Khmer Dictionary

ប្រភាស នាម

[ប្រ-ភាស] bropheas

ពន្លឺ, រស្មី :

ប្រភូ

ដែលអង់អាច, ហៅហាន, មោះមុត :

ប្រភូ នាម ១)

[ប្រ-ភូ] braphu

ម្ចាស់, ចៅហ្វាយ។

ប្រភូ គុណនាម ២)

[ប្រ-ភូ] braphu

ដែលអង់អាច, ហៅហាន, មោះមុត :

ប្រភើច

ភើចទាញទៅវិញទៅមក, ភើចទាញរឿយៗ, ភើចទាញយឺតៗ។

ប្រភើច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ភើច] bropherch

ភើចទៅភើចមក, ភើចរឿយៗ, ភើចយឺតមិនលែង។

ប្រភើច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ភើច-ប្រ-ទាញ] bropherch

ភើចទាញទៅវិញទៅមក, ភើចទាញរឿយៗ, ភើចទាញយឺតៗ។

ប្រភេទ

ផ្នែកតូចបំផុតនៃវគ្គីសាស្ត្រ។

ប្រភេទ នាម ១)

[ប្រ-ភេត] brophet

បែប, យ៉ាង, បែបយ៉ាង; ចំណែក, បែបបទដែលចែកចេញជាពួកដោយឡែក, សេចក្ដីផ្សេងគ្នា :

ប្រភេទ នាម ២)

[ប្រ-ភេត] brophet

ផ្នែកតូចបំផុតនៃវគ្គីសាស្ត្រ។

ប្រភេទវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រនៃការបែងចែកទៅតាមប្រភេទទូទៅ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើវិភាគនៃតថភាពស្មុគស្មាញ។

ប្រភេទវិទ្យា នាម

[ប្រ-ភេត-វិត-ទ្យា] brophetvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រនៃការបែងចែកទៅតាមប្រភេទទូទៅ ដើម្បីសម្រួលដល់ការធ្វើវិភាគនៃតថភាពស្មុគស្មាញ។

ប្រមង់

ពួកនេសាទអ្នកបង់សំណាញ់ចាប់ត្រី, អ្នកចាប់ត្រីដោយបង់សំណាញ់ :

ប្រមង់ នាម

[ប្រ-ម៉ង់] bromong

ឈ្មោះសត្វស្លាបពួកខ្លែង មាត្រស្រដៀងនឹងខ្លែង តែមានសម្បុរជាំជាងខ្លែង។

ប្រមង់ នាម

[ប្រ-ម៉ង់] bromong

ពួកនេសាទអ្នកបង់សំណាញ់ចាប់ត្រី, អ្នកចាប់ត្រីដោយបង់សំណាញ់ :

ប្រមល់

ចិត្ត, គំនិត, ច្រើននិយាយថា តប់ប្រមល់ គឺថប់បារម្ភខ្លាំង, ខ្វល់ចិត្តខ្លាំង, ព្រួយចិត្តខ្លាំង រកគិតអ្វីមិនលេច, ទាល់គំនិត។

ប្រមល់ នាម

[ប្រ-ម៉ល់] bramol

ចិត្ត, គំនិត, ច្រើននិយាយថា តប់ប្រមល់ គឺថប់បារម្ភខ្លាំង, ខ្វល់ចិត្តខ្លាំង, ព្រួយចិត្តខ្លាំង រកគិតអ្វីមិនលេច, ទាល់គំនិត។

ប្រមា

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ គេច្រើនប្រើប្រឡាក់អំបិលផ្អាប់ឱ្យហើមសាច់បន្តិចហើយហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួត ទុកសម្រាប់ប្រើការបានយូរ :

ប្រមា នាម

[ប្រ-ម៉ា] bramea

ការរាប់។ (សំ.) ញាណ, ប្រាជ្ញា, សេចក្ដីដឹងច្បាស់។

ប្រមា កិរិយាសព្ទ

[ភាន់-ប្រ-ម៉ា] bramea

ស្លុតប្រមា គឺភាន់ឬស្លុតការរាប់ ឬភាន់ស្លុតសេចក្ដីដឹង, ភាន់ស្លុតប្រាជ្ញា។

ប្រមា នាម

[ប្រ-ម៉ា] bramea

ឈ្មោះសត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទមានកាំរឹងៗស្រួចៗ ជាជំនួសរោម បរិភោគផ្លែឈើជាអាហារ :

