលង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡង] bralong

ល្បងឱ្យឃើញកម្លាំង, ប្រណាំង, សាកគ្នា, ធៀបគ្នាមើល, ធី (ច្រើនប្រើ ប្រឡង ជាង) :

ប្រលង់

ក្រហូងតូចៗ ដែលដក់ទឹកប្រឡង់ (ច្រើនប្រើ ប្រឡង់ ជាង) :

ប្រលង់ នាម

[ប្រ-ឡង់] bralong

ក្រហូងតូចៗ ដែលដក់ទឹកប្រឡង់ (ច្រើនប្រើ ប្រឡង់ ជាង) :

ប្រលាំប្រកូវ

ខ្ជីខ្ជា, ច្រកាចច្រកូវ (ច្រើនសរសេរ ប្រឡាំប្រកូវ ជាង) :

ប្រលាំប្រកូវ គុណកិរិយា

[ប្រ-ឡាំ-ប្រ-កូវ] bralaombrakouv

ខ្ជីខ្ជា, ច្រកាចច្រកូវ (ច្រើនសរសេរ ប្រឡាំប្រកូវ ជាង) :

ប្រលូក

ប្រឡាក់សៅហ្មងជាមួយ គឺល្អលាយអាក្រក់, ខុសលាយនឹងត្រូវ, ជាលាយនឹងខូច, បណ្ឌិតលាយច្រឡំជាមួយនឹងពាលជាដើម។

ប្រលូក កិ., គុ.កិ.

[ប្រ-ឡូក] braluk

លូកប្រវាយប្រតប់គ្នាច្របូកច្របល់; ដែលលូកដៃរាវច្របូកច្របល់គ្នា (ច្រើនសរសេរ ប្រឡូក ជាង)។

ប្រលូក កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡូក-ប៉ូក-ប៉ាក់] braluk

លូកបូកឡូកគ្នា, ច្របូកច្របល់គ្នាមិនដឹងណាជាណា (ប្រហែលជាក្លាយមកអំពី ប្រឡូកពួកបក្ខ ទេដឹង?)។

ប្រលូក កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡូក-ប្រ-ឡាក់] braluk

ប្រឡាក់សៅហ្មងជាមួយ គឺល្អលាយអាក្រក់, ខុសលាយនឹងត្រូវ, ជាលាយនឹងខូច, បណ្ឌិតលាយច្រឡំជាមួយនឹងពាលជាដើម។

ប្រលូញ គុណនាម

[ប្រ-ឡូញ] brolunh

ដែលច្របូញមិនសមរម្យ (ច្រើនសរសេរ ប្រឡូញ ជាង) :

ប្រលូញ គុណនាម

[ប្រ-ឡូញ-ខូញ] brolunh

(ព.សា.) ដែលប្រឡូញពន់ពេក :

ប្រលូញ គុណនាម

[ប្រ-ឡូញ-ទី-ខូញ] brolunh

(ម.ព. ប្រឡូញខូញ ក្នុង ប្រលូញ)។

ប្រលូស

ប្រឡាក់សៅហ្មងច្រើន, ប្រឡាក់សៅហ្មងជាមួយគ្នា។

ប្រលូស គុណនាម

[ប្រ-ឡូស] brolus

ដែលប្រឡាក់សៅហ្មងច្រើន, ដែលអាប់អន់សម្បុរ, ព្រលូស (ច្រើនសរសេរ ប្រឡូស ជាង) :

ប្រលូស គុណនាម

[ប្រ-ឡាក់-ប្រ-ឡូស] brolus

ប្រឡាក់សៅហ្មងច្រើន, ប្រឡាក់សៅហ្មងជាមួយគ្នា។

ប្រលួតលាក់ គុណនាម

[ប្រ-ឡួត-លាក់] broloutleak

ខ្មៅនិងក្រហមអង្កន់ៗឆ្លាស់គ្នា :

ប្រលួតលាក់ នាម

[ប្រ-ឡួត-លាក់] broloutleak

ឈ្មោះឪម៉ាល់មួយប្រភេទ សម្បុរប្រលួតលាក់ :

