វចនានុក្រមខ្មែរ

(ប.ព.) បណ្ដុំនៃវត្ថុ សម្ភារៈជាដើម ដែលអាចភ្ជាប់ឬដំណើរការជាមួយគ្នា, បណ្ដុំនៃគំនិត ទ្រឹស្ដី ឬគោលការណ៍ នីតិវិធីសម្រាប់ធ្វើអ្វីមួយ, បណ្ដុំសរីរាង្គនៃមនុស្សឬសត្វដែលកំពុងដំណើរការ :

ប្រព័ន្ធ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ពាន់] proporn

ចងរឹតរួត, ចងឆ្វាក់; ចងក្រងជាគាថាឬជាកាព្យ :

ប្រព័ន្ធគមនាគមន៍

(ប.ព.) បណ្ដុំសមាសធាតុគមនាគមន៍ដែលមាន ហាដវែរ សុសវែរ និងកាណាល់។

ប្រព័ន្ធគមនាគមន៍ នាម

[ប្រ-ពាន់-គៈ-មៈ-នា-គំ] bropeankeakmeakneakum≈

(ប.ព.) បណ្ដុំសមាសធាតុគមនាគមន៍ដែលមាន ហាដវែរ សុសវែរ និងកាណាល់។

ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម

គោលនយោបាយជាតិដែលរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញជាសកម្មភាពនានាដើម្បីផ្ដល់នូវសុខសុវត្ថិភាពទាំងផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយដល់ប្រជាជនក្នុងសង្គម ហើយផ្ដោតលើសសរស្តម្ភពីរគឺ ប្រព័ន្ធជំនួយសង្គម និងប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គម :

ប្រព័ន្ធគាំពារសង្គម នាម

[ប្រ-ពាន់-គាំ-ពា-សង់-គំ] bropeankeaumpeasngokum≈

គោលនយោបាយជាតិដែលរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់ចេញជាសកម្មភាពនានាដើម្បីផ្ដល់នូវសុខសុវត្ថិភាពទាំងផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវកាយដល់ប្រជាជនក្នុងសង្គម ហើយផ្ដោតលើសសរស្តម្ភពីរគឺ ប្រព័ន្ធជំនួយសង្គម និងប្រព័ន្ធសន្តិសុខសង្គម :

ប្រព័ន្ធនិយោជន៍

ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព បទពិសោធការងារ ចំណេះដឹងចំណេះធ្វើ និងទៅតាមទំនួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗសំដៅជំរុញផលិតភាពការងារ។

ប្រព័ន្ធនិយោជន៍ នាម

[ប្រ-ពាន់-និ-យោច] bropeanniyoch≈

ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងបុគ្គលិកដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព បទពិសោធការងារ ចំណេះដឹងចំណេះធ្វើ និងទៅតាមទំនួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗសំដៅជំរុញផលិតភាពការងារ។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ

ប្រព័ន្ធនៃដំណឹងនិងព័ត៌មាន ដូចជាកាសែត ទស្សនាវដ្ដី វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ជាដើម ដែលផ្សព្វផ្សាយដល់មហាជន។

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នាម

[ប្រ-ពាន់-ផ្សប់-ផ្សាយ] bropeanphasbphsay≈

ប្រព័ន្ធនៃដំណឹងនិងព័ត៌មាន ដូចជាកាសែត ទស្សនាវដ្ដី វិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ជាដើម ដែលផ្សព្វផ្សាយដល់មហាជន។

ប្រព័ន្ធពហុបក្ស

ប្រព័ន្ធនយោបាយនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលមានគណបក្សនយោបាយច្រើនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយឬក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។

ប្រព័ន្ធពហុបក្ស នាម

[ប្រ-ពាន់-ពៈ-ហុ-ប៉័ក] bropeanpeakhobka≈

ប្រព័ន្ធនយោបាយនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលមានគណបក្សនយោបាយច្រើនចូលរួមក្នុងសកម្មភាពនយោបាយឬក្នុងការដឹកនាំប្រទេស។

ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

សមូហកម្មនៃព្រះអាទិត្យនិងភពនានាដែលមានគន្លងនៅជុំវិញព្រះអាទិត្យ។ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យមានភពប្រាំបីគឺ ភពពុធ ភពសុក្រ ភពផែនដី ភពអង្គារ ភពព្រហស្បតិ៍ ភពសៅរ៍ ភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូន។

ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នាម

[ប្រ-ពាន់-ព្រះ-អា-ទិត] bropeanpreahaatit≈

សមូហកម្មនៃព្រះអាទិត្យនិងភពនានាដែលមានគន្លងនៅជុំវិញព្រះអាទិត្យ។ ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យមានភពប្រាំបីគឺ ភពពុធ ភពសុក្រ ភពផែនដី ភពអង្គារ ភពព្រហស្បតិ៍ ភពសៅរ៍ ភពអ៊ុយរ៉ានុស និងភពណិបទូន។

ការចែកវណ្ណៈសង្គមនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ៧០០មុនគ្រិស្តសករាជ ក្នុងនោះមានវណ្ណៈ៤គឺ ព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រិយ៍ វៃស្យៈ និងសូទ្រៈ។ ក្រៅពីវណ្ណៈទាំងបួននេះមានពួកចណ្ឌាលដែលជាមនុស្សកើតចេញពីបិតាវណ្ណៈសូទ្រៈនិងមាតាវណ្ណៈព្រាហ្មណ៍។

ប្រព័ន្ធស្រោចស្រព នាម

[ប្រ-ពាន់-ស្រោច-ស្រប់] bropeansrochsarb≈

ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកមានទំនប់ អាងទឹក ប្រឡាយជាដើម សម្រាប់បម្រើផ្ទៃដីកសិកម្ម :

ប្រព័ន្ធស្រោចស្រព នាម

[ប្រ-ពាន់-វ័ន-ណៈ] bropeanvnonak≈

ការចែកវណ្ណៈសង្គមនៅក្នុងសាសនាហិណ្ឌូ ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ៧០០មុនគ្រិស្តសករាជ ក្នុងនោះមានវណ្ណៈ៤គឺ ព្រាហ្មណ៍ ក្សត្រិយ៍ វៃស្យៈ និងសូទ្រៈ។ ក្រៅពីវណ្ណៈទាំងបួននេះមានពួកចណ្ឌាលដែលជាមនុស្សកើតចេញពីបិតាវណ្ណៈសូទ្រៈនិងមាតាវណ្ណៈព្រាហ្មណ៍។