ប្រមា នាម

[ប្រ-ម៉ា] bramea

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ គេច្រើនប្រើប្រឡាក់អំបិលផ្អាប់ឱ្យហើមសាច់បន្តិចហើយហាលថ្ងៃឱ្យស្ងួត ទុកសម្រាប់ប្រើការបានយូរ :

ប្រមាញ់

អ្នកបាញ់សត្វ, អ្នកបរបាញ់សត្វ (ព្រាន)។

ប្រមាញ់ នាម

[ប្រ-ម៉ាញ់] brameanh

អ្នកបាញ់សត្វ, អ្នកបរបាញ់សត្វ (ព្រាន)។

ប្រមាណ

រាប់, ស្ទង់ការ, ស្ទង់ដំណើរ; គ្នេរ ដោយស្មាន :

ប្រមាណ នាម a

[ប្រ-ម៉ាន] bro marn

ការរាប់, ការស្ទង់, គ្នេរ, ស្មាន, ចំនួន; ពាក្យ, សេចក្ដីដែលគួររាប់គួរយកជាការពិតបាន; ការកំណត់ឬស្ទង់ដំណើរ :

ប្រមាណ កិរិយាសព្ទ b

[ប្រ-ម៉ាន] bro marn

រាប់, ស្ទង់ការ, ស្ទង់ដំណើរ; គ្នេរ ដោយស្មាន :

ប្រមាណបត្រ

សំបុត្របរិសុទ្ធិ គឺសំបុត្រប្រាប់បរិសុទ្ធិរបស់បុគ្គលអ្នកមានដំណើរចេញទៅកាន់ទី កាន់ប្រទេសដទៃ។

ប្រមាណបត្រ នាម

[ប្រៈ-ម៉ា-ណៈ-ប័ត] bromanbat

សំបុត្របរិសុទ្ធិ គឺសំបុត្រប្រាប់បរិសុទ្ធិរបស់បុគ្គលអ្នកមានដំណើរចេញទៅកាន់ទី កាន់ប្រទេសដទៃ។

ប្រមាណបុរស

អ្នកពិភាក្សាក្ដី, អ្នកជំនុំក្ដី (ចៅក្រម)។

ប្រមាណបុរស នាម

[ប្រៈ-ម៉ា-ណៈ-បុ-រ៉ស់] bromeanboros

អ្នកពិភាក្សាក្ដី, អ្នកជំនុំក្ដី (ចៅក្រម)។

ប្រមាណលេខា

(ម.ព. ប្រមាណបត្រ)។

ប្រមាណលេខា នាម

[ប្រៈ-ម៉ា-ណៈ-ឡេ-ខា] breakmanaklekha≈

(ម.ព. ប្រមាណបត្រ)។

ប្រមាត់

ឈ្មោះអាការៈមួយប្រភេទនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សសត្វ ជាកន្លែងដក់ទឹកលឿងមានរសល្វីងឆ្អាប ជាជំនួយនាំឱ្យអាហាររលួយទ្រោមចុះ។

ប្រមាត់ នាម

[ប្រ-ម៉ាត់] bromeat

ឈ្មោះអាការៈមួយប្រភេទនៅក្នុងខ្លួនមនុស្សសត្វ ជាកន្លែងដក់ទឹកលឿងមានរសល្វីងឆ្អាប ជាជំនួយនាំឱ្យអាហាររលួយទ្រោមចុះ។

ប្រមាត់កង្កែប

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ ដុះវាររាបក្រាបផ្ទាប់នឹងដីសើម ដូចគ្នានឹងប្រមាត់ដី ប៉ុន្តែស្លឹករួញជ្រួញៗ សណ្ឋានប្រមាត់កង្កែប។

ប្រមាត់កង្កែប នាម

[ប្រ-ម៉ាត់-កង់-កែប] brormatkongkaeb

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ ដុះវាររាបក្រាបផ្ទាប់នឹងដីសើម ដូចគ្នានឹងប្រមាត់ដី ប៉ុន្តែស្លឹករួញជ្រួញៗ សណ្ឋានប្រមាត់កង្កែប។