ប្រលេពីប៉ែត នាម

[ប្រ-ឡេ-ពី-ប៉ែត] brolepibaet≈

ពហុមុខមានព្រំដែនខណ្ឌដោយមុខប្រាំមួយ ហើយមុខទាំងអស់នេះជាប្រលេឡូក្រាម ដែលក្នុងនោះ វាមានមុខឈមបីគូស្របរៀងគ្នា និង ប៉ុនរៀងគ្នា។

ប្រលេពីប៉ែត នាម

[ប្រ-ឡេ-ពី-ប៉ែត-កែង] brolepibaetkaeng≈

ប្រលេពីប៉ែតដែលមានមុខទាំងអស់ជាចតុកោណកែង។

ប្រលេឡូក្រាម នាម

[ប្រ-ឡេ-ឡូ-ក្រាម] broleloukream≈

ចតុកោណដែលមានជ្រុងស្របគ្នាពីរៗ។

ប្រលេះ

បេះថ្នមៗ, ធ្វើឱ្យរលេះរឿយៗ មិនឱ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ (ច្រើនសរសេរ ប្រឡេះ ជាង) :

ប្រលេះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡេះ] braleh

បេះថ្នមៗ, ធ្វើឱ្យរលេះរឿយៗ មិនឱ្យខ្ចាត់ខ្ចាយ (ច្រើនសរសេរ ប្រឡេះ ជាង) :

ប្រលែង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡែង] braleaeng

លូកលេងនឹងគ្នាទៅវិញទៅមក (ច្រើនសរសេរ ប្រឡែង ជាង) :

ប្រលែង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡូក-ប្រ-ឡែង] braleaeng

(ម.ព. ប្រឡែងប្រឡូក)។

ប្រលែង កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡែង-ប្រ-ឡូក] braleaeng

ប្រឡែងបូកឡូកគ្នាច្រើន។

ប្រលោម កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ឡោម] broloum

ល្បួង, និយាយបញ្ចូលចិត្តឱ្យដោយតាម :

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ពិសេសអ្នកនិពន្ធប្រលោមលោក ចេះរៀបរៀង តុបតែងរឿងរបស់ខ្លួនតាមរយៈការបង្កើតដំណើររឿង សកម្មភាពនៃតួអង្គឱ្យមានស្នេហា ការផ្សងព្រេង... ប្រកបដោយលក្ខណៈ អណ្ដែតអណ្ដូង សោកសង្រេង សប្បាយ កម្សត់... ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្

ប្រលោមរស នាម

[ប្រ-ឡោ-មៈ-រស់] brolaomeakrsa≈

(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធ ពិសេសអ្នកនិពន្ធប្រលោមលោក ចេះរៀបរៀង តុបតែងរឿងរបស់ខ្លួនតាមរយៈការបង្កើតដំណើររឿង សកម្មភាពនៃតួអង្គឱ្យមានស្នេហា ការផ្សងព្រេង... ប្រកបដោយលក្ខណៈ អណ្ដែតអណ្ដូង សោកសង្រេង សប្បាយ កម្សត់... ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្

ប្រលោមលោក

ប្រលោមលោកមួយប្រភេទ ដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកតថភាពនៃជីវិតជាក់ស្ដែងនៅក្នុងសង្គមនាសម័យកាលណាមួយ មកចោទនិងដោះស្រាយ :

ប្រលោមលោក នាម

[ប្រ-ឡោម-លោក] broloumlok

រឿងប្រលោមចិត្តមនុស្ស គឺរឿងដែលអ្នកតែងប្រតិដ្ឋប្រដូចឡើង ដោយឥតមានច្បាប់ដើមជាការណ៍ពិតប្រាកដជាគោលចារឹកឡើយ។ ប្រលោមលោក នេះ ក្នុងសម័យពីដើមហៅ សាស្ត្រាល្បែង ឬ រឿងល្បែង, ខាងសម្រាយច្រើនតែតែងជាពាក្យកាព្យ ដូចជាសាស្ត្រាល្បែងផ្សេងៗមានច្រើនឈ្មោះមានសាស្ត្រា ស័ង្ខសិល្ប៍ជ័យ, លក្ស