ប្រមាត់ដី

ឈ្មោះស្មៅពួកប្រមាត់កង្កែប មានរសល្វីងឆ្អិតស្រដៀងនឹងរសទឹកប្រមាត់, ប្រើជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន, រាប់អានថាជាសម្លកែរោគគ្រុនស្រៀវ។

ប្រមាត់ដី នាម

[ប្រ-ម៉ាត់-ដី] brormatdey

ឈ្មោះស្មៅពួកប្រមាត់កង្កែប មានរសល្វីងឆ្អិតស្រដៀងនឹងរសទឹកប្រមាត់, ប្រើជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន, រាប់អានថាជាសម្លកែរោគគ្រុនស្រៀវ។

ប្រមាថ

បៀតបៀន, ញាំញីគេ, មើលងាយគេ :

ប្រមាថ នាម a

[ប្រ-ម៉ាត] bromat

ការបៀតបៀនគេ, ការញាំញីគេ, ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញឱ្យគេលំបាក; ការមើលងាយគេ :

ប្រមាថ កិរិយាសព្ទ b

[ប្រ-ម៉ាត] bromat

បៀតបៀន, ញាំញីគេ, មើលងាយគេ :

ប្រមាទ

ភ្លេច, ធ្វេស, ប្រហែស ស្មារតី :

ប្រមាទ នាម a

[ប្រ-ម៉ាត] brormat

ការភ្លេចស្មារតី, ធ្វេសស្មារតី, សេចក្ដីប្រហែស, ការប្រហែសធ្វេស។

ប្រមាទ កិរិយាសព្ទ b

[ប្រ-ម៉ាត] brormat

ភ្លេច, ធ្វេស, ប្រហែស ស្មារតី :

ប្រមឹក

អ្នកដែលកាន់ទម្លាប់ផឹកសុរាដល់ស្រវឹង; ដែលញៀនឬជាប់សុរា :

ប្រមឹក ន., គុ.

[ប្រ-ម៉ឹក] bramuek

អ្នកដែលកាន់ទម្លាប់ផឹកសុរាដល់ស្រវឹង; ដែលញៀនឬជាប់សុរា :

ប្រមុខ

ជនជាប្រធាន, ជាធំបំផុត, ... :

ប្រមុខ គុណនាម a

[ប្រ-មុក] bromukh

ដែលជាប្រធាន, ជាធំបំផុត, ចម្បង; ដែលប្រសើរក្រៃលែង; ដែលជាឯក, ជាទី ១។

ប្រមុខ នាម b

[ប្រ-មុក] bromukh

ជនជាប្រធាន, ជាធំបំផុត, ... :

ប្រមុខរដ្ឋ

ប្រមុខរបស់រដ្ឋ, ឥស្សរជនជាប្រធានក្នុងប្រទេស, ...។

ប្រមុខរដ្ឋ នាម

[ប្រ-មុក-រ័ត] bramukhrod

ប្រមុខរបស់រដ្ឋ, ឥស្សរជនជាប្រធានក្នុងប្រទេស, ...។

ប្រមុខ្យ

(ដូចគ្នានឹង បាមោក្ខ ដែរ)។

ប្រមុខ្យ គុណនាម

[ប្រ-មុក] bromukh

(ដូចគ្នានឹង បាមោក្ខ ដែរ)។

ប្រមុច

ចាប់សង្កត់ឱ្យជច់, សង្កត់ផ្ញុច :

ប្រមុច កិ., គុ.កិ.

[ប្រ-ម៉ុច] bromuch

ចាប់សង្កត់ឱ្យជច់, សង្កត់ផ្ញុច :

ប្រមុញ

ចាប់សង្កត់ឬទះឱ្យស្រុញ :

ប្រមុញ កិ., គុ.កិ.

[ប្រ-ម៉ុញ] bromunh

ចាប់សង្កត់ឬទះឱ្យស្រុញ :

ប្រមុម

ធ្វើឱ្យកើតបានជាមុម, ផ្គុំប្រកបជ្រុង គឺយកបំណែកចំហៀងទាំង២ខាងប៉ះភ្ជាប់ភ្ជិតគ្នាឱ្យកើតបានជាជ្រុង :

ប្រមុម កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ម៉ុម] bromum

ធ្វើឱ្យកើតបានជាមុម, ផ្គុំប្រកបជ្រុង គឺយកបំណែកចំហៀងទាំង២ខាងប៉ះភ្ជាប់ភ្ជិតគ្នាឱ្យកើតបានជាជ្រុង :

ប្រមុំ

(ម.ព. ប្រមុម)។

ប្រមុំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ម៉ុម] bromum

(ម.ព. ប្រមុម)។

ប្រមូរ

រមូរកន្ទេលដែលគេមូរទុក។

ប្រមូរ នាម

[ប្រ-ម៉ូ] bromur

រមូរកន្ទេលដែលគេមូរទុក។

ប្រមូល

ទទួលយកគំនិតយោបល់ពីអ្នកដទៃ ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន... :

ប្រមូល កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ម៉ូល] brormoul

ធ្វើឱ្យមូល, ឱ្យរួបរួមគ្នាមិនឱ្យរាត់រាយឬខ្ចាត់ខ្ចាយ :

ប្រមូល កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ម៉ូល-គុំ-នឹត] brormoul

ទទួលយកគំនិតយោបល់ពីអ្នកដទៃ ពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន... :

ប្រមើល

ថ្កោលមើលពីចម្ងាយ, មើលប្រយោលពីទីខ្ពស់មកទីទាប; រំពឹង, គ្នេរ, ស្ទង់មើលពីចម្ងាយ :

ប្រមើល កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ម៉ើល] bramaul

ថ្កោលមើលពីចម្ងាយ, មើលប្រយោលពីទីខ្ពស់មកទីទាប; រំពឹង, គ្នេរ, ស្ទង់មើលពីចម្ងាយ :

ប្រមៀល

ធ្វើឱ្យរមៀល :

ប្រមៀល កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-មៀល] bromiel

ធ្វើឱ្យរមៀល :

ប្រមេ នាម

[ប្រ-ម៉េ] brame

ផ្លានដែលដាក់សង្កត់ផ្ទោងចំពីលើក្បាលសសរ (ជាមេនាំឱ្យមាំ)។

ប្រមេហរោគ

រោគប្រមេះ។

ប្រមេហរោគ នាម

[ប្រ-ម៉េ-ហៈ-រោក] bromehorouk

រោគប្រមេះ។

ប្រមេះ

រោគប្រមេះម្យ៉ាងដែលមានអាការៈហូរខ្ទុះយ៉ាងច្រើនតាមបង្ហួរនោម :

ប្រមេះ នាម

[ប្រ-ម៉េះ] prames

ឈ្មោះរោគពិការទឹកមូត្រ គឺរោគដែលបណ្ដាលឱ្យកើតជាខ្ទុះ ឬកកើតជាគ្រាប់រឹងខាំងរាំងបស្សាវមគ្គឱ្យលំបាកបន្ទោបស្សាវៈ; មាន ២យ៉ាងគឺ ប្រមេះទឹកបាយ, ប្រមេះគ្រាប់។

ប្រមេះ នាម

[ប្រ-ម៉េះ-ទឹក-បាយ] prames

រោគប្រមេះម្យ៉ាងដែលមានអាការៈហូរខ្ទុះយ៉ាងច្រើនតាមបង្ហួរនោម :

ប្រមែ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រមូល ឬ ប្រមុម :

ប្រមែ បុព្វបទ

[ប្រ-ម៉ែ] bramae

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រមូល ឬ ប្រមុម :

ប្រមោក

(ព.ប្រ.) ស្ដីថាឱ្យរម៉ាំងរម៉ោកខ្ជាំងៗឥតញញើត ហាក់ដូចជាគេប្រមោក :

ប្រមោក កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-ម៉ោក] bramouk

វាយម៉ោកៗរឿយៗ, ចាប់ទង្គិចរឿយៗ។

ប្រមោក កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រ-ម៉ោក] bramouk

សម្លាប់សាច់សូត្រឱ្យជ្រះអស់មន្ទិល ឱ្យស្អាតឡើងសម្បុររលើបនៅជាប្រក្រតី :

ប្រមោក កិរិយាសព្ទ ៣)

[ប្រ-ម៉ោក] bramouk

(ព.ប្រ.) ស្ដីថាឱ្យរម៉ាំងរម៉ោកខ្ជាំងៗឥតញញើត ហាក់ដូចជាគេប្រមោក :

ប្រមោទ

(ម.ព. ប្រមោទ្យ)។

ប្រមោទ នាម

[ប្រៈ-ម៉ោ-ទៈ] ឬ [ប្រ-ម៉ោត] bromout

(ម.ព. ប្រមោទ្យ)។

ប្រមោទ្យ

ដែលរីករាយ, ដែលពេញចិត្តខ្លាំង។

ប្រមោទ្យ នាម a

[ប្រៈ-ម៉ោ-ទ្យៈ] ឬ [ប្រ-ម៉ោត] breakmaotyeak]rue[bromaot≈

សេចក្ដីរីករាយ, អំណរយ៉ាងទន់ ឬសេចក្ដីពេញចិត្តខ្លាំង។

ប្រមោទ្យ គុណនាម b

[ប្រៈ-ម៉ោ-ទ្យៈ] ឬ [ប្រ-ម៉ោត] breakmaotyeak]rue[bromaot≈

ដែលរីករាយ, ដែលពេញចិត្តខ្លាំង។

ប្រមោយ

ដៃដំរី។

ប្រមោយ នាម

[ប្រ-ម៉ោយ] promoay

ដៃដំរី។

ប្រមោយដំរី

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទមានដើមឈរ ស្លឹកក្រាស់ជ្រួញៗ ផ្កាសណ្ឋានក្រវង់លំនាំប្រមោយដំរី (អ្នកខ្លះហៅតាមចិនថា ម៉ោងជាង)។

ប្រមោយដំរី នាម

[ប្រ-ម៉ោយ-ដំ-រ៉ី] bromoudomrei

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទមានដើមឈរ ស្លឹកក្រាស់ជ្រួញៗ ផ្កាសណ្ឋានក្រវង់លំនាំប្រមោយដំរី (អ្នកខ្លះហៅតាមចិនថា ម៉ោងជាង)។

ប្រយង្គុ

ឈ្មោះឈើតូចពួកមួយមានផ្កាជាចង្កោមកម្រងល្អិតៗ សម្បុរលឿងក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែក្រអូបស្បើយ; មាន ២ប្រភេទគឺ ប្រយង្គុធំ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកឈើកែវ; ប្រយង្គុតូច ស្លឹកតូចៗ។

ប្រយង្គុ នាម

[ប្រ-យ៉ង់] broyongku

ឈ្មោះឈើតូចពួកមួយមានផ្កាជាចង្កោមកម្រងល្អិតៗ សម្បុរលឿងក្លិនក្រអូបឆ្ងាញ់ ប៉ុន្តែក្រអូបស្បើយ; មាន ២ប្រភេទគឺ ប្រយង្គុធំ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកឈើកែវ; ប្រយង្គុតូច ស្លឹកតូចៗ។

ប្រយុទ្ធ

(ព.ប្រ.) បង្ខំខ្លាំង, តឹងតែងខ្លាំង រឹតខ្លាំង; រាតត្បាតខ្លាំង :

ប្រយុទ្ធ កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-យ៉ុត] p'yuth

ច្បាំងគ្នា, តស៊ូគ្នាទៅវិញទៅមក :

ប្រយុទ្ធ កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រ-យ៉ុត] p'yuth

(ព.ប្រ.) បង្ខំខ្លាំង, តឹងតែងខ្លាំង រឹតខ្លាំង; រាតត្បាតខ្លាំង :

ប្រយូរ

ញាតិវង្សដែលជាប់ពូជត្រកូលជាមួយគ្នាមក (តាមប្រពៃណី ប្រើចំពោះតែវង្សក្សត្រិយ៍ដែលយារចុះមកជា ព្រះអង្គ ឬ ព្រះវង្ស ពុំមែនជាសាធារណៈដល់ប្រជាពលរដ្ឋទាំងពួងទេ)។

ប្រយូរ នាម

[ប្រៈ-យូ] ឬ [ប្រ-យូ] brayur

(ព.បុ.) ពូជពង្ស, ត្រកូល, ផៅ, ផៅពង្ស, ផៅសន្តាន។

ប្រយូរ នាម

[ប្រៈ-យូ-រៈ-ញាត] brayur

ញាតិដែលជាប់វង្សត្រកូលជាមួយគ្នាមក។